Preventie- en handhavingsplan (Alcoholwet artikel 43a)

4.4.1. Voorlichtingen en activiteiten alcoholpreventie

De gemeente Dijk en Waard zet zich samen met haar partners in om de gezondheid van haar inwoners te beschermen, te bewaken en te bevorderen. Binnen de visie Sociaal Domein en de visie Dijk en Waard staan een aantal belangrijke uitgangspunten centraal, wanneer het haar inwoners betreft. Gezondheid en kunnen meedoen naar behoren zijn hier onderdeel van.

De gemeente stimuleert haar inwoners graag om gezond te leven en voldoende te bewegen. Het gebruik van alcohol onder minderjarigen druist in tegen dit uitgangspunt. De lokale activiteiten zijn dan ook, als afgeleide van de regionale pijlers, gericht op bewustwording onder jongeren, hun ouders en drankverstrekkers. Daarnaast is het voorkomen van jongerenoverlast belangrijk voor de leefbaarheid van de wijken. Een leefbare wijk is een belangrijk aandachtspunt in het coalitieakkoord. Door samen te werken met verschillende afdelingen zoals Veiligheid, VTH, ruimte en strategie en beleid van het Sociaal Domein, ondersteunt de gemeente in het bevorderen van deze leefbaarheid. Daarnaast is de samenwerking met externe partners zoals de bibliotheek, sportclubs en welzijnsorganisaties van belang. De gemeente heeft onlangs het Preventieakkoord getekend, waarbij samengewerkt zal worden met verschillende partners en waarvan het terugdringen van alcoholgebruik ook een onderdeel is.

De rol van de ouders is belangrijk. Ouders en opvoeders vormen immers de basis en bepalen een aantal cruciale randvoorwaarden voor gezond leven. Om hen te informeren over de risico’s van schadelijk alcoholgebruik worden de bestaande netwerken benut (verloskundigen, jeugdgezondheidszorg, CJG, jongerenwerk) en wordt aanvullend collectieve voorlichting geboden. Daarnaast worden ouders direct aangesproken in commercials van onder anderen De Hersenstichting (Erik Schredder). Het doel is om ouders beter te laten communiceren met hun kinderen over alcoholgebruik, zodat deze later beginnen, of minder alcohol gaan drinken. Enerzijds is het doel jongeren beter weerstand te laten bieden tegen de druk om alcohol te gaan drinken. Anderzijds is het versterken van de weerbaarheid van jongeren belangrijk om te zorgen dat de jongere zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen.

Naast de rol van de ouders is de rol van de school ook cruciaal. Aan de hand van voorlichting worden docenten geïnformeerd over de manier waarop zij de jongeren kunnen helpen, informatie kunnen bieden en eventueel kunnen doorverwijzen. In het kader van het veiligheidsbeleid is er een Convenant Veilige School met samenwerkingsafspraken tussen gemeente, onderwijs, politie en openbaar ministerie om een veilig klimaat op en rond de school te creëren. In dit convenant is er aandacht voor (het tegengaan) van alcoholgebruik. Voor een succesvolle aanpak is draagvlak voor alcoholmatiging bij de scholen daarom van groot belang. Behalve met het onderwijs vindt voor de alcoholpreventie samenwerking plaats met het Centrum voor Jeugd en Gezin, politie, bureau HALT, het jongerenwerk en de GGD Hollands Noorden.

Daarnaast zal per 2023 gekeken worden naar een pilot Nee is ook oké op scholen. In samenwerking met stichting Brijder vond dit voor de coronacrisis al plaats in voormalig Langedijk. In dit programma worden leerlingen uit groep 7 en 8 gevraagd een projectje te maken over groepsdruk, sociaal media of mentale gezondheid. Dit presenteren zij op een avond aan de ouders, waarna de ouders en leerlingen uit elkaar gaan en voorlichtingen krijgen door politie, ervaringsdeskundigen en jongerenwerk. De gesprekken voor deze pilot lopen momenteel en zullen in mei 2023 verder worden uitgewerkt.

