Aanhef
Zaaknummer: 0000603517
De raad van de gemeente Dijk en Waard;
gelet op:
•Wet Ahri
•Wet milieubeheer - Titel 10.4. Het beheer van huishoudelijke en andere afvalstoffen (artikel 10:23 eerste lid, 10:24 tweede lid, 10:25 en 10:26 eerste lid)
•Gemeentewet, artikel 147
besluit:
1Het Grondstoffenbeleidsplan Dijk en Waard 2024-2027 vast te stellen.
2Binnen het Grondstoffenbeleidsplan te kiezen voor een ambitie van maximaal 100 kg fijn restafval en maximaal 20 kg grof restafval per jaar per bewoner in 2027, en/of een scheidingspercentage te behalen van 80%. En hiertoe inwoners met behulp van heldere communicatie toe te bewegen. Daarbij de frequentie voor de afvalinzameling aan huis als volgt vast te stellen: Restafval 1x per 4 weken, GFT 1x per 2 weken, PMD 1x per 2 weken op een vaste dag in de week en Grof huishoudelijk afval 1x per 4 weken.
3De Afvalstoffenverordening Dijk en Waard 2024 vast te stellen.
Duurzaam afvalbeheer Dijk en Waard
Een herkenbaar en eenduidig afvalbeheer binnen dorpen en wijken van de gemeente Dijk en Waard. Samen gaan voor minder restafval en meer recyclebare – zuivere – grondstoffen.
2 Analyse
2.1 Huidige situatie afvalbeheer
2.1.1 Inzameling voormalige gemeenten Langedijk en Heerhugowaard
In onderstaande tabel is per categorie (afvalstroom) aangegeven welke inzamelstructuur nu aanwezig is. Verschillen in de inzamelstructuur moeten bij het vaststellen van het voorliggende grondstoffenbeleidsplan Dijk en Waard 2024-2027 worden gelijkgetrokken. Bij het hoofdstuk over beleid wordt daarom de inzamelstructuur voor Dijk en Waard aangegeven.
Categorie
Voormalige gemeente Langedijk
Voormalige gemeente Heerhugowaard
Restafval
1xper 3 weken aan huis
1xper 2 weken aan huis
GFT
1xper 3 weken aan huis
1xper 2 weken aan huis
PMD
1xper 3 weken aan huis
•1x per 2 weken aan huis
•Verzamelcontainer bij winkelcentra
Oud papier en karton (OPK)
•In delen van dorpen 1x per 4 weken nabij huis ingezameld door inzamelende verenigingen (soms 1x per week)
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
•1x per 4 weken nabij huis ingezameld door inzamelende verenigingen
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
•Verzamelcontainers in de wijk en bij winkelcentra
Glas
•Verzamelcontainers bij winkelcentra
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
•Verzamelcontainers in de wijk en bij winkelcentra
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
Textiel
•1x per kwartaal inzameling door charitatieve instellingen
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
•1x per kwartaal inzameling door charitatieve instellingen
•Verzamelcontainer op het Afvalscheidingsstation
•Verzamelcontainers bij afvalinzamelpunt in de wijken en bij winkelcentra
Overig afval en grondstoffen
•Beperkt aantal onderdelen van het grof huishoudelijk afval 1x per 4 weken aan huis ingezameld.
•Afvalscheidingsstation
•Beperkte aantal onderdelen van het grof huishoudelijk afval 1x per 4 weken aan huis ingezameld
•Afvalscheidingsstation
2.1.2 Resultaten afvalinzameling 2022
Dijk en Waard heeft per 1 januari 2022 bijna 88.000 inwoners die samen ruim 35.000 huishoudens vormen. Van deze huishoudens woont ongeveer 80% in laagbouw woningen en 20% hoogbouw / gestapelde bouw. In 2022 is per inwoner 175 kg fijn huishoudelijk restafval ingezameld en 30 kg grof huishoudelijk restafval. Het scheidingspercentage van afval en grondstoffen in gemeente Dijk en Waard is 62% (2022).
