3. Verantwoordingsprotocol
3.1 Verantwoording van verleende subsidies zonder een jaarrekening
Indien er geen verplichting is om de subsidie te verantwoorden via een jaarrekening, mag worden volstaan met een separaat financieel verslag voorzien van een controleverklaring van de accountant en een activiteitenverslag.
Separate financiële verantwoording
In de financiële verantwoording dient een vergelijking te zijn opgenomen met de baten en lasten uit de goedgekeurde begroting. Per verleende subsidie dienen de gerealiseerde kosten en inkomsten te zijn opgenomen. In het geval van een toerekening van kosten aan subsidies dient in de verantwoording de grondslag voor de toerekening te zijn opgenomen. Uit de verantwoording dient te blijken of de activiteiten tegen meer of minder kosten dan de subsidie zijn gerealiseerd.
Wanneer in het besluit tot verlening onderscheid is gemaakt naar meerdere activiteiten, dient uit de financiële verantwoording te blijken wat de totale gerealiseerde kosten en inkomsten per benoemde activiteit zijn.
Activiteitenverslag
In het activiteitenverslag dienen de activiteiten te worden verantwoord in gesubsidieerde en gerealiseerde aantallen zoals vermeld in het besluit tot verlening. In het geval er in het besluit tot verlening geen aantallen zijn opgenomen vervalt deze verplichting.
3.2 Verantwoording van verleende subsidies via een jaarrekening
De jaarrekening moet voorzien zijn van een controleverklaring van de accountant. De financiële verantwoording kan integraal zijn opgenomen in de jaarrekening (via de balans en resultaten-rekening), maar kan ook als bijlage bij de jaarrekening worden aangeleverd. Uit deze bijlage dient de aansluiting met de jaarrekening te blijken. De controleverklaring van de accountant bij de jaarrekening dient dan tevens deze bijlage te omvatten.
Integrale verantwoording in de jaarrekening
In de jaarrekening dienen bij de baten en lasten kolommen te zijn opgenomen voor de realisatie van het boekjaar, de begroting en de realisatie van het voorgaand boekjaar. De subsidie en de hiermee samenhangende kosten en opbrengsten dienen hierin herkenbaar te zijn.
In het geval van een toerekening van kosten aan subsidies dient in de verantwoording de grondslag voor de toerekening te zijn opgenomen. Verder dient te blijken of de activiteiten tegen meer of minder kosten dan de subsidie zijn gerealiseerd. Wanneer in het besluit tot verlening onderscheid is gemaakt naar meerdere activiteiten, dient te blijken wat de totale gerealiseerde kosten en inkomsten per benoemde activiteit zijn.
Verantwoording via een bijlage bij de jaarrekening
In de bijlage dient een vergelijking te zijn opgenomen met de baten en lasten uit de goedgekeurde begroting. In de bijlage dienen per verleende subsidie de gerealiseerde kosten en opbrengsten herkenbaar te zijn opgenomen. In het geval van een toerekening van kosten aan subsidies dient in de verantwoording een kostenverdeelstaat met de grondslag voor de toerekening te zijn opgenomen. Uit de bijlage dient te blijken of de activiteiten tegen meer of minder kosten dan de subsidie zijn gerealiseerd. Wanneer in het besluit tot verlening onderscheid is gemaakt naar meerdere activiteiten, dient uit de bijlage te blijken wat de totale gerealiseerde kosten en inkomsten per benoemde activiteit zijn.
Activiteitenverslag
In het activiteitenverslag dienen de activiteiten te worden verantwoord in gesubsidieerde en gerealiseerde aantallen zoals vermeld in het besluit tot verlening. In het geval er in het besluit tot verlening geen aantallen zijn opgenomen vervalt deze verplichting.
4. Accountantsprotocol
4.1 Algemeen
Het normenkader voor de controle van het financieel verslag of de jaarrekening door de accountant bestaat uit de artikel 15 ASV en uit hetgeen is vastgelegd in het besluit tot subsidieverlening. Van de accountant wordt verwacht dat hij vaststelt of de subsidie rechtmatig is besteed, dat wil zeggen in overeenstemming met de aan de verleende subsidie verbonden verplichtingen met een financieel effect, zoals vastgelegd in de subsidiebeschikking van de gemeente Ede. Het staat de accountant vrij hierbij zijn eigen controleaanpak te kiezen, dit protocol schrijft geen werkprogramma voor.
