Tekst
1Inleiding
In paragraaf 3.3 van de Omgevingsvisie is beschreven wat het betekent om klimaatneutraal te worden in 2050. Om dit te bereiken zetten we tot 2030 al een aantal stappen. In 2030 zal dit omgevingsprogramma worden herzien en waar nodig aangepast voor de periode daarna. In de hoofdstukken 2 t/m 4 zijn de activiteiten per thema beschreven. Tot slot vinden we het belangrijk zelf als gemeente voorop te lopen en het goede voorbeeld te geven. In hoofdstuk 5 beschrijven we wat we zelf doen.
We verwachten met deze maatregelen de doelen en ambities voor 2030 te behalen. Echter zijn we hierbij ook afhankelijk van externe invloeden zoals beleid en wet- en regelgeving van mede-overheden. Om een vinger aan de pols te houden en tijdig bij te kunnen sturen zullen we de routekaart overkoepelend monitoren. Dit bestaat in elk geval uit:
a.Jaarlijkse monitoring van doelen zoals beschreven in bijlage I via EdeInCijfers.
b.Om het jaar monitoring van voortgang reductie andere broeikasgassen.
c.Landelijk (via VNG) aandacht vragen voor accurate en actuele monitoring broeikasgassen buiten CO2 om (denk aan methaan).
Omgang met nieuwe ontwikkelingen De bovengenoemde ontwikkelingen kunnen en zullen vragen om bijsturing. De energietransitie is geen statisch geheel, maar voortdurend in beweging. De onderstaande tabellen moeten ook op die manier gelezen worden. Meevallers en tegenvallers worden continu afgewogen en met bovenstaande regelmaat gerapporteerd. Daarbij kan het voorkomen dat ontwikkelingen vragen om tussentijdse bijsturing. Dit kan zijn doordat er nieuwe ontwikkelingen zich voordoen ofwel doordat projecten vertraging ondervinden etc. Waar dit nodig is en waar de kans zich voordoet voegen we daarom verkenningen naar/of projecten toe die bijdragen aan de doelstelling CO2-reductie en/of duurzame opwek.
Leeswijzer tabellen De tabellen die behoren bij de verschillende thema’s tonen de verschillende acties en projecten die uitgevoerd worden om de doelstelling in 2030 te behalen. Voor zover mogelijk is daarbij vermeld wat de verwachte bijdrage aan de doelen voor 2030 is. Dit is echter een lastige opgave, omdat niet alle activiteiten direct een bijdrage leveren aan de doelstelling. Bijvoorbeeld omdat activiteiten langer lopen dan 2030, nog nadere uitwerking vergen of nodig zijn om op een later moment stappen voor verdere verduurzaming te zetten (randvoorwaardelijk). Daarbij is de bijdrage van meer afhankelijk dan alleen de inzet van de gemeente. Met het opnemen van een verwachte bijdrage per maatregel veronderstel je een mate van controle over de uitkomst die je in werkelijkheid niet hebt. Bovendien zal het ook nog eens heel lastig zijn om te monitoren of de maatregelen dan inderdaad hebben bijgedragen. De meest relevante beheersmaatregel is het intensiveren of extensiveren wanneer doelen buiten bereik, respectievelijk binnen bereik komen.
De kolommen met Opgave, Activiteit, Status en Planning spreken voor zich. De kolommen Bijdrage, doelstelling, Mate van Zekerheid en Verbinding behoeven een verdere uitleg:
Bijdrage doelstelling: Hierin geven we aan in welke mate de activiteit bijdraagt aan de doelstelling. Zoals hierboven aangegeven is niet voor iedere activiteit exact te benoemen hoe het bijdraagt. Projecten kunnen ook nodig zijn om te zorgen dat later een bijdrage kan worden geleverd of een bredere bijdrage leveren aan duurzaamheidsdoelen. In dat geval geven we aan dat een maatregel een “Randvoorwaardelijke bijdrage (RB)” levert. Ook kan het zijn dat een activiteit onvoldoende concreet is om te kunnen berekenen hoe de activiteit bijdraagt. In dat geval noteren we: “Niet meetbaar (NM)”.
Mate van zekerheid: Deze kolom laat zien hoe zeker we zijn dat de activiteit uitvoerbaar is en daarmee of de genoemde bijdrage gehaald wordt. We geven hierbij een schaal van 1-5, waarbij 1 een grote mate van onzekerheid aangeeft en 5 een hoge mate van zekerheid. Deze inschatting duidt ook op de betrouwbaarheid van de inschatting van de bijdrage aan de doelstelling. Bijvoorbeeld wanneer die bijdrage erg afhankelijk is van aannames.
Verbinding: Hier geven we aan of de activiteit ook aan andere beleidsdoelen bijdraagt en zo ja aan welke. We maken dan onderscheid tussen:
Sociaal domein: activiteit levert een bijdrage aan vraagstukken en opgave die er zijn in het sociale domein, denk bijvoorbeeld aan bestaanszekerheid, sociale cohesie en energiearmoede.
Circulariteit: activiteit levert bijdrage aan de doelstelling van de gemeente om circulair te worden.
Natuur: activiteit levert ook een bijdrage aan doelen om natuur te herstellen/versterken. Denk hierbij aan het in stand houden van soorten.
