Aanhef
Voorwoord Wethouder
Graag bied ik u het Woonprogramma Drechterland 2026–2030 aan. Dit programma laat zien hoe we samen met inwoners, corporaties, ontwikkelaars en zorg- en welzijnspartners koersvast werken aan betaalbaar en passend wonen in al onze kernen. We sluiten hiermee aan op de nieuwe landelijke lijn en zetten tegelijk een uitvoeringsgerichte stap vooruit onder de Wet regie op de volkshuisvesting.
Belangrijk hierbij is de door de raad aangenomen motie van 17 april 2025. Die motie geeft richting aan de kwaliteit en betaalbaarheid van vooral betaalbare koop. In dit programma vertalen we die lijn naar hanteerbare kaders voor nieuwe plannen en naar helder samenspel met marktpartijen en corporaties. Waar nodig zetten we instrumenten in – zoals een differentiatietabel, minimumeisen aan kwaliteit en afspraken over zelfbewoning en instandhouding – om ervoor te zorgen dat woningen ook écht terechtkomen bij de doelgroepen waarvoor ze bedoeld zijn.
We kiezen nadrukkelijk voor passende woningen, op de juiste plek, die bijdragen aan leefbaarheid en doorstroming. Dat doen we door in te zetten op gevarieerde woonmilieus en op plannen die recht doen aan het dorpse karakters van de kernen in de gemeente Drechterland. Daarbij hoort ook aandacht voor duurzaamheid en toekomstbestendig bouwen, zodat wat we vandaag realiseren, ook morgen waarde heeft.
Het programma is niet achter het bureau tot stand gekomen. We hebben kennis en ervaringen opgehaald via onderzoek, een digitale inwonerspeiling en de Avond van het Wonen met onze partners. De opbrengst daarvan ziet u terug in de keuzes en acties die we nu vastleggen.
Tot slot: dit is een uitnodiging om samen te doen. We houden tempo waar het kan en bieden maatwerk waar dat moet. Met dit Woonprogramma hebben we een duidelijk kompas, met ruimte voor het gesprek bij concrete plannen – ook als belangen of omstandigheden om zorgvuldige afweging vragen. Zo bouwen we samen aan dorpen waar u, uw kinderen en uw ouders prettig kunnen (blijven) wonen.
Marcel ten Have
Wethouder Wonen, Gemeente Drechterland
Inleiding
Drechterland is een landelijke gemeente in de regio Westfriesland. Drechterland bestaat uit een verzameling van kleinere en grotere kernen met ieder hun eigen karakter. De gemeente is een aantrekkelijke woongemeente met veel ruimte en groen. We willen een gemeente zijn waar iedereen kan wonen en zich welkom voelt. Van jong tot oud, en van mensen die al hun hele leven in Drechterland wonen, tot mensen die nieuw zijn in de gemeente. We hebben extra oog voor de woningzoekenden vanuit de gemeente en de bijdrage die de realisatie van woningen kan hebben op de leefbaarheid in onze kernen.
In dit Woonprogramma geven we voor Drechterland invulling aan de ambities die benoemd zijn in de Ontwerp Omgevingsvisie van de SED-organisatie. We gaan we in op de ambities en opgaven specifiek op het gebied van wonen en volkshuisvesting in onze gemeente.
Waarom een Woonprogramma?
In de gemeente Drechterland is er een tekort aan woningen, net als in een groot deel van Nederland. Om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning moeten woningzoekenden op dit moment jaren wachten. Daarnaast zijn woningprijzen de afgelopen jaren sterk gestegen. Hierdoor is het voor starters steeds moeilijker toetreden tot de woningmarkt. De hoge druk op de woningmarkt zorgt er ook voor dat kwetsbare doelgroepen (nog) lastiger een woning vinden, terwijl zij snel woonruimte nodig hebben. Het verlichten van de druk op de woningmarkt vraagt om het toevoegen van extra huisvesting. Dat kan zowel door nieuwbouw als door het beter benutten van de bestaande woningvoorraad.
Naast de hogere druk op de woningmarkt, zijn er ook andere opgaven op het gebied van wonen in Drechterland. Zo zien we dat de bevolking de komende jaren flink zal vergrijzen. Dit vraagt om levensloopbestendige, geschikte en aantrekkelijke woningen voor ouderen. Deze woningen zijn er momenteel nog te weinig. Tot slot liggen er ook opgaven in het creëren en/of behouden van een duurzame, klimaatbestendige en veilige woonomgeving in Drechterland en het op peil houden van de vitaliteit van de kernen.
Er liggen dus tal van opgaven op het gebied van wonen in Drechterland. In dit Woonprogramma omschrijven we hoe we hier in Drechterland de komende jaren aan werken. Dit deden we voorheen in een Woonvisie. De Woonvisie uit 2021 is aan vernieuwing toe. Daarnaast spelen er een aantal wettelijke veranderingen, waaronder de Wet regie op de volkshuisvesting (Wet Regie). Met deze wet vervalt de verplichting voor een Woonvisie en komt daar de verplichting voor een Volkshuisvestingsprogramma voor in de plaats. Dit is een meer uitvoeringsgericht programma dat valt onder de Omgevingsvisie. De actualisatie van het woonbeleid in Drechterland vindt plaats in een overgangsperiode waar de Woonvisie nog verplicht is, en de Wet Regie op het moment van opstellen nog niet is vastgesteld. We kiezen ervoor om vooruit te lopen op de Wet Regie en een Woonprogramma op te stellen dat inhoudelijk voldoet aan de kaders voor een woonvisie en de uitgangspunten voor een Volkshuisvestingsprogramma uit de Wet Regie.
Doel van het Woonprogramma
Met dit Woonprogramma laten we zien hoe we als gemeente Drechterland ons de komende jaren inzetten voor een toekomstbestendige woningvoorraad en woonomgeving, die aansluit op de wensen en behoeften van de inwoners. Het programma heeft als doel om lokaal en regionaal bij te dragen aan de grote uitdagingen op het gebied van wonen zoals betaalbaarheid, beschikbaarheid, wonen en zorg, en huisvesting van aandachtsgroepen. Door onze ambities op deze thema’s te vertalen naar concrete acties in een Uitvoeringsagenda, zorgen we voor een samenhangende en doelgerichte uitvoering van het gemeentelijk woonbeleid.
Totstandkoming Woonprogramma en participatie
Voorafgaand aan het opstellen van dit Woonprogramma is een woningmarktverkenning uitgevoerd. Deze woningmarktverkenning vormt de onderlegger voor het Woonprogramma en is toegevoegd als bijlage. In deze woningmarktverkenning schetsen we een beeld van de woningmarkt van Drechterland door in te gaan op het huidige beleid, demografische ontwikkelingen, ontwikkelingen op het gebied van wonen en zorg, het voorzieningenniveau en de huidige en toekomstige woningvoorraad. Dit is gedaan op basis van data en gesprekken met interne medewerkers en externe stakeholders (een makelaar, een ontwikkelaar, woningcorporaties Het Grootslag en De Woonschakel en zorgpartijen Calidus, Omring en Esdége-Reigersdaal).
Daarnaast zijn bewoners door middel van een digitale enquête
1Enquête is door ca. 220 respondenten ingevuld.
gevraagd om hun ervaringen en wensen met betrekking tot de Drechterlandse woningmarkt te delen. Als laatste is tijdens de ‘Avond van het Wonen’ meer input opgehaald bij de woningcorporatie, (woon)zorgpartijen, raadsleden, makelaars, huurdersraden en belangenorganisaties. Tijdens deze avond zijn we met elkaar in gesprek gegaan over diverse thema’s die raken aan wonen in Drechterland.