Het resultaat van de afvalscheiding Dijk en Waard is een samenvoeging van het effect van het beleid en inzameling in de beide voormalige gemeenten Langedijk en Heerhugowaard. Om de resultaten van 2022 te kunnen vergelijken met voorgaand jaren zijn de resultaten van beide afzonderlijke gemeente samen omgerekend naar een totaal voor Dijk en Waard.
Grafiek: Dijk en Waard - Ingezamelde hoeveelheid huishoudelijk restafval (fijn en grof) per inwoner per jaar. NB in de jaren 2021 en 2022 is meer restafval ingezameld vanwege de coronamaatregelen. 2022 is daarom meer te vergelijken met 2019 als het gaat om hoeveelheden en samenstelling.
De dorpen waar de inzamelfrequentie 1x 3 weken is scoren wat betreft het fijne huishoudelijk afval beter, dan waar alles 1x per 2 weken wordt ingezameld. Dit is gebaseerd op het resultaat in 2019 (voor corona), waarbij in de voormalige gemeente Langedijk 160 kg per inwoner is ingezameld en in de voormalige gemeente Heerhugowaard 185 kg per inwoner. Omgerekend naar de Dijk en Waard verhoudingen is dit 176 kg per inwoner en daarmee vergelijkbaar met 2022. In beide gemeenten was toen de PMD-afvalbak aan huis al ingevoerd.
In de voormalige gemeente Langedijk wordt gemiddeld 25 kg per inwoner minder fijn huishoudelijk restafval ingezameld en 12 kg meer grof huishoudelijk afval, dan in de voormalige gemeente Heerhugowaard. Dit komt met name door het verschil in inzamelfrequentie van restafval, een andere wijze van het inzamelen van grof huishoudelijk afval in de wijk (minder scheiden) en afspraken met kringloopwinkels over het storten op het afvalscheidingsstation.
Grafiek: Uitsplitsing per (voormalige) gemeente van de ingezamelde hoeveelheid huishoudelijk restafval (fijn) per inwoner per jaar. NB in de jaren 2021 en 2022 is meer restafval ingezameld vanwege de coronamaatregelen. 2022 is daarom meer te vergelijken met 2019 als het gaat om hoeveelheden en samenstelling.
Grafiek: Hoeveelheid grondstoffen die per inwoner in 2022 gescheiden zijn ingezameld (positief getal) en wat nog in het restafval aanwezig is (negatief getal). GFT – Groente, fruit, etensresten en tuinafval, PMD – Plastic, blik (metaal) en drinkpakken, OPK – Oud papier en karton. De getoonde percentages geven aan hoeveel van het totaal gescheiden is aangeboden.
Een overzicht van de resultaten voor GFT, PMD, OPK en glas (2018-2021) is opgenomen in bijlage 1.
2.1.3 Sorteeranalyse fijn huishoudelijk restafval
De meest recente analyse van de samenstelling van het restafval is in beide voormalige gemeenten uitgevoerd na het invoeren van de PMD afvalbak aan huis. Na die tijd zijn er geen grote aanpassingen geweest van de afvalinzameling. Van het aangeboden fijn huishoudelijk restafval in 2022 (175 kg ) is slechts 35 kg afval (hygiënisch papier en restafval) dat op dit moment niet gescheiden kan worden ingezameld. Alle andere afvalstromen (grondstoffen) kunnen gescheiden worden aangeboden. Dit biedt voldoende mogelijkheid om meer grondstoffen uit het restafval te halen.
Grafiek: Dijk en Waard – Samenstelling fijn huishoudelijk restafval
Zoals gezegd is sprake van een groot verbeter potentieel. Daarbij is het echter van belang om haalbare doelen te stellen én dat er een integraal afvalbeheerbeleid (inclusief flankerende instrumenten als communicatie en handhaving) wordt gevoerd. Ook is het een illusie dat alle inwoners van Dijk en Waard zijn te motiveren om 100% aan afvalscheiding te doen. Het theoretische minimum van 35 kg fijn restafval is niet haalbaar. Verder is het van belang om te kijken wat het te overbruggen verschil is tussen de huidige situatie (ca.160 kg voor inwoners van de voormalige gemeente Langedijk en ca. 185 kg voor inwoners van de voormalige Heerhugowaard) en het te stellen doel. Bij een te groot verschil kan ook de verandering, door in te voeren maatregelen, voor inwoners te groot zijn. Bij het bepalen van de ambities moet hier rekening mee worden gehouden.
