Uitvoering- en Handhavingsstrategie 2025-2028 Vergunningverlening, Toezicht- en Handhaving |VTH|

1.1 Waarom dit document?

De VTH-taken voeren we uit binnen de kaders van de Omgevingswet. In de Omgevingswet staat dat het verplicht is om een Uitvoering- en handhavingsstrategie te hebben die aan bepaalde eisen voldoet. Deze eisen staan in het Omgevingsbesluit. Hierin staat dat het college een Uitvoering- en handhavingsstrategie vaststelt en die ter informatie naar de raad moet sturen.

Dit document beschrijft HOE de gemeente Goirle haar vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken (hierna: VTH-taken) vanuit de Omgevingswet uitvoert en welke keuze zij daarbij maakt op het gebied van informatieverstrekking, vergunningverlening, toezicht en handhaving. Bij de uitvoering van de wettelijke VTH-taken werken wij intensief samen met andere partijen. Met deze Uitvoering- en handhavingsstrategie (hierna: U&HS) wil de gemeente haar werkwijzen en (beleids-) keuzes in het omgevingsrecht duidelijk maken. Op die manier willen we inwoners en ondernemers op weg helpen in het woud aan regels en ze laten zien hoe de gemeente Goirle invulling geeft aan de taken uit de Omgevingswet.

Dit document vervangt de beleidskaders voor VTH: het Toezicht- en handhavingsbeleid gemeente Goirle 2019-2022 en het Vergunningenbeleid 2019- 2022. Dit beleid was door ons verlengd tot 1 januari 2025. De beleidskaders zijn verouderd en sluiten niet aan bij de uitdagingen van de komende periode tot en met 2028. Onderstaande verbeteringen zijn doorgevoerd:

•De U&HS is zoveel mogelijk aangepast aan de regels van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb).

•We hebben SMART-doelen opgesteld vanuit een actuele probleem- en risicoanalyse.

•We hebben ons gericht op de hoogste prioriteiten om te bepalen wat VTH wil bijdragen. Hierdoor kunnen we in de toekomst de doelen beter evalueren en monitoren.

•De verordening Uitvoering en Handhaving (voorheen verordening VTH omgevingsrecht) is aangepast aan de nieuwe kwaliteitseisen en de Omgevingswet. Hiermee is het kwaliteitsniveau vastgelegd voor de uitvoering van de VTH-taken.

•De U&HS is afgestemd met onze strafrechtelijke partners.

1.2 Hoe te werken met dit document?

Inwoners en ondernemers kunnen aan de hand van dit document nagaan wat ze mogen verwachten van onze dienstverlening op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voor medewerkers is het vooral een naslagwerk over onze kernwaarden en inhoudelijke beleidskeuzes. Dit document is onderdeel van de planning & controle-cyclus. Dit noemen we ook wel de BIG-8. Het rapport wordt elk jaar beoordeeld, samen met het uitvoeringsprogramma en een evaluatie van het vorige jaar. Zo toetsen we of het document nog aangepast moet worden. Het document is dus niet statisch, maar kan veranderen.

De BIG-8 in detail:

De regels in het Omgevingsbesluit vormen de wettelijke implementatie van de BIG-8. Deze bevat 7 stappen die op strategie- en uitvoeringsniveau een cyclus vormen. Toepassing van de BIG-8 leidt ertoe dat ook de U&HS jaarlijks geëvalueerd wordt en -zo nodig- bijgewerkt aan de hand van de nieuwste inzichten en organisatorische ontwikkelingen.

Figuur 1 BIG-8

Figuur 2 Beleidscyclus onder de Omgevingswet

Onder de Omgevingswet is sprake van een tweede beleidscyclus. Deze kent een vergelijkbare opzet (Plan, Do, Check, Act). De Omgevingswet heeft een beleidscyclus die de structuur biedt om de instrumenten van de wet te ordenen. De cyclus bestaat uit vier kwadranten: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling.

Beleidsontwikkeling staat voor visievorming en is het kwadrant rechtsboven. Hierbij is input uit het kwadrant ervoor (terugkoppeling) van VTH belangrijk. De gewenste kwaliteiten van de fysieke leefomgeving of onderdelen daarvan kunnen vervolgens juridisch vastgelegd worden in de vorm van omgevingswaarden en programma's. Dit heet de beleidsdoorwerking.

Het kwadrant linksonder in de cyclus staat voor uitvoering en gaat over de regels voor activiteiten die te vinden zijn in het omgevingsplan. Initiatiefnemers van activiteiten en projecten kunnen via een omgevingsvergunning toestemming vragen. Het kwadrant linksboven staat voor terugkoppeling en gaat over vergunningverlening, toezicht en handhaving om naleving van algemene regels en vergunningvoorschriften te controleren. Via monitoring kunnen de effecten hiervan op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving worden geëvalueerd en kan bepaald worden of aanpassing van de omgevingsvisie, programma of omgevingsplan noodzakelijk is.

VTH komt in onderstaande model terug in het kwadrant Uitvoering (linksonder) en Terugkoppeling (linksboven). In deze U&HS wordt gesteld dat er een uniforme beleidscyclus geborgd moet worden in de organisatie. Hierbij wordt de samenwerking en samenhang tussen beleid en uitvoering geïntensiveerd en wordt de rol in de terugkoppeling verstevigd. Deze doelstelling en activiteiten dragen bij aan het opstellen van een meer specifieke analyse van inzichten in toekomstig beleid.

1.3 Hoe is dit document tot stand gekomen?

We hebben in ambtelijke en bestuurlijke sessies bekeken wat de VTH-uitvoering kan bijdragen aan de doelen en spelregels uit onze omgevingsvisie. Zo sluiten we met onze nieuwe U&HS goed aan op landelijke en regionale ontwikkelingen. Soms kunnen het gedrag en de activiteiten van individuele burgers of bedrijven de veiligheid, gezondheid of duurzaamheid bedreigen en een risico opleveren voor de leefomgeving. Het is dan aan de gemeente om te zorgen dat de risico's beheersbaar blijven.

Er is een grens aan de middelen die de gemeente daarvoor kan en wil inzetten. Deze grens bepaalt ook de mate van risico’s waarvan de gemeente vindt dat die door de gemeentelijke samenleving gedragen mogen worden. Om deze risico’s in beeld te brengen hebben we een risicoanalyse uitgevoerd (zie hoofdstuk 5 voor de methodiek). De analyse helpt bij het bepalen van de prioriteiten voor toezicht en handhaving. De activiteiten zijn ingedeeld in de categorieën zeer hoog, hoog, gemiddeld en laag risico. Hierbij is het uitgangspunt dat het hoogste risico de hoogste prioriteit heeft. De risico’s en ambities vormen de basis voor het beleid op het gebied van VTH. Dit document beschrijft dat beleid.

Intern is de U&HS in concept verspreid binnen verschillende afdelingen van de gemeente en heeft er een bestuurlijke prioritering plaatsgevonden. De gemeenteraad is geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. De U&HS is daarna digitaal verzonden aan onze externe partners zoals de omgevingsdienst en de veiligheidsregio. De U&HS is ook naar de politie en het OM gestuurd omdat zij belast zijn met de strafrechtelijke handhaving.

1.4 Hoe is het document opgebouwd?

Het document bestaat uit twee delen. Het eerste deel beschrijft de hoofdlijnen van de visie, doelen, prioriteiten en strategieën van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het tweede deel is een bijlagenbundel waarin onderwerpen uit het eerste deel gedetailleerd zijn uitgewerkt. De bijlagen vormen een integraal en onlosmakelijk onderdeel van deze U&HS.