De woningmarktverkenning, enquête en Avond van het Wonen geven een goed beeld van wat er in Drechterland speelt op het gebied van wonen en volkshuisvesting en hoe inwoners en andere betrokkenen hier tegen aan kijken. Hiermee vormen ze een belangrijke basis voor dit Woonprogramma.
Beleidscontext
In de afgelopen jaren zijn er op landelijk, regionaal en lokaal niveau veel veranderingen doorgevoerd in het woonbeleid. Waar tien jaar geleden het woonbeleid gericht was op zo weinig mogelijk ingrijpen vanuit de overheid, is de inzet sinds een aantal jaren juist om als overheid meer grip te krijgen op de woningmarkt. Dit is ingegeven door het sterk oplopende woningtekort en zorgen over de betaalbaarheid van woningen.
Nationaal beleid
Op landelijk niveau zijn er aanzienlijke ontwikkelingen op het gebied van wonen. Verschillende wetten zijn recent vastgesteld of zijn in voorbereiding. Voorbeelden hiervan zijn de Wet betaalbare huur, Wet goed verhuurderschap en de eerder genoemde Wet regie op de volkshuisvesting. Kabinet Schoof (2024) zet in op het bouwen van 100.000 woningen per jaar, met nadruk op betaalbare en passende woningen. De ambitie is het versnellen en/of verkorten van procedures, inzet op schrappen en tegengaan van overbodige regelgeving (STOER) en het beter benutten van de bestaande voorraad. Daarnaast zet het kabinet in op schaalvergroting en versnelling van realisatie van woningen voor ouderen. Al deze wet- en regelgeving draagt bij aan het versterken van de regie vanuit de overheid om te sturen op voldoende goede en betaalbare woningen.
Regionaal beleid: Woondeal Noord-Holland Noord
De nationale woningbouwopgave is vertaald naar regionale woondeals tussen het Rijk, de provincies en gemeenten. Gemeente Drechterland valt binnen de Woondeal Noord-Holland Noord
2Ondertekend in Maart 2023.
. Hierin is afgesproken dat er tot 2030 in Noord-Holland Noord 40.000 woningen worden gebouwd, waarvan ca. 12.500 in Westfriesland. Ook is afgesproken dat er wordt toegewerkt naar 30% sociale huur in de totale woningvoorraad en dat twee-derde van de nieuw te bouwen woningen in het betaalbare segment
3Betaalbaar is: Sociale huurwoningen tot maximale prijsgrens sociale huur (€900,07/maand, 2025), middenhuur (tussen maximale prijsgrens sociale huur en liberalisatiegrens (t/m 186 WWS-punten; max. € 1.184,82, 2025) en betaalbare koop tot €405.000, 2025. De betaalbaarheidsgrenzen worden jaarlijks door het Rijk gedefinieerd.
gerealiseerd wordt. Regionaal is er afgesproken dat Drechterland van de 12.500 woningen tot en met 2030 ca. 1.000 woningen voor haar rekening neemt.
Lokaal beleid: Ontwerp Omgevingsvisie SED (Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland)
De gezamenlijke Ontwerp Omgevingsvisie van Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland geeft de ambities voor de komende decennia weer. Deze ambities zijn gericht op het creëren van een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving, waarbij duurzaamheid, economische vitaliteit, sociale cohesie en klimaatadaptatie centraal staan. Deze ambities vormen een uitgangspunt voor dit Woonprogramma. Voor wonen is vooral het thema ‘Wonen en Samenleven’ uit de Ontwerp Omgevingsvisie van belang. Hierin zijn voor de drie gemeenten de volgende punten opgenomen:
•De gemeenten werken naar een compleet, duurzaam en betaalbaar aanbod van verschillende soorten woningen. Gemeenten doen dat om te voorzien in vraag naar woningen voor iedereen voor nu en later.
•Binnen buurten zorgen gemeenten voor afwisseling van woningtypen en menging van doelgroepen. Er is ruimte voor allerlei soorten woningen. Voorbeelden zijn mengen van koop en huur, knarrenhoven en woningen voor bijzondere doelgroepen.
•De gemeenten besteden bijzondere aandacht aan starters, ouderen en mensen met behoefte aan zorg of ondersteuning. Dit betekent onder meer dat de gemeenten woningen zo willen bouwen of verbouwen dat je er kan blijven wonen als je ouder wordt of meer zorg nodig hebt. Zo’n woning noemen we levensloopbestendig.
•De gemeenten zorgen voor goede omstandigheden om de voorzieningen in kernen te behouden. De gemeenten willen graag dat er voldoende voorzieningen zijn die passen bij de grootte van de kern. En dat voorzieningen zo goed mogelijk bereikbaar zijn.
•De gemeenten werken aan afwisselende, leefbare, groene en duurzame woonwijken, dorpen en stad.
•De gemeenten zorgen voor ontmoetingsmogelijkheden in binnenstad, dorpskernen en woonwijken, voor kinderen, jongeren en ouderen.
•De gemeenten vinden het belangrijk dat er zoveel mogelijk gelijke kansen zijn voor iedereen. Een goede toegankelijkheid van voorzieningen is een voorwaarde voor de inwoners om mee te kunnen doen en verbonden te zijn met anderen.
•Bijzondere aandacht gaat uit naar de leefbaarheid van de binnenstad, dorpen, wijken en het platteland.
Lokaal beleid: Woonprogramma Drechterland 2026-2030
Het Woonprogramma bouwt voort op het bestaande gemeentelijke beleid en werkt de ambities op het gebied van wonen, zoals vastgelegd in de omgevingsvisie en andere beleidsdocumenten, verder uit. We streven naar een samenhangende aanpak waarin wonen, zorg, duurzaamheid, leefbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling hand in hand gaan. Vanuit dat uitgangspunt biedt het Woonprogramma richting aan de lokale keuzes die nodig zijn om de woningvoorraad toekomstbestendig te maken en beter aan te laten sluiten op de woonbehoeften van onze inwoners.
Leeswijzer
In dit Woonprogramma gaan we in op vijf thema’s die te maken hebben met wonen in Drechterland:
1Voldoende passende woningen voor de toekomst
2Betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen
3Wonen en Zorg voor ouderen
4Huisvesting aandachtsgroepen
5Leefbaarheid, duurzaamheid en klimaat
Voor ieder thema gaan we eerst in op de huidige situatie en opgaven. Vervolgens schetsen we de ambities die de gemeente op het thema heeft. Als laatste formuleren we wat we gaan doen om onze ambities te bereiken. Deze acties komen samen in de Uitvoeringsagenda in bijlage 1.
3 Wonen en zorg
3.1 Analyse huidige situatie en opgaven
3.1.1 Ontwikkelingen en afspraken woningen voor ouderen
Vergrijzing in Drechterland: sterke groei kleine huishoudens van 75 jaar en ouder
De komende jaren vergrijst de bevolking van Drechterland sterk. Het aandeel kleine huishoudens van 75 jaar en ouder groeit naar verwachting van 17% in 2025 naar ca. 20% in 2035 en ca. 25% in 2045. In totaal gaat het afgerond om een groei van 520 huishoudens tot 2035 en 825 tot 2045. Juist bij de groep van 75 jaar en ouder komen gezondheids- en mobiliteitsbeperkingen vaker voor, waardoor er behoefte is aan passende woonvormen met voldoende zorg- en ondersteuning.