2.2 Relevante ontwikkelingen en (wettelijke) kaders
2.2.1 Naar een circulaire economie
Door toenemende welvaart worden essentiële grondstoffen steeds schaarser en raken bronnen uitgeput. Een schaarste die leidt tot speculatie, prijsfluctuatie en leveringsonzekerheid. Het continu afdanken van materialen en producten als restafval, vaak na kortstondig gebruik, draagt bij aan het uitputten van primaire grondstoffen en zorgt dat afval in onze leefomgeving terechtkomt. Dit beschadigt en verandert natuurlijke systemen.
Voor een structurele oplossing is een aanpak, gericht op een circulaire economie, nodig. De overgang van een lineaire economie (grondstof winnen, produceren, consumeren, afdanken en vernietigen) naar een circulaire economie, waarbij grondstoffen in het systeem blijven, is cruciaal voor een duurzame welvaartsgroei.
In een circulaire economie wordt niet geput uit niet hernieuwbare bronnen (metaal, aardolie, mineralen) of worden geen stoffen gebruikt die een ingrijpende negatieve invloed op onze leefomgeving hebben (zoals microplastics, gifstoffen, CO2).
De circulaire economie berust op 3 denkrichtingen:
1Slim ontwerpen. Producten zó ontwerpen dat ze na hun gebruiksduur ingezet kunnen worden voor hergebruik of als onderdeel van een nieuw product.
2Circulair omgaan met grondstoffen. Dit betekent dat de grondstofstromen op verschillende manieren hergebruikt worden. Dit kan in verschillende vormen: het voorkomen van onnodig gebruik van grondstoffen, producten zelf hergebruiken , of de grondstoffen uit het product opnieuw gebruiken.
3De BiobasedEconomy (BBE) is een economie die gewassen en reststromen uit de landbouw en voedingsmiddelenindustrie inzet voor niet-voedseltoepassingen. Zo wordt niet langer gebruik gemaakt van grondstoffen, waarvan maar een beperkte hoeveelheid beschikbaar is. Plantaardige producten vallen na levensduur uiteen in natuurlijke componenten.
In dit grondstoffenbeleidsplan ligt de nadruk op denkrichting 2: het circulair omgaan met grondstoffen.
2.2.2 LAP 3 en Landelijk programma Nederland Circulair
In het Landelijk AfvalbeheerPlan (LAP) is het nationaal afvalstoffenbeleid voor de komende jaren uitgestippeld. Het Nederlandse afvalstoffenbeleid is, sterker dan voorheen gericht op preventie van afval (voorkomen) en het beperken van de milieudruk. Conform het LAP worden gemeenten geacht gezamenlijk een hoog scheidingsresultaat te halen.
In 2016 heeft de landelijke overheid een rijks breed programma gepresenteerd met de naam: Nederland Circulair 2050. Het programma bouwt voort op de groene groeiprogramma’s Van Afval Naar Grondstof (VANG), het Recycleconvenant en de Biobased Economy, die zich richten op de transitie van fossiele grondstoffen naar biomassa als grondstof.
Concreet betekent dit dat in 2050 grondstoffen efficiënt worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. De ambitie van het kabinet is om samen met maatschappelijke partners in 2030 een (tussen) doelstelling te realiseren van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen).
