Groenplan Diemen

2.1.1 Structurele, ecologische en gebruikswaarde

Structuurkwaliteit

Deze hangt af van de continuïteit en inrichting van het groen. Het gaat hierbij om de samenhang van de bebouwde omgeving en het omliggend landschap, de oriëntatie en herkenbaarheid die het samenspel van groen en bebouwing bieden. Verbetermogelijkheden liggen in de afwisseling in het groen, in de goede verhouding van openheid en geslotenheid en in de zichtrelaties naar het omliggend landschap. Belangrijke dragers voor de structuur in Diemen zijn de Weespertrekvaart, het Amsterdam-Rijnkanaal en de Diem.

Ervaren polderlandschap

Relatie met de Weespertrekvaart

Relatie met de Diem

Relatie met het Amsterdam-Rijnkanaal

Ecologische kwaliteit

De basis hiervoor ligt in het functioneren van het ecologische netwerk in en rond Diemen. Diemen is aangesloten op de provinciale ecologische hoofdstructuur van Noord-Holland en heeft belangrijke ecologische gebieden en verbindingszones in de woonomgeving, zoals de spoorwegtaluds, het parkje Spoorzicht en de watergangen. De kwaliteit hangt af van een goede samenhang in de structuur van ecologisch waardevolle gebieden en van de mogelijkheden voor natuur in de woonomgeving door inrichting en beheer.

Essen-Elzenbos (parkje Spoorzicht)

Watergang met ecologisch beheerde oevers

Gebruikskwaliteit

Deze hangt af van het voldoende aanbod aan gebruiksmogelijkheden voor verschillende doeleinden (sporten, wandelen, spelen, kijken) en de verschillende leeftijdsgroepen. Ook hondenbezitters zijn een belangrijke gebruikersgroep.

De gebruiksmogelijkheden zijn gebaat bij goede verbindingen met de groene openbare zones. De richtlijn voor een goede bereikbaarheid van het openbaar groen is een straal van 300m vanuit de woning.

Spelen in het groen

Fietsen en wandelen langs groene route

2.1.2 Maatschappelijke waarde Groen en gezondheid

Gezondheid bevorderen door voldoende

verblijfsgroen op loopafstand (300 meter) van de woning en in elke wijk een buurtpark; aanvullen van groene plekken waar deze ontbreken. Verder aantrekkelijke routes om vanuit huis een korte wandeling te maken, de hond uit te laten en bij een park of recreatiegebied te komen. Voor ouderen zijn voldoende zitplekken langs de belangrijkste routes gewenst. Voor beschaduwing zijn bomen in de woonomgeving en rond scholen gunstig.

Groen en bewegen

Een samenhangend netwerk van groene routes om te wandelen, fietsen, joggen, skaten en dergelijke. Voldoende groen in de woonomgeving zodat het aantrekkelijk is om naar buiten te gaan.

Joggen langs groene route

Groen en woningwaarde

Bij inbreidingen ervoor zorgen dat er voldoende groen van goede kwaliteit in de directe woonomgeving is en dat samenhangende en doorgaande groenstructuren behouden blijven of ontwikkeld worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de herontwikkeling bij het centrum en de ruimtelijke ontwikkelingen bij De Sniep.

Groen en energiebesparing

Behoud van groenstructuren, beplantingssingels en bomenrijen in de gemeente, bijvoorbeeld bij de weg- en spoorverbreding.

Verstrooiing van geluid

Langs doorgaande wegen zorgen voor voldoende begeleidende beplanting.

Recreatieve waarde van groen

In de directe woonomgeving kleine groenplekken bij speelvoorzieningen van kinderen. In de grotere groenstroken ook wat ruigere beplanting, zodat hier mogelijkheden zijn voor spelen in het groen.

Zorgen voor aantrekkelijke zit- en ontmoetingsplekken in het groen die in de groenstroken en langs groene routes liggen.

Groen als ontmoetingsplaats

Spelen in het groen

Groen en luchtkwaliteit

Behoud van de aanwezige bomen in de gemeente en op plaatsen die relatief weinig bomen hebben de openbare ruimte aanvullen met bomen.

Op parkeerplaatsen in principe bomen aanplanten.

De beplantingsstructuur in enkele groenzones langs de snelwegen aanpassen om filtering en vasthouden fijnstof te bevorderen.

Beschaduwde parkeerplaatsen zijn gunstig voor het milieu

Groen en waterbuffering

In wijken waar groen ruime afmeting heeft dit ook benutten voor waterberging. Waar mogelijk de plantsoenen en grasvelden gebruiken voor tijdelijke regenwateropvang. Dit is bijvoorbeeld mogelijk in de wijk Buytenstee, Ruimzicht Oost en West, Biesbosch en in Bergwijkpark.

De uitbreiding van verharding in tuinen en in de openbare ruimte tegengaan en waar mogelijk het verhard oppervlak verminderen. Dit kan worden gestimuleerd door betere voorlichting over de effecten van verharde tuinen en door het bieden van alternatieve oplossingen voor een onderhoudsarme groene inrichting van particuliere tuinen.

Groen en cultuurhistorie

Behouden en ontwikkelen van het groen met cultuurhistorische waarden. Dit geldt met name voor Oud-Diemen, de Ouddiemerlaan en begraafplaats Rustoord.

Ontwikkelen van beleid voor het beschermen van de monumentale en bijzondere bomen in de gemeente.

Begraafplaats Gedenk te sterven

Begraafplaats Rustoord

Educatie, informatie en participatie

Voor het vergroten van het bewustzijn en het ontwikkelen van de waardering is informatie en educatie over de cultuurhistorische en natuurwaarde van het groen belangrijk. Bijvoorbeeld door thematische routes, educatieve tuinen en informatieborden. Ook de natuureducatie op scholen kan hier extra aandacht aanbesteden. Bij het ontwikkelen van groenbeleid en herinrichting van groen is participatie van betrokkenen gewenst.

Participatie met scholen

Participatie met burgers

5.3.1 Visie op de Hoofdstructuur – gewenste situatie

Bij de beschrijving van de gewenste situatie maken we onderscheid tussen de hoofdgroenstructuur en beleidsthema’s. De hoofdgroenstructuur bestaat uit de groenzones en groengebieden die langs de doorgaande wegen en waterwegen en in de stadsranden liggen. De beleidsthema’s hebben betrekking op plekken of routes die een relatie hebben met de beleving van het groen in de stad, zoals speelplekken en routes naar omliggende recreatiegebieden. Deze thema’s worden over het algemeen bepaald door maatschappelijke behoeften en ecologische of milieuwaarden.

5.3.2 Hoofdgroenstructuur: een sterk netwerk

Een sterke groenstructuur is bepalend voor het karakter en beeld van een gemeente. Deze sterke structuur kan worden bereikt door het vaststellen van een duidelijke hoofdgroenstructuur, die uit samenhangende groenelementen bestaat waarin alle belangrijke functies van het groen een plaats krijgen. Het belangrijkste doel voor Diemen is het creëren van een sterk netwerk van verbindingen voor langzaam verkeer tussen de woonwijken en tussen Diemen en de omgeving. Dit sterke netwerk van groenzones wordt beeldbepalend voor Diemen en zorgt er voor dat Diemen zijn karakter kan ontlenen aan de bestaande groenstructuren rondom de stad.

De hoofdgroenstructuur van Diemen bestaat uit twee groene noord-zuid assen, twee groenblauwe oost-west assen en twee groene oost-west zones (zie kaart). Deze assen hebben een gebiedsoverstijgend karakter en maken deel uit van het recreatief of ecologisch netwerk. De buurten zijn onderling en met de groene noord-zuid as verbonden door groene wijkassen. De woonwijken zijn omgeven door het Diemer wandellandschap. Samen vormen deze gebieden het groene netwerk van Diemen.

Langs de noord-zuid as ligt een aantal bijzondere groengebieden: de groene parels. De gemeente bezit daarnaast nog drie bijzondere groengebieden die aan het netwerk van de hoofdgroenstructuur gekoppeld zijn.

Het gewenste beeld is hieronder per onderdeel van de hoofdgroenstructuur nader beschreven.

De groene noord-zuid hoofdassen

De Ouddiemerlaan en het Aalscholverpad zijn de belangrijkste groene verbindingen en lopen in noord-zuid richting door het woongebied van Diemen. Langs de provinciale weg en de Diem loopt de tweede belangrijke groene verbinding met recreatieve doelstelling. Beiden verbinden Diemen met het Amsterdam-Rijnkanaal, Amsterdam Zuidoost en verder met recreatiegebied Overamstel.

De groenblauwe oost-west assen

Langs het Amsterdam-Rijnkanaal met de fietsverbinding van Amsterdam naar Utrecht ligt de noordelijke groenblauwe zone van Diemen. De Weespertrekvaart is de tweede groenblauwe zone van Diemen en verbindt Diemen met Amsterdam en het Diemerbos.

De groene oost-west assen

Tussen de A1 en Gooilijn ligt een ecologisch waardevolle zone met park Spoorzicht, de Israëlitische begraafplaats en het poldergebied Landlust. Deze sluit met de Diem aan op een provinciale ecologische verbindingszone. Met opheffing van de functie van rangeerterrein van de spoorlijn zal de spoordijk als natuurpark in deze zone geïntegreerd worden. De groenstroken langs de Gooiseweg hebben deels al een belangrijke functie als recreatief gebied en worden als parkgebied ontwikkeld.

Het groene wijknetwerk

Loodrecht op de groene hoofdassen structureren de groene wijkassen de woonwijken van Diemen. De routes hierin zijn begeleid door lanen, groenstroken of watergangen.

Het Diemer wandellandschap

Het Diemer wandellandschap omzoomt de woongebieden van Diemen. In het wandellandschap liggen doorgaande recreatieve verbindingen die aansluiten aan de eerder genoemde hoofdassen. Het biedt een leefgebied voor inheemse planten en dieren en doet dienst als ecologische verbindingszone. Ook is deze groene zone belangrijk voor verbetering van de luchtkwaliteit.

De groene parels

Langs de route Ouddiemerlaan/Aalscholverpad liggen bijzondere groengebiedjes: parels in het groen. Dit zijn plekken met een bijzondere recreatieve of cultuurhistorische waarde. Inrichting en beheer van deze locaties is hoogwaardiger en intensiever dan het groen in de wijken.

De bijzondere groengebieden in beheer bij de gemeente

Er zijn twee bijzondere groengebieden binnen de gemeentegrens van Diemen: het Bergwijkpark en de begraafplaats Rustoord. Het Bergwijkpark grenst aan het park langs de Gooiseweg. Rustoord ligt aan het kruispunt Weespertrekvaart/ Diemer wandellandschap en heeft vooral cultuurhistorische waarde.

Botanisch en faunistisch waardevolle gebieden van de natuurboog

Deze zone ligt binnen de Natuurboog van de Provinciale ecologische hoofdstructuur (PEHS) en grenst aan de bebouwde gebieden van Diemen. Op de Natuurwaarden- kaart zijn de oeverlanden van de Diem met het hoogste cijfer (5) beoordeeld en het gebied rondom de ijsbaan met een 4. Voor uitgangspunten, beleid en invulling van dit gebied wordt verwezen naar het Natuurbeleidsplan Diemen.

Om te zorgen voor een sterke hoofdgroenstructuur beschermt en ontwikkelt de gemeente het groen dat de structuur, het karakter en het beeld van Diemen bepaalt. Dit betekent dat groenzones in de hoofdgroenstructuur gevrijwaard zijn van ontwikkeling van bebouwing en infrastructuur. Bij ruimtelijke projecten in en langs de hoofdstructuur is kwaliteitsverbetering, ontwikkeling en inpassing van groene structuren essentieel.

De strategie voor de bescherming van de groene hoofdstructuur staat in deel 3 van dit groenplan.

Kaart visie hoofdgroenstructuur

5.3.3 Beleidsthema’s

Er zijn beleidsthema’s die een bijzondere invloed op het groen hebben. Deze thema’s komen vanuit maatschappelijke behoeften en ecologische of milieuwaarden. Zij stellen eisen aan de inrichting en het beheer van het groen in de openbare ruimte. Door de eisen vanuit deze thema’s te integreren in de visie op het groen wordt de waarde van het groen verhoogd en het draagvlak vergroot.

In deze paragraaf staat per beleidsthema de gewenste situatie kort beschreven. In hoofdstuk 6 volgt een uitgebreide beschrijving per thema en concrete beleidsvoorstellen om de gewenste situatie te bereiken.

1.Ecologie in de woonomgeving (§ 6.1)

Hoewel binnen de woongebieden van Diemen bovengemeentelijke ecologische verbindingszones en provinciaal aangewezen ecologische kerngebieden ontbreken, bevinden zich in Diemen gebieden met een hoge natuurwaarde. Deze gebieden, waaronder kerngebieden van de Ringslang, zijn optimaal met het buitengebied verbonden door verbindingszones langs de spoortaluds en faunapassages. Voor deze ecologisch waardevolle gebieden, die zich in de hoofdgroenstructuur bevinden, is in § 5.4.3 beleid geformuleerd.

Natuur in de wijken kan worden bevorderd door inheemse beplanting en autochtoon plantmateriaal te gebruiken. Voorlichting en natuureducatie zullen bijdragen aan beleving en bewustzijn van natuur in de eigen leefomgeving.

2Groene routes(§ 6.2)

De hoeveelheid groen in de directe woonomgeving is beperkt. Het bestaan van verbindingen tussen groene gebieden in Diemen en de routes naar de grotere groen- en recreatiegebieden in de omgeving van Diemen is daarom essentieel. Het eenduidige gebruik van verhardingsmateriaal, beplanting en straatmeubilair moet de samenhang van de routes benadrukken. Een duidelijk start- en eindpunt en duidelijke bewegwijzering van de groene routes naar het buitengebied zullen daar aan bijdragen.