Westfries Woonzorgpact: samen zorgen voor meer geschikte woningen
De vergrijzing in de gemeente zorgt voor een groeiende vraag naar woningen die geschikt zijn voor ouderen. Het gaat dan zowel om vitale ouderen als om ouderen met een lichte zorgvraag en ouderen met een zwaardere zorgvraag.
Op het thema Wonen en Zorg hebben de Westfriese gemeenten de handen ineen geslagen. In 2023 is het Westfries Woonzorgpact gesloten tussen gemeenten, woningcorporaties en zorg- en welzijnsinstellingen. Hierin staan afspraken over bewustwording onder ouderen, wat ouderen kunnen doen om langer thuis te blijven wonen en het realiseren van nieuwe woonvormen. In het Woonzorgpact zijn cijfers opgenomen over het aantal te realiseren woningen geschikt voor ouderen per gemeente. Het Rijk heeft hier een prognose voor gemaakt op basis van de toename van het aantal ouderen. De uitkomsten voor Westfriese gemeenten zijn hierin opgenomen.
In totaal zijn er in Westfriesland tussen 2022 en 2030 3.385 woningen geschikt voor ouderen nodig. Het gaat om 800 zorggeschikte woningen, 1.170 geclusterde woningen en 1.415 nultredenwoningen. Voor Drechterland gaat dit tussen 2022 en 2030 om:
•275 woningen geschikt voor ouderen, bestaande uit
o 65 zorggeschikte woningen;
o 60 geclusterde woningen;
o 150 nultredenwoningen.
Deze prognose geeft overigens geen inzicht in de huidige woningvoorraad en in hoeverre deze al geschikt is. We verdiepen dit inzicht nog voor onze gemeente op basis van beschikbare gegevens.
Er zijn in Drechterland tot en met 2040 plannen voor ca. 205 nultredenwoningen. Hiervan zijn 110 woningen onderdeel van plannen die al door de gemeenteraad zijn vastgesteld. We zijn daarmee al goed op weg als het gaat om het bouwen van nultredenwoningen, maar er zijn er nog meer nodig.
Weinig aantrekkelijk aanbod voor ouderen die willen doorstromen
In de woningmarktverkenning blijkt dat een deel van de ouderen in Drechterland wel wil verhuizen, maar dit niet doen omdat er momenteel te weinig passend en aantrekkelijk aanbod is in de gemeente. Het is daarom voor de komende jaren van belang om voldoende woningen te realiseren die aansluiten bij de behoefte van de snel groeiende groep ouderen.
Ouderen in Drechterland hebben diverse woonwensen. Er is zowel vraag naar huur- als naar koopwoningen, waarbij de betaalbaarheid voor een deel van de ouderen cruciaal is. Tegelijkertijd zijn er ook veel vermogende ouderen. Vaak omdat ze een relatief grote (en duurdere) woning achterlaten. Hierbij is het wel essentieel dat de woning en woonomgeving aan hun wensen voldoen.
Interessante concepten voor ouderen in Drechterland zijn:, (geschakelde) bungalows, beneden-bovenwoningen, éénlaagse grondgebonden woningen en appartementen. Met verschillende mogelijkheden in betaalbaarheid, komen ook verschillende wensen in oppervlakte. Voor alle woningtypen gericht op ouderen geldt dat de woning idealiter een minimum oppervlakte van ca. 80 m2 heeft, zodat er ook ruimte is voor het realiseren van bijvoorbeeld een logeerkamer of hobbyruimte. Ouderen die een hele grote woning achterlaten (bijvoorbeeld een stolpboerderij), zullen vaak voorkeur hebben voor grotere woningen van 100m² of groter. Daarnaast is een ruime buitenruimte van belang. In hoeverre het realistisch is om aan deze eisen te voldoen is afhankelijk van het segment waarin de woning gerealiseerd wordt. Een ander aandachtspunt bij ouderenwoningen is levensloopbestendigheid. Om woningen levensloopbestendig te maken moeten de basisfuncties gelijkvloers bereikbaar zijn.
Als laatste is er ook veel interesse in woonvormen waarbij men (extra) naar elkaar omkijkt, bijvoorbeeld door het wonen in hofjes en geclusterde woonvormen.
3.1.2 Ontwikkelingen zorgvraag ouderen
De vergrijzende bevolking zorgt naast een veranderende woningvraag, ook voor een stijgende vraag naar zorg. Er zijn verschillende typen zorg en deze worden ook op verschillende manieren geregeld en gefinancierd. Hieronder gaan we in op de verwachte ontwikkelingen binnen de verschillende zorgtypen specifiek voor ouderen.
Wet langdurige zorg (Wlz): Sterke toename aantal personen met zorggebruik verpleging en verzorging (V&V)
Op basis van prognoses en interviews met zorgpartijen verwachten we een sterke toename in het aantal cliënten met een Wlz-indicatie voor zorg met verblijf (V&V ZZP 5 t/m 8). Door de vergrijzing groeit ook het aantal ouderen dat niet meer veilig zelfstandig thuis kan wonen. Dit vraagt om een uitbreiding van wooneenheden voor beschermd wonen. De inschatting is dat tot 2035 voor Drechterland ca. 35 extra intramurale wooneenheden voor verzorging en verpleging nodig zijn. Hierbij is het wel van belang om op te merken dat op landelijk niveau het uitgangspunt is dat intramurale zorglocaties (bijna) niet uitgebreid worden. In Nederland ligt de nadruk van het beleid vooral op het versterken van zorg en ondersteuning thuis, zodat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Dit betekent dat er relatief weinig wordt geïnvesteerd in het uitbreiden van intramurale zorg (zoals verpleeghuizen en verzorgingshuizen). De gedachte is om zwaardere zorg zoveel mogelijk in de thuissituatie te bieden en alleen waar echt nodig mensen op te nemen in intramurale zorglocaties.
Thuiszorg: Behoefte aan zorggeschikte woningen
Naast intramurale zorg kunnen personen ook thuis zorg krijgen. In dit geval ontvangen ze extramurale zorg of thuiszorg. Binnen de thuiszorg zal het aantal personen met een volledig pakket thuis (vpt), modulair pakket thuis (mpt) en persoonsgebonden budget (pgb) de komende 10 jaar sterk toenemen. Dit geldt ook voor wijkverpleging, huishoudelijke hulp en ondersteuning thuis (zorg via de zorgverzekeringswet). Dit type zorg vraagt om woningen die geschikt zijn voor het leveren van de nodige zorg en waar mensen veilig zelf thuis kunnen wonen. In Drechterland gaat het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder tot 2035 toenemen met 710 huishoudens. Het is van belang dat deze groep in een (zorg)geschikte woning kan wonen (ook als zij pas op latere termijn zorgbehoeftig zijn). In het WoonzorgPact Westfriesland is afgesproken dat Drechterland een opgave heeft van 275 woningen voor ouderen, waarvan 65 zorggeschikt, 60 geclusterd en 150 nultredenwoningen. De realisatie kan plaatsvinden in nieuwbouw, herstructurering en d.m.v. ingrepen in bestaande woningvoorraad.
Bewustwording rond passende huisvesting voor ouderen
Het landelijk beleid streeft ernaar dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, waarbij intramurale voorzieningen zoals verpleeghuizen enkel toegankelijk zijn voor mensen met specifieke zorgbehoeften. Het is daarom belangrijk dat ouderen in een woning wonen waar zij de nodige zorg en ondersteuning kunnen ontvangen.