2.1 Wat is een U&HS?

Een U&HS is een ondersteunende strategie. Met het uitvoeren van de VTH-taken leveren we een bijdrage aan onze ambities uit de kaders die staan in onze Omgevingsvisie Goirle (arcgis.com). We werken volgens de geldende spelregels uit de omgevingsvisie, zie bijlage 0.

De omgevingsvisie in detail:

Iedere gemeente in Nederland stelt op basis van de Omgevingswet een omgevingsvisie op. De omgevingsvisie is onze gids voor het vormgeven van onze leefomgeving, nu en in de toekomst. Dit document is een ambitie- en visiedocument die jaarlijks wordt geëvalueerd en zo nodig wordt bijgesteld. Hierin staat wat we de komende tijd moeten doen om een zo fijn mogelijk woon-, leef- en ondernemingsklimaat te garanderen. De omgevingsvisie geeft duidelijke aan wat onze ambitie en visie voor nieuwe plannen en ideeën is. Iedereen weet zo waar ze aan toe zijn. Het is een belangrijk document voor de gemeente om plannen te beoordelen en het nodigt iedereen uit om mee te doen en met ideeën te komen. De gemeenteraad stelde de omgevingsvisie vast in december 2021. De omgevingsvisie is een levend document. De actualisatie van de omgevingsvisie is op korte termijn te verwachten.

In de omgevingsvisie verbinden we onze doelen met de wereldwijde doelen, de door de VN opgestelde Global Goals. Dit biedt een stevig uitgangspunt. In de omgevingsvisie gebruiken we symbolen om te laten zien hoe ons beleid bijdraagt aan verschillende wereldwijde doelen (zie figuur 4). De omgevingsvisie legt de ambities voor de toekomst vast en formuleert het strategische beleid aan de hand van richtlijnen en kaders. De verdere uitwerking van dit strategische beleid vindt plaats op tactisch en operationeel niveau via het programma-instrument. De omgevingsprogramma's bouwen voort op de hoofdlijnen van de visie en zetten de lijnen uit voor de uitvoering. Deze programma's zijn flexibel en kunnen worden toegepast in verschillende fasen van de beleidscyclus. Ze zijn bindend en worden vastgesteld door het college. Programma's kunnen gericht zijn op specifieke gebieden, zoals het buitengebied West, of op thema's, zoals riolering. Op dit moment werkt de gemeente aan programma's zoals Water, Groen, Mobiliteit en Woningbouw.

De drie centrale waarden van de omgevingsvisie Goirle (in hoofdstuk 2.2 pagina 20) nemen we als uitgangspunt bij de uitvoering van onze VTH-taken:

•Doenerig Dorp

•Prachtlandschap van de Toekomst

•Goed toeven

Met onze omgevingsvisie als kapstok (zie figuur 5) leggen we in deze U&HS onze ambities en prioriteiten vast voor de periode van 2025 tot en met 2028. Ook beschrijven wij de uitvoeringskaders (strategieën) voor de taken voor uitvoering en handhaving die de gemeente Goirle in haar eigen organisatie uitvoert.

2.2 Hoe is de U&HS tot stand gekomen?

Gemeente Goirle heeft in ambtelijke en bestuurlijke sessies samen bekeken wat de VTH uitvoering kan bijdragen aan de doelen en spelregels uit onze omgevingsvisie. Zo sluiten we met onze nieuwe U&HS goed aan op landelijke en regionale ontwikkelingen. De gemeenteraad is geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Onze prioriteiten zijn gebaseerd op de grootste lokale uitdagingen. De middelen om de VTH-taken uit te voeren, zijn beperkt. We zetten onze (beperkte) middelen zo gericht mogelijk in. De zaken met een hoog risico krijgen meer aandacht. In dit document kiezen we vanuit de risico’s en ambities die van belang zijn voor de uitvoering van onze VTH-taken.

2.3 Wat is de reikwijdte?

Dit document gaat over alle VTH-taken in het fysieke domein die wij als gemeente wettelijk verplicht zijn om uit te voeren. Het gaat daarbij naast de VTH-taken uit de Omgevingswet ook om VTH-taken van de Algemene Plaatselijke Verordening (hierna: APV), de Marktverordening gemeente Goirle 2017 en de bijzondere wet- en regelgeving zoals de Alcoholwet en de Opiumwet. Dit document gaat niet over toezicht- en handhavingstaken die vallen onder het sociale domein. In het kader hieronder lichten wij toe welke VTH-taken wij voor de APV en de Omgevingswet moeten uitvoeren.

2.4 Wat is onze beleidsvrijheid?

Beleidsvrijheid betekent dat de gemeente zelf mag beslissen hoe ze haar VTH-taken uitvoert. De beleidsvrijheid is wel aan grenzen gebonden. Zo mogen we niet zelf de behandeltermijnen bepalen. We moeten binnen de wettelijke termijn vergunning- en handhavingsbeschikkingen opleveren. Bij sommige activiteiten is het verplicht om een vergunning aan te vragen. In ons omgevingsplan kunnen we eigen regels stellen en hebben we ruimte om ons eigen beleid te voeren. We kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om vergunningplichten te vervangen voor algemene regels. Ook hebben we beleidsvrijheid bij het bepalen van ons dienstverleningsniveau voor inwoners en bedrijven; welke zaken hebben prioriteit, hoe streng toetsen en controleren wij en op welke manier wij dat doen?

2.5 Wat is de relatie met andere kaders?

Bij de uitvoering van onze VTH-taken houden we rekening met andere kaders die op landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal zijn vastgesteld. Overheden moeten samenwerken en rekening houden met elkaars beleid. Dit heet het trechtermodel. Als de provincie een weg wil aanleggen, moet ze rekening houden met de doelen van de gemeente in dat gebied. Als de gemeente een woonwijk wil realiseren, moet ze rekening houden met de uitgangspunten van bijvoorbeeld de waterschappen. Voor een aantal van de VTH-taken werken wij samen met externe partners. Dit zijn onder andere waterschappen, provincies, politie en het OM (Damocles-zaken, openbare orde, ondermijning etc.), het samenwerkingsconvenant met het RIEC, de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: OMWB) onder andere op het gebied van milieu, geluid en asbest) en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (hierna: VRMWB) op het gebied van brandveiligheid. De geplande activiteiten zijn met de betrokken samenwerkingspartners afgestemd. Hiervoor hebben we regionale kaders vastgesteld.

Regionale kaders in detail:

Het gemeenschappelijk uitvoeringskader (GUK 2023-2027): In het GUK is vastgelegd hoe de omgevingsdienst zijn taken uitvoert. Wettelijk is vastgelegd dat de OMWB verantwoordelijk is voor de uitvoering van de gemeentelijke basistaken. De basistaken betreffen onder andere milieuvergunningverlening, asbest, bodem, geluid en het toezicht hierop. De bestuursorganen die deelnemen in een omgevingsdienst zijn verplicht om een gezamenlijk uniforme uitvoering- en handhavingsstrategie vast te stellen voor de taken die de OMWB voor de deelnemende gemeenten uitvoert.

Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en het Regionaal Risicoprofiel: De belangrijkste veiligheidsrisico’s in onze regio zijn vastgelegd in het Beleidsplan 2023-2027 van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. In het Regionaal Risicoprofiel 2023-2027 gaat het om de ‘waarschijnlijkheid’ en ‘impact’ van risico’s. Hoe groot is de kans dat ze zich voordoen en wat zijn de gevolgen? Hoe groter de kans en hoe groter de impact, hoe hoger het risico. En hoe meer aandacht het krijgt in de plannen en maatregelen van hulporganisaties. Voor onze regio gaat het vooral om: infectieziekten mens, (digitale) verstoring vitale infrastructuur, extreem weer, effecten van maatschappelijke onrust en natuurbranden. Voor onze gemeente voert de VRMWB taken uit betreffende het voorkomen en bestrijden van branden, incidenten, rampen, crises en overige veiligheidsvraagstukken. Zij adviseert de gemeente over vergunningaanvragen en meldingen voor brandveilig gebruik. Ook voert zij (in samenspraak) controles uit.