Uit de controleverklaring van de accountant dient te blijken, dat het Verantwoordings- en accountantsprotocol van de gemeente Ede is gevolgd.
4.2 Aandachtpunten bij de controle van de financiële verantwoording
Integrale verantwoording in de jaarrekening
De accountant dient het volgende vast te stellen:
•de jaarrekening is opgesteld conform het kader in paragraaf 3.2 van dit protocol
•de jaarrekening bevat een vergelijking met de gerealiseerde baten en lasten van het voorafgaande boekjaar en zoals opgenomen in de begroting
•afwijkingen groter dan 10% tussen de begroting en de realisatie zijn toegelicht in de jaarrekening, met vermelding van de omvang van de afwijking
•de jaarrekening bevat een specificatie van de activa en passiva
•de baten en lasten in de jaarrekening zijn volledig en juist verantwoord
•de baten en lasten per verleende subsidie zijn volledig en juist verantwoord
•het activiteitenverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen tegenstrijdigheden.
Separaat financieel verslag of bijlage bij de jaarrekening
De accountant dient het volgende vast te stellen:
•de verantwoording is opgesteld conform het kader in paragraaf 3.1 (separaat financiële verantwoording) of 3.2 (bijlage bij de jaarrekening) van dit protocol
•de verantwoording bevat een vergelijking met de baten en lasten zoals opgenomen in de begroting
•afwijkingen groter dan 10% tussen de begroting en de realisatie zijn toegelicht in de financiële verantwoording, met vermelding van de omvang van de afwijking
•de baten en lasten per verleende subsidie zijn rechtmatig
•het activiteitenverslag is verenigbaar met de verantwoording en bevat geen tegenstrijdigheden
4.3 Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
De controle van een separaat financieel verslag moet zodanig worden ingepland en uitgevoerd dat een redelijke mate zekerheid wordt verkregen dat deze geen afwijkingen (fouten) en onzekerheden van materieel belang bevat. Indien dit begrip door het gebruik van statistische technieken gekwantificeerd moet worden, betekent dit dat een betrouwbaarheidsniveau van 95 procent gehanteerd moet worden.
Een verklaring met een goedkeurende strekking impliceert, dat, gegeven de bovengenoemde betrouwbaarheid, in het verslag geen afwijkingen (fouten) en onzekerheden voorkomen die groter zijn dan de percentages in de hieronder opgenomen materialiteitstabel. Als omvangbasis geldt hierbij het totaalbedrag van de verleende subsidie.
Bij een verantwoording via de jaarrekening zijn twee situaties mogelijk. Bij een bijlage bij de jaarrekening gelden voor deze bijlage dezelfde materialiteitspercentages als bij een financieel verslag. Bij een integrale verantwoording in de jaarrekening gelden de voor de jaarrekening-controle gebruikelijk materialiteitspercentages. Deze bepaalt de accountant zelf op basis van professional judgement, Hiervoor gelden geen nadere eisen.
Voor de oordeelsvorming van de accountant en de controleverklaring zijn de volgende goedkeuringstoleranties van toepassing bij een separaat financieel verslag en bij een verantwoording via een bijlage bij de jaarrekening:
Soort verklaring
Goedkeurend
Met beperking
Oordeels-onthouding
Afkeurend
Fouten in de financiële verantwoording (% van de verleende subsidie)
≤ 1%
> 1% < 3%
–
≥ 3%
Onzekerheden in de controle (% van de verleende subsidie)
≤ 3%
> 3% < 10%
≥ 10%
–
4.4 Controleverklaring
Er worden door de gemeente Ede geen specifieke voorwaarden gesteld ten aanzien van de tekst van de controleverklaring, anders dan dat daarin moet worden aangegeven dat het Verantwoordings- en accountantsprotocol Gemeente Ede 2018 is gevolgd en dat de voorbeeldtekst uit paragraaf 10.2 (jaarrekening) of 10.3 (separaat financieel verslag) van HRA III van de NBA is toegepast.
De accountant dient in de verklaring een oordeel te geven over getrouwheid en rechtmatigheid, waarbij voor het begrip rechtmatigheid de definitie wordt gevolgd die in hoofdstuk 2 van dit protocol is vastgelegd.