Naast voldoende passende huisvesting speelt ook het bewustzijn van de mogelijkheden met betrekking tot verhuizen bij ouderen een rol. Veel ouderen zien verhuizen als een grote stap die niet per se nodig is of iets voor ‘later’. Daarnaast zijn ouderen niet altijd op de hoogte van hun (financiële) mogelijkheden bij het huren of kopen voor een nieuwe woning. Denk aan voorrangsmogelijkheden op een sociale huurwoning of het inzetten van de overwaarde op de huidige woning voor een nieuwe woning of voor aanpassing van de huidige woning. Tot slot zijn ouderen zich vaak niet bewust van de (beperkte) verhuismogelijkheden wanneer zij in de toekomst wel een zorgvraag krijgen. Het vinden van een passende woning wanneer de zorgvraag toeneemt kan lastiger zijn dan verwacht vanwege de krappe woningmarkt en de beperkte toegang tot bijvoorbeeld verpleeghuizen.
3.1.3 Ontwikkelingen zorgvraag andere zorgdoelgroepen
Naast ouderen zijn er ook andere doelgroepen met een vraag naar zorg. Hieronder beschrijven we de verwachte zorgvraag voor deze doelgroepen.
Gehandicaptenzorg (GHZ): Toename van het aantal personen met zwaarder zorgzwaartepakket en afname lichter zorgzwaartepakket
Op basis van de prognoses en interviews met zorgpartijen zien we een toename van het aantal personen met een zwaarder zorgzwaartepakket in de GHZ en een afname van personen met een lichter zorgzwaartepakket (ZZP). Dit komt onder andere door het doorstroomgedrag van cliënten vanuit lagere zorgzwaartepakketten die niet (meer) goed zelfstandig kunnen wonen en dus doorstromen naar intensieve begeleiding en verzorging/verpleging. Mede doordat cliënten met een Wlz-indicatie met een zorgprofiel binnen de VG steeds ouder worden, waardoor thuis wonen (met zorg middels mpt/vpt/pgb) niet meer gaat en cliënten intramuraal moeten worden opgenomen. Daarnaast stromen personen met een lichter ZZP vaak uit naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Geestelijke gezondheidszorg (GGZ): Personen met zorggebruik GGZ is relatief stabiel
Op basis van de prognoses en interviews met zorgpartijen zien we dat het aantal personen in de geestelijke gezondheidszorg relatief stabiel is. Hier is geen uitbreiding nodig.
3.1.4 Een goed woonzorglandschap
Goed wonen voor doelgroepen met een zorgvraag vraagt om meer dan alleen een passende woning. Het is minstens zo belangrijk om een omgeving te hebben die er voor zorgt dat mensen elkaar kunnen ontmoeten, actief kunnen blijven en waar nodig hulp en ondersteuning kunnen ontvangen. Wij noemen dit een goed woonzorglandschap. Voor het creëren van een goed woonzorglandschap zijn verschillende thema’s van belang. Een aantal van deze thema’s zijn: realiseren van voldoende woon(zorg)eenheden voor mensen met diverse zorgvragen en woonwensen, stimuleren van sociaal contact en ontmoeting, toegankelijkheid en bereikbaarheid in de woningen en in de openbare ruimte, samenwerking tussen verschillende organisaties maar ook tussen inwoners van wijken en/of kernen en de aanwezigheid van voldoende voorzieningen.
Daarnaast is Drechterland sinds november 2025 een dementievriendelijke gemeente. Het dementievriendelijk inrichten van de gemeente vraagt ook iets van de openbare ruimte, bijvoorbeeld een herkenbare inrichting van looproutes.
3.2 Onze ambities
3.2.1 Zorgen voor voldoende en passende woningen
We zorgen voor een variatie aan woningen geschikt voor ouderen met- en zonder zorgvraag en voor andere doelgroepen die een zorgvraag hebben.
Alle ouderen, ook met een ondersteunings-/zorgbehoefte, kunnen fijn wonen in Drechterland
We zorgen ervoor dat alle ouderen goed in de gemeente kunnen blijven wonen. Dit betekent dat we zowel voldoende woningen realiseren voor vitale, zelfredzame ouderen als voor ouderen die behoefte hebben aan ondersteuning en/of zorg.
De komende jaren is er vraag naar extra intramurale wooneenheden voor verzorging en verpleging. We streven ernaar om in de komende jaren ca. 35 extra intramurale wooneenheden voor verzorging en verpleging te realiseren. Deze intramurale wooneenheden realiseren we met name op plekken nabij huidige voorzieningen en zorgclusters. Bij de realisatie van deze wooneenheden en het regelen van de zorg in het gebouw betrekken we vroegtijdig zorgpartijen, woningcorporaties en eventuele andere partners op het gebied van wonen en zorg.
Naast intramurale wooneenheden ligt er een opgave in het realiseren van zelfstandige woningen die geschikt zijn voor ouderen en waar, indien nodig, zorg geleverd kan worden. Dit sluit aan bij het landelijke uitgangspunt dat ouderen langer thuis blijven wonen. Bij deze woningen is het van belang dat alle basisvoorzieningen in de woning gelijkvloers zijn en dat ze geschikt zijn voor het leveren van efficiënte zorg of hier gemakkelijk op aan kunnen worden gepast. Deze woningen realiseren we idealiter geclusterd bij elkaar en nabij voorzieningen en zorgvoorzieningen. Bij het onderstaande kopje beschrijven we onze ambitie met betrekking tot het realiseren van deze woningen.
We zetten ons in om te zorgen voor 275 woningen geschikt voor ouderen van 2022 t/m 2030
In het Westfriese WoonZorgPact
20Bestuursopdracht deelname WoonzorgPact Westfriesland, mei 2024
is opgenomen dat Drechterland in deze periode zorgt voor 275 woningen voor ouderen. De realisatie kan plaatsvinden in nieuwbouw, herstructurering en d.m.v. ingrepen in de bestaande woningvoorraad. We hanteren hierbij de definities en aantallen die hierin zijn vastgelegd. De definities zijn volgens de checklist Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT). De woningen voor ouderen zijn ingedeeld in een aantal variaties: zorggeschikte woningen (BAT4), geclusterde woningen (minimaal 12 nultredenwoningen + gemeenschappelijke ruimte) en nultredenwoningen (66% BAT1 + 33% BAT3). In Drechterland is de ambitie om 65 zorggeschikte, 60 geclusterde en 150 nultredenwoningen te realiseren. We zetten ons in om deze aantallen in de komende jaren te realiseren.
We zorgen voor meer inzicht in geplande nieuwbouw van zorggeschikte en geclusterde woningen
In het Westfriese WoonZorgPact zijn afspraken gemaakt over het aantal nultreden-, zorggeschikte en geclusterde woningen dat Drechterland de komende jaren gaat realiseren. Het aantal geplande nultredenwoningen is al goed in zicht. We brengen dit ook voor zorggeschikte en geclusterde woningen in de gemeente in beeld. Daarnaast zorgen we ervoor dat deze woningen expliciet worden opgenomen in woningbouwplannen.
We faciliteren langer zelfstandig wonen wanneer dit passend en logisch is bij de situatie
We zetten in op zo lang mogelijk veilig en zelfstandig thuis wonen, waarbij zorg waar nodig aan huis wordt geleverd. Een deel van de mensen kan hier zelf op anticiperen door hun woning aan te passen of door tijdig te denken aan verhuizen naar een beter geschikte woning. Via de Wmo kunnen inwoners ook ondersteuning aanvragen om hun woning passend te maken voor zorg, zoals een douchestoel of een traplift. Samen met zorg- en welzijnsorganisaties zorgen we ervoor dat zorg en ondersteuning effectief en efficiënt worden georganiseerd.