Naast de regionale kaders hebben wij lokale kaders. Hierin staan regels, ambities en prioriteiten waarmee we rekening houden bij de uitvoering van onze VTH-taken, zoals de eerder genoemde gemeentelijke programma’s zoals Groen, Water en Wonen. Daarbij moeten we ook rekening houden met lokaal beleid. De meest relevante onderdelen leggen we hieronder uit.

Lokale kaders in detail:

Programma Wonen / Woonzorgvisie: De woonzorgvisie 2024-2030 functioneert als volkshuisvestelijk programma en schetst de kaders op het gebied van wonen en zorg. De woonzorgvisie heeft meerdere doelen. Allereerst is de woonzorgvisie bedoeld om onze gemeentelijke toekomstvisie over wonen en zorg vast te stellen. Beschreven wordt op welke manier we willen toewerken naar de realisatie van deze visie. Omdat we onze ambities op het gebied van wonen en zorg niet alleen bereiken, vormt de Woonzorgvisie ook de basis voor de samenwerking met onze partners en onze inwoners.

Programma Groen: In het programma Groen 2021 worden de visie en de ambities voor het groen in Goirle beschreven. Aangegeven wordt wat de waarde is van groen voor onze gemeente. Het programma bevat een beschrijving van de groenstructuur en wordt gebruikt als toetsingskader voor ontwikkelingen en als richtlijn voor het onderhoud van de openbare ruimte.

Programma Water en riolering: Het Programma Water en riolering 2021-2025 is een beleidsplan dat op hoofdlijnen de invulling van de gemeentelijke watertaken weergeeft. In het programma is vastgelegd wat we willen bereiken en wat de rolverdeling is tussen overheid en bewoners/bedrijven ten aanzien van afval-, hemel-, en grondwater. Het programma is het kader voor de gemeentelijke zorgplichten. Ook is het de basis voor zowel de interne afstemming binnen de gemeente als de externe afstemming met onze waterpartners, bewoners en bedrijven.

Programma Warmte / Transitievisie Warmte: De gemeente Goirle wil in 2050 aardgasvrij zijn. We bouwen stapsgewijs naar dat doel toe. De Transitievisie Warmte beschrijft hoe we dit gaan doen en waar we voor 2030 gaan starten. Dit vormt de basis voor uitvoeringsplannen op wijk-, buurt-, en straatniveau. De Transitievisie Warmte moet voor 1 januari 2026 worden gewijzigd in een programma Warmte.

Veiligheidsbeleid Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk 2023-2026:

In dit document zijn de volgende geprioriteerde veiligheidsthema’s opgenomen:

•Zorg en veiligheid

•Evenementenveiligheid

•Ondermijnende criminaliteit

•Digitale veiligheid

De U&HS en het integraal veiligheidsbeleid hebben zowel inhoudelijke als uitvoerende raakvlakken.

Bibob-beleid: Om ondermijning te voorkomen toetsen we de integriteit van de aanvrager aan de hand van het Bibob-beleid van de gemeente. Binnen de ondermijningsaanpak is het Bibob-beleid (Bibob staat voor: bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) een hoeksteen. Op basis van deze toets en een zorgvuldige afweging kunnen er gerichte aanvullende voorschriften in de vergunning worden opgenomen. Ook kan een vergunning ingetrokken of geweigerd worden. In de komende periode wordt het Bibob-beleid herzien en regionaal opgepakt.

Damocles-beleid: De burgemeester heeft het Damocles-beleid opgesteld om te laten zien hoe hij de bevoegdheid om een pand te sluiten gebruikt. In dat beleid staat bij welke hoeveelheid soft- en/of harddrugs een woning of bedrijfspand in de regel wordt gesloten en hoe lang de sluiting duurt. Ook dit beleid wordt in de komende periode geactualiseerd.

Beleidsregel voor de bestuurlijke handhaving van artikel 13b Opiumwet 2020: Met deze beleidsregel kan de burgemeester ingrijpen als er in een pand drugs worden verkocht, afgeleverd of verstrekt, of als er drugs aanwezig zijn. Het doel van deze beleidsregel is om geconstateerde overtredingen van artikel 13b Opiumwet op te volgen met een reactie die qua intensiteit zo goed mogelijk aansluit bij de aard van de overtreding.

Evenementenbeleid: Hierop vindt een actualisatie plaats.

3.1 Centrale missie en visie op VTH

De visie voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving is gebaseerd op onze gemeentelijke missie en visie (organisatievisie “Goirle Schakelt”):

VTH-visie:

3.2 Uitgangspunten

De visie is opgebouwd uit de volgende uitgangspunten:

Vergunningverlening: gebruiksvriendelijk en efficiënt

Gebruiksvriendelijke processen: het aanvraagproces voor vergunningen in de gemeente Goirle wordt volledig gedigitaliseerd. Bouwaanvragen worden al volledig digitaal afgehandeld. Voor APV bijzondere wetten wordt dit de komende periode ook gerealiseerd. Dit verbetert de gebruiksvriendelijkheid en voorspelbaarheid, voor zover dat de gemeente Goirle daar invloed op heeft, waardoor inwoners en ondernemers eenvoudiger aanvragen kunnen indienen.

Efficiënte communicatie: we werken doelgericht en passen duidelijke communicatie toe. Aanvragers ontvangen transparante informatie over de ingediende aanvraag. De verwachte behandeltermijnen worden duidelijk gecommuniceerd, waardoor het proces transparant en voorspelbaar is.

Toezicht: Risico- en samenwerkingsgericht

Risicogericht toezicht: we continueren de risicogerichte benadering binnen ons toezichtbeleid. Dit houdt in dat er meer middelen zijn en aandacht wordt besteed aan gebieden met hogere risico's. Hierdoor kunnen we problemen vroegtijdig identificeren en aanpakken, wat zorgt voor betere preventieve maatregelen en een veiligere gemeenschap.

Samenwerking met stakeholders: we zoeken actief de samenwerking op. Dit doen we intern tussen de verschillende beleidsvelden en extern met inwoners, ondernemers en andere relevante partners. Dit zijn onder andere de intergemeentelijke samenwerking tussen gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (hierna: GHO-gemeenten). Hierdoor werken we integraal en effectief, verbeteren we het toezicht en verhogen we naleving van regelgeving.

Handhaving: dienstbaar en doortastend

Dienstbare aanpak: dit betekent dat de focus ligt op het bieden van ondersteuning en begeleiding aan inwoners en ondernemers. We helpen ze om zich aan de regels te houden door duidelijk uit te leggen wat er van ze wordt verwacht. Het gaat niet alleen om bijvoorbeeld het opleggen van een herstelmaatregel bij overtredingen, maar ook om het geven van duidelijke informatie. Het doel is om de regels die wij hebben afgesproken op te volgen. We zorgen voor mogelijkheden om tot een oplossing te komen als dat kan.

Doortastende actie: dit betekent dat wanneer regels worden overtreden, de gemeente krachtig zal optreden. De handhavingsmaatregelen die worden genomen zijn effectief voor het bevorderen van naleving van de regels en zijn ook rechtvaardig en passend. Dit zorgt ervoor dat de handhaving eerlijk is en rekening houdt met de belangen van alle betrokken partijen.