4.4.2. Ontheffingenbeleid bij bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard

Op grond van artikel 35 lid 1 van de Alcoholwet kan de burgemeester ontheffing verlenen van het verbod om zonder alcoholvergunning (artikel 3 Alcoholwet) tijdelijk zwak-alcoholhoudende drank te verstrekken.

Deze ontheffing kan alleen worden verleend voor een bijzondere gelegenheid van zeer tijdelijke aard. Het gaat dan vooral om evenementen. En voor een aaneengesloten periode van maximaal twaalf dagen. De verstrekking van de alcohol mag alleen onder de onmiddellijke leiding van een persoon van minimaal 21 jaar, die niet in enig opzicht van slecht levensgedrag is. De ontheffing kan onder beperkingen worden verleend en er kunnen voorschriften aan worden verbonden.

Deze ontheffingsmogelijkheid is een bevoegdheid van de burgemeester. Er is sprake van een grote beleidsvrijheid. Om die reden en om de doelstellingen (gezondheid en welzijn en openbare orde en veiligheid) uit dit beleidsplan te bereiken is het wenselijk om beleidsregels vast te stellen. De burgemeester heeft daarvoor beleidsregels vastgesteld. Deze zijn als bijlage bij dit plan gevoegd.

4.5.1. Handhavingsbeleid

In de vernieuwde Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH zijn de kaders en de uitgangspunten van het integrale handhavingsbeleid vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma beschrijft de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving, onder andere voor openbare orde en veiligheid (APV), evenementen en bijzondere wetten, maar met uitzondering van het toezicht op en de handhaving van de Alcoholwet. Hiervoor wordt een apart beleidsdocument opgesteld dat gekoppeld is aan het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol, volgens artikel 43a Alcoholwet.

Daarnaast wordt er, in samenwerking met In Control, lokaal uitvoering gegeven aan alcoholverkeerscursussen voor jongeren die net hun rijbewijs hebben gehaald. De jongeren volgen de alcoholverkeerscursus, waarna zij tegen een kleine vergoeding hun rijbewijs kunnen ophalen. Omdat deze kosten lager zijn dan alleen al het rijbewijs ophalen, wordt het voor de jongeren aantrekkelijk deel te nemen aan deze cursussen. Daarnaast geven de cursisten ook steeds vaker aan deel te nemen omdat zij meer willen weten over de gevolgen van alcohol in het verkeer.

4.5.2 Toezicht

Een belangrijke pijler voor de naleving van de wet is toezicht. Hiervoor zijn de toezichthouders aan zet. De toezichthouders richten zich op onderstaande taken:

Leeftijdsgrenzen

Verkoop van alcoholische dranken aan personen jonger dan 18 jaar in de horeca, inclusief sportkantines en andere niet-commerciële horeca

Sluitingstijden en schenktijden

Sluitingstijden van de horeca, inclusief schenktijden van sportkantines en andere niet-commerciële horeca en evenementen

Bijeenkomsten

Bijeenkomsten georganiseerd door para commerciële instellingen

Leidinggevenden

Aanwezigheid van leidinggevenden of vereiste persoon bij horecabedrijf

Evenementen

Alcoholverstrekking bij evenementen

4.5.3 Handhaving

Op horeca-inrichtingen waar alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse wordt verstrekt, zijn de bepalingen van de Aw van toepassing. Horecabedrijven dienen te beschikken over een vergunning op grond van de Aw. Hetzelfde geldt voor slijterijen. Supermarkten mogen, met uitzondering van sterke drank, zonder vergunning alcoholhoudende dranken verkopen (bier, wijn en laagalcoholhoudende dranken), maar dienen zich daarbij wel aan de Aw te houden. Op grond van de Aw kunnen maatregelen worden genomen tegen overtredingen van de wet of vergunningvoorschriften. Wanneer hier een overtreding op plaatsvindt kunnen er sancties worden opgelegd. De bepalingen uit de Aw zijn leidend hiervoor.