2.2.3 Producentenverantwoordelijkheid
In de transitie naar de circulaire economie wordt steeds meer verantwoordelijkheid bij pro-ducenten gelegd. Vanuit de Europese Unie zijn er al richtlijnen die uitgaan van een producentenverantwoordelijkheid ten aanzien van het ontwerp en de herbruikbaarheid van hun producten. Dit is al vastgelegd voor producenten van auto’s, banden, elektronica, verpakkingen en batterijen, etc. De Rijksoverheid onderzoekt manieren om de producentenverantwoordelijkheid in Nederland verder uit te bouwen. Hier wordt gedacht aan: prikkels voor circulair ontwerpen, wettelijke eisen voor hoogwaardig hergebruik of het verplicht terugnemen van het af te danken product.
Ook met deze invulling van de producentenverantwoordelijkheid wordt de rol en de ‘zorg’ van de gemeente eerder verzwaard en complexer dan verlicht en vereenvoudigd. In veel gevallen wordt de producenten verantwoordelijkheid nog vertaalt in een financiële verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld in de vorm van een vergoeding voor het inzamelen van plastic verpakkingen. Daarbij krijgt de gemeente ook de verantwoordelijkheid over de communicatie (wat hoort waar en waarom is gescheiden inzameling goed). Een boodschap die niet altijd even makkelijk en duidelijk te brengen is. Waarbij de gemeente geen grip heeft op welke producten (verpakkingen) op de markt worden gebracht en welke daarvan goed zijn te recyclen.
Het bedrijfsleven en de gemeenten (o.a. via de VNG) zullen daarom ook in de toekomst afspraken maken over de verhouding tussen producentenverantwoordelijkheid en het politiek primaat van de gemeenten voor het beheer en de inrichting van de openbare ruimte. Het beheer van huishoudelijk afval blijft daarom een zorg voor gemeenten.
2.2.4 Verantwoordelijkheden en belangen van de gemeente?
De basis van het grondstoffenbeleidsplan is de zorgplicht die de gemeente heeft voor de inzameling van huishoudelijk afval en een maatschappelijke opdracht om bij te dragen aan de totstandkoming van een circulaire economie. De verantwoordelijkheid voor het inzamelen en verwerken van bedrijfsafval valt buiten de scope van het beleid.
Het grondstoffenbeleid staat niet op zichzelf, maar raakt ook andere beleidsterreinen. Het duidelijkst is de relatie tussen afvalstoffen, milieu en duurzaamheid.
Gemeenten hebben een belangrijke rol te vervullen in de landelijke omschakeling naar een circulaire economie, maar kunnen dit niet alleen. Dijk en Waard heeft verschillende verantwoordelijkheden en belangen in deze transitie, kort samengevat:
1Duurzaamheidsambities:
a.een toekomstbestendige economie en maatschappij
b.de gevoelde verantwoordelijkheid voor het doorgeven van een duurzame samenleving
2Gemeentelijk belang bij
a.Verminderde (financiële) kwetsbaarheid door actief beleid op (schaarse) grondstofstromen
b.Beperken van de gemeentelijke (verwerkings)lasten
c.Een schone en aantrekkelijke leefomgeving
3 Visie en ambities
3.1 Grondstoffenvisie
3.1.1 Inwoner als succesfactor
Zonder de inzet en betrokkenheid van inwoners, gaat de overgang naar een duurzamer afvalbeheer niet lukken. Bij de uitvoering van maatregelen zijn de betrokkenheid, een meewerkende houding en veranderend gedrag van inwoners bepalend voor het behalen van ambities en doelstelling. Inspelen op het persoonlijke belang en vertrouwen van de inwoners in een consequente scheiding en verwerking zijn essentieel.
Het doel is dat:
•Inwoners afval scheiden in grondstoffen en restafval
•Inwoners zijn geïnformeerd over afvalscheiding en hergebruik grondstoffen
•Inwoners zijn gestimuleerd om restafval te voorkomen
•Positieve resultaten uit het grondstoffenbeleid ten goede komen aan de inwoners van Dijk en Waard, via de afvalstoffenheffing.