3Communicatie over groen (§ 6.3)

Voor het verhogen van het bewustzijn en het ontwikkelen van de waardering is informatie en educatie over de cultuurhistorische en natuurwaarde van het groen belangrijk.

Bijvoorbeeld door het uitzetten van thematische routes en aanleg van educatieve tuinen en informatieborden. Ook de natuureducatie op scholen kan hieraan extra aandacht besteden.

4Milieuaspecten (§ 6.4)

Een groene omgeving levert een belangrijke bijdrage aan het leefklimaat. Beplanting langs wegen en op pleinen beperkt op warme zomerdagen bijvoorbeeld de opwarming van de omgeving. Door de soortenkeuze van beplanting langs drukke wegen kan een bijdrage worden geleverd aan de filtering van lucht en de binding van fijnstof. De positieve invloed van beplanting op het leefklimaat dient in stedelijke herinrichtings- plannen meegenomen te worden. Bij herinrichting kan de functie van plantsoenen en grasvelden voor waterberging vergroot worden.

5Spelen in het groen(§ 6.5)

Rond speelplekken is groen aanwezig dat speelmogelijkheden en speelaanleidingen voor kinderen biedt.

Voor spelen in het groen zijn ruige terreintjes of bosjes gewenst. Dit is mogelijk in het parkje de Omloop, delen van het park Spoorzicht, de punt aan het water in Buitenlust en plekken in het Diemer wandellandschap. In deze ruige speelterreinen worden kinderen uitgedaagd om zelfstandig, creatief en exploratief te spelen.

6Water en oevers (§ 6.6)

Water heeft in de openbare ruimte van Diemen een belangrijke functie. In de eerste plaats voor de berging en afvoer van hemelwater. Daarnaast heeft het een functie voor de ecologie door ecologische oevers en schoon water in de ecologische zones. Ook biedt het water recreatie- mogelijkheden, voornamelijk langs de Weespertrekvaart en Muidertrekvaart.

Ecologische oevers hebben ook een recreatieve waarde door zichtrelaties met het water en de toegankelijkheid van het water. Watergangen buiten de ecologische zones zijn aantrekkelijk ingericht door hun bloem- en soortenrijkdom. Waar er ruimte is in de woonomgeving zijn de oevers ecologische ingericht.

7Honden in de openbare ruimte (§ 6.7)

De uitlaatzones voor honden liggen in de hele gemeente op maximaal 300 meter loopafstand van de woning en zijn hondvriendelijk ingericht.

8Sociale veiligheid

De gemeente voert een groenbeleid en -beheer dat gericht is op sociale veiligheid: enerzijds houdt de gemeente er rekening mee bij inrichting van een locatie (transparante en overzichtelijke beplanting) en zij streeft ernaar het groen in de stad leefbaar te maken. Anderzijds neemt zij maatregelen indien klachten binnenkomen vanuit de wijkcoördinatoren, wijkschouwen of vanuit de politie.

Dit thema is niet verder uitgewerkt.

9Boomstructuren (§ 6.9)

De hoofdboomstructuur bestaat uit bomenrijen die door hun grootte en situering langs wegen een structurerende functie hebben. Deze bomen zijn beeldbepalend voor de hele gemeente. De hoofdboomstructuur is beschermd en de bomen hebben hier optimale groeiomstandigheden voor een duurzame ontwikkeling.

De streefbeelden voor de boomstructuur staan bij de beschrijving van de groene hoofdassen (§ 5.4.1) en in de groene wijkassen (§ 5.4.2).

Het is wenselijk een boomstructuurplan op te stellen om ook streefbeelden voor de bomen in de wijken op te stellen.

10Cultuurhistorie

De aanwezige historische waarden van Diemen moeten waar mogelijk in de groene hoofdstructuur geïntegreerd zijn. Door informatieborden, beeldende kunst en de ligging langs routes (route “dwars door Diemen”) kunnen deze zichtbaar en beleefbaar gemaakt worden. Een aantal van deze locaties is als groene parel in de hoofdgroenstructuur opgenomen (zie paragraaf 5.4.1). Van speciaal cultuurhistorisch belang is de begraafplaats ‘Rustoord’. De gemeente heeft de begraafplaats aangekocht. Voor de ontwikkeling en het beheer van de begraafplaats dient een beheerplan opgesteld te worden.

De beleidspunten voor cultuurhistorie staan in de beleidsnota Cultuurhistorie voor Diemen en zijn niet uitgewerkt in dit groenplan.

5.3.4 Uitgangspunten voor ingrepen en beleid

Uit de beschrijving van de gewenste situatie volgen de onderstaande uitgangspunten voor ingrepen in de structuur en beleid voor de hoofdgroenstructuur en de thema’s. In volgende hoofdstukken zijn deze uitgangspunten nader uitgewerkt tot concrete voorstellen.

1Beschermen en ontwikkelen van de hoofdgroenstructuur en de wijkgroenstructuur;

2Beschermen en ontwikkelen van de ecologische verbindingen en gebieden;

3Ontwikkelen van natuurlijke beplanting in de wijken;

4Aanvullen en verbeteren van de routes in het Diemer wandellandschap

5Aanvullen en verbeteren van de routes vanuit de woonomgeving naar de groen- en recreatiegebieden in de omgeving van Diemen;

6Bevorderen informatie en educatie over groen en natuur;

7Verbeteren van de speelmogelijkheden in het groen rond speelplaatsen en in het Diemer wandellandschap;

8Uitbreiden en verbeteren ecologische en recreatieve waarde van de watergangen;

9Hondenuitlaatgebieden handhaven en mogelijkheden voor honden uitlaten verbeteren;

10Beschermen en ontwikkelen van de hoofdbomenstructuur;

11Opstellen van een beheer- en ontwikkelingsplan voor begraafplaats Rustoord;

12Historische plekken in Diemen zichtbaar maken door aanvullende informatieborden en beeldende kunst.

Ligging van de groene noord-zuid as langs de Ouddiemerlaan

5.4.1 De groene noord-zuid hoofdassen

Er liggen twee groene hoofdassen in noord-zuid richting tussen het Amsterdam- Rijnkanaal en Duivendrecht. Eén as loopt langs alle woongebieden van Diemen langs de Ouddiemerlaan/ Aalscholverpad, de tweede ligt langs de westkant van de Diem/ Sportlaan/ Provincialeweg/ Daalwijkdreef.

Omdat de Ouddiemerlaan en het Aalscholverpad historisch en stedenbouwkundig erg van elkaar verschillen, is hieronder voor elk deel een aparte beschrijving gemaakt.

Ouddiemerlaan

Beschrijving huidige situatie:

In het noorden begint de as bij het Amsterdam-Rijnkanaal en eindigt aan de Weespertrekvaart. De Ouddiemerlaan is een historisch lint dat door Diemen Centrum en Diemen Noord loopt. In Diemen Noord is dit lint alleen voor langzaam verkeer toegankelijk, in Diemen Centrum vormt de Ouddiemerlaan de hoofdontsluiting voor autoverkeer. Langs de Ouddiemerlaan liggen een aantal belangrijke voorzieningen: een gezondheidscentrum, oude kern Oud-Diemen, het NS-station, het centrumgebied met onder andere gemeentehuis, winkelcentrum, theater de Omval, politiebureau en brandweerkazerne.

De bebouwing langs deze as is gevarieerd. In het centrum staan historische (rij)huizen uit de 19de eeuw tot de jaren ‘30 van de 20e eeuw. Vanaf het winkelcentrum tot het NS- station wordt de Ouddiemerlaan begeleid door bebouwing vanaf de jaren ‘60. De stedenbouwkundige opzet is in dit deel zeer gevarieerd. Er staan rijtjeshuizen, het gemeentehuis, theater, winkelcentrum, appartementencomplexen met verschillende types openbaar groen. De bebouwingshoogte varieert van 1 en 2 lagen tot hoogbouw bij appartementencomplexen.

De Ouddiemerlaan in Diemen Centrum is aan weerszijden begeleid door straatbomen, voornamelijk lindes die in verharding en soms in beplanting staan.

De structuur van deze bomen-as is niet consistent: er worden voornamelijk lindes gebruikt maar, vooral rond het centrum, ook verschillende soorten bomen van de 3de grootte. De bomenlaan is niet op de hele Ouddiemerlaan doorgaand en de leeftijd van de bomen is nogal verschillend. De bomen staan in enkele lanen, in dubbele lanen, alleen aan een kant van de weg en soms ook in de middenberm.

In het historische gedeelte van Oud-Diemen staan geen straatbomen, wel leibomen. Tussen Oud-Diemen en het Amsterdam-Rijnkanaal loopt een fiets- en voetpad, begeleid door een laan populieren in een grasstrook. In de laan ontbreken een aantal bomen.

Ontwikkelingen:

Verbreding spoorweg (Gooilijn) en veranderingen in maaiveld rond spoorlijn.

Het appartementencomplex op de hoek van de Ouddiemerlaan/ Rode Kruislaan wordt gesloopt, de bomen die in dit gebied langs de Ouddiemerlaan staan worden gekapt.

Conclusie:

De bomen-as langs de Ouddiemerlaan is niet consequent ingericht.

Er bestaat de kans om het kruispunt bij de spoorlijn nieuw te ontwikkelen.

Er zijn kansen voor de ontwikkeling van een nieuw straatprofiel met een goede groeiplaats voor de bomen langs de Ouddiemerlaan aan het kruispunt met de Rode Kruislaan.

Streefbeeld Ouddiemerlaan:

Populieren in grasberm langs water in Diemen Noord tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en Oud-Diemen.

Leilindes bij de ingangen van de historische kern van Oud-Diemen. De leiperen in de kern van Oud-Diemen blijven bestaan en passen in het streefbeeld.

Een laan van lindes met onderbegroeiing van heggen van de A1 tot aan de Weespertrekvaart. Een uitzondering op dit streefbeeld zijn de eiken met onderbegroeiing van heggen in de Burgemeester Bickerstraat, deze blijven behouden. Op bijzondere plekken, dit zijn de parels centrum en stationsparkje, staan in plaats van de lindelaan leilindes.

Voorstellen Ouddiemerlaan:

1Gefaseerd verjongen bomenlaan tussen Oud-Diemen en Amsterdam-Rijnkanaal.

2Aanplant leilindes bij de ingangen van de historische kern van Oud-Diemen.

3Zorgen voor een duurzaam bestand lindes in vorm van een laan met onderbegroeiing van heggen langs de hoofdas tussen de A1 en de Weespertrekvaart.

Ouddiemerlaan Noord

Ouddiemerlaan in Ruimzicht

Ouddiemerlaan Spoorzicht/ Buitenlust

Ouddiemerlaan in Diemen Centrum

Aalscholverpad

Beschrijving huidige situatie:

Het Aalscholverpad vormt de groene hoofdas in Diemen Zuid en is een groene langzaam verkeer- verbinding. Het volgt de stedenbouwkundige opzet van deze woonwijk uit de jaren ‘70/ ‘80 van de 20e eeuw. Het pad loopt van de Weespertrekvaart tot aan de Gooiseweg. De wijk Biesbosch die in het zuiden aan de as grenst, hoort stedenbouw- kundig bij Duivendrecht. Daarom is Biesbosch in verlenging van het Aalscholverpad officieel door de Slinger aan de andere kant van de van Madeweg in Duivendrecht ontsloten.

De groene as Aalscholverpad begint bij de brug aan de Weespertrekvaart en scheidt de oostelijk en westelijke woonbuurten van elkaar. Er is geen doorgaande route voor autoverkeer die alle buurten verbindt, daarom is de fietsroute Aalscholverpad zo belangrijk voor Diemen Zuid.

Het Aalscholverpad is een duidelijke fietsroute van gekleurd asfalt, afwisselend begeleid door grasstroken, lage beplanting en bomen van de 2de orde. Via de woonstraten en fietspaden sluit hij aan de woonbuurten oostelijk en westelijk aan. Daar waar hij parallel met woonstraten of de busbaan loopt is er een duidelijke afscheiding door beplanting.

Ontwikkelingen:

Kans op herinrichting noordelijkste stuk tussen Beukenhorst en Anne Frankwijk.

Conclusie:

Het Aalscholverpad loopt vrij van de autoroutes tussen de woonwijken van de Weespertrekvaart tot aan de Gooiseweg. De verharding is consequent in rood asfalt uitgevoerd. De beplanting is divers en niet consequent doorgetrokken. Bomen staan onregelmatig verspreid. Dat komt door de onvoldoende ondergrondse groeiruimte door een tracé van kabels en leidingen. Daardoor maakt het soms te weinig de indruk dé fietsverbinding in Diemen Zuid te zijn.

Streefbeeld Aalscholverpad Groene fiets- en voetgangersroute

met lage beplanting of bloemrijk gras en duidelijke accenten door bomen van de 2de orde aan de kruispunten met de woonstraten. Aan het begin en eindpunt van de route (kruispunt met Weespertrekvaart en met de Gooiseweg) duidelijk accent door bijzondere bomen 1ste grootte.

Doorsnede Aalscholverpad

Voorstellen Aalscholverpad:

1Zorgen voor continuïteit in de inrichting van de beplantings- strook langs het Aalscholver- pad, opstellen soortenplan voor renovatiewerkzaam- heden.

2Onderzoek waar bomen op kruispunten met de woonstraten geplaatst kunnen worden, aanplant bomen met optimale groeiomstandigheden.