Alcohol- en horecasanctiebeleid

In 2023 wordt geïnventariseerd welke organisaties, verenigingen en bedrijven allemaal met de bepalingen van de Aw in aanraking komen. Daarbij wordt in kaart gebracht welke zogenaamde ‘hotspots’ daarbij onderkend kunnen worden. Dit is deels al gedaan voor het nalevingsonderzoek van 2022. Bij dit onderzoek is het standpunt dat de verantwoordelijkheid in eerste instantie bij deze organisaties, verenigingen en/of bedrijven ligt. In het politiedistrict C3 (Noord-Holland Noord) wordt dit door de districtsgemeenten overgenomen. Hierdoor ontstaat in het district zo veel mogelijk een uniforme aanpak van overtredingen bij alcoholverstrekkers. Daarnaast voeren de MB-all BOA’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) de volgende controles uit:

1mystery shop controles;

2evenementen;

3reguliere vergunningen controle.

Ook de bestuurlijke boete kan deel uitmaken van het sanctiepakket. De hoogte van de boete is bepaald in de Aw. Naast het opleggen van een bestuurlijke boete, kan de burgemeester in dit kader:

-vergunningen intrekken of schorsen;

-een last onder bestuursdwang of dwangsom opleggen;

-een inrichting (tijdelijke) sluiten;

-bezoekers laten verwijderen.

Uitgangspunt binnen het sanctiebeleid is dat overtredingen van wet- en regelgeving door middel van handhaving tot beëindiging worden gebracht. De duidelijke richtlijnen zullen hierin moeten worden gecommuniceerd en een zero-tolerancebeleid is hierin van toepassing. Het is alleen mogelijk dat er tijdelijk van bestuursrechtelijk handhavend optreden wordt af te zien wanneer er sprake is van zeer bijzondere omstandigheden.

Toezichtstrategie

In de toezichtstrategie is vastgelegd welke vormen van toezicht worden onderscheiden en wat de basiswerkwijze hierbij is. Het gaat om preventieve handhaving met een accentverschil tussen actief (gepland) en passief toezicht (naar aanleiding van meldingen/ klachten). Met de bevoegde toezichthouders van MB-ALL kan de gemeente haar controles op de Aw naar behoren uitvoeren. De gemeente voert het toezicht op (en waar nodig de handhaving van) de wet uit, waarbij betrokkenen de aandacht krijgen die zij verdienen.

De gemeente Dijk en Waard heeft een aantal ambities voor de komende jaren:

-Een controlefrequentie van 1 maal per inrichting per jaar basiscontrole en 1 maal per inrichting per jaar een leeftijdscontrole. Aan de hand van de opgedane ervaringen zal dienen te worden bezien of deze frequentie volstaat. Met betrekking tot de leeftijdscontrole is vanuit de regio dezelfde ambitie neergelegd dus 1 leeftijdscontrole per inrichting per jaar. In de praktijk is het de vraag of aan de basisambitie (per inrichting 1 basiscontrole en 1 leeftijdscontrole) voldaan kan worden. De financiële capaciteit is namelijk niet voldoende om de basisambitie uit te voeren. Daarnaast heeft de gemeente Dijk en Waard niet de kennis en capaciteit in huis om de controles zelf uit te kunnen voeren. De controles op de AW zijn momenteel uitbesteed aan MB-ALL. Voor heel Dijk en Waard is er hiervoor € 54.000,- beschikbaar. Met dit geld kunnen er 112 mystery shop controles, 65 reguliere vergunningencontroles en 6 evenementen controles gedaan worden. Aan het begin van het jaar wordt aan de hand van de basislijst gekeken welke horeca en evenementen in aanmerking komen. Dit is nog niet voldoende om aan de basisambitie te voldoen. De geschatte inzet aan toezicht vanuit de eigen organisatie zal ca. 440 uur bedragen.

-De ambitie is om de reguliere vergunningencontrole zelf uit te gaan voeren. Het blijft wenselijk om de mystery shop controles uit te blijven besteden. Controleurs vergaren snel bekendheid in de horeca waardoor zij een mystery shop controle maar een aantal keer kunnen uitvoeren.

-Een inventarisatie van alle horeca voor Dijk en Waard in 2023, omdat de oude inventarisatie alleen gericht was op Heerhugowaard.