3.1.2 Bronscheiding als basis
De basis van de afvalinzameling bij onze afval- en grondstofverwerker (HVC) is bronscheiding waar dat kan. Als gemeente onderschrijven wij dit uitgangspunt en is ook in Dijk en Waard bronscheiding (niet vermengd met restafval) de basis. Nascheiding is een volwaardige techniek die de gemeente toepast waar bronscheiding (nog) niet mogelijk is, zoals bij hoogbouw. De nascheidingscapaciteit bij HVC is passend op dit uitgangspunt.
3.1.3 Focus op kwaliteit van recyclebare grondstoffen
Bij het vinden en selecteren van routes voor de be- en verwerking van (ingezamelde) grondstoffen wordt rekening gehouden met de uiteindelijke toepassing van de (gerecyclede) grondstoffen. Circulariteit geeft daarbij uiting aan de mate waarin deze secundaire grondstoffen optimaal en zo efficiënt mogelijk worden benut. Dus niet alleen nuttig worden toegepast, maar zo nuttig als mogelijk. Daarbij worden de principes van de ‘afvalhiërarchie’ toegepast zoals de Ladder van Lansink of het vergelijkbare ‘R-model’.
3.1.4 Producenten verantwoordelijkheid
In een duurzame samenleving waar de circulaire economie een belangrijk uitgangspunt is, nemen fabrikanten hun verantwoordelijkheid. Minimaal daarbij is dat zij de kosten dragen voor inzamelen, hergebruiken en zo nodig verwijderen van hun producten en verpakkingsmaterialen.
Dijk en Waard is terughoudend als het gaat om investeren in nieuw op te zetten inzameling en verwerking van laagwaardige restproducten en materialen. Als voorwaarden geldt dat er tenminste duidelijkheid is rondom de milieuprestaties en wie verantwoordelijkheid draagt ten aanzien van de verwijdering en daarmee samenhangende kosten. Omdat het technisch kan, betekent nog niet dat wij het als gemeente ook allemaal aan de achterkant moeten doen. Focus (ver)leggen naar de voorkant van de keten (producenten). Daarbij vinden we het belangrijk dat de producent/ het bedrijfsleven zelf verantwoordelijkheid en het voortouw neemt (of krijgt). Als aan deze voorwaarden is voldaan zoeken wij naar slimme verbindingen en koppelkansen met bijvoorbeeld gemeentelijke inzameling of communicatie.
4 Beleid
4.5 Verschillende inzamelsystemen
4.5.1 Samenhang resultaten en inzamelsysteem
Op basis van benchmarkresultaten is een overzicht opgesteld (door HVC) om te kunnen laten zien wat de relatie is tussen inzamelprofielen en hoeveelheid ingezameld huishoudelijk restafval (fijn en grof). Dit geeft ook een goed beeld van te verwachten resultaten wanneer wordt overgestapt naar een ander inzamelprofiel.
De voormalige gemeente Langedijk (blauwe lijn) scoorde in 2019 nog boven in de box van profiel 2, omdat de meeste gemeente met dit profiel een frequentie van 1x per 4 weken hanteren. De voormalige gemeente Heerhugowaard (groene lijn) scoorde in 2019 onderaan de box van profiel 1, omdat op de overige grondstoffen een relatief hoge service zit.
Uit de analyse en het overzicht is de conclusie te trekken dat het heel lastig is om onder de 100 kg te komen zonder een vorm van financiële prikkel.
Ook is te zien dat een goed doorgevoerde frequentie verlaging van restafval beter kan scoren dan omgekeerd inzamelen. Het is daarom ook niet zeker dat in de huidige situatie, het invoeren van omgekeerd inzamelen, een grotere daling van het restafval veroorzaakt, dan het doorpakken op de frequentie aanpassing.
Grafiek van hoeveelheden huishoudelijk restafval (fijn en grof) per inzamelsysteem (profiel). Per profiel is aangegeven waar het zwaartepunt ligt van de onderzochte gemeenten (weergegevens als blokken). Per profiel geeft de verticale lijn de minimaal en maximaal behaalde resultaten aan. Peiljaar is 2019.