Ligging van de groene noord-zuid as langs de Diem/ provinciale weg

Langs de Diem/ Sportlaan/ provinciale weg/ Daalwijkdreef

Beschrijving huidige situatie:

Deze route is een belangrijke drager voor de hoofdgroenstructuur van Diemen. Deze loopt in Diemen Noord en Centrum langs de Diem en sluit ter hoogte van de Muidertrekvaart op de Provincialeweg aan. Langs de Provincialeweg en de Daalwijkdreef loopt in de huidige situatie geen fietsroute. Dit is wel wenselijk als verbinding met de groengebieden van Overamstel. In de huidige situatie ontbreken enkele aansluitingen en delen van de route. De beschrijving van de knelpunten staat in § 6.2 Groene routes.

Ontwikkelingen:

Verbreding A1 biedt kansen voor de realisatie van fietsverbindingen onder de A1 door.

Conclusie:

De route langs de oostrand van Diemen is een belangrijke verbinding tussen groengebied Diemerpolder en groengebied Overamstel.

Er is een aantal knelpunten in de verbindingen, deze zijn in het thema groene routes opgenomen.

Streefbeeld:

Halfverhard fietspad langs de Diem met zicht op de rietlanden langs de Diem, zichtlijnen naar het water en een aantal toegangsmogelijkheden tot het water (zie thema groene routes § 6.2). Beplanting langs het pad bestaat uit ruige grasstroken. Geasfalteerd fietspad vanaf de Muidertrekvaart, gescheiden van de provinciale weg door een grasstrook. Bij ontwikkeling van het fietspad langs de Daalwijkdreef is er een beplantingsstrook met heggen of een grasstrook met bomen tussen fietspad en weg.

Voorstellen langs de Diem:

1Vaststellen route als hoofdfietsroute aan de oostelijke kant van Diemen;

2Zorgen voor goede toestand verharding en continuïteit in de begeleidende beplanting;

3Overleg met provincie over mogelijkheden aanleg fietsroute bij herinrichting;

4De voorstellen met betrekking op de route, aansluitingen en knelpunten zijn in thema 6.2 groene routes verwerkt.

Ligging van de groen blauwe zone langs de Weespertrekvaart-Hartveldseweg-Muiderstraatweg

5.4.2 De groenblauwe oost west assen

Weespertrekvaart – Hartveldseweg – Muiderstraatweg

Beschrijving huidige situatie:

De belangrijkste openbare ruimte in de stedelijke structuur van Diemen is de Weespertrekvaart met daarlangs het Hartveldseweg en Muiderstraatweg aan de noordoever en de Venserkade en Prins Hendrikkade aan de zuidoever. Niet alleen historisch heeft deze openbare ruimte grote betekenis voor Diemen, het is ook de meest herkenbare structuur van Diemen.

Aansluiting

In het westen sluit de Hartveldseweg aan stadsdeel Oost van Amsterdam aan met de A10 als duidelijke grens. De Weespertrekvaart vormt vanaf hier samen met de Hartveldseweg en Muiderstraatweg een belangrijke structuur. Bij de entree is de openbare ruimte niet goed vormgegeven.

In het oosten krijgt de sterke structuur van Trekvaart en Muiderstraatweg een duidelijke scheiding doordat de Trekvaart eindigt en het spoorwegviaduct de structuur doorkruist. De gedempte Muidertrekvaart is vanaf dit punt alleen nog door de aanwezigheid van de Muiderstraatweg te ervaren, de Weespertrekvaart buigt zuidoostelijk af en vormt vanaf de provinciale weg s113 de grens tussen Diemen en Amsterdam Zuidoost. De tramlijn, tussen de Middenweg in Amsterdam en de Hartveldseweg, heeft net voorbij het spoorlijnviaduct ook zijn eindpunt bereikt.

In de nieuwe stedelijke ontwikkeling van de Plantage de Sniep wordt het gedempte water van de Muidertrekvaart heropend. Plantage de Sniep overbrugt de scheiding door het spoorviaduct en het woongebied van Diemen breidt zich in oostelijke richting uit tot vlak voor de Diem. Op dit punt is in de inrichting van de openbare ruimte de entree van Diemen niet goed herkenbaar.

De Muiderstraatweg loopt verder richting het recreatiegebied Diemerbos, kruist de Diem en loopt langs bedrijventerrein Stammerdijk.

Profiel en inrichting

De Weespertrekvaart heeft in het gemeentegebied van Diemen harde oevers met damwanden en een aanlegplaats. Direct langs het water loopt doorgaans een voetpad, gescheiden door gras, beplanting of bomen van het fietspad, grenzend aan de rijbanen van auto’s en de tramlijn. Aan de noordkant van de Hartveldseweg loopt eveneens een voetpad dat vóór de bebouwing die gericht is op de Weespertrekvaart ligt.

De relatie van de kant van de boulevard met de overkant aan de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is zwak door de sterke scheiding door het verkeer en het ontbreken van visuele relaties.

Langs de noordoever van de Weespertrekvaart ligt een boulevard die hoofdzakelijk begeleid is door platanen. Tussen de A10 en de rooms-katholieke kerk staan de bomen in gras. Tussen de kerk en de Diemerbrug staan de platanen in beplanting en worden ze als leibomen beheerd. Ter hoogte van de Diemerbrug staan langs het water bolvormige bomen 3de orde in verharding met bloembakken tot voorbij de Diemerbrug. Vanaf hier tot aan het spoorlijnviaduct staan de platanen in verharding.

Ontwikkelingen:

Ontwikkeling woon- en werkgebied de Sniep

Verlenging van de tramlijn in de richting van het Diemerbos

Bouw café aan Diemerbrug

Conclusie:

De Weespertrekvaart is een belangrijke openbare ruimte voor Diemen met historische waarde.

De Hartveldseweg en Muiderstraatweg, in het hart van Diemen langs de Weespertrekvaart gelegen, verbindt Diemen met het Diemerbos.

De Weespertrekvaart buigt ter hoogte van het punt van de Sniep af richting zuidoost en vormt de zuidelijke grens van Diemen met Amsterdam Zuidoost.

De Muiderstraatweg is vanaf het spoorlijnviaduct gedempt en zal met de ontwikkeling van de Sniep worden heropend.

Een duidelijke vormgegeven entree voor de bebouwde kom van Diemen ontbreekt zowel in het oosten als in het westen.

De noord- en de zuidoever hebben verschillende functies en inrichting: de noordoever hoort bij de hoofdassen in de hoofdgroenstructuur en is een boulevard met doorgaande wegstructuren, de zuidoever hoort bij het groene wijknetwerk.

De relatie van de boulevard met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is zwak.

De zuidoever is de oever waar men vanaf de boulevard op uitkijkt.

Er liggen kansen in de ontwikkeling van deze boulevard door de ontwikkelingen op het gebied van de Sniep en door de verlenging van de tramlijn.

Doorsnede Weespertrekvaart

Streefbeeld:

Ontwikkeling van een boulevard vanaf de A10 tot aan de Sportlaan.

De boulevard aan de noordkant van de Weespertrekvaart heeft duidelijke ruimtelijke begin- en eindpunten (A10 en kruispunt met Sportlaan).

De aansluitingen van de wandel/ fietsroutes op de omgeving (Amsterdam en recreatie- gebieden oostelijk van Diemen) zijn optimaal.

De noordoever heeft een inrichting die hoort bij de boulevard functie: één type verharding en één soort bomen. Bij de parel bij de brug is een afwijkend type verharding gebruikt. De parel en bijzondere plekken (historische gebouwen) zijn met leibomen geaccentueerd. Verderop staan de bomen in gras. Langs de boulevard zijn zitplekken ingericht. ’s Nachts is de boulevard verlicht met een bijzonder type lichtmasten. Ook het overige meubilair is bijzonder.

De relatie met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is verbeterd door de gevels van historische gebouwen vrij te houden van beplanting en door deze kant met een transparante bomenrij te begeleiden. Oversteekmogelijkheden van de weg zijn verbeterd.

Aanlegplaatsen langs de boulevard bevinden zich bij het te ontwikkelen gebied Plantage de Sniep.

Voorstellen Weespertrekvaart – Hartveldseweg – Muiderstraatweg:

1Ontwerp van duidelijke begin- en eindpunten (A10 en kruispunt met Sportlaan);

2Bij herprofilering of wegwerkzaamheden zorgen voor voldoende breed profiel voor bomen in gras langs de hele boulevard;

3Gebruik van één type verharding langs de hele boulevard;

4Toepassing van platanen langs de hele boulevard;

5Aanleg van aantrekkelijke zitplekken langs de boulevard;

6In plannen voor inrichting openbare ruimte een bijzonder type straatmeubilair vaststellen;

7Onderzoek naar verbetering relatie van de boulevard met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg;

8Oversteekmogelijkheden verbeteren van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg;

9Historische gebouwen langs de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg vrij houden van beplanting;

10Bij de plannen voor ontwikkeling van de Sniep aanlegplaatsen voor pleziervaartboten inplannen.

Voorstellen voor routes en aansluitingen zijn te vinden bij thema groene routes.

Ligging van de groen blauwe zone langs het Amsterdam-Rijnkanaal

Amsterdam-Rijnkanaal

Beschrijving huidige situatie:

Langs het Amsterdam-Rijnkanaal met de fietsverbinding van Amsterdam naar Utrecht ligt de noordelijke groenblauwe zone van Diemen. In deze zone presenteert Diemen zich aan recreanten en passanten.

Langs de Kanaaldijk ligt een fietspad met een laan van essen in een berm. Er is slechts een zitplek. De Kanaaldijk ligt binnen het gemeente gebied van Diemen. Het fietspad en met een bermstrook van een meter aan weerszijden zijn in beheer van de gemeente, het overige dijktalud is in beheer bij Rijkswaterstaat. Vanaf de Diem zijn het pad en de bermstrook in beheer bij Groengebied Amstelland.

Ontwikkelingen:

Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend.

Conclusies:

De zone langs het Amsterdam-Rijnkanaal is een belangrijke bovengemeentelijke fietsverbinding tussen Amsterdam en Utrecht.

Diemen presenteert hier zich hier aan passanten en recreanten. Er is slechts een zitplek langs het kanaal.

De kanaaldijk is in beheer bij Rijkswaterstaat.

Streefbeeld:

Behouden huidig beeld van een fietspad langs het lommerrijk kanaaldijk; Bloemrijk grasland aan het zuidelijke talud;

Zit- en rustplekken langs het water.

Voorstellen Amsterdam-Rijnkanaal:

1Aanleg van rust- en verblijfsplekken voor passanten en recreanten;

2Ontwikkeling bloemrijk grasland aan het zuidelijke talud.

Zone spoorzicht, Israëlitische begraafplaats, Landlust

5.4.3 De groene oost west assen

Zone spoorzicht, Nederlands-Israëlitische begraafplaats, Landlust

Beschrijving huidige situatie:

Tussen de A1 en de Gooilijn ligt de ecologisch waardevolle zone van het park Spoorzicht, de Israëlitische begraafplaats en het poldergebied Landlust. De zone sluit met de Diem aan op een provinciale ecologische verbindingszone. De gebieden zijn kerngebied van de Ringslang en hebben hoge natuurwaarden.

Ontwikkelingen:

Mogelijke opheffing van de functie van rangeerterrein van de ringspoorbaan; Verbreding A1.

Conclusies

-De zone Spoorzicht, Israëlitische begraafplaats, Landlust is ecologisch waardevol door bestaande natuurwaarden en aansluiting aan de provinciale ecologische verbindingszone.

-De functie van de ringspoorbaan als rangeerterrein wordt mogelijk opgeheven. Dit biedt kansen om de spoordijken te integreren in een natuurparkzone.

Streefbeeld:

Ecologisch waardevolle gebieden onderling met elkaar verbonden door de oude spoordijk als ecologische verbindingszone.

Omdat deze zone uit verschillende elementen bestaat die ieder een eigen geschiedenis en betekenis en verschillende beheerders hebben, worden hieronder apart de beschrijvingen en streefbeelden van de twee belangrijkste gebieden beschreven.

Park Spoorzicht:

Op het voormalige gebied van een sportcomplex heeft zich in de loop van de tijd een oase voor de natuur ontwikkeld. Het gebied is begrensd door spoortaluds en te woonbuurt Spoorzicht. Dit stedelijk natuurgebied is ontstaan door achterwege laten van onderhoud aan het buitengebruik gestelde sportterrein. Spoorzicht bestaat uit jong Elzen- Essenbos met een ruige ondergroei van bramen en brandnetels. Dit biedt veel dekking en voedsel aan allerlei soorten insecten, kleine zoogdieren en vogels. Spoorzicht is via de spoortaluds ecologisch verbonden met het buitengebied maar ligt verder vrij geïsoleerd in een bebouwde omgeving.

Spoorzicht heeft met name betekenis voor de stadsnatuur en biedt mogelijkheden voor natuureducatie.

Spoorzicht is op dit moment toegankelijk via twee bruggetjes over de omgrenzende watergang, die met bouwhekwerken gemarkeerd zijn.

Ontwikkelingen:

Mogelijke opheffing van de functie van rangeerterrein van de ringspoorbaan.

Conclusie:

-Spoorzicht heeft een belangrijke waarde voor de stadsnatuur en scoort op de natuurwaardenkaart van Amsterdam een 4 (vrij hoog).

-De aansluiting op de omgevende natuur- en buitengebieden is beperkt en loopt vooral via de spoortaluds.

-De toegang is niet uitnodigend en er ontbreken informatieborden over het park.

-De waterkwaliteit van de watergang die het park omgrensd is slecht.

