Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gilze en Rijen houdende regels omtrent de tijdelijke huisvesting van 480 arbeidsmigranten

1.1 Lokale opgave

We hebben vanuit de provincie een taakstelling om arbeidsmigranten, die hier tijdelijke werken en verblijven, te huisvesten binnen onze gemeente. We hebben onze lokale opgave gekwantificeerd in een richtgetal. Het huidige richtgetal bedraagt nu 480 personen. We zien het richtgetal als plafond voor het te faciliteren verblijfsplaatsen voor arbeidsmigranten tot 2022. We houden dit richtgetal aan. Het richtgetal is bepaald aan de hand van het aantal geregistreerde (werkende) arbeidsmigranten binnen onze gemeente. Het gaat hier om arbeidsmigranten die in de Basis Registratie Gemeente als ingezetenen van de gemeente Gilze en Rijen staan ingeschreven en die werkzaam zijn bij een bedrijf dat in de gemeente is gevestigd.

Onder het aantal geregistreerde werkende arbeidsmigranten zijn zowel arbeidsmigranten die hier permanent vestigen als arbeidsmigranten die hier tijdelijk verblijven begrepen. Het uitgangspunt is dat 80% van het totaal aantal geregistreerde arbeidsmigranten hier tijdelijk werkt en verblijft.

Binnen de regio zijn bedrijventerreinafspraken opgesteld over de toekomstige groei en realisatie van huisvesting arbeidsmigranten voor nieuw te vestigen bedrijven. We houden ons hieraan. Bij nieuwvestiging op een niet eerder bestaande locatie dient het bedrijf te voorzien in voldoende huisvestingsplaatsen voor arbeidsmigranten.

Uitgangspunten:

We faciliteren adequate huisvesting voor tijdelijke arbeidsmigranten en aan de hand van:

o Het huidige richtgetal voor huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten bedraagt 480 plaatsen;

We houden ons aan de bedrijventerreinafspraken van de regio, waarbij het gaat om:

o de groeiopgave;

o realisatie huisvesting bij uitgifte gronden voor nieuw te vestigen bedrijven

1.2 Toekomst verwachtingen

De lokale opgave aan huisvesten van arbeidsmigranten blijft continu in beweging. We inventariseren iedere vijf jaar de opgave, om te voorkomen dat na verloop van tijd niet wordt voldaan aan de gemaakte afspraken met de regio. Hierdoor stemmen we de vraag en het aanbod op elkaar af en blijven we voorzien in voldoende huisvesting.

We verwachten dat de groei van het aantal tijdelijke arbeidsmigranten binnen de gemeente Gilze en Rijen, in de periode tot 2025 tussen +46 en +62 personen ligt. Dit is een verwachting die onder meer afhankelijk is van de werkelijke toekomstige economische groei van de gemeente.

1.3 Inzichtelijk maken restopgave richtgetal

In het verleden is een aantal locaties vergund waar huisvesting van tijdelijke arbeidsmigranten plaats vindt. Het aantal plaatsen van deze locaties wordt in mindering gebracht van de huidige lokale opgave. Uiteraard moeten deze locaties altijd voldoen aan de gestelde normen en voorwaarden uit de vergunning. Verder maken we inzichtelijk hoeveel arbeidsmigranten in de gemeente verblijven. Het gaat hierbij om een indicatie. Het is niet mogelijk om het precieze aantal (tijdelijke) arbeidsmigranten inzichtelijk te krijgen. Dit heeft te maken met het komen en gaan van deze personen. We brengen de bestaande locaties, waar huisvesting plaats vindt, in beeld te brengen aan de hand van toezichtcontroles, gegevens vanuit meldingen en BRP-controles. Hierbij doen we een beroep op de inzet van de bestaande ambtelijke capaciteit.