4.5.2 Frequentie op restafval verlagen (profiel 2)
•inzamelfrequentie van grondstoffen en het restafval aanpassen
•invoeren relatief eenvoudig €
Het doel moet zijn om met het verlagen van de frequentie van het restafval, bewoners te motiveren (sturen) om grondstoffen, zoals GFT, PMD, OPK en textiel minder vaak bij het restafval te doen. Als de frequentie van restafval niet of onvoldoende wordt aangepast, dan is het effect op het verminderen van restafval gering. Inwoners worden dan te weinig verleid om te breken met hun oude patroon en gewoonte.
4.5.3 Omgekeerd inzamelen (restafval op afstand, profiel 3)
•restafval op afstand (ondergrondse container), grondstoffen aan huis
•grijze container inzetten voor papier inzamelen
•invoeren complexer €€€
Het restafval wordt niet meer aan huis opgehaald. Voor dit afval komen ondergrondse containers in de wijk te staan. De loopafstand moet de motivatie zijn om minder restafval te produceren. De vrijgekomen afvalbak voor restafval, kan worden ingezet voor het inzamelen van OPK aan huis. Ervaring leert dat inzamelen met een afvalbak aan huis meer grondstoffen oplevert. Dit is de keus die binnen het plan duurzaam afvalbeheer van de voormalige gemeente Langedijk is gemaakt.
4.5.4 Prijsprikkel op aanbieden restafval (profiel 4 en 5)
•inwoners betalen per keer dat restafval wordt aangeboden via de afvalbak.
•inwoners hebben direct grip op een deel van hun afvalkosten.
•grondstoffen kunnen nog steeds kosteloos worden aangeboden.
•invoeren (politiek) omvangrijk €€
Een inwoner betaalt per keer dat restafval wordt aangeboden via de aan huis inzameling. Op deze manier hebben inwoners grip op hun afvalkosten. Grondstoffen, zoals GFT, PMD en OPK kunnen nog steeds kosteloos worden aangeboden.
4.6 Geharmoniseerd inzamelsysteem
4.6.1 Inzamelsysteem
Op korte termijn (ingaan per 1-1-2024) lijkt het verlagen van de inzamelfrequentie voor restafval een haalbare stap. Het past binnen profiel 2 uit de analyse van HVC en sluit aan bij wat de meerderheid in de enquête Dijk en Waard heeft aangegeven bij de vraag, waarbij ze een keus moeten maken tussen een van de opties.
4.6.2 Inzamelfrequentie die meest genoemd is in de enquête.
In een van de vragen is rechtstreeks gevraagd wat de gewenste inzamelfrequentie is. Kijkend naar de uitkomsten van deze vraag, valt op dat de meerderheid van de mensen de frequentie aangeeft, zoals ze dat nu gewend zijn.
Dus 1x per 2 weken in de voormalige gemeente Heerhugowaard en 1x per 3 weken in de voormalige gemeente Langedijk (behalve GFT). Bij deze vraag is geen koppeling gelegd tussen kosten, milieurendement of andere factoren, waardoor het maken van een afweging minder voor de hand ligt. Daarbij komt dat het bekend is dat mensen minder goed zijn in het veranderen of het beeldend kunnen krijgen van de impact van de verandering, zeker als het gaat om gewoontes en routines. Vasthouden aan de huidige routine lijkt dan de veiligste keus.
Grafiek: De enquête uitkomst op de vraag ” Welke inzamelfrequentie (hoe vaak de afvalbakken worden geleegd) voor restafval, gft en PMD past bij uw manier van afval scheiden?“ uitgesplitst naar antwoorden binnen de voormalige gemeenten.
Op basis van de uitkomst van de vraag “wat willen inwoners”, zou het besluit kunnen worden genomen om weinig veranderingen door te voeren en te harmoniseren naar de meest genoemde frequenties.
De uitkomst is dan: Restafval 1x 2 weken, PMD 1x 2 weken en GFT 1x 2weken (het “Heerhugowaardse” systeem).