Streefbeeld:

De gemeente behoudt en beschermt Spoorzicht als stadsnatuurgebied.

De verbinding van Spoorzicht met het buitengebied in het oosten van Diemen en met het Diemer wandellandschap in het noorden (de Omloop) en in het zuiden (Ringvaart langs A10) is nog te verbeteren door de Ouddiemerlaan en de spoorlijnen bij de spoorwerkzaamheden te ondertunnelen met faunapassages en via paden aan te sluiten aan het padenstelsel in het Diemer wandellandschap.

De toegangen zijn duidelijk herkenbaar en bezoekers worden via borden geïnformeerd over de flora en fauna en over de gedragscode in dit gebied.

Er vinden regelmatig excursies plaats.

Er is een natuurspeelzone en een kleinschalig evenemententerrein voor buurtbarbecues. In de winter kan hier op natuurijs worden geschaatst.

De waterkwaliteit is verbeterd door doorgaande watergangen en ecologische oeverzones (helofytenfilter).

Nederlands-Israëlitische begraafplaats

De Nederlands-Israëlitische begraafplaats ligt in de buurt Buitenlust (oude gedeelte) en loopt door achter het spoortalud in de buurt Landlust (nieuwe gedeelte). Deze is niet in beheer bij de gemeente en heeft een belangrijke waarde voor de cultuurhistorie en de ecologie in Diemen. De hele begraafplaats heeft de status van rijksmonument. De eerste begrafenissen op de begraafplaats vonden plaats in 1913. Behalve op zaterdag mag de begraafplaats worden bezocht op voorwaarde dat bezoekers zich respectvol gedragen. Evenals Spoorzicht behoort deze begraafplaats tot het kerngebied van de Ringslang en wordt hier extensief groenbeheer uitgevoerd.

Conclusie:

De Nederlands-Israëlitische begraafplaats is in ecologische en cultuurhistorische opzicht waardevol voor Diemen:

-het heeft de status van Rijksmonument,

-het vormt een kerngebied van de Ringslang,

-de begraafplaats is niet in beheer bij de gemeente Diemen,

-entree ter hoogte van de werf (Landlust) verbeteren.

Beeld:

Beeld behorend bij een Israëlitische begraafplaats met gekantelde grafstenen, extensief beheer, geen aangelegde beplanting en bomen op en direct langs de grafvelden.

Streefbeeld:

Behouden huidig (extensief) beheer.

Nederlands-Israëlitische begraafplaats

Padje in park Spoorzicht

Voorstellen Spoorzicht:

1Behouden en beschermen park Spoorzicht als stadsnatuurgebied;

2Verbeteren verbindingen van Spoorzicht met het Diemer wandellandschap en creëren intern routenetwerk;

3Toegangen verbeteren;

4Aanleg natuurspeelzone en kleinschalig evenemententerrein;

5Vrijhouden grasveld voor natuurijsbaan;

6Watergangen met elkaar verbinden, aanleg ecologische oeverzones.

Voorstellen Nederlands-Israëlitische begraafplaats

1Behouden huidige status als Rijksmonument;

2Behouden huidig (extensief) beheer;

3Entree ter hoogte van de werf (Landlust) verbeteren.

Ligging van de parkzone Gooiseweg

Gooiseweg

Beschrijving huidige situatie:

Langs de Gooiseweg bevinden zich aan weerszijden brede stroken met parkachtige beplanting van bosplantsoen, grasvelden en bomen met een bovengemeentelijke doorgaande fietspad (Reigerpad). Er zijn een aantal speelvelden aanwezig in deze zone. De Gooiseweg ligt verhoogd ten opzichte van de woongebieden en het fietspad, gaat schuil achter geluidswanden en beplanting en is het autoverkeer is een bron van luchtvervuiling. Er zijn een aantal lusvormige op- en afritten van Diemen Zuid naar de Gooiseweg die het gebied versnipperen.

Ontwikkelingen:

Er zijn geen ontwikkelingen bekend.

Conclusie:

Er bevinden zich brede groene stroken aan weerszijden van de Gooiseweg met een doorgaande bovengemeentelijke fietsverbinding.

De Gooiseweg en de op- en afritten zorgen voor versnippering van deze zone en het autoverkeer is een bron van luchtvervuiling.

Streefbeeld:

Op korte termijn: behouden van de huidige inrichting. Lichte aanpassingen in beplanting ten behoeve van luchtfiltering. Langs paden beplanting overzichtelijk houden.

Op lange termijn: ontwikkeling van een parkachtige samenhangende zone langs de Gooiseweg, met beplanting die de luchtfiltering ondersteunt.

Voorstellen Gooiseweg:

1Korte termijn: Behouden beplantingsstructuur langs de Gooiseweg, lichte aanpassingen ten behoeve van luchtfiltering (zie thema milieu en groen § 6.4);

2Groenstructuur beter aan laten sluiten aan de wijken.

Ligging van de wijkas Diemen Noord

5.4.4 Het groene wijknetwerk

Beschrijving huidige situatie:

Het groene wijknetwerk ligt loodrecht op de hoofdassen in noord-zuid richting en het zijn buurtontsluitingsroutes voor langzaam verkeer. Ze verbinden de buurten met elkaar en met het buitengebied of met belangrijke functies in aangrenzende gemeentes.

Er liggen aan start/ eindpunten van een aantal routes bijzondere plekken, deze zijn in het thema groene routes (§ 6.2) uitgewerkt.

Algemene conclusie:

Het groene wijknetwerk verbindt de buurten met elkaar, met de hoofdassen en met andere stadsdelen.

Oost-west as Diemen Noord

Centraal door de wijken van Diemen Noord tussen A1/ Diemerpolderweg en de Amsterdam-Rijnkanaal, is een fietspad gelegen. Aan weerszijden van dit pad liggen stroken met heesterbeplanting en bomen. Daardoor is het pad als verbindende route duidelijk herkenbaar. Langs de route liggen de belangrijkste voorzieningen van Diemen Noord: het winkelcentrum, het gezondheidscentrum, de scholen en een aantal speelplaatsen. De vitaliteit van de bomen en de beplanting in de groenstroken is niet optimaal. In het oosten sluit deze as aan op het recreatiegebied Diemerpolder met als eindpunt de Diem. Deze route loopt door een open polderlandschap, dat in beheer is bij Groengebied Amstelland, en is begeleid door grasbermen.

Conclusie:

-Door Diemen Noord loopt een fietspad met bomen en beplanting aan weerszijden.

-De vitaliteit van de bomen en de beplanting langs deze stroken is niet optimaal.

-deze as verbindt Diemen Noord met recreatiegebied Diemerpolder.

-in de Diemerpolder loopt deze route door een polderlandschap, dat in beheer is bij Groengebied Amstelland.

Ontwikkelingen:

Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend.

Streefbeeld:

Bomen 2de grootte als begeleidende laan van het fietspad met goede groeiomstan- digheden in vitale en bloemrijke beplanting.

In de Diemerpolder liggen langs deze as door grasbermen.

Voorstellen oost-west as Diemen Noord:

1Bij renovatie bomen voor voldoende groeiruimte zorgen en voor optimale groeiomstandigheden.

Voorstellen voor aansluiting op het groene route netwerk en inrichting van ingangen zijn opgenomen in thema groene routes § 6.4

Ligging van de wijkkas Wilhelminaplantsoen – Prinses Beatrixlaan

Wilhelminaplantsoen – Prinses Beatrixlaan

Beschrijving huidige situatie:

Het Wilhelminaplantsoen en de Prinses Beatrixlaan zijn brede straten, waarlangs geparkeerd wordt. Zij zijn duidelijk herkenbaar als buurtontsluitingswegen en maken deel uit van de hoofdverkeerstructuur. Door ruimtegebrek ontbreekt op delen de beplanting met bomen. De bebouwing bestaat overwegend uit appartementenblokken en staat op enige afstand van de straat. In het verbrede profiel staan plaatselijk beplantingsgroepen. Het plantsoen aan het eind van het Wilhelminaplantsoen is waardevol door een grote opvallende boomgroep. De as sluit in het westen via een brug over de A10 aan op de sportcomplexen van Watergraafsmeer en in het oosten aan het sportcomplex van Diemen. Er zijn een aantal knelpunten in deze verbindingen, deze zijn in thema groene routes § 6.2 beschreven.

Conclusie:

-Wilhelminaplantsoen en de Prinses Beatrixlaan maken deel uit van de hoofdverkeerstructuur en zijn duidelijk herkenbaar;

-De beplanting met bomen ontbreekt deels door ruimtegebrek;

-De bebouwing staat niet direct langs de straat waardoor het straatprofiel wordt verbreed;

-Het plantsoen aan het eind van het Wilhelminaplantsoen is waardevol door een grote opvallende boomgroep;

-De as verbindt Diemen Centrum met de sportcomplexen van Watergraafsmeer en van Diemen. In deze verbinding bestaan een aantal knelpunten. Deze zijn in thema §6.2 groene routes beschreven.

Ontwikkelingen

Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend.

Streefbeeld:

Bomenrij 2de grootte met voldoende boven- en ondergrondse groeiruimte. Doorgaande verbinding naar de sportcomplexen in het oosten en westen.

Voorstellen Wilhelminaplantsoen/ Prinses Beatrixlaan:

1Bij herinrichting voor een voldoend breed straatprofiel zorgen en de doorgaande boomstructuur complementeren met eenheid in de toe te passen soorten.

Ligging van de wijkasVenserkade

Venserkade – Weesperstraat

Beschrijving huidige situatie:

Aan de zuidoever van de Weespertrekvaart bevindt zich een doorgaande route. Er is geen continuïteit in de inrichting van de route. Het oostelijke stuk bestaat uit een geasfalteerd fietspad op een dijk met rechts en links water. Vanaf de brug bij de Bovenrijkersloot/ Eendenpad ligt er enkel een onverhard pad voor voetgangers op een dijk die aansluit op de Venserkade. Langs de Loskade loopt een verhard paadje. Tot het kruispunt met de Weesperstraat is de gehele route alleen voor fietsers en voetgangers bereikbaar. De Weesperstraat loopt vervolgens vlak langs de trekvaart en het bedrijventerrein Verrijn Stuart en gaat over in de Provincialeweg langs de Weespertrekvaart.

Er ontbreekt een doorgaande groene structuur. Op het meest westelijke stuk tot aan de Venserkade zijn er naast of boven de damwanden natuurvriendelijke oevers. De Loskade is vrij van beplanting. Op het stuk tussen de Loskade en de brug bij de Bovenrijkersloot is staat vóór een historisch gebouw (burgemeesterswoning) een strook met hoge struiken. De Prins Hendrikkade en de Weesperstraat hebben geen begeleidende beplanting.

Conclusie:

De verbinding voor langzaam verkeer is doorgaand maar er ontbreekt continuïteit in de inrichting.

Streefbeeld:

De zuidoever (inclusief de waterpartij en beplanting voor het verzorgingsthuis) tussen de bruggen is overzichtelijk, divers en aantrekkelijk ingericht met ecologische oevers, groene oases en een aanlegplaats.

Langs de Prins Hendrikkade een stenige uitstraling met zicht op de noordoever. Langs de Weesperstraat een transparante bomenrij.

Voorstellen Venserkade -Weesperstraat:

1Ontwerp voor de zuidoever tussen de Diemerbrug en Venserbrug maken voor een samenhangend groen beeld inclusief de waterpartij en beplanting voor het verzorgingsthuis.

2Bij herinrichting Verrijn Stuart een bomenrij langs de Weesperstraat aanleggen.

Ligging van de wijkas Eendenpad - Zwanenpad

Eendenpad – Zwanenpad

Beschrijving huidige situatie:

Onderdeel van het ecologische netwerk. Een singel als grens tussen buurten met brede groene oevers, plaatselijk grenzend aan achtertuinen of aan voorzieningen (school en sportcentrum). Een deel van de groene strook is toegankelijk en overzichtelijk, op andere plekken is het zicht op de watergang door dichte beplanting verhinderd. In Verrijn Stuart ontbreekt een doorgaande verbinding langs het water. Deze verbinding is op langere termijn gewenst om een optimaal routenetwerk te creëren.

Conclusie:

-Onderdeel van het ecologische netwerk.

-Een deel van de groene strook is toegankelijk en overzichtelijk, plaatselijk is het zicht op de watergang door dichte beplanting verhinderd

-In Verrijn Stuart ontbreekt de verbinding langs het water, deze is wenselijk

Ontwikkelingen:

Herinrichting van bedrijventerrein Verrijn Stuart

Streefbeeld:

Lage beplanting en grasstroken langs watergangen met natuurvriendelijke oevers. Zicht op het water is mogelijk.

Natuurvriendelijke oevers zoals bij de Henry Dunantlaan.

Verbindingen tussen de watergangen voor betere doorstroming en ecologische doelen. Pad langs het water met ecologische oevers in Verrijn Stuart.

Voorstellen Eendenpad/ Zwanenpad:

1Aanleg natuurvriendelijke oevers waar deze ontbreken;

2Op enkele plekken de hoge beplanting langs de oeverzones verwijderen voor een betere beleving van de oevers en water, gedeeltelijk behouden ter bevordering van ecologische waarde;

3Verbindingen tussen de watergangen verbeteren;

4Bij herinrichting Verrijn Stuart zorgen voor een pad langs de watergang langs het spoor.