Wonen: activiteit levert ook een bijdrage aan het realiseren van doelstellingen op het gebied van wonen en woningbouw.
Economie: activiteit levert ook een bijdrage aan bijvoorbeeld een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven.
Leefbaarheid: activiteit leidt er ook toe dat de leefbaarheid in de omgeving verbeterd.
Recreatie en toerisme: activiteit kan ervoor zorgen dan Ede aantrekkelijker wordt voor recreatie en toerisme. Bijvoorbeeld wanneer vakantieparken worden verduurzaamd.
Ruimtelijke ordening: activiteit heeft impact in de ruimtelijke ordening en vergt nauwe afstemming met ruimtelijke ordening.
Maatschappelijk vastgoed: activiteit draagt bij aan het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en daarmee aan betaalbaarheid voor sportclubs, kerken, zorginstellingen etc.
Landbouw: activiteit kan kansen bieden voor toekomstbestendige inrichting van de landbouw.
Daarnaast zijn er in de laatste kolom in enkele gevallen specifieke projecten benoemd waar raakvlak mee is.
2Gebouwde omgeving
Activiteiten gebouwde omgeving tot 2030 Zoals beschreven in de Omgevingsvisie bestaat de opgave op het gebied van de gebouwde omgeving uit drie delen: besparen warmtevraag, hernieuwbare warmteoplossing en besparen elektriciteitsvraag.
Activiteiten gebouwde omgeving tot 2030
Opgave
Activiteit
Status
Planning
Bijdrage doel-stelling in ton CO2 reductie*
Mate van zekerheid
Verbinding
Besparen warmtevraag
NIP 1: lokale aanpak isolatie (isoleren woningen met label D en slechter en lage WOZ-waarde)
Loopt
2024 – 2028
1.708
4
Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit
Besparen warmtevraag
NIP 2: Isolatie door verhuurders van label E en slechter
Nog niet gestart
2026 – 2030
NM
n.v.t.
Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit
Besparen warmtevraag
NIP 3: Ondersteuningsaanbod eigen initiatief isolatie
Loopt
2024 – 2030
RB
Levert indirecte bijdrage aan NIP-doelen
Circulariteit
Besparen warmtevraag
Aanpak Energiearmoede: energiecoaches bij huishoudens met energiearmoede
Afgerond, gaat op in energie-bank
Afgerond
566
4
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen warmtevraag
Aanpak Energiearmoede: Energiebank
Loopt
2025 - ntb
RB
Levert indirecte bijdrage aan NIP-doelen
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen warmtevraag
Aanpak Energiearmoede: Fixbrigade Tot Uw Dienst
Loopt
2024-2027
420
5
Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit
Besparen warmtevraag
Aanpak Energiearmoede: pilot 50 woningen waterzijdig inregelen
Afgerond
2025
18
5
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen Warmtevraag
Opzetten van een subsidie voor waterzijdig inregelen
Loopt
2026
180
4
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen Warmtevraag / circulair
Opzetten van een subsidie voor bio-based materialen voor isolatie
Loopt
2026
NM
4
Sociaal domein/ energiearmoede/
Circulariteit
Besparen warmtevraag
Toekomstbestendig Wonen Lening/ Stimuleringslening duurzaamheid
Loopt
Doorlopend
NM
5
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Energieloket voor bewoners
Loopt
Doorlopend
NM/RB
3
Integraal (Energie, groen, sociaal, circulair etc.)
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Energieloket voor bedrijven/MVO
Loopt
Doorlopend
NM/RB
Integraal (Energie, groen, circulair, etc.)
Besparen warmtevraag
Onderzoeken mogelijkheden Soorten Management Plan (SMP) voor spouwmuurisolatie
Loopt
2025 - 2026
RB
3
Natuur
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Informatie over duurzaamheid bij financieel adviseurs en makelaars
Loopt
2025
NM
5
Wonen
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Communicatieaanpak warmtetransitie Ede breed richting inwoners en bedrijven
Loopt
2025 -2026
RB
5
Integrale aanpak
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Pilot toekomst-bestendige bedrijventerreinen
Loopt
2025
NM
5
Economie, groen,
Leefbaarheid
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Verduurzamen maatschappelijk vastgoed
Loopt
2025
NM
5
Economie, Sociaal domein
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Dorpen/kernen ondersteunen bij initiatieven warmtetransitie
Loopt
Doorlopend
NM/RB
5
Integrale aanpak
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Opzetten van subsidieregeling voor hybride warmtepompen
Loopt
2026
1.384
4
Sociaal domein/ energiearmoede
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Buurtuitvoeringsplannen (wijkaanpak) conform transitievisie warmte (De Laar, Wormshoef, Rietkampen, Zeeheldenbuurt, Vogelbuurt, Indische buurt en Bloemenbuurt)
Loopt
Doorlopend
NM
4
Integrale aanpak
Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing
Stimuleren energiezuinige vakantieparken i.s.m. Vitale vakantieparken Veluwe en het team recreatie en toerisme
Nog niet gestart
Ntb
NM
3
Recreatie en toerisme
Hernieuwbare warmteoplossing
Opstellen warmteprogramma (opvolger TVW)
Nog niet gestart
2025 - 2026
RB
5
Integraal opstellen
Hernieuwbare warmteoplossing
Thermische Energie uit Afvalwater (TEA)
Loopt
2025 - ntb
9.104
1(50/50, wel of niet)
Hernieuwbare warmteoplossing
Geothermie/ aardwarmte
Loopt
2025
9.104
1(50/50, wel of niet)
Ruimtelijke ordening
Hernieuwbare warmteoplossing
Restwarmte aansluiting BIT
Loopt
2025
1.517
4
Hernieuwbare warmteoplossing
Verkenning toekomstbestendig aanbod hernieuwbare collectieve warmte
Loopt
2025
NM
5
Hernieuwbare warmteoplossing
Aanwakkeren initiatieven voor lokale straat/buurt LT-warmtenetten (BUP Rietkampen)
Loopt
2025
NM
3
Sociaal domein
Hernieuwbare warmteoplossing
Faciliteren innovatieve vormen van hernieuwbare warmte
Nog niet gestart
Doorlopend
NM
3
Hernieuwbare warmteoplossing/ besparing elektriciteit
Netcongestieneutrale nieuwbouw stimuleren in omgevingsbeleid
Nog niet gestart
2025 - doorlopend
RB
2
Wonen, Circulair.