De overheid als behartiger van het algemene belang

Balans in belangen: wij zoeken naar een balans tussen individuele belangen en het algemeen belang. Vrij vertaald wegen wij het individueel belang van iemand af aan het algemeen belang van onze inwoners, bedrijven en wet- en regelgeving die wij op gemeentelijk, provinciaal of rijksniveau op democratische wijze afgesproken hebben. We maken beleidsbeslissingen transparant en onderbouwen met duidelijke argumentatie waarom bepaalde keuzes het algemene belang dienen.

Onze visie is nauw verbonden met de kernwaarden van onze gemeente: Vertrouwen, Eigenaarschap, Betrokkenheid, en Trots. We streven ernaar om deze waarden dagelijks in de praktijk te brengen en zo bij te dragen aan een gezonde en veilige leefomgeving voor onze gemeenschap.

4.1 Opgaven Omgevingsvisie

Hier zijn enkele VTH-doelstellingen geoperationaliseerd voor elk van de drie centrale waarden binnen de omgevingsvisie van de gemeente Goirle. De figuren komen uit de omgevingsvisie:

‘Doenerig dorp': Dit verwijst naar het ondernemende karakter van de gemeenschap van Goirle, zowel op economisch als sociaal-cultureel gebied. Het stimuleert ruimte voor initiatieven uit de samenleving, met ondersteuning van de gemeente, zolang ze passen bij het dorpse karakter. Hierbij wordt ook de sociale samenhang en de toekomstbestendigheid van de samenleving benadrukt. Initiatieven moeten echter altijd afgewogen worden tegen de andere twee centrale waarden: het behoud van de kwaliteit van het landschap en de leefkwaliteit in de gemeente.

•VTH-Doelstelling: We willen onze ondernemende inwoners en bedrijven voorzien van gebruiksvriendelijke en efficiënte processen en duidelijke communicatie.

Dit betekent dat de aanvragen binnen de wettelijke termijnen worden beantwoord en dat de status duidelijk en begrijpelijk wordt gecommuniceerd. Hiervoor implementeren we de benodigde procedures en werkprocessen, en monitoren we de voortgang om te garanderen dat alle teamleden betrokken blijven en de bovenstaande doelstelling behalen. Wij zetten ons in voor duidelijke communicatie over de criteria voor vergunningverlening, de procedures van toezicht, en de gronden voor handhaving. Dit omvat helderheid in de verwachtingen, processen en uitkomsten, waarmee we niet alleen voldoen aan de behoeften van onze gemeenschap maar ook een fundament van vertrouwen en begrip bouwen. Een initiatief kan rekenen op medewerking vanuit de gemeente als het bijdraagt aan het behoud of het versterken van de kwaliteiten uit onze omgevingsvisie. Bij initiatieven vragen wij de initiatiefnemer om een omgevingsdialoog waarbij belanghebbenden worden betrokken en bieden actief een handreiking aan voor de omgevingsdialoog die stappen bevat om dit proces te structureren.

'Prachtlandschap van de Toekomst': Dit benadrukt de waarde van groen (cultuurhistorische groen en bestaande groenstructuren) en natuur in de cultuur van Goirle. Het omvat het behoud van waardevolle landschappen en natuurgebieden, maar erkent ook de noodzaak tot aanpassingen vanwege klimaatverandering, energietransitie, recreatiedruk en veranderingen in de landbouw. We zetten in op klimaatadaptatie, biodiversiteit en dat in elke wijk groen aanwezig is. Bij deze veranderingen staat het behoud van de kwaliteit van het landschap centraal en wordt er rekening gehouden met de andere twee centrale waarden, omdat het landschap ruimte biedt voor initiatieven en bijdraagt aan de leefomgeving.

•VTH-Doelstelling: We zetten ons in om onze waardevolle natuur en landschappen te beschermen, te behouden en te verbeteren.

Dit betekent dat wij bij 90% van de ruimtelijke ontwikkelingsprojecten met een landschappelijk inpassingsplan binnen 3 maanden, nadat aan het inpassingsplanverplichting dient te worden voldaan, een controle uitvoeren. We zullen hiervoor de benodigde middelen toewijzen en kwartaalrapportages over de voortgang verstrekken om betrokkenheid en transparantie te waarborgen.

'Goed toeven': Dit draait om de hoge kwaliteit van leven in Goirle, met een gezonde en veilige woonomgeving en goede toegankelijkheid van voorzieningen. Het benadrukt ook de sociale samenhang en ruimte voor sociale contacten, wat bijdraagt aan een leefomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en waarin iedereen kan meedoen. We werken aan een robuust, klimaatbestendig en duurzaam systeem in samenwerking met inwoners en bedrijven, maar ook o.a. ontwikkelaars en bouwondernemingen. Onze leefomgeving kunnen en moeten we verbeteren door bijvoorbeeld hemelwater op eigen terrein te bergen, daken te vergroenen, tegels uit de tuin te halen en meer water in de wijk vast te houden. Deze waarde is nauw verbonden met de andere twee, aangezien zonder een bloeiend cultureel leven, economische activiteiten en een groene omgeving, de kwaliteit van het wonen en leven in Goirle onder druk komt te staan. We willen voor iedereen een verzorgd thuis en een passende woningvoorraad. Vanuit deze speerpunten realiseren we in de gehele gemeente 615 nieuwe woningen tot en met 2026 opgenomen in de Woonzorgvisie.

•VTH-Doelstelling: We zetten ons in voor een gezonde en veilige woon- en leefomgeving met als doel de gemeenschap actief te betrekken en de bewustwording te vergroten van VTH-activiteiten door te informeren en daarmee de sociale cohesie te bevorderen.

Dit bereiken wij door te blijven investeren in een gezamenlijke risicogerichte aanpak. Bij activiteiten met prioriteit toetsen we vergunningen en meldingen diepgaander en houden we nauwgezetter of frequenter toezicht. Aan activiteiten waarvan we het risico lager schatten, geven we minder prioriteit. We doen uiteraard wel wat wettelijk moet (zoals het toetsen van een aanvraag of uitvoering geven aan onze beginselplicht tot handhaven), maar doen dit globaler en veelal reactief. Calamiteiten met acuut gevaar kennen altijd prioriteit.

Wij hechten er grote waarde aan om deze ambities te relateren aan het VTH-terrein. In de omgevingsanalyse werken wij deze doelstellingen verder uit.

4.2 Kwaliteitsdoelstellingen

Cruciaal voor het leveren van kwaliteitsproducten is de beschikbaarheid van vakmanschap en expertise en de borging van de kwaliteit. Als kwaliteitsafspraken niet worden vastgelegd, gemonitord en gerapporteerd is er een sterke afhankelijkheid van de individuele medewerker. Kwaliteit is (1) het realiseren van de afgesproken doelstellingen en (2) het voldoen aan de wettelijke eisen. In de Verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht gemeente Goirle 2023 is een verplichting opgenomen om doelen uit te werken op de volgende onderwerpen. Zie de tabel hieronder:

De mate waarin een product voldoet aan juridische doelen (zoals geformuleerd in de relevante wet- en regelgeving en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur) en bijdraagt aan de omgevingsdoelen. Ook wel aangeduid als de inhoudelijke kwaliteit. De uitvoering van de VTH-taken moet minimaal voldoen aan de landelijk gestelde VTH-kwaliteitscriteria. Dit betekent dat wij de gemeentelijke organisatie jaarlijks toetsen aan de kwaliteitscriteria en actief aan de omgevingsdienst vragen of hij voldoen aan de criteria. Jaarlijkse kwaliteitsmeting

Wij beschikken over een sluitende beleids- en uitvoeringscyclus en professionele medewerkers met adequate kennis, waarmee wij de kwaliteit en continuïteit van de gemeente Goirle werkzaamheden kan waarborgen. Dit betekent dat we de verbeterpunten van het interbestuurlijk toezicht van de provincie Noord-Brabant actief oppakken. Verbeterpunten IBT

Leren werken met nieuwe wet- en regelgeving, zoals Omgevingswet, Wkb, Wet goed verhuurderschap en verhuurverordening. Aantal trainingen nieuwe wet- en regelgeving

Wij bekijken plannen en initiatieven op een integrale wijze indien van toepassing. Dit wil zeggen tezamen met alle betrokken beleidsvelden. Aantal integrale overleggen (met relevante aanwezige beleidsadviseurs).