Ligging van de wijkas Roggekamp - Roerdomppad

Roggekamp- Roerdomppad

Beschrijving huidige situatie:

Tussen de wijken Akkerland en Bomenrijk en tussen Polderland en Kruidenhof ligt een parkachtige groenstrook. Deze fungeert als scheiding tussen de wijken en heeft ook een betekenis voor de aanliggende wijken als wandelpark en speelterrein. Behalve routes voor langzaam verkeer liggen in het zuidelijke deel een busbaan en een gedeelte van de Bovenrijkersloot. De ruimtelijke samenhang in deze wijkas is niet overal duidelijk. Het Roerdomppad loopt onder het spoorweg door naar Bergwijkpark. In Bergwijkpark loopt het Roerdomppad parallel met de Bergwijkdreef, een verhoogde ontsluitingsroute voor auto’s. De beplanting bestaat hier uit bermstroken met bomen.

Conclusie:

-Deze as is in Diemen Zuid een parkachtige groenstrook als grens tussen twee wijken;

-De samenhang in deze wijkas kan verbeterd worden.

-Het Roerdomppad in Bergwijkpark ligt op maaiveld met de bebouwing, lager dan de Bergwijkdreef.

Ontwikkelingen:

Er zijn op de lange termijn ontwikkelingsplannen voor Bergwijkpark.

Streefbeeld:

Voor de ruimtelijke samenhang is het belangrijk dat de grasstroken langs de route ook op de smallere stukken doorlopen.

Pad tussen Akkerland en Bomenrijk: parkachtig landschap met een aantal grasveldjes en verspringende paden, groepen van bomen van 2de grootte in gazon en bloemrijk grasland.

Pad tussen Polderland en Kruidenhof: brede grasstroken met begeleidende bomenrij 2de grootte langs fietspad.

Roerdomppad in Bergwijkpark: fietspad begeleid door groepen bomen van de 2de grootte in kort gras en op taluds bloemrijke grasstroken.

Voorstellen Roggekamp- Roerdomppad:

1Beheer grasvelden tussen Akkerland en Bomenrijk gedeeltelijk extensieveren ter bevordering bloemrijkdom, leefgebied voor insecten en vlinders en natuurbele- ving bewoners;

2Grasstroken tussen Polderland en Kruidenhof: te kleine vakken bij herprofilering vergroten en samenhangende stukken van maken;

3Realiseren streefbeeld bij renovatie of herinrichting;

4Beheer van een deel van de grasvelden langs het Roerdomppad in Bergwijkpark extensieveren ter bevordering bloemrijkdom, leefgebied voor insecten en vlinders en natuurbeleving bewoners.

Ligging Diemer wandellandschap

5.4.5 Diemer wandellandschap

Beschrijving huidige situatie:

Het Diemer wandellandschap bevindt zich langs de lijnen met grote infrastructuur

1A10 Ringweg oost, A1, de spoorlijnen Gooi-/ Flevolijn en zuidelijke tak Ringspoorlijn

en is toegekeerd naar de woon- en werkgebieden.

De infrastructurele lijnen waar het Diemer wandellandschap aan gekoppeld is vormen een fysieke barrière doordat ze op grondlichamen liggen en van geluidsschermen voorzien zijn. Er is een aantal onderdoorgangen aanwezig tussen de woongebieden en naar de werkgebieden. Op de routes vanuit de woongebieden naar de natuur- en recreatiegebieden zijn de doorgangen beperkt.

Doordat de woongebieden van Diemen van binnenin zijn ontsloten en vaak van het Diemer wandellandschap gescheiden zijn door watergangen, is deze belangrijke recreatiezone op een beperkt aantal punten toegankelijk. Dit zijn meestal de kruispunten van de paden in het wandellandschap met de wijkontsluiting. Het padenstelsel door het Diemer wandellandschap heen is niet doorgaand: barrières worden onder andere gevormd door volkstuinen en het metrostation Diemen Zuid.

De bevolking van Diemen hecht veel waarde aan het Diemer wandellandschap: er zijn volkstuinen, speelvelden, hier worden ommetjes gemaakt en honden uitgelaten. Hier geniet men van vogels, insecten en wilde planten. Binnen deze zone liggen watergangen voor berging en afvoer van water, die in samenhang met de oeverzones ook een ecologische functie vervullen. Een aantal oevers is reeds ecologisch ingericht en beheerd, de meeste oevers zijn echter nog op conventionele wijze ingericht en beheerd. Dit gebied is in het Natuurbeleidsplan van Diemen als ecologische verbindingszone beschreven. Onder andere is hier de Ringslang aanwezig. Ook vervult de beplanting langs de infrastructuur een functie voor vermindering van geluidshinder en voor het filteren van lucht.

De paden in het Diemer wandellandschap zijn in principe ’s nachts niet verlicht om nachtelijk gebruik te beperken en de natuurwaarde te bevorderen.

Ontwikkelingen:

Bij verbreding van de spoorweg (Gooilijn) vinden ingrepen plaats op het Diemer wandellandschap langs het Ajaxpad en trimpad. Hier liggen kansen om verbindingen onder het spoor te realiseren.

Voor een deel van de Ringspoorbaan vervalt de functie van spoorlijn door de verbreding van de Gooilijn. Hierdoor ontstaan kansen voor ecologische ontwikkelingen.

Door overname van de begraafplaats “Rustoord” door de gemeente Diemen moeten er nieuwe parkeerplaatsen worden aangelegd tegen het Diemer wandellandschap langs de spoorlijn aan. Dit biedt een kans om tegelijkertijd de ingang op te knappen.

Ontwikkeling van Plantage de Sniep. Mogelijkheden om voetgangersbrug over de trekvaarten heen te realiseren, gekoppeld aan de spoorlijn.

Conclusie:

-Het Diemer wandellandschap omsluit de woongebieden langs de grote infrastructuurlijnen, die voor geluidsoverlast en luchtvervuiling zorgen.

-De infrastructuur vormt fysieke barrières en er ontbreekt een aantal wenselijke doorgangen vanuit de woongebieden naar de natuur- en recreatiegebieden.

-De toegangen tot het Diemer wandellandschap liggen vooral bij de kruispunten van het padenstelsel met de wijkontsluiting.

-Het padenstelsel in het Diemer wandellandschap is niet doorgaand, met name volkstuinen vormen barrières.

-Het Diemer wandellandschap vervult verschillende functies: voor recreatie, ecologie, waterberging en de luchtkwaliteitsverbetering.

-Een aantal watergangen heeft al ecologische oeverzones, de meeste oeverzones zijn conventioneel ingericht en beheerd.

-’s Nachts zijn de paden niet verlicht om betreden niet te bevorderen.

-Er vinden ontwikkelingen plaats door werkzaamheden aan spoorwegen, die kansen bieden voor het verbinden van gebieden onder de spoorwegen door.

Streefbeeld:

In het Diemer wandellandschap vindt een groot scala aan functies een plek: natuur, recreatie, waterhuishouding en luchtkwaliteitsverbetering. Kinderen kunnen spelen in het groen, in de volkstuinen is er ruimte om eigen groente en bloemen te kweken, bij het wandelen worden dieren geobserveerd en geniet men van de wilde planten. Men kan fietsen tussen de wijken en van en naar de werkgebieden in een prettige groene omgeving. Het biedt ontspanning en de hondenuitlaatgebieden zijn goed bereikbaar en goed beheerd. Er ligt een doorgaand padenstelsel en de verbindingen vanuit de woonwijken zijn optimaal.

De huidige functies blijven behouden en de inrichting is goed van kwaliteit.

In het Diemer wandellandschap worden alleen inheemse soorten beplanting toegepast in vorm van bosplantsoen, ruw gras, bloemrijk gras en oevervegetatie. De beplanting is vlakbij de woonwijken en langs de paden overzichtelijk door voldoende zichtlijnen.

Doorlopende grasstroken zorgen voor ruimtelijke continuïteit.

De paden zijn halfverhard en geschikt voor wandelaars, rollators en kinderwagens.

Streefbeeld ecologie

Volgens het Natuurbeleidsplan van Diemen maken de ecologische zones deel uit van de hoofdgroenstructuur. Zij liggen voornamelijk in het Diemer wandellandschap.

Voor de verbetering van de ecologische waarde worden een aantal principes gevolgd:

•Watergangen en oevers – areaal aan ecologische oeverzones uitbreiden.

•Ecologisch beheer van oevers, bosplantsoen, grasvelden.

•Ecologie beleefbaar vanuit de paden en een aantal “natuurbelevingsplekken”

De watergangen in het Diemer wandellandschap zijn voorzien van ecologische oeverzones. De oeverlijnen zijn glooiend en er zijn ondiepe gedeeltes om een hoge diversiteit aan leefgebieden te bieden. Er komt een grote variatie aan kruidachtige planten en grassen van de (matig) voedselrijke bodems voor. De soorten die hier thuis horen staan beschreven bij thema § 6.1 Toepassen ecologische beplanting en de principes voor de ecologische oeverzones in thema § 6.6 Watergangen en oevers. Het areaal aan ecologische oevers is uitgebreid ten opzichte van de huidige situatie.

Het beheer van oevers, graslanden en bosplantsoen is extensief en afgestemd op ecologische doelen. De leefomstandigheden van inheemse dieren worden behouden en verbeterd, bijvoorbeeld door gebruik te maken van de natuurkalender en de werkzaamheden gefaseerd uit te voeren. De beheerprincipes voor ecologisch beheer staan in hoofdstuk 9.

Voor de burgers zijn de ecologische zones en plekken voornamelijk vanaf de paden beleefbaar. Langs de oevers ligt een aantal uitgemaaide plekken of steigers vanwaar men zicht op het water heeft en de waterflora en -fauna kan observeren.

Streefbeeld spelen in het groen

Het is wenselijk dat er rond kinderspeelplaatsen speelmogelijkheden in het groen zijn. De beplanting moet hier robuust zijn en er staan geen soorten met stekels of doornen.

Een aantal plekken is aangewezen als ruige speelplek in de vorm van bosjes, struwelen of ruigtebegroeiing. Voor elke buurt is er een ruige speelplek, met uitzondering van het centrum. Kinderen uit het centrum kunnen gebruik maken van de plekken in Ruimzicht. De ruige speelplekken bieden kinderen de mogelijkheid voor creatief spel en om contact maken met de natuur. Ze worden in principe in hun gedrag en hun bezigheid niet beperkt. Omdat het groen verschillende functies te gebruiken moet zijn, is ook de combinatie van spelen in het groen en ecologie mogelijk. Kinderen zullen in een groene omgeving met bijzondere planten en dieren respect en belangstelling ontwikkelen voor de inheemse flora en fauna. Hierbij behoort uiteraard ook educatie om hun dit te leren zien en waarderen. De uitgangspunten voor natuureducatie zijn in thema communicatie §6.3 te vinden.

Streefbeeld honden

Gelijkmatig verdeeld over de gemeente ligt een serie hondenuitlaatzones en hondenlosloopgebieden. In de uitlaatzones is het gras langs de paden kort en komen geen ruige planten zoals brandnetel en bramen voor. Binnen de bebouwde kom van Diemen bestaan geen bijzondere voorzieningen voor honden, zoals hondenstrandjes, omdat er te weinig ruimte aanwezig is. De handhaving op de naleving van de regels zal worden versterkt. In het thema honden en groen § 6.7 wordt dieper op dit beleid ingegaan.

Streefbeeld groene routes

De routestructuur vormt een samenhangend stelsel waarin ook de volkstuincomplexen zijn opgenomen. De ontbrekende dwarsverbindingen tussen de woongebieden en de natuur- en recreatiegebieden onder de spoorlijn zijn aangevuld en van faunapassages voorzien. Vanaf de paden is er voldoende overzicht zodat een sociaal veilige situatie ontstaat. Het beheer direct langs de paden is intensiever dan in de rest van het Diemer wandellandschap. De paden zijn in principe niet verlicht, alleen bij de onderdoorgangen is verlichting aanwezig. Een overzicht van alle groene routes staat in thema 6.2 Groene routes. Hierin staan ook de streefbeelden en de knelpunten beschreven.

Streefbeeld luchtkwaliteit

De bestaande beplanting langs de Gooiseweg en de A1 filtert de door autoverkeer vervuilde lucht en vangt vervuiling op. Ook langs de spoorwegen vangt de beplanting fijnstof op. Door soortkeuze, transparantie en vergroting van randlengtes kan de beplanting effectiever zijn voor de luchtkwaliteitsverbetering. Principes voor de opbouw van de beplanting staan in thema groen en milieu § 6.4.

Voorstellen Diemer wandellandschap:

1Areaal aan ecologische oeverzones uitbreiden;

2Ontwikkelen bloemakkers;

3Ecologisch beheer van oevers, bosplantsoen, bloemakkers en grasstroken;

4Aanleg van een aantal “belevingsplekken” (steigers en vlonders);

5Vaststellen en aanleg van natuurspeelgebieden in samenwerking met burgers en belangenverenigingen.

6Voortzetten beheer van een twee meter brede strook kort gemaaid gras langs paden;

7Vorming van een samenhangend stelsel van paden;

8Aansluitingen vanuit de woonbuurten op een aantal plekken verbeteren;

9Gebruik maken van de beplanting als luchtfilter.

Locaties van de groene parels

5.4.6 De groene parels

Beschrijving huidige situatie:

Langs de groene hoofdas in noord-zuid richting ligt een aantal groene parels. Dit zijn gebieden die bijzondere cultuurhistorische, maatschappelijke, landschappelijke of recreatieve betekenis voor Diemen hebben. Al deze parels zijn georiënteerd op het lint van de groene noord-zuid as en bieden verschillende gebruiksmogelijkheden.

Zitmogelijkheden en fietsenrekken zijn aanwezig. Het ambitieniveau voor inrichting en onderhoud is hoog. Er staan borden met informatie over de bijzonderheden van elke locatie. Deze plekken zijn gekoppeld aan de bestaande route ‘Dwars door Diemen’.