Besparing elektriciteit/warmte
Toezicht energiebesparingsplicht door Omgevingsdienst
Loopt
Doorlopend
NM
3
*RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.
Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 gebouwde omgeving De activiteiten waarvan we de bijdrage aan CO2-reductie kunnen bepalen, leiden gezamenlijk tot een verwachte CO2-reductie van 24 kton. Zoals in paragraaf 2.4 van de Omgevingsvisie is beschreven was de uitstoot in 2023 109 kton en mag er in 2030 nog 84 kton worden uitgestoten om het doel voor 2030 te halen. Dit halen we dus al nagenoeg met de activiteiten die we meetbaar kunnen maken en daarmee achten we het aannemelijk dat het doel voor gebouwde omgeving met deze activiteiten behaald wordt. Daarbij past wel de kanttekening dat niet de uitvoering van alle activiteiten zeker is (zie één na laatste kolom). Zoals eerder benoemd blijven we de daadwerkelijke bijdrage en besparing daarom monitoren om tijdig te kunnen bijsturen.
Restopgave gebouwde omgeving na 2030 Met bovenstaande maatregelen zetten we een eerste stap naar een klimaatneutrale gebouwde omgeving in 2050. Hierna beschrijven we per opgave welke restopgave we na 2030 nog verwachten.
Besparing warmtevraag Met de inzet op isolatie vanuit het Nationaal isolatieprogramma (NIP) verwachten we het grootste deel van alle DEFG-label huizen in 2030 te hebben verbeterd met in ieder geval één isolatiemaatregel. Tot welke labels dit precies leidt zal moeten blijken zodat in 2030 kan worden bezien of en wat de resterende opgave nog is om de volledige woningvoorraad te hebben verbeterd tot label C en beter.
Duurzame warmteoplossing De komende jaren werken we in 6+ buurten aan een aardgasvrije energievoorziening. In totaal hebben we in Ede 71 buurten. Dit betekent dat we verwachten tussen 2030 en 2050 nog 65 buurten te moeten verduurzamen. Naar verwachting kunnen we de ervaringen die we komende jaren opdoen gebruiken om in deze buurten te versnellen.
Parallel werken we aan het inrichten van een toekomstbestendig aanbod van hernieuwbare en emissieloze collectieve warmtevoorzieningen. Dit doen we omdat een collectieve warmteoplossing een belangrijk onderdeel uitmaakt van onze strategie om netcongestie zoveel mogelijk te voorkomen in de verdere warmtetransitie.
Besparing elektriciteit De verwachting is dat grootste deel van de besparing op het gebied van elektriciteit in de gebouwde omgeving het gevolg zal zijn van nationale en internationale ontwikkelingen op het gebied van zuinigere apparaten en wet- en regelgeving. Als gemeente hebben we de taak om (via de Omgevingsdienst) te handhaven op het gebied van de energiebesparingsplicht van bedrijven zodat de voorziene besparing ook echt kan optreden. Hier zetten we dus ook blijvend op in.
3Mobiliteit
Zoals in de Omgevingsvisie beschreven beperkt de opgave op het gebied van mobiliteit zich in de routekaart tot het bieden van voldoende laadmogelijkheden. Inspanningen om voertuigbewegingen te verminderen maken onderdeel uit van het mobiliteitsbeleid. In de tabel hierna zijn de activiteiten op het gebied van mobiliteit samengevat.