Dienstverlening

De manier waarop (in communicatie, snelheid, service) de organisatie met belanghebbenden (aanvragers, omgeving, klagers etc.) omgaat. Binnen 7 werkdagen volgt een reactie naar aanleiding van een terugbelverzoek. Reactietermijn melding, mail en terugbelverzoeken

Alle handhavingsverzoeken worden afgehandeld binnen de geldende wettelijke eisen. We hanteren daarbij de beginselplicht tot handhaven. Dit houdt in dat de overheid tegen een overtreding moet handhaven, tenzij er wat bijzonders (in de zin van bijzondere omstandigheden) aan de hand is. Aantal handhavingsverzoeken die tijdig afgehandeld zijn.

Financiën

De inzet van middelen in relatie tot de kwaliteit van de geleverde diensten/producten. Door toepassing van risico analyses wordt getracht efficiëntie en effectiviteit te bewerkstelligen. De begroting dient dekkend te zijn voor onze inzet op risicobeheersing en beleidsdoelrealisatie.

Er wordt periodiek geïnventariseerd of de begroting voldoet aan de beide elementen en er wordt begroot op basis van output. VTH is structureel onderdeel van de P&C-cyclus:

•Percentage overschrijdingen van begroting van het programma

•Percentage onderbesteding van begroting van het programma

5.1 Omgevingsanalyse

Vanuit de omgevingsanalyse voor de gemeente Goirle zien we verschillende uitdagingen voor Domein fysiek. Deze uitdagingen gelden voor de specifieke kenmerken van het gebied, zoals het bebouwd gebied, bedrijventerreinen, agrarische functies, natuur, recreatie en het groene dorpse karakter. Hieronder worden de belangrijkste uitdagingen per onderdeel beschreven.

Bebouwd gebied

De gemeente Goirle ligt aan de rand van het Hart van Brabant en de Brabantse Stedenrij (Breda-Tilburg-Den Bosch-Eindhoven). Hier is een grote verstedelijkingsopgave met bijbehorende ruimteclaims; een stedelijke druk van zogenoemde ‘rode functies’ op het groene landschap en de dorpse kernen. Op dit moment zijn, naast diverse binnenstedelijke locaties, de Bakertand en de Zuidrand in ontwikkeling. Bij de woningbouwopgave zetten we in eerste instantie in op de mogelijkheden van inbreiding en herstructurering, voordat we uitbreiden. Op langere termijn is dat misschien onvoldoende voor de regionale verstedelijkingsbehoefte, daarom denken we nu al na over mogelijke uitbreidingslocaties.

VTH-Uitdaging

De woningbouwopgave is een uitdaging voor VTH. Het realiseren van een groot aantal woningen binnen een beperkte tijd vraagt om efficiënte processen voor vergunningverlening en toezicht. Wij moeten zorgen voor snelle afhandeling van vergunningsaanvragen en bouwcontroles. Bij de snelle bouw van woningen mag de kwaliteit en veiligheid niet in gevaar komen. VTH en de kwaliteitsborger (WKB) moeten ervoor zorgen dat bouwprojecten voldoen aan de bouwvoorschriften en dat er passend toezicht is op de bouwkwaliteit. We willen voorkomen dat er in strijd met Besluit bouwwerken leefomgeving gebouwd of verbouwd wordt.

•Doel: om woningbouw te stimuleren wijzen wij aan nieuwbouwprojecten van vijf of meer woningen een projectleider toe. Zo kunnen we dit zo goed mogelijk faciliteren.

•Doel: maximaal 10 % van de aanvragen met een bouwactiviteit wordt verdaagd. Hiermee kunnen we initiatieven zo snel mogelijk realiseren.

Bedrijventerreinen

Gemeente Goirle beschikt over twee bedrijventerreinen die essentieel zijn voor de lokale economie. Dit zijn Veertels in Riel en Tijvoort in Goirle. Het beleid is erop gericht deze terreinen goed bereikbaar te houden en te voorzien van moderne faciliteiten om economische groei te stimuleren. In het zuiden van de dorpskern van Riel ligt het bedrijventerrein Veertels. Dit heeft een kleinschalige opzet die aansluit bij het karakter van Riel als geheel.

Ten zuiden van de dorpskern ligt het bedrijventerrein Tijvoort, grofweg ingekaderd door de Turnhoutsebaan, Poppelseweg en de Spoorbaan. Het geheel heeft de uitstraling van een handels- en bedrijvencomplex. Samen met de ondernemers zijn er al maatregelen genomen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. In de actualisatie van de omgevingsvisie kijken we naar beide bedrijventerreinen.

VTH-Uitdaging

Op onze bedrijventerreinen is ‘het gebruik in strijd met ons omgevingsplan’ de grootste uitdaging. Illegale bewoning is een veel voorkomend probleem bij beide bedrijventerreinen. In het omgevingsplan bepaalt de gemeente welke functies voor bouwwerken en gronden passend zijn. Als er een strijdige situatie wordt geconstateerd, is het belangrijk om handhavend op te treden om de overtreding te beëindigen. Dit kan ambtshalve of op basis van overlastmeldingen (zoals geluidsoverlast of bodemvervuiling), of met handhavingsverzoeken. In de uitvoeringsprogramma’s van de komende jaren wordt verder uitgewerkt in welke gevallen en hoe ambtshalve toezicht en handhaving wordt ingericht en met welk specifiek doel. Waar mogelijk zal dit projectmatig worden opgepakt. Daarbij wordt gemonitord of een project er toe leidt dat het aantal bestaande overtredingen wordt teruggedrongen en de aanwas van nieuwe overtredingen wordt voorkomen. De vergunningaanvragen worden getoetst aan de Omgevingswet, omgevingsvisie en beoordelingsregels uit het omgevingsplan. We houden toezicht op de naleving van (de voorschriften van) een vergunning. Tegen overtredingen waarbij zonder of in afwijking van een vergunning wordt gehandeld, wordt handhavend opgetreden.

•Doel: om illegale bewoning aan te pakken stellen wij als doel dat we bij een geconstateerde overtreding binnen 4 weken een controle hebben uitgevoerd.

•Doel: we voeren jaarlijks integrale controles uit (bijvoorbeeld met de politie) op de bedrijventerreinen.

Buitengebied

Het buitengebied hebben we onderverdeeld in buitengebied West, Midden en Oost.

West: het buitengebied West is relatief grootschalig, met open landbouwgebied met akkers en weiden. Het ligt op de grens van zandgrond en het beekdal. Hier zijn ook enkele kleine gehuchten (Vijfhuizen, Brakel en Looienhoek) en het Bels Lijntje te vinden. In het gebied ligt bovendien het beekdal van de Hultensche Leij en er zijn enkele (kleine) bospercelen. Deze (cultuurhistorische) landschappelijke structuren willen we behouden en versterken. Daarnaast willen we het functioneren van het bodem- en watersysteem borgen. Dit biedt meerwaarde voor agrariërs, landschap en natuur. Er liggen kansen om samen met het waterschap en de agrariërs maatregelen te nemen, zodat water beter wordt vastgehouden. Dit kan bijvoorbeeld door de sponswerking van de bodem te verbeteren.