Parel 1. Kruispunt Ouddiemerlaan / Amsterdam-Rijnkanaal

Functie: recreatief, landschappelijk

Belang: Deze plek is van bovengemeentelijk belang omdat deze langs de doorgaande fietsroute aan het Amsterdam-Rijnkanaal ligt.

Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend.

Streefbeeld: Het is een zitplek die uitnodigt tot verblijf met hoogwaardig meubilair met uitzicht op het Amsterdam-Rijnkanaal. Een bord informeert over de geschiedenis van de Ouddiemerlaan met zijn historische gebouwen, het Amsterdam-Rijnkanaal en de landschappelijke elementen die men vanaf hier kan zien (bv. Nesciobrug, Diemerzeedijk met erachter IJburg).

Parel 2. Terp historische boerderijplaats Zeldenrust

Functie: maatschappelijk, historisch

Belang: historische boerderijplaats, kruispunt van de wijkas met de groene hoofdas Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend.

Streefbeeld: Ruimtelijke samenhang in de ruimte tussen boerderij, gezondheidscentrum en grasveld. Op het grasveld met fruitbomen ten noorden van de boerderij zijn zit- en speelmogelijkheden. Het zicht op de boerderij vanuit het grasveld is vrij, het grasveld nodigt uit tot verblijf.

Parel 3. Historisch centrum Oud-Diemen

Functie: cultuurhistorisch

Belang: oudste nederzetting van Diemen

Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend.

Streefbeeld: sfeervolle uitstraling door bij de historie passend materiaal. Ingangen naar Oud-Diemen en toegang tot de begraafplaats “Gedenk Te Sterven” duidelijk en uitnodigend. Informatiebord over geschiedenis.

Parel 4. Parkje van Gemertplein bij NS-station Diemen

Functie: cultuurhistorisch, recreatief, maatschappelijk

Belang: grote groene openbare ruimte, ontmoetingspunt, historische boerderijplaats “Kent U Zelve”. Ruimtelijk en ecologisch schakelpunt tussen het wandellandschap oostelijk en westelijk van de Ouddiemerlaan.

Ontwikkelingen: De renovatie van dit parkje is gepland in 2013.

Streefbeeld: Het is een overzichtelijk, toegankelijk, uitnodigend en lommerrijk parkje rond het water met jaarrond bloeiende beplanting. Recreatieve en sociale voorziening gericht op het park. Ontmoetingspunt voor mensen van verschillende leeftijd en cultuur. Vanuit hier is er een logische route naar het wandellandschap.

Parel 5. Centrum marktplein met gemeentehuis en theater

Functie: maatschappelijk, recreatief

Belang: marktplein met maatschappelijke en culturele inrichtingen in de directe omgeving Ontwikkelingen: het marktplein is onderdeel van de algemene herinrichting van het centrumgebied.

Streefbeeld: Het is een lommerrijk marktplein met recreatieve voorzieningen, terras en informele speelaanleidingen. Voorzieningen voor de marktkramen en de kermis.

Informatieborden over de maatschappelijke en culturele instellingen in de omgeving. Samenhang van marktplein, winkelcentrum, gemeentehuis, theater.

Parel 6. Pleintjes aan weerszijden van de brug

Functie: maatschappelijk, recreatief

Belang: knooppunt van de groene noord-zuid as en de groenblauwe oost-west as. Ontwikkelingen: Bouw café-restaurant aan noordwest hoek van brug.

Streefbeeld: Het zijn drie pleintjes waar men tot rust kan komen en genieten van de levendigheid van verkeer en schepen. Ze hebben voornamelijk een stenig karakter en het groen bestaat uit leilindes en bloembakken. Het zuidwestelijke pleintje is ingebed in het aanwezige groen. Op de zuidoostelijke hoek voor het Brugwachtershuisje komt geen pleintje.

Parel 7. Speelplek Aalscholverpad/ Tarwekamp

Functie: maatschappelijk, recreatief

Belang: ligt aan het knooppunt van vier woonbuurten, grote speelvoorzieningen Ontwikkelingen: herinrichtingsplannen voor 2010/11.

Streefbeeld: Er zijn speelvoorzieningen voor kinderen van alle leeftijden en een ontmoetingsplek voor bewoners van alle culturen. De plek heeft een vriendelijke uitstraling doordat ze omzoomd is door een beplanting die jaarrond bloeit.

Zitplek aan het Amsterdam Rijnkanaal (parel 1)

Historisch centrum Oud-Diemen (parel 3)

Vijver in Parkje van Gemertplein (parel 4)

Speelplek Tarwekamp (parel 7)

Voorstellen groene parels:

Parel 1

1Opwaarderen zitplek door hoogwaardig zitmeubilair, uitbreiden aanwezig informatiebord met informatie over de omgeving

Parel 2

2Ontwerp voor samenhangend gebied rond historische boerderijplaats Zeldenrust met verschillende gebruiksfuncties: spelen, rusten, ervaren historie

Parel 3

3Ontwerp voor de verbetering van de toegang (integratie leilindes zoals beschreven in hoofdas noord-zuid-richting).

4Verbeteren toegang van begraafplaats

Parel 4

5Ontwerp voor parkje van Gemertplein volgens de eisen uit het streefbeeld.

Parel 5

6Samenhang creëren tussen marktplein, winkelcentrum, gemeentehuis, theater.

7Ontwerp van marktplein met de eisen zoals beschreven in het streefbeeld.

Parel 6

8Ontwerp van een samenhangend gebied aan de drie hoeken bij de Diemerbrug met voorzieningen zoals beschreven in het streefbeeld

Parel 7

9Herinrichting van speelveld Tarwekamp onder de voorwaarden zoals beschreven in het streefbeeld.

Ligging van de bijzondere groengebieden

5.4.7 bijzondere groengebieden in beheer bij de gemeente

Beschrijving huidige situatie:

Dit zijn gebieden die een belangrijke waarde hebben voor ecologie, cultuurhistorie en sport.

Bergwijkpark

Het Bergwijkpark ligt in het gelijknamige bedrijventerrein. Het park is omringd door kantoren in een ruime stedelijke structuur. Om het park liggen ecologisch ingerichte watergangen die in de wijk doorlopen. Het park functioneert op dit moment matig. Er zijn weinig gebruikers door het ontbreken van woongebieden in de nabije buurt. Het park wordt voornamelijk benut door passanten en in het zuidelijk deel is enige verblijfs- recreatie. De kwaliteit van de groenvoorzieningen is over het algemeen goed, plaatselijk is het park onoverzichtelijk en sociaal onveilig.

Er worden plannen ontwikkeld voor de herinrichting van het hele bedrijventerrein, maar deze worden pas op lange termijn realiteit. Voor de komende periode wordt daarom een vorm van tussentijds gebruik voorgesteld.

Ontwikkelingen:

Er worden plannen voor het hele bedrijventerrein ontwikkeld, die op lange termijn worden gerealiseerd.

Conclusie:

-Het park functioneert op dit moment matig, met name het noordelijk deel wordt alleen door passanten gebruikt.

-De kwaliteit van de groenelementen is over het algemeen goed.

-Voor de komende 10 jaar is het wenselijk om het beheer volgens de huidige kwaliteit te continueren.

-Voor de komende 10 jaar kan een tussentijdse gebruiksvorm onderzocht worden.

Opties voor het streefbeeld voor de planperiode (< 10 jaar):

Ruimte voor stadsnatuur en natuureducatie. Aansluiten via Gooiseweg aan buitengebied; Onderzoeken van de mogelijkheden voor tijdelijke volkstuinen/ moestuinen of kinderdorp/ bouwspeelplaats;

Uitbreiding van oppervlaktewater in combinatie met ruimtelijke planvorming.

Streefbeeld voor toekomstige planontwikkeling (>10 jaar):

Bij herinrichting wijk Bergwijkpark duidelijke interne ontsluiting autoverkeer realiseren. Bij herinrichting Bergwijkpark het water als belangrijke drager houden en ecologisch ontwikkelen.

Voorstellen Bergwijkpark:

1Aansluiting zoeken op burgerinitiatieven, voor realisatie van bijzondere tijdelijke (<10 jaar) gebruiksfuncties voor het Bergwijkpark;

2Bij planvorming Bergwijkpark de waardevolle structuren behouden, doorlopende groenstructuren in plan inpassen (zie ambtelijke kwaliteitsschouw).

3Mogelijk gebied voor een tijdelijk evenemententerrein (<10 jaar).

Begraafplaats Rustoord

De begraafplaats Rustoord ligt oostelijk van het Saan Museum naast de Anne Frankwijk tegen het Diemer wandellandschap van de spoorlijn aan. De ingang ligt aan de Weesperstraat.

De begraafplaats is kleinschalig en heeft een mooie, rustgevende uitstraling. Begrafenissen vinden sinds 1791 plaats. De aula is in 1924 door de toenmalige eigenaar, de Hersteld Lutherse gemeente gebouwd. Op de begraafplaats staan oudere bomen, waaronder populieren, kastanjes, kersen. De kastanjes moeten vanwege ziekte worden gekapt. Bij de overige bomen is sprake van onderhoudsachterstand.

Ontwikkelingen:

De begraafplaats is door de gemeente Diemen aangekocht en in beheer genomen. De gemeente wil van de begraafplaats iets moois maken.

Er is veel achterstand in inrichting en beheer. De bestaande kastanjes moeten vanwege ziekte worden gekapt. De wegen en grafmonumenten zijn verzakt. Er is aanleg van drainage en parkeerplaatsen nodig en de zij- en achterkant van de begraafplaats moeten worden opgeknapt.

Conclusie:

-De uitstraling van de begraafplaats is mooi en rustgevend.

-Er is een aantal oudere, behoudenswaardige bomen aanwezig.

-Doel van de gemeente Diemen is om ‘ iets moois te maken’ van de begraafplaats.

-Er is veel onderhoudsachterstand op de begraafplaats.

-Apart onderzoek naar de historische waarde van de begraafplaats is gewenst.

-Opstellen van een beheerplan voor de begraafplaats is gewenst.

Streefbeeld:

Een begraafplaats met goede padenstructuur en goede waterhuishouding en waar de beplanting en bomen een optimale conditie hebben. Er zijn voldoende zitplekken aanwezig. Op de lange duur is er een gevarieerde soortensamenstelling met bomen van dendrologische en cultuurhistorische waarde, waarbij de monumentale bomen behouden blijven. Op de begraafplaats staan fraaie, oude grafmonumenten en de materialen en het meubilair passen bij de sfeer. Bevorderen toekomstbomen. Er is beeldende kunst tentoongesteld.

Voorstellen Rustoord:

1Opstellen renovatieplannen voor de begraafplaats;

2Zorgen voor optimale groeiomstandigheden voor beplanting en bomen;

3Behoud monumentale bomen en bevorderen toekomstbomen;

4Opbouw gevarieerde soortensamenstelling met bomen van dendrologische en cultuurhistorische waarde;

5Inventarisatie grafmonumenten en beleid voor behoud opstellen;

6Bij herinrichting gebruik van bij sfeer passend materiaal en meubilair;

7Samenwerking zoeken met kunstenaars voor tentoonstellingen beeldende kunst;

8Aanleg van zitplekken op de begraafplaats.

Kaart locaties voor ecologische beplanting

6.9.1 Bomenbeleid

Bomen en hoofdboomstructuur

De gemeente heeft ruim 11.000 bomen in eigendom en beheer. Bomen zijn binnen de groenstructuur van belang voor beeld, ecologie en functioneren van de openbare ruimte.

De bomen die het beeld op gemeenteniveau bepalen staan langs de hoofdboomstructuur, die de hoofdgroenstructuur en de wijkassen begeleidt (zie kaart). Streefbeelden en de richtlijnen voor soorten van deze structuur zijn beschreven in bij de hoofdassen en de wijkassen van de hoofdgroenstructuur (hoofdstuk 5).

Tot de hoofdboomstructuur behoren de boombeplanting langs de Ouddiemerlaan, het Amsterdam-Rijnkanaal, de Hartveldseweg-Muiderstraatweg-Weteringweg, de Diemerpolderweg en de Bergwijkdreef. Langs de Provincialeweg is de huidige boomstructuur nog onvolledig. De bomen langs de Gooiseweg zijn deels in beheer bij de gemeente Amsterdam. De bomenrijen van de hoofdboomstructuur versterken het doorgaande karakter en het belang van de routes.

Er zijn weinig boomstructuren die vanwege hun ouderdom waardevol zijn. De gemeente Diemen is relatief jong en er staan relatief weinig oude bomen. Verder zijn er in het bebouwde gedeelte van Diemen geen bomen te vinden die veel ouder zijn dan 50 jaar. Circa 90 % van het bomenbestand is jonger dan 30 jaar.

Langs het historisch lint van de Ouddiemerlaan komen de meest waardevolle bomen voor. Cultuurhistorisch waardevol is bijvoorbeeld de bomenrij van populieren langs de Ouddiemerlaan in Diemen Noord.

Daarnaast zijn er in de gemeente herdenkingsbomen geplant die voor de toekomst blijvende betekenis hebben. Een lijst met deze bomen is in bijlage 5 opgenomen.

Huidig bomenbeleid

Voor beheer- en inrichtingsvraagstukken voor bomen geldt de Bomenverordening van Diemen als basis. Hierin staat het beleid voor de juridische bescherming van bomen. Verder geeft de Bomenverordening uitgangspunten voor aanvragen voor kap van bomen, herplantplicht, schaderegeling en Iepziekte. De bomenverordening doet ook uitspraken over boombescherming bij ruimtelijke inrichting. In de gemeente zijn herdenkingsbomen aangewezen die extra bescherming genieten.