Activiteiten mobiliteit tot 2030
Opgave
Activiteit
Status
Planning
Bijdrage doelstelling in ton CO2 reductie*
Mate van zekerheid
Verbinding
Beschikbaarheid laadinfrastructuur
Reguliere uitrol laadinfra middels vastgesteld beleid
Loopt
Doorlopend
RB
4
Ruimtelijke ordening
Beschikbaarheid laadinfrastructuur
Snelladers personenwagens en logistieke voertuigen - zoeken naar locaties aan de rand van het centrum en op locaties bij bijvoorbeeld tankstations
Start 2026
ntb
RB
4
Ruimtelijke ordening, economie en ZE-Zone
Beschikbaarheid laadinfrastructuur
Logistiek Laadplein BTA12
Loopt
Start 2025 -2026
RB
4
ZE-Zone
Beschikbaarheid laadinfrastructuur
Verkenning laadoplossingen wijken met mandelige parkeerplaatsen (zoals Kernhem)
Wordt in Q1 2026 opgestart
Wordt in Q1 2026 opgestart
RB
5
Ruimtelijke ordening
Beschikbaarheid laadinfrastructuur
P&R-garage station Ede-Wageningen voorzien van laadinfra
Loopt
Oplevering Q2 2026
RB
5
Project Spoorzone
Stimuleren uitstootvrije mobiliteit
Implementeren van uitstootvrije mobiele werktuigen in aanbestedingen voor ruimtelijke projecten en beheer openbare ruimte (Programma Schoon en Emissieloos Bouwen)
Gestart
Doorlopend
RB
3
Ruimtelijke projecten en Beheer openbare ruimte
Stimuleren uitstootvrije mobiliteit
Verduurzamen van eigen wagenpark
Loopt
2025 – 2028
84
3
*RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.
Daarnaast wordt ook ingezet op deelmobiliteit maar dit maakt zoals eerder beschreven niet direct onderdeel uit van deze routekaart.
Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 mobiliteit Voor mobiliteit is de invloed van de gemeente, zoals ook in de Omgevingsvisiebenoemd, beperkt. Voor het bepalen van het doelbereik in 2030 hebben we ons in dan ook gebaseerd op de landelijke prognoses. De aanname is dat wanneer we als gemeente voldoende faciliterende randvoorwaardelijke activiteiten inzetten we deze autonome landelijke ontwikkeling kunnen volgen.
4Opwek elektriciteit
Activiteiten opwek elektriciteit tot 2030 In de Omgevingsvisiehebben we de opgave op het gebied van duurzame elektriciteit beschreven. Die opgave bestaat uit het opwekken van duurzame elektriciteit (kleinschalig en grootschalig) en het voorkomen van (de gevolgen van) netcongestie. In de tabel hierna zijn activiteiten opgenomen die we tot 2030 willen uitvoeren.
Activiteiten opwek elektriciteit tot 2030
Opgave
Activiteit
Status
Planning
Bijdrage doelstelling in TJ opwek per jaar*
Mate van zekerheid
Verbinding
Kleinschalige opwek
SolarCarport Gemeentewerf
Loopt
2026
0,5
5
Maatschappelijk vastgoed
Kleinschalige opwek
Verdere ontwikkeling EnergieWEB en kennisdeling over lokaal energie delen
Loopt
Doorlopend
RB
5
Maatschappelijk vastgoed
Kleinschalige opwek
Energiedelen particulieren
Loopt
2026 en verder
RB
4
Sociaal
Kleinschalige opwek
Faciliteren Energyhubs op bedrijventerreinen
Loopt
Doorlopend
RB
3
Economie
Kleinschalige opwek
Faciliteren innovatieve vormen van opwek duurzame elektriciteit
Loopt
2025 - 2026
NM
2
Landbouw, economie
Grootschalige opwek
Zonneveld vliegveld Deelen
Verkenning
Afhankelijk van Defensie
47,5
1
Ruimtelijke ordening
Grootschalige opwek
Zonnelint A12
Loopt
Tender in 2025
5,4
2
Ruimtelijke ordening, Natuur
Grootschalige opwek
Volgen ontwikkelingen grootschalige opwek en afronden bestaande projecten die vergund zijn
Loopt
Doorlopend
61
3
Ruimtelijke ordening
Grootschalige opwek
Aanwakkeren lokale energiegemeenschappen voor opwek en delen elektriciteit
Start najaar 2025
Doorlopend
RB
3
Sociaal domein
Grootschalige opwek
Benaderen dakeigenaren van grootste daken om zonnepanelen op grote daken aan te moedigen
Loopt
Doorlopend
158,8
3
Economie
Grootschalige opwek/ netcongestie
Inrichten integraal overleg openbare ruimte over ondergrond, opweklocaties en ontwikkelingen opslag
Nog niet gestart
Doorlopend
RB
5
Openbare ruimte
Netcongestie
Netcongestie aanpak (subsidie voor slimme oplossingen)
Loopt
Doorlopend
RB
5
Wonen
Netcongestie
Prioriteitenplanning bestaande bouw
Loopt
Q4 2025 en verder
RB
5
Wonen
Netcongestie
Faciliteren mogelijkheden voor opslag duurzame elektriciteit
Loopt
Doorlopend (samenhang met netcongestie aanpak)
RB
4
Ruimtelijke ordening
*RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.
Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 elektriciteit De tabel toont dat we met de activiteiten waarvan we de bijdrage kunnen bepalen verwachten 273,3 TJ extra op te wekken aan grootschalige opwek. Momenteel (meest recente cijfers uit 2023) wekken we 543 TJ op. Dat betekent dat we met deze inzet in totaal verwachten 816,3TJ aan duurzame elektriciteit op te wekken. Dit is nog niet genoeg om het doel van 929 TJ in 2030 te halen. We verwachten dat het overige deel met de autonome groei kan worden gerealiseerd maar dit zal gezien het aflopen van de salderingsregeling en netcongestie wel onzeker zijn.