Midden: buitengebied Midden wordt gekenmerkt door het grote oppervlakte aan natuurgebied van de Regte Heide en Riels Laag (onderdeel van Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant) en omliggend bosgebied. Het gebied heeft hierdoor grotendeels een besloten karakter. Het heidegebied zelf wordt ingekaderd door de twee beekdalen van de Leij en Poppelsche Leij. Hierdoor vormt het ook de waterscheiding tussen het Donge- en Dommelsysteem. Het schijnvliegveld is ook een ecologisch en cultuurhistorisch pareltje. Tot slot ligt aan de zuidzijde van het heidegebied een strook aan landgoederen (Nieuwkerk, De Hoevens, Gorp en Roovert en Ooievaarsnest) en aan de noordzijde ligt het Riels Kwadrant en de Leijvennen. Het authentieke, diverse landschap kent veel (cultuur)historische waarden die we absoluut willen behouden voor de toekomst. De natuurpanorama’s in de grotere natuurgebieden en de goed herkenbare cultuurhistorische grafheuvels zijn hiervan mooie voorbeelden. Deze elementen vertegenwoordigen de recreatieve aantrekkingskracht van het gebied. Daarnaast is het belangrijk de ecologische kwaliteit en het unieke watersysteem dat het gebied kent door de aanwezige breuklijnen goed te bewaken en waar nodig te versterken. Dit doen we door het klimaatadaptieve vermogen en de ecologische kwaliteit van het NatuurNetwerk te versterken. Denk hierbij aan het vernatuurlijken van de aanwezige watergangen en beekherstel, waarbij de beekdalen kunnen functioneren als ecologische verbindingen.

Oost: deelgebied Oost ligt ingesloten tussen de kern van de gemeente Goirle en de grotere recreatie- en natuurgebieden van het landgoed Gorp en Roovert. Het landschap is gevarieerd en kent een kleinschalig, open karakter. In de ruimtelijke indeling van het landschap is sprake van een karakteristieke opbouw van lage, natte gronden (beekdalen Roovertsche Leij en Nieuwe Leij) naar hogere, drogere gronden met vele gradiënten en een bijzondere hydrologische ontwikkeling. De zichtbaarheid van het verloop van landschap willen we behouden en waar mogelijk versterken. Hetzelfde geldt voor de cultuurhistorische waarden, zoals bijvoorbeeld de oude linten, houtwallen, industriecomplexen en watermolens.

VTH-Uitdaging

Het dumpen van drugsafval is een aandachtspunt. De veiligheid en bestrijding van ondermijnende criminaliteit in het buitengebied van de gemeente vraagt om een integrale aanpak. Het buitengebied kan interessant zijn voor criminele activiteiten in leegstaande kantoren, schuren of loodsen. Het gaat om drugslaboratoria of (milieu)-criminaliteit zoals illegale opslag van (gevaarlijke) stoffen of gestolen goederen. Ondermijning heeft regionaal en lokaal hoge prioriteit.

•Doel: om inzicht te krijgen in locaties die mogelijk kwetsbaar zijn voor ondermijnende activiteiten (zoals leegstaande schuren) in het buitengebied maken wij gebruik van handreiking informatie beeld buitengebied van het RIEC.

•Doel: voor het dumpen van drugsafval gaan we door met de inzet van VTH door capaciteit te leveren voor het Bestuurlijk Interventieteam Hart van Brabant (BIT). We verstrekken informatie over en handhaven actief bij situaties waar het dumpen van drugsafval speelt en zetten in op een integrale aanpak met ketenpartners en met name de GHO-gemeenten.

Karakteristieke gebouwen en waardevolle landschappen

De gemeente Goirle heeft een aantal historische en karakteristieke gebouwen die bijdragen aan haar culturele identiteit. Dit zijn kerken, oude boerderijen en monumentale panden die zorgvuldig worden onderhouden en beschermd. Deze gebouwen spelen een belangrijke rol in het behoud van het historische karakter van de gemeente en bieden een aantrekkelijke omgeving voor bewoners en bezoekers. Cultureel erfgoed vertelt het verhaal van de geschiedenis van Goirle en Riel. Het maakt het verleden zichtbaar, zodat we het heden beter begrijpen. Dat helpt ons weer om gericht over de toekomst na te denken. Uitgangspunt is om het cultuurhistorisch (landschappelijk en gebouwd) erfgoed in stand te houden en waar mogelijk te versterken. Dit is vooral gericht op de kenmerkende, waardevolle landschapselementen, de historische lijnen en de culturele monumenten in het buitengebied en de dorpskernen. Denk hierbij aan de landgoederen en kloosters, de eeuwenoude grafheuvels, het Bels Lijntje, de kerken, de textielfabrieken en de leerlooierijen. We willen een klimaat creëren waarin we trots zijn op en aandacht besteden aan het behouden, versterken en verlevendigen van ons erfgoed. Dit geldt voor archeologische waarden, materieel erfgoed en immaterieel erfgoed. Daarom stellen we voor bepaalde gebieden aanvullende eisen voor bescherming en ontwikkeling.

VTH-Uitdaging

In onze gemeente hebben we cultureel erfgoed dat beschermd moet worden voor toekomstige generaties. Daarom is er een vergunning nodig voor het aanbrengen van wijzigingen aan cultureel erfgoed zoals monumenten. Rijksmonumenten worden beschouwd als de meest beschermingswaardige monumenten. Het is van groot belang dat de regels goed worden nageleefd. Dit betekent dat aanvragen voor een omgevingsvergunning zorgvuldig worden getoetst. Tegen overtredingen waarbij zonder vergunning of in afwijking van een vergunning wordt gehandeld, wordt handhavend opgetreden. Onze prioriteit binnen het VTH-taakveld ligt bij overtredingen van de instandhoudingsplicht, onomkeerbare (niet herstelbare) beschadiging van cultuurhistorische waarden en het handelen zonder of in strijd met vergunningvoorschriften voor de activiteit bouw of het veranderen van een monument.

Echter, gezien de beperkte tijd die beschikbaar is voor VTH en het beleid op het gebied van cultureel erfgoed, moeten we zorgvuldig prioriteiten stellen. Hoewel we gebruikmaken van externe expertise via het Monumentenhuis en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), hebben we intern weinig tot geen eigen kennis. Dit vormt een aanzienlijk risico en benadrukt de noodzaak om beschikbare tijd en middelen effectief te beheren.

•Doel: de naleving van de geldende regels vergroten door het aantal bestaande overtredingen terug te dringen en nieuwe overtredingen te voorkomen op het gebied van monumentale panden of cultuurhistorische waarden.

5.2 Welke methode voor risicoanalyse gebruiken we?

De methode om te komen tot een gedegen risicoanalyse is gebaseerd op de landelijke methode die uitgaat van het effect van activiteiten en de kans dat de effecten zich voordoen. Op basis van deze Risico = ‘Kans maal Effect’-benadering volgt een risicoscore voor de weergegeven activiteiten. De risicoscores bepalen uiteindelijk de prioriteiten. De inschatting van de risico’s voor de leefomgeving is richtinggevend. In bijlage 1 is de ‘Handleiding risicoanalyse‘ opgenomen, waarin wordt ingegaan op de gebruikte methode, de begrippen en de wijze waarop aan deze begrippen getalsmatig waarden zijn toegekend.