Meer bewustwording bij ouderen rondom wonen en zorg en doorstroming
We zien een rol voor de gemeente om samen met partners de bewustwording te vergroten bij (aankomende) ouderen over het anticiperen op ouder worden. Daarom zetten we in op een bewustwordingscampagne vanuit de gemeente en/of partners, gericht op huidige en de toekomstige ouderen. We sluiten waar mogelijk aan op de landelijke campagnes. De campagne zal zich richten op twee vraagstukken:
1Wat zijn de mogelijkheden en kansen voor ouderen met betrekking tot verhuizen?
Hierin richten we ons voornamelijk op de volgende onderwerpen:
-‘langer zelfstandig thuis wonen’ hoeft niet per se in de huidige woning te zijn, maar kan ook juist betekenen dat men doorstroomt naar een meer (zorg)geschikte zelfstandige woning;
-de voordelen van tijdig doorstromen naar een passende woning;
-(financiële) mogelijkheden om te verhuizen;
-begeleiding en ondersteuning bij verhuizing;
-interessante woningen en/of woningbouwprojecten in de gemeente (of regio).
2Wat wordt er van ouderen verwacht met betrekking tot het regelen/organiseren van een passende woning en zorg?
Ondanks de toename van het aantal ouderen in Nederland, stuurt het Rijk niet op uitbreiding van verpleeghuisplekken en intramurale zorgplekken. Dit betekent dat ouderen steeds meer op zichzelf zijn aangewezen als het gaat om het vinden van een passende woning en zorg. We willen ouderen hier tijdig over informeren.
Woningen geschikt voor ouderen realiseren we zo veel mogelijk rondom voorzieningen
Voor ouderen is het extra belangrijk dat zij in de buurt wonen van dagelijkse voorzieningen. Dit stimuleert een actief leven en op deze manier kunnen zij de voorzieningen ook bereiken wanneer zij minder mobiel worden. We streven ernaar om woningen geschikt voor ouderen met name nabij dagelijkse voorzieningen (ca. 400 tot 500 meter rondom de voorzieningen
21Platform 31 (2024) - Zorggeschikt wonen voor senioren
) te realiseren. Dit uitgangspunt betrekken we al vroeg in het planproces. Aangezien er in Drechterland plannen zijn voor grotere woningbouwontwikkelingen in nieuwe wijken, nemen we bij de inrichting van nieuwe wijken de situering van de nieuwe woningen voor ouderen ten opzichte van de mogelijk nieuw te realiseren voorzieningen mee.
Maatwerk bij wonen en zorg voor andere zorgdoelgroepen
Wonen en zorg voor andere zorgdoelgroepen is maatwerk. Voor de gehandicaptenzorg geldt dat er komende jaren niet een groei maar met name een verzwaring van de zorg wordt verwacht. Als gemeente blijven we scherp op dat de woonzorglocaties voor deze groepen passend zijn bij de doelgroep. Voor de GGZ-doelgroep geldt dat het aantal redelijk stabiel zal blijven. De huidige woonzorgvoorzieningen in de gemeente behouden we zoals ze zijn.
Nieuwe (kleinschalige) initiatieven voor zorgvoorzieningen beoordelen we per initiatief. We kijken hierbij per initiatief of het passend is bij de locatie en of er vraag is naar het type zorg in de gemeente en/of regio.
Samenwerking en (prestatie)afspraken Wonen en Zorg met woningcorporaties en afspraken met zorg- en welzijnspartijen
We intensiveren de samenwerking met zorgpartijen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties en andere partijen die hier een belangrijke rol in spelen. We zien een meerwaarde in samenwerking om opgaven waar we voor staan gezamenlijk op te pakken. Onze ambities op het gebied van wonen en zorg nemen we mee in de nieuwe versies van de lokale jaarlijkse prestatieafspraken met de woningcorporaties. In de prestatieafspraken 2025-2030 tussen woningcorporaties Het Grootslag en De Woonschakel en de huurdersorganisaties is al een apart hoofdstuk over Wonen en Zorg opgenomen. Daarnaast zijn er op regionaal niveau intentieafspraken gemaakt over wonen en zorg tussen gemeenten, woningcorporaties, huurders/cliëntenorganisaties, zorgorganisaties en zorgverzekeraars/zorgkantoren. Bij het opstellen van de nieuwe lokale prestatieafspraken zijn deze intentieafspraken meegenomen.
We betrekken woningcorporaties en zorg- welzijnspartijen vroegtijdig
In nieuwe (gebieds)ontwikkelingen waar (mogelijk) woonzorgeenheden gerealiseerd worden, betrekken we zorgpartijen, woningcorporaties en welzijnspartijen in een vroeg stadium. Hierdoor kunnen we in een vroeg stadium al wensen en aandachtspunten met betrekking tot de te huisvesten doelgroep meenemen. Daarnaast is het ook waardevol dat deze partijen vroegtijdig meedenken over hoe we ontwikkelingen en buurten zo indelen dat dit bijdraagt aan ontmoeting, gezondheid en ‘omkijken naar elkaar’.
3.2.2 Realiseren goed woonzorglandschap
Het creëren van een goed woonzorglandschap is van belang om te zorgen dat doelgroepen, zowel met als zonder behoefte aan zorg, goed kunnen leven en goed oud kunnen worden. Hiervoor zetten we als gemeente in op de volgende zaken.
Voldoende woon(zorg)eenheden op de juiste plek
Om te zorgen dat ouderen in onze gemeente een geschikte woning kunnen vinden, streven we ernaar om in alle kernen nultredenwoningen te realiseren. Hiermee kunnen ouderen die nog zelfstandig thuis kunnen wonen in iedere kern (blijven) wonen.
De zorggeschikte woningen voor ouderen met (zwaardere) zorgvraag concentreren we juist in de kernen met meer voorzieningen en nabij huidige zorgclusters/zorgvoorzieningen, bijvoorbeeld in Hoogkarspel of Venhuizen. Realisatie van deze woningen op deze locaties bevordert efficiëntie van de zorg omdat huidige zorgorganisaties en personeel al in de buurt zijn. Daarnaast zorgt dit ervoor dat ouderen, ondanks hun minder goede mobiliteit, toch zelf naar bepaalde voorzieningen kunnen gaan.
Stimuleren sociaal contact en ontmoeting
We stimuleren ontmoeting en contact in de kernen om er voor te zorgen dat men elkaar kent en naar elkaar omkijkt. Met de toenemende vergrijzing en de druk op de formele zorg wordt informele zorg en ‘naar elkaar omkijken’ steeds belangrijker. We stimuleren het realiseren van gezamenlijke ruimtes binnen (woon)zorgcomplexen en ontmoetingsruimtes en/of buurt/wijk/dorpshuizen in de kernen. Hier kan men elkaar informeel ontmoeten door langs te gaan of door activiteiten te organiseren. Momenteel hebben de meeste kernen in de gemeente een buurthuis of locaties die functioneren als een buurthuis.
Goed toegankelijke en bereikbare gebouwen en openbare ruimte
We zorgen ervoor dat er voldoende woningen gerealiseerd worden die goed toegankelijk en bereikbaar zijn. Hierbij moet bijvoorbeeld aandacht besteed worden aan brede deuren, gelijkvloerse basisvoorzieningen zoals keuken, slaapkamer en badkamer en goede verlichting. Naast de woning is het ook belangrijk dat de openbare ruimte goed toegankelijk is. We zetten in op een openbare ruimte die geschikt is voor voetgangers en voor mensen die minder goed ter been zijn (bijv. geschikt voor lopen met een rollator) en voldoende rustplekken biedt (denk aan bankjes). Ook zorgen we waar mogelijk voor een goede OV-bereikbaarheid van zorglocaties. Daarnaast is het in het kader van het zijn van een dementievriendelijke gemeente het ook belangrijk om rekening te houden met veiligheid en herkenbaarheid in de woonomgeving. Dit kan bijvoorbeeld door bij routes ‘herkenningspunten’, duidelijke bewegwijzering en goed licht toe te voegen.