Restopgave opwek elektriciteit na 2030 Om klimaatneutraal te zijn in 2050 dienen we in de gemeente Ede voldoende elektriciteit duurzaam op te wekken. Om dit te bereiken zetten we in de eerste plaats in op zoveel mogelijk zonnepanelen op daken. De aanleg van zonnepanelen op daken gaat al hard. Belemmering vormt voornamelijk netcongestie voor grote daken. We zetten daarom in op maatregelen om netcongestie te verhelpen en bezien in 2030 of er meer nodig is om onze ambitie voor de opwek met zonnepanelen op daken te realiseren.
De verwachting is dat zonnepanelen op daken onvoldoende elektriciteit opwekken om in de totale opgave te voorzien. Er is dus meer nodig, in de vorm van grootschalige opwek. Tot 2030 volgen we de ontwikkelingen maar wordt niet verwacht een grote doorbraak op dit vlak te realiseren. In 2030 maken we de balans opnieuw op en bezien we hoe de restopgave aan grootschalige opwek kan worden gerealiseerd tussen 2030 en 2050.
5Wat doen we zelf?
Als gemeente willen we het goede voorbeeld geven en doen wat we zelf kunnen om stappen te zetten richting een klimaatneutraal Ede. Daarvoor zetten we in op de onderdelen die we zelf in beheer hebben op het vlak van gebouwde omgeving, mobiliteit en elektriciteit.
Gebouwde omgeving: gemeentelijk vastgoed In totaal wordt er in de publieke dienstverlening voor ongeveer 300 TJ aan aardgas gebruikt. Veel van de gebouwen zijn eigendom van de gemeente Ede. Denk aan buurthuizen en sportfaciliteiten. De gemeentelijke panden worden verduurzaamd volgens de “Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed”, vastgesteld in augustus 2022. In deze routekaart wordt aangegeven hoe en in welk tempo het aardgasverbruik in het gemeentelijke maatschappelijk vastgoed tot nul kan worden gereduceerd. Overig maatschappelijk vastgoed loopt mee in de buurtgerichte aanpak in het kader van de warmtetransitie of verduurzaamd op eigen initiatief.
Mobiliteit: eigen wagenpark van de gemeente Als gemeente hebben we zelf ook voertuigen. Begin 2024 is een plan vastgesteld om dit eigen wagenpark stap voor stap te verduurzamen. Dit moet ertoe leiden dat in 2030 42 van de 48 voertuigen elektrisch worden aangedreven. Uitzondering vormen de terreinwagens van de boswachters waar op dit moment nog geen goed elektrisch alternatief voor is.
Elektriciteit: zonnepanelen gemeentelijk vastgoed en EnergieWEB We zetten in op de realisatie van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed. De snelheid waarmee dit kan zal onder meer afhankelijk zijn van netcongestie. In de eerdergenoemde Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed wordt hierop ingegaan.
Om de lokale productie van duurzame elektriciteit verder te stimuleren maken we gebruik van EnergieWEB. Samen met Wageningen, Barneveld, Scherpenzeel en sinds kort ook Nijkerk kopen we met EnergieWEB de elektriciteit die we gebruiken lokaal duurzaam in. Hiermee bieden we projecten voor lokale opwek zekerheid door langdurige contracten en gunstige tarieven te bieden. Ook helpt dit ons om de elektriciteit die we zelf gebruiken uit volledig duurzame opwek te halen. EnergieWEB is een eerste vorm van energie delen. We ontwikkelingen EnergieWEB door. Zo is Nijkerk recent aangesloten. De kennis die we opdoen rondom lokaal energie delen zullen we actief inzetten voor de realisatie van bijvoorbeeld energiegemeenschappen.
Eigen activiteiten: CO2-prestatieladder Binnen onze eigen bedrijfsvoering maken we gebruik van de CO2-prestatieladder. De CO2-prestatieladder biedt inzicht in de activiteiten waarmee CO2 wordt uitgestoten en bevat doelstellingen om deze stapsgewijs te reduceren. De CO2-prestatieladder helpt de gemeentelijke organisatie zelf dus om klimaatneutraal te worden. In 2023 hebben we reeds 30% van de CO2-uitstoot in 2018 verminderd. Doelstelling in de CO2-presentatieladder is om in 2030 60% van de eigen CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie te reduceren.
Bijlage I Bijlagen
1Overzicht doelen en indicatoren
In de tabel hierna is een overzicht opgenomen van alle doelen die terugkomen in de routekaart met indicatoren die voor monitoring kunnen worden gebruikt.
Overzicht doelen en indicatoren
Thema
Onderwerp
Doel / verwachting
Monitoring
Algemeen
Klimaatneutraal 2050
Doel
100% klimaatneutraal in 2050
Regionale klimaatmonitor (kern111a_co2_tot)
Algemeen
Klimaatneutraal 2030
Doel
55% (ambitie 60%) CO2-reductie in 2030 t.o.v. 1990
Regionale klimaatmonitor (kern111a_co2_tot) maximaal 346 kton voor 55% reductie en maximaal 307 kton voor 60% reductie.
