Tekst
Beleidsregel dwangsomhoogte
1Algemeen: nut en noodzaak beleidsregel
Aan de gemeente is o.a. door de Commissie voor de Bezwaarschriften enkele keren de vraag gesteld waarop de hoogte van een opgelegde dwangsom in bouwzaken was gebaseerd. Op 24 juni 2009 is de beleidsregel “dwangsomhoogte in bouwzaken” vastgesteld. De invoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is aanleiding voor de aanpassing van de beleidsregel “dwangsomhoogte in bouwzaken”, zodat niet alleen de voor de activiteit bouwen beleid is vastgesteld, maar ook voor de activiteiten milieu en kappen.
Om gebruik te maken van de dwangsombevoegdheid is het geen wettelijke eis dat het college daarvoor een beleidsregel/richtlijn heeft vastgesteld. Om reden van uniforme handhavingspraktijk, rechtszekerheid en transparantie richting alle belanghebbenden heeft dit echter wel de voorkeur van het college.
Deze beleidsregel geeft het team Beheer – Handhaving en Nazorg houvast bij het bepalen van de hoogte van een dwangsom en het maximum te verbeuren bedrag.
2Richtlijn; indicatief, niet uitputtend
In het algemeen is de hoogte van de dwangsom afhankelijk van de aard van de overtreding en is niet bij voorbaat exact aan te geven hoe deze wordt berekend.
Samengevat heeft het college bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom en het maximum van het te verbeuren bedrag een ruime mate van beleidsvrijheid. De dwangsomhoogte moet op de ernst van de overtreding worden afgestemd (evenredigheid) en tot doel hebben de overtreding tegen te gaan of te voorkomen (effectiviteit, art. 5:32 Algemene wet bestuursrecht).
Verder is de hoogte van de dwangsom afhankelijk van verschillende factoren:
-de dwangsom moet voldoende pressie voor de overtreder tot gevolg hebben om de overtreding op te heffen of te beëindigen;
-de (geschatte) kosten die de overtreder moet maken om de overtreding op te heffen; de dwangsom moet hoger zijn dan het door de overtreding door de overtreder behaalde (geschatte) financiële voordeel;
-het wegnemen van ongerechtvaardigd voordeel dat de overtreder heeft behaald met de overtreding;
-voorkoming van herhaling, beperking van schade en herstel in de oorspronkelijke toestand;
-de bevestiging van normen gesteld in het belang van o.a. regelgeving en ruimtelijke ordening;
-de financiële draagkracht van de overtreder.
De beleidsregel geeft voorbeelden van de meest voorkomende gevallen en is niet uitputtend bedoeld.
De in de dwangsombeschikking gekozen hoogte van de dwangsom moet steeds voldoende onderbouwd zijn in die zin, dat de hoogte van de dwangsom gebaseerd/afgestemd is op de inhoud van deze beleidsregel/richtlijn.
De beschikking kan dan i.h.a. volstaan met verwijzing naar deze beleidsregel, tenzij er in het concrete geval aanleiding is om een aanvullende motivering in de beschikking zelf op te nemen, bijvoorbeeld bij afwijking (naar beneden/boven) van de dwangsomhoogte volgens de tabel.
3Verlagende en verhogende factoren
Een situatie waarbij de overtreding zelf klein is kan leiden tot bijstellen naar beneden (de tabel is indicatief). Ook naar aanleiding van ingediende zienswijzen of heroverweging in de bezwaarprocedure kan de hoogte naar beneden worden bijgesteld.
Als de overtreding is begaan door een bedrijf, kan bij bepaling van de hoogte van de dwangsom(men) gekeken worden o.a. naar rechtsvorm, kapitaal, draagkracht (financiële positie), het aantal werknemers, de omzet en de winst van de onderneming.
Voor grotere bedrijven kunnen genoemde bedragen in het concrete geval eventueel tot max. 30% worden verhoogd mits deugdelijk onderbouwd (gebaseerd/ afgestemd op de inhoud van deze beleidsregel).
De hoogte van de gekozen bedragen en het maximum te verbeuren bedrag hebben primair tot doel de overtreding tegen te gaan of te voorkomen (reparatoir karakter van de dwangsom), waarbij het gaat om maatwerk van geval tot geval; in het handhavingsbeleid van de gemeente Epe is dit ook steeds uitgangspunt. De dwangsom mag dus niet het karakter van een straf krijgen (niet punitief).
Een maximum te verbeuren bedrag is gekozen omdat de overtreding waarvoor de dwangsom wordt verbeurd wel telkens geconstateerd en vastgelegd moet worden.