Om bomen te beschermen stelt de gemeente als eis dat een Bomen Effect Analyse (BEA) wordt opgesteld bij de herinrichtingen van woonwijken en straten waar de inspraakverordening van toepassing is en bij het vellen van houtopstanden die deel uitmaken van de hoofdgroenstructuur en hoofdbomenstructuur. Bij de vervanging van dode of beschadigde bomen is een BEA niet vereist.

In de gemeenteraad is op 21 juni 2007 een motie over monumentale bomen aangenomen. De raad vindt het belangrijk dat in elke wijk en in het buitengebied van Diemen voldoende monumentale bomen staan. Bestaande bomen kunnen duurzaam behouden worden door ze optimaal te onderhouden. Ook kunnen op daarvoor geschikte plekken bomen worden aangeplant om uit te groeien tot monumentale boom. Er is behoefte aan beleid voor behoud en bevorderen van (toekomstige) monumentale bomen. Daarnaast moet het behoud en aanplant van monumentale bomen in de nieuwe en te herziene bestemmingsplannen aan de orde komen.

Ontwikkelingen

De gemeente Diemen is gebouwd op een dik veenpakket. Ter plekke van woongebieden en bedrijventerreinen klinkt het veen door de aangebrachte zandophogingen en de ontwatering gestaag in. De inklink varieert per wijk: in Diemen Noord is het plaatselijk nog 2 tot 5 cm per jaar en sommige gebieden in Diemen Zuid zakken nog nauwelijks. Door het zakken van het maaiveld is het noodzakelijk om geregeld de bestrating en plantsoenen inclusief een deel van de bomen op te hogen. Dan wordt ook de riolering weer op de aanleghoogte gebracht. Deze werkzaamheden zijn nodig om de ontsluiting van woningen en bedrijven functioneel te houden.

Uit het voorgaande blijkt dat het moeilijk is om in de directe woonomgeving van Diemen bomen volwassen te laten worden.

Dit vraagt om een beleid voor de omlooptijd, plaatsing en soortkeuze van bomen en het aanwijzen van bomen die langere tijd mee kunnen gaan.

In de gemeente vindt regelmatig herinrichting van de openbare ruimte plaats en er zijn plannen voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Dit vraagt om een systematische bescherming van waardevolle boombeplantingen. Voor het bepalen van streefbeelden voor de hoofdboomstructuur en de wijkboomstructuren is het wenselijk een bomenstructuurplan op te stellen.

Twee sporen

De situatie in Diemen vraagt om een twee sporen beleid. Enerzijds moet men accepteren dat bomen in de directe woonomgeving een beperkte levensduur hebben, anderzijds is het streven om delen van het bomenbestand een langere levensduur te geven.

Het zorgen voor bomen met een langere levensduur gebeurt door het aanwijzen van toekomstbomen, beschermen en ontwikkelen monumentale bomen, zorgen voor de juiste soortkeuze en hanteren van inrichtingsprincipes die een langere levensduur mogelijk maken. Voor het tot nu toe gehanteerde beleid om bomen bij ophoging zoveel mogelijk te verplanten en te behouden is het wenselijk een keuze te maken tussen verplanten of investeren in een nieuwe boom. Bij de keuze maakt de gemeente een afweging op basis van huidige boomwaarde, verplantkosten, levensvatbaarheid en de gewenste soortkeuze in het streefbeeld. Als er gekozen wordt voor het kappen van de boom, dan dient de plantmaat voor een nieuwe boom gelijkwaardig te zijn aan de gekapte boom. Daarbij gelden twee voorwaarden: de kosten mogen niet hoger zijn dan een eventuele verplanting en de maat van de nieuwe boom in de openbare ruimte is niet groter is dan 50 cm stamomtrek op 130 cm hoogte vanaf maaiveld.

Plantplaatsen

Bij het kiezen van plantplaatsen kan er voor worden gezorgd dat de boom in omstandigheden geplant wordt, waarin hij een langere tijd vitaal kan blijven staan. Een mogelijke oplossing is bijvoorbeeld bomen op terpen of in beplantingsvakken te planten die structureel hoger zijn aangelegd waardoor bomen minder snel met verzakkingproblemen (waterstand) te doen krijgen. Of wordt ook zo veel als mogelijk voorkomen bomen in verharding te plaatsen indien het bomen van de hoofdstructuur zijn.

Voorstellen

Voor het bomenbeleid zijn er de volgende voorstellen:

BM

1Beschermen en ontwikkelen van de hoofdboomstructuur. Aanvullen van de ontbrekende beplantingen volgens het gewenste streefbeeld. Investeren in goede ondergrondse en bovengrondse groeiomstandigheden van bomen in de hoofdboomstructuur.

BM

2Continueren van het beleid voor kapvergunning, herplantplicht, schaderegeling en Iepziekte zoals dit in de Boomverordening 2009 van Diemen is vastgelegd.

BM

3Opstellen van een bomenstructuurplan

BM

4Bevorderen van de duurzaamheid van het bomenbestand door het aanwijzen van monumentale en toekomstbomen. Beschermen en ontwikkelen van beleid monumentale en toekomstbomen.

BM

5Bevorderen van de duurzaamheid van het bomenbestand door soorten toe te passen die enerzijds beter tegen natte omstandigheden kunnen of bomen die bestand zijn tegen een beperkte mate van ophoging of goed verplantbaar zijn.

BM

6Beschermen van waardevolle bomen bij ruimtelijke ontwikkelingen en herinrichting.

BM

7Verlengen van de levensduur van bomen door bij herinrichting de kwaliteit van de groeiplaats te verbeteren en minder bomen in verharding aan te planten.

BM

8Bij herinrichting van de openbare ruimte een afweging maken voor het behoud van bomen op basis van verplantbaarheid, resterende levensduur, boomwaarde en gewenst beeld. Bij de keuze ook overwegen of het niet beter is om een boom te planten die voldoende ruimte heeft en goed uit kan groeien in vergelijking met meerdere bomen.

6.9.2 Uitwerking bomenbeleid

Hoofdboomstructuur

De hoofdboomstructuur van Diemen is aangegeven op kaart. Voor het deel van de hoofdboomstructuur dat niet in eigendom en beheer van de gemeente Diemen is, voert de gemeente overleg met de eigenaren om het streefbeeld te bereiken. Langs de meeste hoofdwegen en het Amsterdam-Rijnkanaal staan doorgaande boombeplantingen en dit geeft een duidelijke structuur. In de wijkbomenstructuur zijn alleen de beeldbepalende en structuurgevende boomlijnen opgenomen.

Voor het completeren van de hoofdboomstructuur zijn naast de voorstellen die in hoofdstuk 5 bij de streefbeelden van de hoofdgroenstructuur vermeld zijn de volgende maatregelen nodig:

-Versterken van de hoofdboomstructuur langs de Provincialeweg en de Diemerdreef

-Aanvullen van de hoofdboomstructuur tussen de Bergwijkdreef en het Roerdomppad

-Langs de Gooiseweg een doorgaande boomstructuur langs de weg realiseren, volgens de visie van het boomstructuurplan van de gemeente Amsterdam uit 1984 zou dit in principe met eikenlanen gebeuren.

Toekomstbomen

Binnen het bomenbestand worden toekomstbomen aangewezen. Dit zijn bomen die buiten de hoofdboomstructuur staan en nog geen status van monumentale boom hebben, maar die een belangrijke bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van Diemen. Voor deze bomen streeft de gemeente naar een langere levensduur. Bij ruimtelijke inrichting worden deze bomen beschermd en de gemeente investeert in goede groeivoorwaarden voor de toekomstbomen. Een deel van de toekomstbomen kan later als monumentale boom aangewezen worden.

Als toekomstbomen worden de volgende categorieën bomen aangewezen:

•De bomen in “parels” van de hoofdgroenstructuur,

•Beeldbepalende bomen in groengebieden waar voldoende ruimte is duurzame ontwikkeling,

•Bomen bij de entrees van routes, zowel die voor autoverkeer als voor de groene routes,

•Bomen bij de entrees van de wijken,

•Bomen als beeldbepalende drager in de openbare ruimte en die nog niet de leeftijd van een monumentale boom hebben.

De gemeente legt de status van toekomstboom vast in het groenbeheersysteem.

Monumentale bomen

Diemen kent nog weinig oudere bomen, daarom is het juist belangrijk om beeldbepalende bomen van hogere leeftijd te beschermen. Zij hebben een cultuurhistorische waarde en dragen bij aan de identiteit en het karakter van Diemen. Herdenkingsbomen, die tot de monumentale bomen gerekend worden, markeren belangrijke gebeurtenissen in de samenleving.

Een aantal aan te wijzen monumentale is eigendom van particulieren. De gemeente vindt het belangrijk dat deze bomen goed onderhouden worden en dat de veiligheid rondom deze bomen gewaarborgd is.

Het beheer van deze bomen, die bijdragen aan het beeld en de kwaliteit van de buitenruimte, omvat in ieder geval een regelmatige VTA-inspectie. Uit deze controle blijkt welke maatregelen nodig zijn om de bomen duurzaam in stand te houden, bijvoorbeeld het verwijderen van dood hout, krooncorrectie, snoei op veiligheid of verbeteren van groeiomstandigheden.

Op basis van criteria stelt de gemeente een lijst van monumentale vast die elke 5 jaar herzien wordt. De criteria voor monumentale bomen staan in tabel 6.9.1.

Tabel 6.9.1 Criteria voor monumentale bomen en andere monumentale houtopstanden

Criterium

Eisen

Leeftijd

Minstens 35 jaar oud.

Het leeftijdscriterium is niet van belang als het gaat om een boom met grote dendrologische waarde of als het een herdenkingsboom is.

Omtrek en hoogte

Geldt vooral vanuit de beleving van mensen door de omtrek en hoogte als waardevol.

Cultuur- historische waarde

Vormt een karakteristieke eenheid met gebouwen of met functies van gebouwen of plaatsen zoals stadhuizen, kerkhoven, parken, boerderijen, oprijlanen enzovoort. Het weghalen van de houtopstand heeft het verkleinen of zelfs te niet doen van de

cultuurhistorische waarde van het geheel als gevolg.

Natuurwaarde

Biedt schuil- of leefgebied voor bijzondere inheemse planten of dieren

Zeldzaamheid

Is dendrologisch (bomenwetenschappelijk) zeldzaam of vervult een unieke

ecologische functie (voor samenhangen in de natuur).

Beeldbepalende

waarde

Is beeldbepalend voor de plek, ofwel als solitair ofwel als onderdeel van een groep of

een gebouwd ensemble.

Toekomstwaarde

Heeft gezien leeftijd, conditie en groeiomstandigheden goede vooruitzichten om op middellange termijn in stand te blijven.

Uitzonderingen

Gezondheid

Een boom wordt niet als monumentale boom aangemeld als de gezondheidssituatie zodanig is dat de boom niet behouden kan blijven. Hierbij wordt de kans op genezing

afgewogen met de daarvoor te maken kosten. Alle monumentale houtopstanden zijn VTA-plichtig.

Veiligheid

Een boom wordt niet aangemerkt als monumentale boom als er een ernstig

veiligheids- en schaderisico voor voetgangers, verkeer en gebouwen is.

De gemeente investeert in de boven- en ondergrondse groeiomstandigheden van monumentale bomen. Zij komt particulieren tegemoet bij inspectie en onderhoud van monumentale bomen. Monumentale bomen genieten extra bescherming bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Boomsoortenkeuze en groeiplaats

Voor een duurzaam bomenbestand geldt dat de soortkeuze goed afgestemd moet zijn op de groeiomstandigheden in Diemen. In de nattere delen van de groene zones en grote plantsoenen gaat de voorkeur uit naar soorten die tegen hogere grondwaterstand kunnen en van nature in een venig gebied thuishoren. Dit zijn soorten als Es, Els, Lijsterbes die in de directe woonomgeving geplant kunnen worden. Op minimaal 15 m afstand van verharding en bebouwing zijn dat Populier, Wilg en Zachte berk.

Omdat in directe woonomgeving langs woonstraten bovenstaande soorten minder geschikt zijn, wordt hier gekozen voor soorten die relatief goed tegen verplanten en of mee-ophoging kunnen. Dit zijn soorten als Plataan, Linde, Haagbeuk, Ginkgo, Christusdoorn, Els (Alnus spaethii).

Bij herinrichting van de openbare ruimte is het uitgangspunt om de hoeveelheid bomen die in verharding staan zoveel mogelijk te beperken en bomen op voldoende afstand tot de verharding in beplantingsstroken of grasstroken te planten.

Beeldbepalende toekomstbomen staan bij voorkeur op verhoogde delen (“terpen”) zodat ze bij inklinking van de bodem toch hoog genoeg boven het grondwater staan.

Programma van eisen voor inrichting voor bomen

Bij ontwerp, renovatie en herinrichting van de openbare ruimte nemen bomen gezien hun waarde en langzame ontwikkeling een bijzondere plaats in. De gemeente heeft daarom navolgend programma van eisen voor bomen opgesteld. Dit is voor iedere betrokkene, maar vooral stedenbouwkundigen en ontwerpers (tussen de initiatieffase en nazorg/beheerfase) van belang. Voor elke fase in de planvorming: initiatief, stedenbouwkundig programma van eisen, stedenbouwkundig plan (maaiveldontwerp), realisatie en nazorg geeft het richtlijnen.