Algemeen
Klimaatneutraal 2030
Doel
30% methaanreductie in 2030 t.o.v. 2020
Regionale klimaatmonitor (kern114a_obg_ipcc5) maximaal 200 kton in 2030.
Gebouwde omgeving
Besparing warmtevraag 2030
Doel
Maximaal 10% van woningen geldig energielabel in categorie D t/m G.
Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie
Gebouwde omgeving
Besparing warmtevraag 2030
Doel
Minimaal 50% van woningen geldig energielabel in categorie A, A+, A++, A+++ of A++++.
Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie
Gebouwde omgeving
Besparing warmtevraag 2050
Doel
Geen woningen met geldig energielabel in categorie D t/m G.
Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie
Gebouwde omgeving
Besparing warmtevraag 2050
Doel
Minimaal 35% woningen met geldig energielabel in categorie A+, A++, A+++ of A++++.
Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie
Gebouwde omgeving
Besparing warmtevraag 2050
Doel
Maximaal 30% woningen met geldig energielabel in categorie B of C
Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie
Gebouwde omgeving
Energievraag nieuwbouw 2050
Verwachting
Minimaal 70% van nieuwbouwwoningen die tussen 2030 en 2050 worden gebouwd zijn energieneutraal (label A++++)
Regionale klimaatmonitor (wonlabaaaaa)
Gebouwde omgeving
Energievraag nieuwbouw 2030
Verwachting
Minimaal 40% van nieuwbouwwoningen die tussen 2024 en 2030 worden gebouwd zijn energieneutraal (label A++++)
Regionale klimaatmonitor (wonlabaaaaa)
Gebouwde omgeving
Warmtebron 2050
Doel
0kton CO2 komt vrij voor verwarming van gebouwen
Regionale klimaatmonitor (wongastier3_cor_kton + wonwarmtier2cor_kton + co2_gas_diensten_kton + co2_warmtelev_diensten_kton _routine)
Gebouwde omgeving
Warmtebron 2030
Doel
Maximaal 98 kton CO2 komt vrij voor verwarming van gebouwen
Regionale klimaatmonitor (wongastier3_cor_kton + wonwarmtier2cor_kton + co2_gas_diensten_kton + co2_warmtelev_diensten_kton _routine)
Gebouwde omgeving
Warmtebron collectieve warmteoplossing 2050
Doel
Geen biomassaverbranding als warmtebron
Regionale klimaatmonitor (ovbio_th_wkk_tj)
Gebouwde omgeving
Besparing elektriciteitsverbruik (niet warmte en mobiliteit) 2050
Verwachting
20% van huidige elektriciteitsverbruik besparen
Niet meetbaar omdat gecombineerd met elektriciteitsverbruik voor warmte wordt bijgehouden
Gebouwde omgeving
Besparing elektriciteitsverbruik (niet warmte en mobiliteit) 2030
Verwachting
10% van huidige elektriciteitsverbruik besparen
Niet meetbaar omdat gecombineerd met elektriciteitsverbruik voor warmte wordt bijgehouden
Mobiliteit
CO2-uitstoot 2050
Verwachting
Maximaal 30,2 kton CO2 komt vrij tbv mobiliteit
Regionale klimaatmonitor (co2verkverv_kton_fossiel)
Mobiliteit
CO2-uitstoot 2030
Verwachting
Maximaal 183 kton CO2 komt vrij tbv mobiliteit
Regionale klimaatmonitor (co2verkverv_kton_fossiel)
Industrie
CO2-uitstoot 2050
Verwachting
Er komt geen CO2 vrij tbv industrie
Regionale klimaatmonitor (co2_gas_bcdef_kton)
Industrie
CO2-uitstoot 2030
Verwachting
Maximaal 6,3 kton CO2 komt vrij tbv industrie
Regionale klimaatmonitor (co2_gas_bcdef_kton)
Elektriciteit
Opwek duurzame elektriciteit in Ede 2050
Doel
Afhankelijk van landelijke energiemix minimaal tussen 1.372 en 1.792 TJ
Regionale klimaatmonitor (hern_el_tot)
Elektriciteit
Opwek duurzame elektriciteit in Ede 2030
Doel
Minimaal 914 TJ
Regionale klimaatmonitor (hern_el_tot)
Elektriciteit
Zonnepanelen grote daken 2050
Doel
Minimaal 720 TJ per jaar
Regionale klimaatmonitor (zonpv_mkwh_dak_res)
Elektriciteit
Zonnepanelen kleine daken 2050
Doel
Minimaal 480 TJ per jaar
Regionale klimaatmonitor (zonpvtj_won)
Elektriciteit
Grootschalige opwek 2050
Doel
Minimaal 232 TJ per jaar
Regionale klimaatmonitor (zonpv_mkwh_veld_res + windtjbrutnorm)
2Overzicht kengetallen voor prognoses
De tabel hierna toont de kengetallen die zijn gebruikt om prognoses te maken voor het energiegebruik en de uitstoot van broeikasgassen in 2030 en 2050 op basis van de voorgestelde richtingen. Per kengetal is steeds aangegeven wat de waarde is, voor welk thema die wordt toegepast en op welke bron een kengetal gebaseerd is.