Wanneer onvoldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar is, zullen niet alle bestaande locaties (direct) inzichtelijk worden. De niet wenselijke locaties en/of situaties blijven hierdoor mogelijk (langer) bestaan dan wenselijk. Dit met mogelijk gevolg dat er een grotere capaciteit aan huisvestingsplaatsen ontstaat dan noodzakelijk is vanuit de opgave.

Uitgangspunten:

We maken de bestaande locaties, waar huisvesting van arbeidsmigranten plaats vindt, inzichtelijk. We zetten ambtelijke capaciteit in om naast de huidige werkzaamheden dit mogelijk te maken.

1.4 Beoordelen nieuwe initiatieven en inzichtelijk maken bestaande locaties

Om te voorzien in voldoende adequate tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten gaan we nieuwe initiatieven en bestaande locaties beoordelen. We stellen een indieningstermijn in waarin nieuwe initiatieven ingediend kunnen worden. Tegelijk maken we bestaande locaties inzichtelijk. Na sluiting van de indieningstermijn beoordelen we de nieuwe initiatieven en bestaande locaties op de mogelijkheid en wenselijkheid. Hierover volgt een principe uitspraak vanuit het college. Het wil niet zeggen dat bij een positieve grondhouding van het college ook daadwerkelijk een aanvraag vergund wordt.

Wanneer een bestaande locatie mogelijk en wenselijk is, volgt hetzelfde proces als van een nieuw ingediend initiatief, voor zover deze nog niet is vergund dan wel rechtstreeks in het geldende bestemmingsplan past. Wanneer de bestaande locatie niet legaal is en ook niet gelegaliseerd kan worden volgt een handhavingstraject.

Na het beoordelen van nieuwe initiatieven en de inzichtelijk gemaakte bestaande locaties op mogelijkheid en wenselijkheid moet het plan nader worden uitgewerkt door de initiatiefnemer of eigenaar. De initiatiefnemer of eigenaar dient uiteindelijk een aanvraag omgevingsvergunning is voor afwijkend gebruik met een tijdelijke periode van maximaal 10 jaar. Mogelijk kan tijdens het uitwerken van de plannen blijken dat het initiatief uiteindelijk niet haalbaar is. Dit kan zich ook voordoen tijdens de beoordeling aanvraag omgevingsvergunning. We stoppen met het traject rondom nieuwe huisvesting wanneer dit zich voordoet. Tijdens een vergunningstraject moeten we de aanvraag weigeren.

Hierna beoordelen we of er voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten is gerealiseerd. Wanneer blijkt dat dit niet het geval is, stellen we opnieuw een indieningstermijn in. Dit doen we ook in de toekomst wanneer blijkt dat de vraag naar huisvesting het aanbod overstijgt.

We bewaren nieuwe initiatieven die na sluiting van de eerste indieningstermijn worden ingediend voor een volgende indieningstermijn. Hiervan stellen we de initiatiefnemer van op de hoogte.

Uitgangspunten:

We faciliteren voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten door nieuwe initiatieven en bestaande locatie te beoordelen op wat mogelijk en wenselijk is. Dit doen we door:

o het instellen van een indieningstermijn voor nieuwe initiatieven en het inzichtelijk maken van bestaande locaties;

o na sluiting van het indieningstermijn beoordelen we de initiatieven en bestaande locaties in hoofdlijnen;

Bij de beoordeling van de initiatieven en bestaande locaties speelt de huisvestingsvorm en de locatie een belangrijke rol. Na realisatie tellen we de gerealiseerde huisvestingsplaatsen uit nieuwe initiatieven en bestaande locaties op bij de bestaande vergunde capaciteit. We brengen deze aantallen in mindering van de restopgave. We stellen opnieuw een indieningstermijn in wanneer blijkt dat we niet voldoende kwalitatief goede voorstellen hebben ontvangen en niet voldoen aan de lokale opgave na uitvoering van de voorstellen. Dit doen we ook wanneer de opgave groeit door de economie. Hierdoor blijven we voldoen aan de lokale opgave.