Kantekening hierbij is dat geen sturing (ambitie) is op het terugdringen van de hoeveelheid restafval en het scheiden van grondstoffen. Daarmee sluit het niet aan bij de eerder in dit grondstoffenplan geformuleerde ambitie en strategie. Het zorgt voor een gelijkblijvende hoeveelheid restafval in de gebieden van de voormalige gemeente Heerhugowaard en mogelijk een stijgende hoeveelheid in de gebieden die van 1x 3 weken inzameling restafval naar 1x 2 weken restafval gaan. Daarbij is een dergelijke aanpassing ook duurder, aangezien de afvalbakken in Dijk en Waard als totaal vaker worden geleegd.
Om meerdere redenen lijkt dit daarom geen wenselijke optie.
4.6.3 Geharmoniseerde inzamelfrequentie
Binnen de enquête zijn meer vragen gesteld over het gebruik van de afvalbakken aan huis. Dit heeft gezorgd voor meer input, waardoor een bredere kijk op de frequenties van de afvalinzameling ontstaat.
Bij het bepalen van de inzamelfrequentie is rekening gehouden met:
•Ambitie voor het verminderen van restafval
•Sorteeranalyse van het aangeboden restafval (wat zit er in de grijze bak)
•Uitkomsten van de enquête 2023 Dijk en Waard
•Conclusies van de enquête 2019 Langedijk
•Ervaring bij de huidige inzameling in verschillende dorpen in Dijk en Waard
Het is aan de gemeenteraad om een nieuwe ambitie vast te stellen voor Dijk en Waard. Hoeveel restafval (grof en fijn) wil de gemeente per inwoner inzamelen en wat wil de gemeenteraad daarvoor “vragen” van de inwoners. Deze twee zaken zijn met elkaar verbonden. Om deze reden zijn een behouden ambitie aangegeven met de daaraan verbonden inzamelfrequenties en een ambitieuze ambitie. Het verschil in de uitwerking zit in de frequentie van het restafval.
Behouden ambitie
Een behouden doelstelling is om maximaal 170 kg restafval per inwoner te hebben in 2027. Hiervan is ongeveer 150 kg fijn en 20 kg grof huishoudelijk restafval. Het fijne restafval moet dan gemiddeld afnemen met 25 kg (ruim 17%). Het scheidingspercentage neemt toe tot ca. 68% (van 62%).
Met een dergelijke doelstelling wordt relatief weinig inspanning gevraagd van inwoners. In de dorpen waar de inzamelfrequentie nu 1x per 3 weken is voor restafval, wordt namelijk gemiddeld al ca. 160 kg fijn restaval ingezameld. Bij de gebieden waar de inzameling 1x per 2 weken is, is dat ca. 185 kg.
Voorgestelde (geharmoniseerde) inzamelfrequentie, behouden ambitie.
•Restafval 1x per 3 weken
•GFT 1x per 2 weken
•PMD 1x per 2 weken
Restafval 1x per 3 weken:
•Sluit redelijk aan bij de uitkomst van de enquête.
•Kan gerealiseerd worden binnen de huidige budgetten en capaciteit. Er is geen aanpassing op de begroting nodig.
•Heeft een positief effect op de hoeveelheid restafval en draagt daarmee bij aan de ambitie om de hoeveelheid restafval te verminderen.
GFT 1x 2 weken
•Uit beide enquêtes komt naar voren dat de frequentie van 1x per 2 weken aansluit bij de behoefte van inwoners. Luisteren naar inwoners.
•1x per 3 weken in de winterperiode levert niet veel winst op. In de wintermaanden slaan inwoners vaak zelf al een moment over, waardoor minder afvalbakken hoeven te worden geleegd. Hierdoor kunnen inzamelroutes (wijken) worden gecombineerd en wordt bespaard op inzet.
PMD 1x 2 weken
•PMD wordt gezien als geurbron, waardoor een lagere frequentie minder gewenst is.
•Door de inzamelfrequentie van de PMD afvalbak op 1x per 2 weken te houden, is de capaciteit ruimschoots voldoende. Dit werkt positief bij de overstap naar een lagere frequentie voor restafval en inwoners meer PMD gaan scheiden.