Overzicht kentallen
Type
Thema
Waarde
Eenheid
bron
Gas omrekenen m3 - TJ
Gebouwde omgeving
0,00003517
TJ
Energieconsultant, bovenwaarde kub gas
Elektriciteit GWh - TJ
Elektriciteit
3,6
TJ
Regionale Klimaatmonitor, energieverbruik
Warmtevraag per woning (weq)
Gebouwde omgeving
0,027
TJ
Algemene standaard voor hoeveelheid warmte die een woning nodig heeft.
Aantal woningen 2022
Gebouwde omgeving
52435
#
Ede in Cijfers, woningvoorraad, gemeente Ede
Aantal woningen 2030
Gebouwde omgeving
55000
#
Verwachte groei tot 2030 op basis ambitie om voor 2041 15.000 extra woningen te bouwen.
Aantal woningen 2050
Gebouwde omgeving
65000
#
Omgevingsvisie Ede: in 2041 15000 extra woningen t.o.v. 2020.
Opwek windmolen 150m per jaar
Elektriciteit
5
GWh
Aanname
Opwek windmolen 250m per jaar
Elektriciteit
20
GWh
Aanname
Opwek windmolen 30m per jaar
Elektriciteit
30
MWh
EAZ Wind
Opwek zon op land per hectare per jaar
Elektriciteit
1
GWh
NVDE
Opwek zon op dak groot per hectare per jaar
Elektriciteit
0,75
GWh
Aanname, productie is iets lager dan op land vanwege hellingshoek.
Opwek zon op dak klein per dak per jaar
Elektriciteit
4000
kWh
huidige systemen gemiddeld op basis ervaringen gemeente
Gemiddeld jaarverbruik hybride warmtepomp
Gebouwde omgeving
1900
kWh
ANWB
Gemiddeld jaarverbruik elektrische warmtepomp
Gebouwde omgeving
3200
kWh
Milieucentraal
Gemiddeld jaarverbruik hybride warmtepomp
Gebouwde omgeving
0,00684
TJ
Berekening
Gemiddeld jaarverbruik elektrische warmtepomp
Gebouwde omgeving
0,01152
TJ
Berekening
Besparing warmtevraag per woning in 2030 en 2050
Gebouwde omgeving
20
%
Aanname op basis verwachte isolatiemaatregelen en verbeteringen in energielabel.
Elektriciteitsverbruik aquathermie per weq per jaar
Elektriciteit
0,00951754
TJ
Stowa
Elektriciteitsverbruik geothermie per weq per jaar
Elektriciteit
0,00675
TJ
Bodemenergie Kennisplatform
Aantal km per personenauto per jaar
Mobiliteit
11000
km
CBS
Verbruik per 100 km elektrische auto
Mobiliteit
18
kWh
EV Kenniscentrum
Verbruik per elektrische auto per jaar
Mobiliteit
0,007128
TJ
Berekening
Aantal km per bestelauto
Mobiliteit
18000
km
CBS
Verbruik per 100 km bestelauto
Mobiliteit
22
kWh
aanname op basis dat het hoger ligt dan voor personenauto
Verbruik per elektrische bestelauto per jaar
Mobiliteit
0,014256
TJ
Berekening
Aantal km elektrische vrachtwagen per jaar
Mobiliteit
70000
km
Lager dan gemiddelde van vrachtwagens vanuit aanname dat eerst vrachtwagens met kortere afstanden worden geëlektrificeerd
Verbruik per km
Mobiliteit
1,2
kWh
Blog Johnny Nijenhuis
Verbruik per elektrische vrachtwagen
Mobiliteit
0,3024
TJ
Berekening
Aantal km per taxi per jaar
Mobiliteit
60000
km
KNV
Verbruik per 100 km elektrische taxi
Mobiliteit
18
kWh
EV Kenniscentrum
Verbruik per elektrische taxi
Mobiliteit
0,03888
TJ
Berekening
CO2 opslag hectare bos
Natuur
0,01
kton per jaar per ha
Staatsbosbeheer
Aanleg extra (compensatie) bos
Natuur
30
ha
Fiche VLGG voor foodvalley 100 ha, aanname dat 30 ha daarvan in Ede
Aandeel wind op zee +kernenergie in 2023
Elektriciteit
2%
%
CBS
Aandeel wind op zee + kernenergie in 2030
Elektriciteit
52%
%
Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48
Aandeel wind op zee in 2050
Elektriciteit
57%
%
Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48
Aandeel opwek op land in 2050
Elektriciteit
36%
%
Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48
Aandeel overig in 2050
Elektriciteit
7%
%
Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48
Toename elektriciteitsvraag industrie in 2050 tov 2030
Industrie
30%
%
Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48
Elektriciteitsvraag industrie 2050
Industrie
754,65
TJ
berekend
Toename elektriciteitsvraag industrie in 2030 tov 2018
Industrie
50%
% tov 2018
EV Kenniscentrum
Elektriciteitsvraag industrie 2030
Industrie
580,5
TJ
berekend
Afname aardgasverbruik industrie t.o.v. 2018
Industrie
-55%
%
volgen landelijke trend klimaatakkoord --> daarvoor 50% meer elektra t.o.v. 2018 nodig: EV Kenniscentrum
Afname aardgasverbruik industrie t.o.v. 2018
Industrie
112,5
TJ
berekend