De volgende prioriteiten Omgevingswet worden opgepakt door vergunningverleners, toezichthouders en handhavingsjuristen:

•In strijd met brandveiligheidseisen Besluit Bouwwerken Leefomgeving.

•Illegale woningsplitsing.

•In strijd met constructieve eisen Besluit Bouwwerken Leefomgeving.

•Strijdig gebruik met het omgevingsplan.

•Overtreden eisen van landschappelijke inpassing.

De volgende prioriteiten APV en Bijzondere wetten worden hoofdzakelijk opgepakt door boa’s en vergunningverleners (APV) en toezichthouders (niet bouw):

•Afval illegale stort (drugsafval).

•Ondermijning (inclusief Bibob-toetsing en sluiting woningen Damocles).

•Vuurwerkoverlast en buiten gestelde tijden afsteken van vuurwerk.

•(Jeugd)overlast; leefbaarheid op straat.

•Afval illegale stort (zwerfvuil, afvaldumpingen).

We hebben de prioriteiten verwerkt in onze omgevingsanalyse.

Vuurwerkoverlast: in onze gemeente ervaren onze inwoners overlast van vuurwerk.

•Doel: in de aanloop naar de jaarwisseling wordt gecontroleerd op het afsteken van vuurwerk zodat het aantal overlastmeldingen en de risico’s van opslag van vuurwerk worden teruggedrongen. We zetten in op de meldingsbereidheid van de inwoners door ze te informeren en te vragen om signalen te melden.

Ondermijning (inclusief Bibob-toetsing en sluiting woningen Damocles):

•Bibobtoetsing: bij een vergunningaanvraag kunnen wij een Bibob-toetsing uitvoeren. Een Bibob-toetsing (Wet Bibob) is een instrument dat wordt gebruikt door overheidsinstanties in Nederland om te beoordelen of een vergunningaanvrager betrokken is bij criminele activiteiten of dat de vergunning wordt aangevraagd voor het faciliteren van criminele activiteiten. Als uit de Bibob-toetsing blijkt dat er ernstige vermoedens zijn van criminele betrokkenheid, kan de vergunning worden geweigerd, ingetrokken of onder voorwaarden worden verleend. De Bibob-toetsing biedt overheidsinstanties een juridisch kader om beslissingen te nemen op basis van integriteitsrisico's en draagt zo bij aan het voorkomen van ondermijning van de samenleving door criminele activiteiten.

o Doel: Het opstellen en actualiseren van Bibob-beleid om te blijven voldoen aan de geldende wet- en regelgeving en het vergroten van de bewustwording en toepassing van de Wet Bibob bij de burgemeester, wethouders en interne afdelingen. Dit stelt ons in staat om de veiligheid en bestrijding van ondermijnende criminaliteit te bevoeren.

•Sluiting woningen Damocles: de Wet Damocles is om de openbare orde en veiligheid ingemeenten te waarborgen en te verbeteren door effectief op te treden tegen de handel en productie van drugs in woningen en andere panden. Dit wordt bereikt door panden die gebruikt worden voor de productie of handel in drugs te sluiten, waardoor de overlast voor de buurt vermindert en de aantrekkelijkheid van de locatie voor criminele activiteiten afneemt.

o Doel: voortzetten van het huidige beleid waarbij we kordaat optreden bij het aantreffen van handel en productie van drugs in woningen of panden.

Jeugdoverlast: de gemeente Goirle neemt verschillende maatregelen om jeugdoverlast aan te pakken. Een voorbeeld hiervan is het voeren van stopgesprekken met jongeren en hun ouders. Hierbij wordt de situatie besproken en worden afspraken gemaakt om overlast te verminderen. Daarnaast wordt er ingezet op preventie. Dit doen we door buurtbewoners te betrekken bij het signaleren van problemen. Ook zoeken we de mogelijkheid uit voor een ontmoetingsplaats voor jongeren. Daarnaast wordt er samengewerkt met politie, jongerenwerk en andere instanties om overlastgevende situaties aan te pakken. De aanpak van jeugdoverlast verdient een integrale aanpak waarin VTH met meerdere interne en externe partners dient samen te werken.

o Doel: We streven ernaar om jeugdoverlast in de gemeente Goirle te minimaliseren door actief toezicht te houden op naleving van regels en doortastende handhaving.

De risicoanalyse voor het domein ‘Brandveiligheid’ is in regionaal verband door de VRMWB uitgevoerd. Voor het domein ‘Milieu’ draagt de OMWB de verantwoordelijkheid. Beiden maken geen onderdeel uit van deze U&HS.

5.3 Hoe is de prioritering tot stand gekomen?

De input voor de risicoanalyse is verzameld door het bevragen van de inhoudelijke vakspecialisten die werken bij de gemeente Goirle. De vragen zijn per domein behandeld: Bouwen, Slopen, Erfgoed, Omgevingsplanactiviteit, APV, Bijzondere onderwerpen en wetten, Alcoholwet en Evenementen.

We hebben als gemeente uiteraard oog voor de ergernis van inwoners bij overlastgevende situaties en hechten groot belang aan situaties die gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid van de inwoners. Omdat er beperkte capaciteit is die niet op alles ingezet kan worden, geven we prioriteit aan de onderstaande thema’s. Daarbij is het uitgangspunt dat de activiteiten met het hoogste risico de hoogste prioriteit krijgen. In bijlage 2 ‘Uitkomsten risicoanalyse’ staat de volledige risicoanalyse uitgewerkt. Jaarlijks worden de uitkomsten van de risicomatrix doorlopen en geactualiseerd indien nodig. De inzet op de prioriteiten wordt verder uitgewerkt in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma.

Bij het uitwerken van de prioriteiten nemen de risico’s een belangrijke plaats in. De gedachte is dat interne en externe risico’s die de gemeente loopt bij het niet uitvoeren van haar handhavingstaken in belangrijke mate de bestuurlijke aandacht voor een onderwerp bepalen. Het benoemen van risico’s en het afwegen hiervan is dan ook een belangrijke stap naar een organisatie waarin de intensiteit van toezicht en handhaving een directe relatie heeft met het risico dat een probleem zich voordoet en de ernst van de mogelijke gevolgen bij het niet uitvoeren van deze taken.

Bij vergunningverlening vindt prioritering plaats op basis van de soort en vorm van de aanvraag. In kwantitatieve zin kan geen prioritering plaatsvinden. Vergunningverlening is vraaggestuurd, daar heeft de gemeente geen invloed op. Een ingekomen vergunningaanvraag moeten we binnen de wettelijke termijnen afhandelen. De wetgever schrijft voor dat een risicoanalyse inzicht moet geven in waar de risico’s zich voordoen. Risico’s behoren beheersbaar en controleerbaar te zijn. Het vaststellen van de niveaus (de diepgang) en de aspecten waarop we vergunningsaanvragen toetsen en het toekomstig vastleggen daarvan in protocollen maken die risico’s beheersbaar.

Voor de inzet van het VTH instrumentarium betekent de prioritering het volgende:

Van de activiteiten met een score hoog risico beschrijven we in het uitvoeringsprogramma:

•de probleemschets;

•het doel;

•de aanpak;

•het resultaat.

3.1. Vergunningenstrategie Omgevingswet

Schematische weergave vergunningenstrategie

De vergunningenstrategie is opgedeeld in twee onderdelen:

1de Omgevingswet

2de APV en bijzondere wetten met een vergunningplicht.

Per onderdeel wordt een algemeen inzicht gegeven in de werkwijze die vergunningverleners hanteren bij het uitvoeren van hun werkzaamheden. Daarna volgen de beoordelingscriteria voor het vergunningengebied (Omgevingswet, APV en bijzonder wetten) en de bijbehorende vergunningen en meldingen. Bij afwijking van de algemene werkwijze volgt een nadere toelichting.