1.5 Hoe om te gaan met bereik van het richtgetal

We beoordelen initiatieven en bestaande locaties totdat het richtgetal is bereikt. Dit doen we nadat nieuwe initiatieven zijn gerealiseerd en bestaande locaties zijn vergund. Ook kunnen bestaande locaties rechtstreeks vanuit het bestemmingsplan mogelijk zijn.

Wanneer er wordt voldaan aan het richtgetal, nemen we geen nieuwe initiatieven meer in behandeling. We stellen dan ook geen nieuwe indieningstermijn in.

De huisvesting van de arbeidsmigranten wordt met een tijdelijke vergunning gerealiseerd. De maximale exploitatieduur van het gebouw bedraagt hierbij 10 jaar. Waarbij de crisis en herstelwet de mogelijkheid kent dit eenmalig te verlengen met 5 jaar.

Wanneer capaciteit van huisvesting verdwijnt of de economie groeit, ontstaat er weer ruimte voor nieuwe initiatieven. We kunnen hiermee mogelijk een kwaliteitsslag maken.

Uitgangspunten:

We beoordelen initiatieven tot er voldaan wordt aan het richtgetal.

1.6 Rol van de gemeente

Wij hebben als gemeente een belangrijke rol in het volledige proces rondom de tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten. Dit geldt zowel voor als na realisatie van de huisvesting.

Voorafgaand beoordelen we initiatieven en gaan met de initiatiefnemer in gesprek. Wanneer een initiatief mogelijk en wenselijk is, dient de initiatiefnemer het plan verder uit te werken. Hierbij moet het plan voldoen aan de vast te stellen uitgangspunten, waaronder ook een communicatieplan en de bevindingen van de gevoerde omgevingsdialogen. Wij beoordelen het plan en de daarbij behorende stukken. In het plan moet de inbreng vanuit de verschillende overlegmomenten en omgevingsdialoog zijn verwerkt.

Na de realisatie van de huisvesting hebben wij ook een rol. Het gaat hierbij om contact/overlegmomenten met de exploitant/verhuurder en/of beheerder, zoals opgenomen in het communicatieplan. We bespreken onder andere wat wel en niet goed loopt tijdens de exploitatie. Hierdoor kunnen onwenselijke situatie worden besproken en worden voorkomen.

Als laatste hebben wij de rol om de arbeidsmigranten die hier (beoogd) langer dan vier maanden werken en verblijven op eenzelfde locatie in te schrijven in de Basis Registratie Personen (BRP).

Uitgangspunten:

Het is van groot belang dat er goede huisvesting wordt gerealiseerd en dat er zo min mogelijk onwenselijk situaties ontstaan, zoals overlast en niet voldoen aan de regels. Het is daarnaast van groot belang dat vanuit de omgeving draagvlak is voor nieuwe initiatieven. Onze rol hierin is:

o te zorgen voor een goed duidelijk en handhaafbaar beleid;

o te zorgen voor uniforme regels, richting de initiatiefnemer/exploitant/uitzendbureau;

o te zorgen voor goede communicatie richting de initiatiefnemer/exploitant/uitzendbureau;

o de huidige bestaande locaties inzichtelijk maken;

o een indieningstermijn in te stellen waarbij bestaande locaties en nieuwe initiatieven op mogelijkheid en wenselijkheid worden beoordeeld;

o de mogelijke en wenselijke bestaande locaties en nieuwe initiatieven vergunnen;

o handhaven op illegale, niet gewenste situaties en/of bij overlast.

Op het moment dat we met een partij in gesprek zijn over realisatie van meer grootschalige huisvesting, gaan we ook het gesprek aan met die partij over eventuele woningen in onze gemeente die zij in bezit hebben en verhuren aan arbeidsmigranten. Hiermee willen we bereiken dat de verhuurde woningen aan arbeidsmigranten vrij komen voor starters.