•PMD afvalbakken worden bij een frequentie van 1x 3 weken meer dan 50% al vol aangeboden. Een lagere inzamelfrequentie lijkt op dit moment daarom niet wenselijk.
Hoge ambitie
Een ambitieuze doelstelling is 140 kg per inwoner in 2027. Hiervan is ongeveer 120 kg fijn en 20 kg grof huishoudelijk restafval. Het fijne restafval moet dan afnemen met 55 kg (ruim 30%). Het scheidingspercentage neemt toe tot ca. 75% (van 62%). Hiervoor is het wel noodzakelijk dat aan de ambitie passende maatregelen worden gekoppeld, zoals een lagere inzamelfrequentie voor restafval.
(Geharmoniseerde) inzamelfrequentie, hoge ambitie.
•Restafval 1x per 4 weken
•GFT 1x per 2 weken
•PMD 1x per 2 weken
Restafval 1x per 4 weken:
•Kan gerealiseerd worden binnen de huidige budgetten en capaciteit. Er is geen aanpassing op de begroting nodig. Biedt enige speling in capaciteit, waardoor beperkte groei van de gemeente binnen de huidige capaciteit kan worden opgevangen.
•Met een inzamelfrequentie van 1x per 4 weken worden alle inwoners in Dijk en Waard gestimuleerd om bewuster om te gaan met de capaciteit van de grijze afvalbak en dus beter te gaan scheiden.
•Uit de sorteeranalyse blijkt dat slechts 35 kg echt restafval is en op dit moment nog niet gescheiden kan worden aangeboden.
•Ervaringen uit omliggende gemeenten laten zien dat een frequentie van 1x per 4 weken kan. Bij gemeente in de regio, die werken met een recycletarief (diftar), wordt de grijze afvalbak gemiddeld 7x per jaar aangeboden. Dit komt overeen met een frequentie van ca. 1x per 7 weken.
•Conclusie uit afvalenquête Langedijk 2019 is dat 83% aangeeft niet de volledige capaciteit voor de inzameling van restafval te gebruiken. “Het lijkt daarom gemakkelijk genoeg voor iedereen om al zijn afval hiermee kwijt te kunnen. De gemeente kan op basis hiervan ook overwegen de frequentie van inzamelen voor restafval (1x 3 weken) verder te verlagen.“
•Resultaten uit de afvalenquête Dijk en Waard 2023 laten zien:
° In Heerhugowaard ruim 65% van de afvalbakken voor restafval minder dan ¾ vol wordt aangeboden. Voor Langedijk is dat 60%.
° In Heerhugowaard bijna 30% van de huishoudens voor restafval wel eens een aanbiedmoment overslaat.
Grafiek: De enquête uitkomst op de vraag ”Hoe vol is uw afvalbak voor restafval (met grijze deksel) en PMD (oranje deksel) als u deze aan de weg zet?” uitgesplitst naar antwoorden binnen de voormalige gemeenten.
Grafiek: De enquête uitkomst op de vraag ” Van welke bak slaat u wel eens een aanbiedmoment over? (meerdere antwoorden mogelijk)” uitgesplitst naar antwoorden binnen de voormalige gemeenten.
Bijlage 1 Overzicht van de resultaten voor GFT, PMD, OKP en glas (2018-2021)
Grafiek: Hoeveelheden in kilo’s en de getoonde percentages geven aan hoeveel van het totaal beschikbare GFT gescheiden is aangeboden.
Grafiek: Hoeveelheden in kilo’s en de getoonde percentages geven aan hoeveel van het totaal beschikbare PMD gescheiden is aangeboden.
Grafiek: Hoeveelheden in kilo’s en de getoonde percentages geven aan hoeveel van het totaal beschikbare OPK (oud papier en karton) gescheiden is aangeboden.
Grafiek: Hoeveelheden in kilo’s en de getoonde percentages geven aan hoeveel van het totaal beschikbare GFT gescheiden is aangeboden.