Aanhef
Zaaknummer: 00001109657
Datum collegevergadering: 1 juli 2025
Het college besluit om:
1Beeldkwaliteitsplan Proeftuin De Frans (bijlage 1) vast te stellen.
Inleiding
De Frans
De Frans is een gemengd gebied in het hart van de Gemeente Dijk en Waard. Het is een langgerekt gebied van circa 22 hectare, waar vooral wordt gewerkt en geleerd.
De Frans zal de komende jaren een transitie ondergaan en veranderen van werkgebied naar een gevarieerd woon-, leer- en werkmilieu. In deze transformatie komen verschillende hedendaags opgaven samen: de klimaat- en de woningbouwopgave, de energie- en de mobiliteitstransitie. Deze opgaven vragen dan ook om een andere aanpak van verstedelijken. In een organische gebiedsontwikkeling wordt De Frans stapsgewijs ontwikkeld richting een eindbeeld.
Toelichting Gebiedsvisie
In opdracht van de Gemeente Dijk & Waard heeft SITE Urban Development met MORE Architecture in samenwerking met de gebiedspartners gewerkt aan de gebiedsvisie voor De Frans, die deze gebiedsontwikkeling vorm moet geven. Deze gebiedsvisie beschrijft de ambities voor ‘Proeftuin De Frans’. De inzet is stevig: De Frans is een nieuwe vorm van stedelijke ontwikkeling, met een gezonde toekomstbestendige leefomgeving, is divers, herkenbaar en samenhangend, verbonden, een voorloper in de mobiliteitstransitie en vormt experimenteerruimte voor de duurzame stad.
In een serie thematische ateliers is het gebiedsconcept ontwikkeld. Hiervoor zijn acht gebiedsessenties geformuleerd, die de basis vormen van het gebiedsconcept. Het plan wordt ontwikkeld volgens de strategie ‘Developing Apart Together’. Uitgangspunt is de Fitte Frans: en gebied gericht op een leven lang leren, en lang leren leven. De Frans verdelen we onder in vijf complementaire deelgebieden. De Levensader vormt hierin de verbinder en activator. We gaan uit van een gezond mobiliteitsprincipe, en De Frans is tenslotte een toekomstbestendige en duurzame gebiedsontwikkeling.
Vuistregels
De gebiedsvisie is uitgewerkt in een flexibel ruimtelijk kader op basis van stedenbouwkundige ‘vuistregels’. Deze vuistregels beschrijven het kwalitatief ruimtelijk kader waarbinnen de verschillende deelgebieden kunnen transformeren. In De Frans ontstaan vijf complementaire deelgebieden: De Kop, Het Hof, Het Hart, De Campus en De Tuin. Omdat elk deelgebied zijn eigen identiteit heeft, variërend in dichtheid, typologie en programma gelden en per deelgebied specifieke vuistregels.
Vijf deelgebieden
De Kop sluit aan bij het stedelijke karakter van de ontwikkeling van het Stationskwartier en de Onderwijstuin. Het Hof geeft ruimte voor rust en reflectie. Het Hart bruist door zijn rijke programmamix die uitnodigt tot verblijven. De Campus wordt een gemengd gebied waarin ook lokale bedrijven, creatieve ondernemers en onderwijsinstellingen met elkaar verbonden zijn. De Tuin wordt gekenmerkt door ruimte in een groene omgeving. De Levensader loopt door het hele plangebied en bindt de verschillende sferen, dynamieken en uitstralingen van de deelgebieden samen.
Doel en werking beeldkwaliteitsplan
Dit beeldkwaliteitsplan geeft sturing aan de beoogde ontwikkelplannen van ontwikkelaars en architecten, en is tegelijkertijd een toetsingskader en inspiratiedocument. Het beeldkwaliteitsplan is naast de Stedenbouwkundige Vuistregels Proeftuin De Frans één van de twee sturende en toetsende documenten voor de gebiedsontwikkeling. Beide documenten zijn ook toetsingskader voor beoordeling door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
In de vuistregels zijn de ruimtelijke kaders voor de gebiedsontwikkeling weergegeven, de spelregels om tot een succesvolle planontwikkeling op een locatie te komen, op basis van een goed uitgewerkt planconcept.
Het beeldkwaliteitsplan is een verdere uitwerking hiervan en geeft sturing aan de beoogde kwaliteit in het gebied, zoals de specifieke architectuur, expressie, het materiaal- en kleurgebruik en de relatie met de openbare ruimte.
Architectenselectie
De architectuuropgave voor De Frans is een heel wezenlijk onderdeel van het ontwikkeltraject. De Frans heeft veel vastgoedeigenaren en zal stapsgewijs worden ontwikkeld en gerealiseerd. Dit betekent dat meerdere architecten aan de uitwerking zullen werken. Ontwikkelende partijenzijn verplicht om bij de start van het ontwikkeltraject een architectenselectie te organiseren. Een proces waarin op basis van een uitvraag en een voorselectie drie architectenbureaus worden gevraagd om een visie op de opgave te presenteren en voor de opgave relevante, eigen referenties te tonen. De gemeente zou als adviseur in de selectiecommissie kunnen plaatsnemen. In de uitwerking nemen de architecten kennis van voorgaande ontwikkelplannen, elkaars werk en zorgen voor afstemming met als doel om tot een afgestemde beeldtaal te komen.