Voldoende en passende voorzieningen
Voor het creëren van leefbare woonkernen die geschikt en aantrekkelijk zijn voor ouderen, andere kwetsbare doelgroepen en inwoners in het algemeen, is het belangrijk dat er voldoende voorzieningen aanwezig zijn. Hierom is ook het huidige en beknopt het toekomstige voorzieningenniveau van de hele gemeente meegenomen in de eerdere woningmarktverkenning. In de woningmarktverkenning komt naar voren dat op basis van het huidige aanbod en de verwachte demografische ontwikkelingen bijna alle voorzieningen in balans zijn. Alleen voor verpleeghuizen, kinderdagverblijven en sportvelden is een toekomstig tekort. Specifiek voor verpleeghuizen is het vanuit landelijk beleid juist de insteek om het aantal verpleeghuisplekken gelijk te houden en niet te laten groeien. Dit onderstreept het belang van zorggeschikte woningen nabij bestaande zorgvoorzieningen, als alternatief voor intramurale zorg.
Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen nemen we de realisatie van deze voorzieningen mee. Bij grote woningbouwontwikkelingen kan er toch een tekort aan andere voorzieningen ontstaan door de relatief grote toename van de bevolking. Ook hier zijn we scherp op. Momenteel wordt er onder andere om deze reden specifiek voor de ontwikkeling Hoogkarspel Zuid ook een uitgebreider onderzoek naar de toekomstige behoefte aan voorzieningen uitgevoerd. De aanwezigheid van voorzieningen nemen we altijd integraal mee bij de realisatie van grotere ontwikkelingen.
Drechterland is een gemeente met meerdere kernen, waaronder ook kleine kernen. Dit betekent dat niet in alle kernen alle voorzieningen aanwezig zijn. Voorzieningen zoals een supermarkt, drogist en huisarts zijn momenteel voornamelijk geconcentreerd in de grotere kernen zoals Hoogkarpsel en Venhuizen. Idealiter zou in iedere kern de toegang tot deze voorzieningen dichtbij zijn. Dit is echter niet realistisch en de gemeente heeft hier ook niet altijd invloed op. We zetten daarom in op het zoveel mogelijk behouden van voorzieningen in de huidige kernen. Concentratie van de voorzieningen is en blijft hierbij met name in de grotere kernen. Daarnaast stimuleren we initiatieven die toegang tot voorzieningen en producten vergemakkelijken. Denk aan het bezorgen van boodschappen of medicijnen of het organiseren dat inwoners naar een voorziening gebracht kunnen worden.
5 Leefbaarheid, duurzaamheid en klimaat
5.1 Analyse huidige situatie en opgaven
5.1.1 Leefbaarheid
Het creëren van een aangename, leefbare en toekomstbestendige woonomgeving is essentieel zodat iedereen prettig kan wonen in Drechterland. De leefbaarheid wordt door veel inwoners als goed ervaren. Uit de enquête blijkt dat inwoners onder andere de rust en de ruimte, de sfeer en het karakter en de sociale contacten die ze hebben in de gemeente waarderen. Veel mensen willen dan ook bij een verhuizing in Drechterland blijven. Er zijn ook uitdagingen. Zo wordt aangegeven dat bepaalde kernen relatief weinig voorzieningen hebben en dat de OV-bereikbaarheid beter kan. Dit laatste zorgt in de toekomst voor uitdagingen met betrekking tot het leefbaar en vitaal houden van de kernen. De vergrijzing in de gemeente speelt hierbij een rol. Voor een levendige gemeenschap is het belangrijk dat er voldoende jonge inwoners zijn om scholen, verenigingen en andere voorzieningen in leven te houden.
Er wordt gewerkt aan de planvorming van een nieuwe wijk in de gemeente: Hoogkarspel Zuid. De realisatie van deze wijk brengt ook aandachtspunten met betrekking tot leefbaarheid met zich mee. Dit geldt zowel voor de leefbaarheid in de nieuwe wijk zelf (hoe realiseren we voldoende voorzieningen en hoe zorgen we voor sociale cohesie in een geheel nieuwe wijk?) als in de bestaande kernen (hoe zorgen we dat hier ook de leefbaarheid op peil blijft?). Dit vereist aandacht voor de beoogde doelgroepen in de nieuwe wijk, voorzieningen in de wijk zelf en de huidige behoeften van de bestaande wijken en kernen.
5.1.2 Duurzaamheid en klimaat
Eén van de opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaat voor de komende jaren is het verduurzamen van de woningvoorraad. Dit geldt voor zowel woningen van de woningcorporaties als particuliere woningen. In het Pact van Westfriesland is de ambitie opgenomen om in 2040 energieneutraal te zijn. Een van de onderdelen hiervan is het aardgasvrij maken van woningen. De ambities en acties voor de transitie naar aardgasvrije gebouwen zijn vastgelegd in de ‘Transitievisie Warmte SED’. Het gaat in de drie gemeenten in totaal om 26.000 gebouwen die van het aardgas moeten. In 2026 wordt een nieuw Warmteprogramma opgesteld. Hierin geven we aan hoe en wanneer we als gemeente aardgasvrij willen worden. Daarnaast geven we aan welke wijken we het eerst aardgasvrij willen maken en welke techniek hiervoor het meest geschikt lijkt. In Drechterland worden in zowel de particuliere woningvoorraad als in de corporatievoorraad goede stappen gezet als het gaat om het aardgasvrij maken van de woningen.
Ook in de verdere verduurzaming van woningen zijn stappen gezet. Denk bijvoorbeeld aan het zorgen voor dubbelglas of aan isoleren van woningen, onder andere door middel van het Nationaal Isolatie Programma (NIP). De corporaties hebben de afgelopen jaren veel woningen verduurzaamd. Beide woningcorporaties hebben relatief weinig sociale huurwoningen meer met een D-E-F-G-label en hebben momenteel al een gemiddeld energielabel A voor hun woningbezit. Daarnaast wordt de komende jaren invulling gegeven aan het aardgasvrij maken van woningen. Ook particuliere eigenaren worden onderworpen aan verduurzamingsinitiatieven, ondersteund door programma’s en subsidies van het Rijk, de provincie en de gemeente.
Naast het verduurzamen van de bestaande woningen, speelt duurzaamheid ook een belangrijke rol bij de bouw van nieuwe woningen, het creëren van klimaat adaptieve wijken en de opwek van duurzame energie.
5.1.3 Vitale kernen
Drechterland is een landelijke gemeente met zowel grotere als kleinere kernen. Een van de uitdagingen is om de leefbaarheid in alle kernen op peil te houden. Het zorgen voor juiste en passende woningen per kern speelt hierin een belangrijke rol. De kernen hebben allen hun eigen kenmerken en karakteristieken. Dit vertaalt zich ook in verschillende aandachtspunten en ambities per kern met betrekking tot wonen (en zorg). In onderstaande tabel gaan we kort in op een aantal kenmerken en aandachtspunten per kern.