Mocht de overtreding niet ongedaan zijn gemaakt, of verdere overtreding dan wel herhaling niet kunnen worden voorkomen dan kan het zijn dat de hoogte van de dwangsom te laag is gekozen.
Het is dan mogelijk om na het bereiken van het maximum een nieuwe (hogere) last onder dwangsom op te leggen. Ook de hoogte van deze hogere dwangsom moet in de dwangsombeschikking gemotiveerd worden. In dat geval bijv. in de beschikking vermelden dat uit onderzochte/ geconstateerde feiten/omstandigheden is gebleken dat de eerder opgelegde en verbeurde dwangsombedragen niet hebben geleid tot het beëindigen van de overtreding(en).
De eerder verbeurde dwangsommen blijven natuurlijk wel verschuldigd.
4Toelichting tabellen
Bij dwangsombeschikkingen gelden voor het bepalen van de dwangsomhoogte de in de onderstaande tabellen genoemde indicatieve dwangsomhoogten per soort activiteit. De tabellen vermelden de meest voorkomende overtredingen, de indicatieve dwangsomhoogten, de daaraan verbonden maxima en herstel- c.q. begunstigingstermijnen. De tabellen vermelden richtinggevende voorbeelden: in het concrete geval moet de geschikte hoogte van het dwangsombedrag worden bepaald aan de hand van deze beleidsregel (zie de toelichting onder de tabellen). De dwangsommen voor de activiteit milieu zijn gebaseerd op het “zakboek Milieuwetgeving 2010”.
De tabellen worden ook gebruikt voor de zgn. vooraanschrijvingen. Voor kap- en bouwovertredingen geldt in de regel een zienswijzetermijn van twee weken. Voor milieuovertredingen is de termijn bedoeld als een hersteltermijn (termijn hangt af van de overtreding). In geval van feitelijke aanschrijvingen geldt de gegeven termijn voor bouw- en milieuactiviteiten als een hersteltermijn, terwijl voor kapactiviteiten –naast de beboeting voor de onherstelbare schade van illegale kap- de termijn wordt gesteld waarbinnen aan de herplantplicht moet zijn voldaan.
De geconstateerde feiten/omstandigheden zijn bepalend voor de individuele vaststelling van de hoogte en het maximaal te verbeuren bedrag. Afwijkingen naar boven/beneden van de dwangsomhoogte volgens de tabellen, waarvoor in het concrete geval goede reden kan zijn, moet steeds goed onderbouwd zijn en in de beschikking worden gemotiveerd.
Deze tabellen kunnen niet leiden tot calculerend gedrag van (mogelijk) overtreders (bedrijven of personen): aan deze tabel kunnen geen rechten worden ontleend in die zin dat het college van burgemeester en wethouders in een concreet geval niet rechtens gehouden kan zijn om op grond van de tabel een bepaalde dwangsomhoogte te bepalen.
Met betrekking tot de activiteit kappen moet nog het volgende opgemerkt worden. Als er sprake is van illegale kap, dan wordt zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk opgetreden. Dit betekent dat naast een dwangsombeschikking ook proces verbaal wordt opgemaakt. Dwangsombeschikkingen onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht worden als een WKPB besluit geregistreerd en gelden dus ook voor rechtsopvolgers.
Tabel indicatieve dwangsomhoogten, activiteit bouwen
Overtreding /
Prioriteit
Afmetingen
Hoogte dwangsom per 4 weken (of een gedeelte daarvan)
Maximum
Begunstigingstermijn
Bouwen/ vergroten woning/ gebouw/ zonder/ in afwijking vergunning:
Licht
Max. 10 m2
€ 1.500,-
€ 7.500,-
Min. 8 weken
Matig
Max. 30 m2
€ 3.000,-
€ 15.000,-
Min. 8 weken
Ernstig
Min. 30 m2
€ 5.000,-
€ 25.000,-
Min. 8 weken
buitencategorie
> 50 m2
€ 10.000,-
€ 50.000,-
Min. 8 weken
Reclame object zonder bouwvergunning
€ 1.500,-
€ 15.000,-
Min. 6 weken
Strijdig gebruik RO
Licht
Max. 20 m2
€ 1.500,-
€ 7.500,-
Min. 6 weken
Matig
Max. 30 m2
€ 3.000,-
€ 15.000,-
Min. 6 weken
Ernstig
Min. 50 m2
€ 5.000,-
€ 25.000,-
Min. 6 weken
buitencategorie
> 100 m2
€ 10.000,-
€ 50.000,-
Min. 6 weken
Cumulatie illegaal gebouw/ bouwwerk en strijdig gebruik RO
Als boven
Als boven + 30%
als boven+ 30%
Min. 8 weken
Permanente bewoning bijgebouw of ander gebouw niet geschikt voor bewoning (anders dan recreatiewoning of ander type recreatieverblijf of kampeermiddel)
€ 5.000,-
€ 50.000,-
Min. 16 weken
Bouwen ander bouwwerk
€ 700,-
€ 3.500,-
Min. 6 weken
Overtreden opgelegde bouw-/sloop stillegging
€ 2.500,- per dag
€ 12.500,-
Per dag
Overtreding woningen inzake overbewoning (Bouwverordening)
€ 1.500,-
€ 7.500,-
Min. 6 weken
aanleg-activiteiten in afwijking/ zonder vergunning
€ 1.500,-
€ 7.500,-
Min. 6 weken
Tekortkoming/ afwijking woningen/ (woon)gebouw op Bouwbesluit + bouwverordening (o.a. brandveiligheid) (niet ruimtelijk)
per overtreding
per overtreding
Min. 3 weken.