Emissiefactor aardgas
Algemeen
0,0562
kton/TJ
CO2 emissiefactoren.nl
Uitstoot per fossiele personenauto
Mobiliteit
0,00213247
kton
Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt
Uitstoot per fossiele lichte bedrijfsauto
Mobiliteit
0,00364972
kton
Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt
Uitstoot per fossiele zware bedrijfsauto
Mobiliteit
0,02763562
kton
Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt
Besparing elektriciteitsverbruik gebouwde omgeving 2030
Gebouwde omgeving
10%
%
Doelstelling huidige routekaart
Besparing elektriciteitsverbruik gebouwde omgeving 2050
Gebouwde omgeving
20%
%
Inschatting op basis prognose KEV
Prognose laadpunten totaal 2030
Mobiliteit
10.956
#
Elaad.io
Prognose laadpunten totaal 2050
Mobiliteit
32.787
#
Elaad.io
Prognose elektrische auto’s totaal 2030
Mobiliteit
14.458
#
Elaad.io
Prognose elektrische auto’s totaal 2050
Mobiliteit
78.924
#
Elaad.io
Elektriciteitsverbruik BENG-woning
Gebouwde omgeving
2.000
kWh
Inschatting op basis prognose Klimaat en Energie Verkenning (KEV)
Elektriciteitsverbruik 0-op-de-meter woning
Gebouwde omgeving
0
kWh
Inschatting
Elektriciteitsverbruik compensatie EV-woning
Gebouwde omgeving
-5.000
kWh
Inschatting
Warmtevraag per m2 label A++++ woning
Gebouwde omgeving
0
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label A+++ woning
Gebouwde omgeving
25
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label A++ woning
Gebouwde omgeving
63
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label A+ woning
Gebouwde omgeving
90
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label A woning
Gebouwde omgeving
133
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label B woning
Gebouwde omgeving
175
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label C woning
Gebouwde omgeving
220
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label D woning
Gebouwde omgeving
270
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label E woning
Gebouwde omgeving
313
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label F woning
Gebouwde omgeving
358
kWh
Woninglabel.nl
Warmtevraag per m2 label G woning
Gebouwde omgeving
400
kWh
Woninglabel.nl
Gemiddelde aantal personen in huishouden met kinderen
Gebouwde omgeving
2,3
Aantal
Ede in Cijfers, Bevolking, gemeente Ede
Gemiddeld oppervlakte woning in Ede
Gebouwde omgeving
117
m2
CBS
Warmtevraag label A++++ woning
Gebouwde omgeving
0
kWh
berekend
Warmtevraag label A+++ woning
Gebouwde omgeving
2.918
kWh
berekend
Warmtevraag label A++ woning
Gebouwde omgeving
7.296
kWh
berekend
Warmtevraag label A+ woning
Gebouwde omgeving
10.506
kWh
berekend
Warmtevraag label A woning
Gebouwde omgeving
15.467
kWh
berekend
Warmtevraag label B woning
Gebouwde omgeving
20.429
kWh
berekend
Warmtevraag label C woning
Gebouwde omgeving
25.682
kWh
berekend
Warmtevraag label D woning
Gebouwde omgeving
31.518
kWh
berekend
Warmtevraag label E woning
Gebouwde omgeving
36.480
kWh
berekend
Warmtevraag label F woning
Gebouwde omgeving
41.733
kWh
berekend
Warmtevraag label G woning
Gebouwde omgeving
46.694
kWh
berekend
Totale warmtevraag woningen nu
Gebouwde omgeving
3.428
TJ
berekend
Totale warmtevraag woningen 2030
Gebouwde omgeving
2.947
TJ
berekend
Totale warmtevraag woningen 2050
Gebouwde omgeving
1.695
TJ
berekend
Aandeel reguliere openbare oplaadpunten tov (semi)openbaar
Mobiliteit
67%
%
Uitgangspunt gemeente
Outlook (semi) publieke oplaadpunten 2030
Mobiliteit
3.280
Aantal
Elaad.io
Outlook (semi) publieke oplaadpunten 2050
Mobiliteit
10.649
Aantal
Elaad.io
Outlook snellaadpunten 2030
Mobiliteit
128
Aantal
Elaad.io
Outlook snellaadpunten 2050
Mobiliteit
373
Aantal
Elaad.io
Aantal publieke laadpunten 2024
Mobiliteit
732
Aantal
Inschatting gemeente Ede
CO2 opslag per boom groot
Natuur
0,05
t/boom/jr
WUR, factsheet agroforesty
CO2 opslag per boom klein
Natuur
0,025
t/boom/jr
WUR, factsheet agroforesty
CO2 opslag per strekkende meter struweel
Natuur
0,01
t/m2/jr
WUR, factsheet agroforesty
Onbenutte capaciteit Zon ivm netcongestie
Elektriciteit
20%
%
Gesprek netbeheerder