1.7 Regionale afstemming

We stemmen binnen de regio Hart van Brabant af over huisvesting van arbeidsmigranten. De nadruk ligt hierbij op het aantal toe te voegen huisvestingsplaatsen en op kennisdeling.

3.1 Algemeen locaties

Zoals aangegeven heeft de provincie Noord-Brabant een handreiking opgesteld. Het gaat hier om de handreiking ‘Afwegingscriteria (grootschalige) logiesvoorzieningen arbeidsmigranten’. Hierin staat omschreven hoe zij omgaat met mogelijke locaties. Bij het realiseren van een huisvesting zijn verschillende locaties mogelijk, zolang er sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. Hierbij kan gedacht worden aan huisvesting binnen de kernen, aan de rand van de kernen of op bedrijventerreinen. Ook het realiseren van logies binnen een bestaand bouwblok bij een agrariër of bij een voormalig agrarisch bedrijf (Vab) is mogelijk. Daarnaast is het her-ontwikkelen van leegstaand vastgoed, zoals voormalige verzorgingshuizen of kloosters een potentiële oplossing. We kijken, mede aan de hand van deze criteria, naar mogelijke en wenselijke locaties die zich lenen voor huisvesting van arbeidsmigranten. Daarbij benoemen we ook een aantal locaties die minder wenselijk zijn.

Uitgangspunten:

Op voorhand sluiten we geen locaties uit of wijzen we locaties aan. Wel spreken we een voorkeur uit voor de plek van de huisvesting. Denk hierbij aan locaties:

o aan de rand van de kern;

o in het buitengebied binnen de bestemmingen:

•recreatie, mits:

-de bedrijfsvoering, binnen het recreatief gebruik, niet vitaal genoeg is en;

-het complete recreatieterrein/-gebied volledig wordt omgevormd naar huisvesting van arbeidsmigranten die hier kort werken en verblijven;

•Vab-locaties, mits:

-kleinschalig;

-binnen bouwvlak/-blok;

-niet gehuisvest kunnen worden bij de werkgever.

•bij een agrarisch bedrijf.

Aan de volgende locaties geven we geen voorkeur:

o grootschaligheid en clustering in woonwijken;

o op bedrijventerreinen. Dit omdat er doorgaans geen sprake is van een goed woon- en leefklimaat, andere bedrijven hierdoor belemmerd kunnen worden in hun bedrijfsvoering en ontwikkelmogelijkheden en het aanzien en de functie van het terrein vaak wordt aangetast.

3.2 beoordeling huisvestingsvormen in relatie met locaties

Ieder initiatief wordt beoordeeld ongeacht de locatie. Uit de beoordeling van een initiatief blijkt of een locatie de mogelijkheden biedt voor goede adequate huisvesting. De combinatie van het initiatief en de locaties is belangrijk. Een huisvestingsvorm kan goed en wenselijk zijn, maar wanneer het niet passend is op de voorgestelde locatie, zal het initiatief niet wenselijk of mogelijk zijn. Wel kan het zijn dat de huisvesting op een andere locatie goed past.

7.1 Aanwezigheid Beheerder

Het is van groot belang dat iedere locatie, groot- of kleinschalig, goed beheerd wordt. Hierdoor kan een locatie een succes worden of juist niet. De aanwezigheid van een beheerder is daarom wenselijk. De beheerder is het aanspreekpunt voor zowel de arbeidsmigranten, de omgeving, de gemeente als andere partijen en instanties. Per locatie moet een beheerder of meerdere beheerders worden aangesteld door de exploitant/verhuurder.

De beheerder is niet alleen het aanspreekpunt voor de betreffende locatie, maar heeft nog meerdere taken. Zo houdt de beheerder dagelijks toezicht, zorgt voor het onderhoud van de locatie, voorzieningen en omgeving en ziet toe op naleving van huisregels. Dit alles om onveilige situaties te voorkomen. De beheerder moet daarom de nodige administratie en logboeken, van de betreffende locatie, bij houden.