Tabel 3: Gegevens, kernmerken en ontwikkelingen en ambities per kern (Bron: CBS Cijfers of de kaart, 2025)
Kern & gegevens
Kernmerken per kern
Ontwikkelingen en ambities kern
Hoogkarspel
-8.595 inwoners
-3.700 woningen
-WOZ waarde (€378.000) lager dan gem. gemeente
-Aandeel ouderen vergelijkbaar met gem. gemeente
-Grootste kern in de gemeente.
-Veel basisvoorzieningen: zowel dagelijkse als zorgvoorzieningen.
-Relatief veel corporatiewoningen (25%).
-Goede OV-bereikbaarheid (NS-intercitystation).
-Recreatie & toerisme en bedrijvigheid.
-Grootschalige ontwikkeling Hoogkarspel-Zuid.
-Realiseren gemengd woonprogramma, met specifieke aandacht voor senioren, starters en éénpersoons-huishoudens. Woningbouw in diverse segmenten.
-Mogelijkheden tot aantrekken woningzoekenden van buiten de gemeente en regio, waaronder (jonge) gezinnen die bijdragen aan de vitaliteit van Drechterland.
-Voorzieningenkern, ook voor andere kernen in de gemeente.
-Goede locatie voor woningen die geschikt zijn voor ouderen (zowel zelfstandig als minder zelfstandig) en zorggeschikte woningen. Deze woningen worden bij voorkeur nabij huidige zorgvoorzieningen gerealiseerd.
Westwoud
-1.830 inwoners
-750 woningen
-WOZ waarde (€378.000) vergelijkbaar met gem. gemeente
-Aandeel ouderen iets lager dan gem. gemeente
-Kleinere kern tussen Hoogkarspel en Hoorn.
-Matige OV-bereikbaarheid.
-Aandeel corporatiewoningen (18%) iets lager dan gemiddeld in de gemeente.
-Mogelijkheid voor kleinschalige nieuwbouw, met name om in lokale behoefte te voorzien.
-Woningbouw in diverse segmenten.
-Geschikt voor woningen voor vitale ouderen, met name rond de dorpskern. In mindere mate geschikt voor iets minder zelfredzame ouderen. Sterke sociale samenhang biedt hiervoor wel mogelijkheden.
-Minder geschikt voor ouderen met een (zwaardere) zorgbehoefte.
Oosterblokker
-1.565 inwoners
-620 woningen
-WOZ waarde (€454.000) hoger dan gem. gemeente
-Aandeel ouderen lager dan gem. gemeente
-Lintdorp gelegen grenzend aan.
-Matige OV-bereikbaarheid.
-Aandeel corporatiewoningen relatief laag (14%).
-Mogelijkheid voor kleinschalige nieuwbouw, met name om in lokale behoefte te voorzien.
-Woningbouw in diverse segmenten.
-Geschikt voor woningen voor vitale ouderen. In mindere mate geschikt voor iets minder zelfredzame ouderen. Sterke sociale samenhang en de ligging nabij Hoorn met veel voorzieningen biedt hiervoor wel mogelijkheden.
-Minder geschikt voor ouderen met een (zwaardere) zorgbehoefte.
Venhuizen & Hem
-5.920 inwoners
-2.465 woningen
-WOZ waarde (€388.500) lager dan gem. gemeente
-Aandeel ouderen gelijk aan gem. gemeente
-Venhuizen is qua aantal inwoners de tweede kern in de gemeente. Hem ligt aan Venhuizen vast.
-Basisvoorzieningen zoals supermarkt en huisarts aanwezig.
-OV-bereikbaarheid is redelijk. Busverbinding naar Hoogkarspel en Hoorn aanwezig (ca. 30 min).
-Aandeel corporatiewoningen vergelijkbaar gemiddelde (19%).
-In Venhuizen worden ca. 250 woningen in verschillende typen en segmenten gerealiseerd in het plan Venhuizen Centrum-West gerealiseerd. Eerste oplevering naar verwachting 2027.
-Realiseren voldoende woningen voor senioren, starters en éénpersoonshuishoudens.
-Voorzieningenkern, ook voor andere kernen in de gemeente.
-Goede locatie voor woningen die geschikt zijn voor ouderen (zowel vitaal als minder zelfredzaam) en zorggeschikte woningen. Deze woningen worden bij voorkeur nabij huidige zorgvoorzieningen gerealiseerd.
Wijdenes & Oosterleek
-1.620 inwoners
-690 woningen
-WOZ waarde (€467.000) hoger dan gem. gemeente
-Aandeel ouderen vergelijkbaar met gem. gemeente
-Twee landelijke dorpen die beide vrij afgelegen en in het zuiden van de gemeente liggen.
-OV-bereikbaarheid is redelijk. Busverbinding naar Hoogkarspel en Hoorn aanwezig (tussen 15-25 minuten).
-Aandeel corporatiewoningen lager dan gemiddeld (13%).
-Mogelijkheid voor kleinschalige nieuwbouw, met name om in lokale behoefte te voorzien.
-Woningbouw in diverse segmenten.
-Geschikt voor woningen voor vitale ouderen. In mindere mate geschikt voor iets minder zelfredzame ouderen. Sterke sociale samenhang en redelijk OV-bereikbaarheid van Hoorn en Hoogkarspel met veel voorzieningen biedt hiervoor wel mogelijkheden.
-Minder geschikt voor ouderen met een (zwaardere) zorgbehoefte.
Schellinkhout
-865 inwoners
-380 woningen
-WOZ waarde (€497.000) hoger dan gem. gemeente
-Aandeel ouderen hoger dan gem. gemeente
-Landelijk dorp gelegen in het zuiden van de gemeente en nabij de stad Hoorn.
-OV-bereikbaarheid is redelijk. Bus naar Hoorn (ca. 15 minuten).
-Aandeel corporatiewoningen lager dan gemiddeld (6%).
-Mogelijkheid voor kleinschalige nieuwbouw, met name om in lokale behoefte te voorzien.
-Woningbouw in diverse segmenten.
-Geschikt voor woningen voor vitale ouderen. In mindere mate geschikt voor minder zelfredzame ouderen. Sterke sociale samenhang en de redelijke OV-bereikbaarheid van Hoorn met veel voorzieningen biedt hiervoor wel mogelijkheden.
-Minder geschikt voor ouderen met (zwaardere) zorgbehoefte.
Bijlage 1: Uitvoeringsagenda Woonprogramma Drechterland 2026-2030
Dit woonprogramma geeft de opgaven en ambities op het gebied van wonen in Drechterland. De komende jaren zijn verschillende acties nodig om de ambities waar te maken. Deze uitvoeringsagenda biedt een overzicht van de acties per thema.
1Zorgen voor voldoende en passende woningen voor de toekomst
2Betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen
3Wonen en Zorg voor ouderen
4Passende huisvesting aandachtsgroepen
5Leefbaarheid, duurzaamheid en klimaat
Thema 1 Zorgen voor voldoende en passende woningen voor de toekomst
Nummer
Actie
Planning
Betrokken partijen
1.1
We bouwen minimaal 1.000 woningen tot en met 2030. Na 2030 zetten we de nieuwbouw door. We zetten in op een gevarieerd woningbouwprogramma, met de nadruk op starters, doorstroming van ouderen en aandacht voor leefbaarheid in onze kernen. Hierbij richten we ons op grote maar ook op kleine en middelgrote projecten in verschillende kernen. We maken hiervoor afspraken met ontwikkelende partijen en corporaties.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, ontwikkelaars
1.2
We leggen de focus op (versnelde) realisatie van de huidige woningbouwplannen en blijven scherp op het inzetten en benutten van instrumenten die bijdragen aan voortgang/versnelling grote woningbouwprojecten: benutten (rijks)subsidies, intensieve samenwerking met ontwikkelaars gedurende het hele planproces en afspraken over start bouw.