bij ernstige tekortkoming/ gevaar kan termijn korter
Licht
€ 500,-
€ 2.500,-
Matig
€ 1000,-
€ 5.000,-
Ernstig
€ 5000,-
€ 25.000,-
Tabel indicatieve dwangsomhoogten, activiteit bouwen (vervolg)
Overtreding /
Prioriteit
Hoogte dwangsom ineens
Begunstigingstermijn
Niet recreatief verblijf in recreatiewoning of ander type recreatieverblijf of kampeermiddel
€ 25.000,-
Min. 16 weken
Tabel indicatieve dwangsomhoogten, activiteit milieu
Milieucom-partiment
Omschrijving overtreding
Dwang-
som (€)
per ….
Max. dwangsom (€)
Hersteltermijn
veiligheid
Gasflessen niet beveiligd tegen omvallen
50
per fles/week
250
2weken
veiligheid
Gasflessen niet gekeurd
100
per fles/week
500
4weken
veiligheid
Afstandseisen dieseltank niet in orde
2.500
week
12.500
4weken
veiligheid
Opslag gevaarlijke stoffen niet conform voorschriften
2.500
week
12.500
4weken
veiligheid
Bordjes (roken en open vuur) ontbreken
500
week
2.500
2weken
veiligheid
Opslag gasflessen niet conform PGS 15
2.500
week
12.500
12weken
veiligheid
Afstandseisen LPG vulpunt niet in orde
5.000
week
25.000
12weken
veiligheid
Brandblusser niet gekeurd (vergunningpl. Bedrijven)
500
week
2.500
4weken
Afval
Ontbreken afgiftebewijzen afval
200
week
1.000
4weken
Afval
Opslag niet overeenkomstig voorschriften
500
week
2.500
4weken
Afval
Gevaarlijk afval niet correct afvoeren
500
week
2.500
4weken
Afval
Niet vergunde opslag gevaarlijk afval
5.000
week
25.000
2weken
Afval
Verbranden afval
500- 2.500
overtreding
2.500 - 12.500
2weken
Afval
Niet scheiden afval
1.000
overtreding
5.000
4weken
Algemeen
Ontbreken jaaroverzichten nutsvoorzieningen
100
week
500
2weken
Algemeen
Niet melden calamiteiten/ongewone voorvallen
2.500
overtreding
12.500
1dag
Algemeen
Overlast, in werking buiten vergunde uren
1.000
overtreding
5.000
1dag
Algemeen
Niet indienen of tijdig indienen van rapporten
500
week
2.500
4weken
Algemeen
verplichte melding niet ingediend (nieuwe/gewijzigde activiteiten; vergunning/type B/type C)
1.250
week
6.250
4weken
Algemeen
aanvullende stukken bij verplichte melding niet tijdig ingediend
500
week
2.500
4weken
Algemeen
Inrichting niet schoon
500
week
2.500
4weken
Algemeen
Afleveren vuurwerk < 16 jaar
500
overtreding
2.500
1dag
Algemeen
Mestbassin niet conform bouwtechnische richtlijnen
2.500
week
12.500
4- 12 weken
bodem
Geen PBV verklaring aanwezig
500
week
2.500
4weken
bodem
Geen lekbak aanwezig
300
week
1.500
4weken
bodem
Mestopslag niet in orde
500
week
2.500
12weken
bodem
Keuring aanwezigheid water in tanks
500
week
2.500
4weken
bodem
Keuring tank niet uitgevoerd
500
week
2.500
8weken
bodem
Geen vloeistofdichte c.q. -kerende vloer aanwezig
1.750
week
8.750
4-12 weken
bodem
Geen verklaring vloeistofdichte voorziening aanwezig
1.750
week
8.750
4-12 weken
bodem
Stoffen in bodem brengen vervuilend en spoedeisend
PV +
bestuurs-dwang
nvt
1week
bodem
Vloer niet aangelegd door een erkende instantie
1.000
week
5.000
4-12 weken
bodem
Geen vloeistofdichte vloer rondom afleverzuil
1.000
week