Uitgangspunten:

Om een locatie, zowel groot- als kleinschalig, tot een succes te maken is het noodzakelijk dat iedere locatie beheersbaar is. Iedere locatie moet daarom minimaal:

o een beheerder aanwijzen die 24 uur per dag bereikbaar is;

o bij huisvesting > 100 personen een beheerder die 24 uur/dag op locatie aanwezig is aan te wijzen;

o een huisreglement en mogelijkheid voor klachtenregistratie hebben.

De beheerder van de betreffende locatie:

o zorgt voor dagelijks toezicht en onderhoud van de huisvesting en omgeving;

o zorgt voor naleving van het huisreglement;

o zorgt voor het verstrekken van gemeentelijke informatie aan de arbeidsmigrant;

o is het aanspreekpunt voor arbeidsmigranten en omgeving;

o houdt de administratie bij;

o houdt het digitaal nachtregistratie bij;

o wijst de arbeidsmigrant op de verplichting om zich in te schrijven in de RNI en de BRP. Dit laatste bij beoogd verblijf langer dan 4 maanden;

o zorgt voor een machtiging van uitschrijving, zodra een arbeidsmigrant zich heeft ingeschreven in de BRP.

7.2 In- en uitschrijving Basisregister Personen (BRP)

Wanneer een arbeidsmigrant in Nederland komt werken moet hij/zij zich inschrijven bij het RNI loket (Registratie Niet-Ingezetenen). Daar wordt alleen een woonadres in het buitenland vastgelegd en geen Nederlands (verblijf)adres. De arbeidsmigrant ontvangt na het inschrijven in de RNI een Burgerservicenummer (Bsn), waarmee belasting afdracht mogelijk wordt gemaakt. Een deel van de tijdelijke arbeidsmigranten vestigt zich minder dan 4 maanden een ander deel verblijft hier langer dan 4 maanden. Bij een (beoogd) verblijf van langer dan 4 maanden is het wettelijk verplicht om in te schrijven in de BRP.

De exploitant/verhuurder van een locatie is medeverantwoordelijk voor een correcte in- en uitschrijving in de BRP. Zij dienen de arbeidsmigranten (bewoners) te wijzen op de verplichting om zich in de BRP in te schrijven. Om te voorkomen dat de arbeidsmigranten zich niet uitschrijven uit de BRP, kan een machtiging voor de uitschrijving van een arbeidsmigrant een mogelijke oplossing bieden. Dit zorgt ervoor dat arbeidsmigranten altijd uitgeschreven kunnen worden, ook al zijn ze (onverwacht) niet meer werkzaam bij de werkgever/uitzendbureau. Hierdoor wordt voorkomen dat de BRP vervuilt.

Inschrijving van arbeidsmigranten op een voor tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten bestemde locatie is alleen mogelijk, wanneer de locaties met een (tijdelijke) vergunning op basis van afwijkend gebruik wordt verleend. Hiermee kun je tijdelijke huisvesting toestaan.

Uitgangspunten:

Arbeidsmigranten moeten bij een verblijfsduur korter dan 4 maanden zich inschrijven bij het RNI loket (Registratie Niet-Ingezetenen). Bij een (beoogd) verblijf van langer dan 4 maanden is het wettelijk verplicht om in te schrijven in de BRP. Hierdoor:

o we stellen de exploitant mede verantwoordelijk voor de inschrijving van de arbeidsmigrant in de BRP;

o we stellen de exploitant verantwoordelijk voor het uitschijven uit van de arbeidsmigrant uit de BRP. Dit om te voorkomen dat arbeidsmigranten zich niet uitschrijven uit de BRP;

o de exploitant dient te zorgen voor een machtiging voor uitschrijving uit de BRP, van de arbeidsmigrant die gehuisvest is op de betreffende locatie;

o we moeten de huisvesting door middel van een (tijdelijke) vergunning verlenen op basis van afwijkend gebruik, wanneer de huisvesting niet past binnen de regels van het geldende bestemmingsplan.