2026-2030
Gemeente
1.3
We zetten in op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Recent zijn beleidsregels voor generatiewonen en woningsplitsing vastgesteld door het college. We benutten deze mogelijkheden zo optimaal mogelijk en monitoren de werking en efficiëntie hiervan.
2026-2030
Gemeente (we betrekken ook de woningcorporatie)
Thema 2 Betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen
Nummer
Actie
Planning
Betrokken partijen
2.1
Bij nieuwe woningbouwprojecten passen we de differentiatietabel met betrekking tot betaalbaarheid toe, waarin de betaalbaarheid van woningen is vastgelegd. Bij bestaande woningbouwprojecten zetten we ons in om zoveel mogelijk bij dit kader aan te sluiten. Hierbij blijft de aansluiting op het realiseren van 2/3e betaalbaar het uitgangspunt.
2026-2030
Gemeente (en regiogemeenten)
2.2
We realiseren woningen met een goede kwaliteit en hanteren hiervoor minimale oppervlakten per prijssegment.
2023-2030
Gemeente, woningcorporatie, ontwikkelaars
2.3
We verkennen de mogelijkheden en de werking in de praktijk van een vereveningsfonds voor sociale huurwoningen.
2026/2027
Gemeente
2.4
We continueren de starterslening voor woningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn).
2026-2030
Gemeente
2.5
Waar nuttig en mogelijk continueren we het gebruik van een anti-speculatiebeding, zelfbewoningsplicht en instandhoudingstermijn voor sociale- en middenhuurwoningen. Daarnaast stellen wij kaders/(beleids)regels op om het gebruiken van de instrumenten te bevorderen en de vergemakkelijken. Ook stimuleren we, waar nuttig en mogelijk, het gebruik van het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen. Dit nemen we mee in gesprekken met ontwikkelaars.
2026-2030
Gemeente
Thema 3 Wonen en zorg voor ouderen
Nummer
Actie
Planning
Betrokken partijen
3.1
We zorgen dat alle ouderen, ook met een ondersteunings-/zorgbehoefte, fijn kunnen wonen. We zetten ons in om te zorgen voor 275 woningen geschikt voor ouderen van 2022 tot en met 2030 in Drechterland. Realisatie kan d.m.v. nieuwbouw, herstructurering en ingrepen in bestaande woningvoorraad. Daarnaast zetten we in op de realisatie van ca. 35 intramurale wooneenheden voor verpleging en verzorging.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, zorg/welzijnspartijen
3.2
We brengen de nieuwbouwplannen van geclusterde en zorggeschikte woningen beter in beeld en borgen dat deze worden meegenomen in woningbouwprojecten.
2026
Gemeente
3.3
We faciliteren langer zelfstandig wonen door woningaanpassingen te stimuleren die woningen geschikt maken eventuele mobiliteitsbeperkingen of zorgvragen. Waar nodig dragen we vanuit de Wmo bij aan deze aanpassingen.
2026-2030
Gemeente
3.4
We organiseren een bewustwordingscampagne gericht op ouderen rondom de vraagstukken wonen en zorg en doorstroming. Hoe deze campagne precies vorm krijgt werken we, in samenspraak met samenwerkingspartners op dit gebied, verder uit.
2026-2027
Gemeente
3.6
Bij initiatieven voor specifieke woonzorgdoelgroepen bekijken we per situatie of deze in de gemeente en op de locatie past en of er vraag is naar deze het type zorg(voorziening).
2026-2030
Gemeente
3.7
We werken op het gebied van wonen, zorg en welzijn samen met zorgpartijen, welzijspartijen en woningcorporaties. We maken afspraken over de samenwerking en acties op dit gebied. De afspraken met de woningcorporaties leggen we vast in de prestatieafspraken.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, zorg/welzijnspartijen
3.8
Bij nieuwe ontwikkelingen betrekken we corporaties en zorg- en welzijnspartijen vroegtijdig.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, zorg/welzijnspartijen
3.9
We stimuleren het behouden en creëren van een goed woonzorglandschap. Dit doen we door in te zetten op de volgende punten:
Realiseren voldoende woonzorgeenheden op de juist plek; stimuleren sociaal contact en ontmoeting; goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van gebouwen en de openbare ruimte; realiseren voldoende en passende voorzieningen.
2026-2030
Gemeente
Thema 4 Huisvesting aandachtsgroepen
Nummer
Actie
Planning
Betrokken partijen
4.1
We werken samen met corporaties en regiogemeenten om te zorgen dat aandachtsgroepen een goede plek vinden. In totaal zijn er naar verwachting jaarlijks tussen de 59 en 72 woningen in Drechterland nodig voor deze groepen. Wij vinden het belangrijk hierin onze verantwoordelijkheid te nemen. Tegelijkertijd zijn er ook regionale opgaven waar we als regio gezamenlijk voor oplossingen moeten zorgen. Het toevoegen van extra sociale huurwoningen is hier een belangrijk onderdeel van. In prestatieafspraken maken we concreet hoe we de opgave m.b.t. huisvesting van aandachtgroepen op lokaal niveau invullen.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, zorg/welzijnspartijen, regiogemeenten
4.2
We stellen beleid op over hoe de gemeente omgaat met het realiseren van woonwagenstandplaatsen.
2026/2027
Gemeente
4.3
We behandelen meldingen van huurders m.b.t. de Wet goed Verhuurderschap en Wet Betaalbare huur die binnenkomen via het meldpunt op de website. We monitoren hoe veel en wat voor meldingen er binnenkomen en we handelen hiernaar wanneer dit nodig is.
2026-2030
Gemeente
Thema 5 Leefbaarheid, duurzaamheid en klimaat
Nummer
Actie
Planning
Betrokken partijen
5.1
Bij realisatie van nieuwe woningbouwprojecten zetten we actief in op realiseren van diverse wijken wat betreft woningtypen, woningsegmenten en bevolking.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie, ontwikkelaars
5.2
Bij grotere nieuwbouwprojecten nemen we voorzieningen en groene integraal in de planvorming mee. Voor deze nieuwbouwprojecten voeren we een onderzoek uit naar de behoefte aan (maatschappelijke) voorzieningen en de kansen om hierin te voorzien.
2026-2030
Gemeente
5.3
We gaan door met de verduurzaming van de huidige woningvoorraad. Onder andere door inzet van energiecoaches en het benutten van subsidies.
2026-2030
Gemeente, woningcorporatie
5.4
We stellen een Warmteprogramma op. Hierin geven we aan hoe en wanneer we als gemeente aardgasvrij willen worden. Daarnaast geven we aan welke wijken we het eerst aardgasvrij willen maken en welke techniek hiervoor het meest geschikt lijkt. Als onderdeel van het Warmteprogramma stellen we wijkuitvoeringsplannen op. Hierin geven we aan hoe en wanneer we als gemeente een wijk aardgasvrij maken.
2026-2030
Gemeente
5.5
Bij nieuwbouw volgen we de ambities op het gebied van klimaatadaptatie en Toekomstbestendig bouwen volgens de ‘Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw (MRA)’ en de afspraken in het ‘Convenant Toekomstbestendig Bouwen’.
2026-2030
Gemeente, ontwikkelaars
5.6
We onderzoeken mogelijkheden voor collectieve energievoorziening bij nieuwe woningbouwprojecten.
2026-2030
Gemeente
5.7
We zetten in op nieuwbouw in de kernen die aansluit bij de lokale behoefte en bijdraagt aan de leefbaarheid van kernen.
2026-2030
Gemeente