5.000
4weken
bodem
Vaatwerk/accu's niet in lekbak
500
week
2.500
4weken
bodem
tank niet tegen aanrijden beschermd
1.000
week
5.000
4weken
bodem
Ondergrondse tank niet gesaneerd
2.500
week
12.500
12weken
bodem
tank niet boven lekbak
1.000
week
5.000
8weken
bodem
Geen grondwatermonitoring
1.750
week
8.750
4weken
bodem
Verkennend bodemonderzoek niet uitgevoerd
1.000
week
5.000
12weken
bodem
Nul- en eindsituatie niet uitgevoerd
1.750
week
8.750
12weken
bodem
Financiële zekerheid
1.750
week
8.750
4weken
bodem
Bodemverontreiniging niet gemeld ikv zorgplicht Wbb
1.750
week
8.750
4weken
bodem
Mest niet afgevoerd
2.000
week
10.000
4weken
(situatie afhankelijk)
bodem
Geen absorptiemiddel/incidentmanagement aanwezig
100
week
500
4weken
bodem
Vloeistofkerende vloer voldoet niet
1.000
week
5.000
8weken
bodem
Bovengrondse tank buiten gebruik maar niet gesaneerd
500
week
2.500
8weken
geluid
Geluidsvoorzieningen niet aangebracht / geluidhinder
1.750
week
8.750
4-12 weken
lucht
Ontbreken gegevens koelinstallatie
200
week
1.000
4weken
lucht
Geen onderhoud CV
200
week
1.000
4weken
lucht
Overschrijding emissie-eisen
2.500
dag
25.000
2weken
lucht
Schoorsteen niet op hoogte
1.750
week
8.750
4-12 weken
lucht
Onderzoek emissiebeperkingen niet uitgevoerd
1.750
week
8.750
4-12 weken
lucht
Stankhinder/geuroverlast
1.750
week
8.750
4weken
lucht
Stofoverlast (ontbreken stoffilter)
500
overtreding
5.000
4weken
lucht
Ontbreken filterinstallatie
1.750
week
8.750
4-12 weken
lucht
Ontbreken dampretour stage II
1.000
week
5.000
8weken
lucht
Ontbreken geurinstallatie
1.000
week
5.000
8weken
lucht
Ontbreken CFK logboek
250
week
1.250
4weken
Water
Onderhoud vetafscheider niet in orde
500
week
2.500
4weken
Water
Capaciteit verafscheider niet voldoende
1.750
maand
3.500
4weken
Water
Lozen afvalwater zonder vergunning
PV + bestuurs-dwang
nvt
1dag
Water
geen olie/vet-afscheider aanwezig
1000
week
5000
8weken
Overtreding
Dwangsom
Termijn
Max.
dwangsom
1) Niet naleven herplantplicht, zoals gesteld in de omgevings-vergunning
Aantal te herplanten bomen x kostprijs boom per stuk o.b.v. taxatie extern bureau
Per week, over gedurende max. 5 weken
aantal x kostprijs x 5 weken.
2) Illegale kap (niet naleven herplantplicht na illegale kap)
Aantal illegaal gekapte bomen x waarde per boom, o.b.v taxatie extern bureau
Per week, over gedurende max. 5 weken
Aantal x kostprijs x 5 weken
Als er sprake is van illegale kap, dan wordt zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk opgetreden. Dit betekent dat naast een dwangsombeschikking ook proces verbaal wordt opgemaakt.
De ernst van de overtreding bepaalt mede de hoogte van de dwangsom. Om die reden zal de last onder dwangsom bij de formule van overtreding 2 hoger uitvallen als die van overtreding 1. Illegale kap is de meest ernstige overtreding, want die situatie is immers onomkeerbaar en de beeldbepalendheid van de vergunningsplichtige boom is nooit te evenaren door plaatsing van een vervangende (jongere) boom.