Uitgangspunt bij vergunningverlening is dat inwoners en bedrijven verantwoordelijk zijn voor het indienen van ontvankelijke en volledige aanvragen. De initiatiefnemer bepaalt zelf welke activiteiten hij aanvraagt en in welke volgorde. Alleen de ingediende activiteiten worden beoordeeld. De aanvraag vormt immers de basis voor de te verlenen vergunning. De gemeente houdt zich bij de taakuitvoering aan de algemene beginselen van behoorlijke bestuur. De gemeente heeft de taak om de verschillende belangen vanuit de verschillende disciplines te coördineren. Deze taak is in overstemming met het gedachtegoed dat volgt uit de Omgevingswet.

3.2. Werkwijze Omgevingswet vergunningen

3.3. Beoordelingskader Omgevingswet

3.4. Omgevingsvergunningen

De activiteit bouwen wordt met de invoering van de Omgevingswet, middels artikel 5.1, gescheiden in een technisch en ruimtelijk deel. Dat resulteert in twee soorten activiteiten waarvoor een omgevingsvergunning ingediend zou kunnen worden, namelijk de omgevingsplanactiviteit (OPA) en de bouwactiviteit. Indien de Wkb van toepassing is, geldt er voor de bouwactiviteit een meldingsplicht. Deze staat verder uitgewerkt in bijlage 4. De verschillende omgevingsvergunningen worden hieronder toegelicht.

3.5. Overige werkzaamheden in het kader van vergunningverlening

De volgende werkzaamheden zijn overige werkzaamheden die mogelijk zijn in het kader van vergunningverlening: verlengen tijdelijke omgevingsvergunning (tijdelijk bouwwerk), wijzigen (voorschriften) omgevingsvergunning, intrekken omgevingsvergunning, maatwerkbesluit en zienswijzen, bezwaar en beroep.

3.6. Vergunningenstrategie APV en bijzondere wetten

Het proces en de toetsingsniveaus voor onder andere de APV wordt hier beschreven. De meest voor- komende vergunningen zijn ten behoeve van evenementen en vergunningen op basis van de Alcoholwet. Hieronder worden de wetten en (gemeentelijke) regelingen uiteengezet die van toepassing zijn op de beoordeling van de vergunningen in het kader van de APV en bijzondere wetten.

3.7. Toezichtstrategie

De gemeente is op grond van het Omgevingsbesluit (afdeling 13.2) verplicht om een toezicht- en handhavingsstrategie (sanctiestrategie) te hebben. Daarnaast verplicht de Omgevingswet ook om te beschrijven wat de gedoogstrategie van de gemeente is en hoe zij omgaat met overtredingen door de eigen organisatie of door andere overheden. Deze strategieën vormen tezamen de nalevingsstrategie. Deze kunnen niet los van elkaar worden gezien en overlappen elkaar in de praktijk vaak.

Schematische weergave toezichtstrategie

De toezichtstrategie lichten we toe aan de hand van het bovenstaande schema. Als eerst wordt ingegaan op de begrippen met betrekking tot toezicht, dan volgt het doel van de toezichtstrategie en een algemene beschrijving van de basiswerkwijze van toezicht en de basiswerkwijze van meldingen.

3.8. Basiswerkwijze meldingen

De grondslag voor meldingen van voormalige vergunningplichten bevindt zich in het Bal en in het Bbl. Bij een melding vindt, anders dan bij vergunningaanvragen, alleen een beoordeling op volledigheid plaats. Op het moment dat de melding niet volledig is, wordt deze niet beschouwd als melding. In dat geval wordt de melder hierover geïnformeerd. Hieronder worden een aantal belangrijke meldingsplichten toegelicht. Als een vergunningplicht is vastgesteld voor een specifiek geval, dan komt de meldingsplicht te vervallen.

3.9. Toezichtstrategie onder de Omgevingswet

Met toezicht kunnen overtredingen worden voorkomen (preventieve werking) of makkelijker worden hersteld. In deze toezichtstrategie leggen wij vast welke verschillende vormen van toezicht wij onderscheiden en wat de algemene werkwijze daarbij is. Bij de toezichtstrategie onderscheiden wij een aantal trajecten, zijnde de verschillende vormen van toezicht die wij hanteren:

•Toezicht op de omgevingsvergunningen

•Toezicht op de meldingen

•Toezicht tijdens de gebruiksfase

•Projectmatig toezicht op bestaande bouw

•Toezicht op evenementenvergunningen

De toezichthouder heeft uitdrukkelijk de rol en de bevoegdheid om met de overtreder te overleggen over de mogelijk wijze waarop de overtreding beëindigd kan en mag worden. Het heeft de voorkeur om overtredingen informeel op te lossen en pas over te gaan tot handhaving als de overtreder niet bereid is om mee te werken. Er wordt ook altijd gekeken of legalisatie mogelijk is, hierbij wordt de overtreder niet bevoordeeld op initiatiefnemers die zich wel aan de regels gehouden hebben.

3.10. Toezicht op basis van klachten en (incident)meldingen

De behandeling van klachten en meldingen komen in meerdere taakvelden naar voren. De OMWB is belast met alle klachten over de milieubelastende activiteiten.

Klachten die gaan over onder andere bouwen en openbare ruimte worden behandeld door de toezichthouders van onze gemeente. Klachten en meldingen worden als volgt opgepakt:

1Is mogelijk sprake van overtreding van wet- of regelgeving die onder onze bevoegdheid en de taken van team VTH vallen?

2Klacht wordt inhoudelijk beoordeeld, is sprake van:

a.acuut gevaar voor veiligheid en/of gezondheidsrisico, dan wordt toezicht direct opgepakt en is er contact met de melder;

b.geen acuut gevaar, maar wel prioriteit, dan wordt de controle binnen een week ingepland.

De planning wordt aan de melder aangegeven; of

c.geen acuut gevaar en geen prioriteit dan wordt de melding enkel opgepakt als hier (eventueel door een opstapeling van soortgelijke meldingen) aanleiding toe is.

3Uit toezicht/controles kan het volgende naar voren komen:

a.er is sprake van een overtreding; handhavend optreden volgt als dat nodig is; of

b.er is geen overtreding geconstateerd.

In beide gevallen wordt de indiener door ons in kennis gesteld.

3.11. Toezichtstrategie op de APV en de bijzondere wetten

3.12. Intrekken omgevingsvergunning

Op grond van het bepaalde in artikel 5.40 lid 2 onder b van de Ow is het college bevoegd een verleende omgevingsvergunning in te trekken op verzoek van de vergunninghouder of als gedurende een jaar (of een in de vergunning bepaalde langere termijn) geen activiteiten zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning. Van deze bevoegdheid kan gebruik worden gemaakt indien de bouwactiviteiten langer dan een jaar hebben stilgelegen. Wij voeren de bestendigde gedragslijn dat wij een intrekkingsprocedure opstarten indien er 3 jaar geen gebruik is gemaakt van een vergunning. Wij sturen eerst een voornemen tot intrekking. Indien blijkt dat er binnen afzienbare tijd gestart wordt met bouwen, dan blijft de vergunning in stand. Indien dat niet aannemelijk wordt gemaakt, wordt de vergunning ingetrokken.

3.13. Handhavingsstrategie

Het uitgangspunt is dat als een burger of bedrijf zich niet aan de regels houdt, wij daar handhavend tegen moeten optreden. Volgens het Omgevingsbesluit handelen wij op grond van een handhavingsstrategie waarin wij de basisaanpak voor het bestuursrechtelijke en strafrechtelijke optreden bij overtredingen hebben vastgelegd.