Initiatieffase

De initiatieffase start op het moment dat het eerste voorwerk voor een plan in gang gezet wordt. Dit kan een vooronderzoek, verkenning, eerste ontwerpschets of voorlopige budgetaanvraag zijn. De verantwoordelijkheid voor een goede regie voor de initiatieffase ligt bij de afdelingen Ruimtelijke Ontwikkeling en Ruimtelijk Beheer van de gemeente.

In de initiatieffase wordt een plan of activiteit aan de volgende zaken getoetst en/of moeten in ieder geval meegenomen worden:

•Zoveel mogelijk inpassen van bestaande volwassen bomen in het nieuwe ontwerp. Hanteren van een vaste procedure voor de bescherming van bomen via een Bomen Effect Analyse (BEA) en een programma van eisen inclusief schaderegeling, bij bouw en aanleg. Hierbij alle kosten voor onderzoek, bescherming en behoud van bomen in het project opnemen. Monumentale en toekomstbomen en de bomen van de hoofdboomstructuur hebben maximale bescherming. Bij het loket Omgevingsvergunning zorgen dat aanvragers hierover geïnformeerd zijn.

•Bomen waar nodig taxeren (in ieder geval de monumentale bomen en toekomstbomen) volgens CROW – normering. De waarde van de bomen wordt gekapitaliseerd. De boomwaarde is een belangrijke factor bij de afweging van verplanten of nieuwe aanplant.

•Gemeentelijke lijst met monumentale bomen raadplegen.

•Maken van een afweging voor het behouden van bomen. Bij herinrichting en ruimtelijke ontwikkeling kan het ook zijn dat er een situatie gecreëerd wordt die een duurzamere oplossing biedt en waarbij een nieuwe inrichting met bomen een betere beeldkwaliteit geeft. Hierbij zal telkens een afweging gemaakt moeten worden tussen de huidige boomwaarde, de levensverwachting, de kosten van verplanten en de conditie van de groeiplek in de nieuwe situatie.

•Bij verplaatsing van bomen zorgen voor nieuwe en stabiele locaties waar de betreffende boom volwaardig kan uitgroeien. Vroegtijdig voorbereiden van bomen op verplaatsing: rekening houden met plantseizoen, uitvoeren van tak- en wortelsnoei, grondvoorbereiding op nieuwe locatie enzovoort.

•Plaatselijk gebruik maken van ‘sleufloze technieken’ bij de aanleg van kabels, leidingen en rioleringen. Dit geldt voor de locaties van monumentale bomen, toekomstbomen en de bomen in de hoofdboomstructuur.

•Laten storten van borg, ter voorkoming van schade aan bijzondere bomen bij de realisering van bouwprojecten, wegenaanleg, bekabelings- en rioleringswerk.

•Zorgen voor de juiste boom op de juiste plaats, zodat bomen zich duurzaam kunnen ontwikkelen.

•Vooronderzoek uitvoeren in hoeverre artikel 75 van de Flora- en faunawet van toepassing is. Dit artikel heeft betrekking op het beschermen van (leefgebied van) inheemse planten en diersoorten.

•Functies van (toekomstig) groen in beeld brengen.

•Beheertoets uitvoeren en aan de hand van kengetallen de beheerkosten in beeld brengen.

Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE)

In de fase stedenbouwkundig Programma van Eisen wordt een masterplan en/of een structuurontwerp gemaakt. Voor deze fase zijn de volgende zaken van belang:

•Het uitgangspunt is het behouden en ontwikkelen van een duurzame boomstructuur voor de belangrijkste structuurlijnen van Diemen.

•Behouden en ontwikkelen van het karakter van de lijnen door de keuze van een sortiment en structuur die past bij de karakteristiek van de plek en aansluit bij de streefbeelden uit hoofdstuk 5 van dit groenplan.

•Beschermen van waardevolle gemeentelijke en particuliere bomen bij ontwikkeling van het ontwerp. Zo nodig taxeren van waardevolle bomen via BEA. Principes voor boombescherming tijdens het planproces in SPvE opnemen.

•Beantwoorden aan de overige beleidsdoelen voor groenstructuren zoals die in het gemeentelijk beleid verwoord zijn (zie hoofdstuk 5. Visie).

•Vooronderzoek van de ondergrondse infrastructuur in verband met de standplaats van bomen.

•Een globale groenvisie voor het plangebied opstellen.

Stedenbouwkundig Plan (Maaiveldontwerp)

In deze fase wordt een (voorlopig) ontwerp gemaakt. Het ontwerp wordt ook op beheeraspecten getoetst en moet voldoen aan de onderstaande zaken:

•Bomenparagraaf met toetsbare doelen opnemen.

•Bomencompensatieplan en keuze voor te behouden bomen maken.

•Bomen alleen toepassen als er bovengronds en ondergronds voldoende (bewortelbare) ruimte is om tot volwassen exemplaren uit te groeien. De benodigde doorwortelbare ruimte is afhankelijk van de grootte van de boom. Een richtlijn voor de benodigde doorwortelbare ruimte in een grondwaterprofiel is: bomen van de 1e grootte 30 m3, 2e grootte 15 m3, 3e grootte 7,5 m3 en knot/leibomen 4 m3. Het verdient de voorkeur de groeiplaatsen van de bomen onderling te verbinden (sleuven, min breedte 3,5 m). Dit komt het bodemleven ten goede.

Bomen alleen toepassen bij voldoende bovengrondse en ondergrondse groeiruimte

Bomen moeten onderling voldoende hart tot hart afstand hebben

•Om optimale groeiomstandigheden te krijgen moeten bomen bij voorkeur in beplantingen of gras geplaatst worden.

•Bij het aanbrengen van een nieuwe boombeplanting rekening houden met voldoende onderlinge hart op hart afstand, afstand tot gevels, erfgrens en lichtmasten.

•Bij bomen die direct langs een hoofdverkeersweg weg of parkeerstrook in het centrum worden geplant moet voorkomen worden dat pekelwater in boomspiegels loopt. Door het aanbrengen van verhoogde trottoirbanden kan dit voorkomen worden.

•Bij de sortimentskeuze van bomen is het belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de omgeving waarin ze komen te staan. Dit betekent voor bomen in en nabij verhardingen:

•Geen soorten toepassen die oppervlakkig wortelen (wortelopdruk verhardingen),

•Zoveel mogelijk strooizoutbestendig sortiment toepassen,

•Bestand tegen een stenig milieu en uitlaatgassen (rekening houden met omgeving),

•Geen soorten toepassen met grote vruchten.

•Bij de situering van nieuwe bomen rekening houden met bezonning en belichting van gebouwen en particuliere tuinen. Schaduwoverlast voor bewoners moet zoveel mogelijk worden vermeden.

•Binnen de kroonprojectie van bestaande (te handhaven) bomen mogen geen kabels en leidingen worden aangebracht. Dit om schade aan het wortelgestel te voorkomen. Bij bomen van de hoofdboomstructuur lokaal met sleufloze technieken of kabelgoten werken.

Realisatie

De realisatiefase omvat de uitvoering van de werkzaamheden. Toezicht op de richtlijnen en toetsing op de in het ontwerp vastgelegde richtlijnen en maten is hier van belang. Hieronder staan de belangrijkste aspecten waarmee in de realisatiefase rekening moet worden gehouden.

•Beschermen van waardevolle gemeentelijke en particuliere bomen bij de uitvoering van bouw- en aanlegactiviteiten. Opdrachtgever en aannemer informeren over inventarisatie en taxaties (BEA) en met hen afspraken maken over boombeschermende maatregelen.

•Binnen een meter uit de kroonprojectie mag niet gegraven worden en de grond mag niet verdicht worden. Ook opslag van bouwmaterialen is hier niet toegestaan. Vast hekwerk aanbrengen rond kroonprojectie ter voorkoming van specifieke beschadigingen. De poster ‘Boombescherming op bouwlocaties’ van de Vereniging Stadswerk is integraal van toepassing. Tot 2 meter uit de kroon mogen geen

•ophogingen plaatsvinden. Greppels en sloten binnen 5 m uit kroonprojectie mogen niet gedempt worden. Afwijken van deze regel kan alleen na inschakelen van een boomtechnisch onderzoeker.

•Om schade door vandalisme te beperken en sneller het gewenste eindbeeld te krijgen moeten grotere maten bomen worden toegepast. In woonwijken is dat minimaal maat 18-20. In de hoofdboomstructuur is dat maat 20-25.

•Om een goede aanslag te bevorderen moet het plantmateriaal van eerste kwaliteit, soort- en rasecht zijn. Plantmateriaal moet voldoen aan de keuringseisen van de NAK-tuinbouw.

•Bij het planten van bomen moet een goede groeiplaats worden gecreëerd. Bij bomen in verharding op stoepen of trottoirs wordt in principe bomenzand toegepast, op parkeerterreinen boomgranulaat. De plantgaten van bomen in gazon en beplantingen worden waar nodig voorzien van bomengrond.

•Bij nieuwe bomen worden standaard twee boompalen toegepast. Dit om een goede groei van de boom te bevorderen en (aanrij)schade te voorkomen.

•In verband met het waarborgen van de water- en luchthuishouding worden bomen in verharding voorzien van een beluchting- en watergeefsysteem. Bomen in beplanting worden alleen van een watergeefsysteem voorzien.

•Bij de uitvoering van grotere projecten en bij projecten waar bijzonder waardevolle bomen staan een bomenspecialist als toezichthouder bij bomen inzetten. Bij iedere wijziging in de uitvoering (van belang voor bomen) een bomenspecialist betrekken.

Nazorg

Voordat een pas geplante boom naar het reguliere beheer overgaat is er nog een periode van nazorg nodig. Deze omvat in ieder geval het geven van water in droge perioden gedurende de eerste drie jaar na aanplant, de controle van boompalen en boombanden en de inboet.

Bescherming en behoud van bomen bij ruimtelijke ontwikkelingen

Bij herinrichting en ruimtelijke ontwikkelingen is bescherming van bestaande bomen gewenst. Hierbij zal wel een afweging gemaakt moeten worden of de te handhaven boom inderdaad duurzaam in stand kan blijven of dat herplant met een geschiktere boomsoort of in een betere groeiplaats een betere kwaliteit oplevert en/of een duurzamere oplossing biedt.

Verzakking en ophoging

De venige ondergrond in Diemen heeft als gevolg dat in de directe woonomgeving langs woonstraten, in woonerven en pleintjes de levensduur van bomen beperkt is. Hier is veelal onvoldoende ruimte om bomen op afstand van de verharding en funderingen te plaatsen. Daarom is per situatie een aparte afweging nodig. De aanpak verschilt afhankelijk van de huidige en te verwachten mate van verzakking. Hiervoor gelden de volgende richtlijnen:

•In de hoofdassen van de hoofdgroenstructuur investeren in een goede ondergrondse groeiplaats van bomen.

•Bij verwachting van toekomstige doorgaande verzakking accepteren dat boombestand in de wijk (dus niet in de groengebieden) een korte tijd meegaat. Pas als verzakking gering lijkt te worden investeren in duurzame boombeplanting.

•Bij verwachte beperkte verzakking aanpassingen doen in de plek van de boom en soortkeuze.

•Zeer incidenteel bijvoorbeeld in krappe profielen in het centrumgebied een gefundeerde boombunker of drijvende constructie met polystyreen platen toepassen.

Overzicht wijken van Diemen

7.2.1. Buytenstee

Buytenstee is de meest westelijke wijk van Diemen-Noord. De bebouwing bestaat voornamelijk uit rijtjes eengezinswoningen met tuinen. Tegen de dorpskern van Oud-Diemen, langs de Ouddiemerlaan en aan de noord-west-rand van de wijk zijn grote twee-onder-een-kap-woningen en een enkele vrijstaande woning gebouwd. In de noordwestpunt van de wijk, langs Ouddiemerlaan en Kanaaldijk staat nog een aantal boerderijen en woningen met historische waarde. Langs het kanaal staan vier appartemententorens in een groene parkstrook.

Dwars door de wijk loopt het oude ontginningslint van de Ouddiemerlaan (‘groene hoofdas’). Aan weerszijden van deze route voor langzaam verkeer staat een rij populieren. Centraal in de wijk bevindt zich het wijkgezondheidscentrum, gebouwd rond een oude boerderij langs de Ouddiemerlaan, die op een oude terp ligt en archeologisch beschermd is (‘groene parel’). De omgeving van het gezondheids- centrum, dat de beëindiging van de oost-west-route door de wijk vormt, is recent heringericht. Met hagen en fruitbomen is het karakter van een boomgaard behorend bij de oude boerderij versterkt.

Behalve een binnentuin met speelvoorzieningen achter de huizen heeft de wijk weinig groen. De Ouddiemerlaan en de grote tuinen van vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen geven de wijk toch een groen karakter. De ontsluitingslus door de wijk is met straatbomen als een laan beplant. Het fietspad dat in oost-westrichting ligt is aan één zijde begrensd door water en aan de andere zijde begeleid door een haag.

Ontwikkelingen:

Voor Buytenstee zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Groen in de straat

Speelplek

Groen langs een pad

Groene speelgelegenheid aan het water

Voorstellen Vogelweide inclusief Oud-Diemen:

VW

1Sfeer opwaarderen door meer groen aan te leggen

VW

2Bij herinrichting gebruikswaarde verbeteren

VW

3Bij herinrichting op goede groeiomstandigheden van bomen letten, meer groen toepassen

VW

4Bij herinrichting gebruikswaarde speelplek verbeteren

VW

5Opwaarderen entreesituatie door beeldbepalende bomen die als toekomstboom benoemd worden

7.2.2. Vogelweide

Vogelweide bestaat voornamelijk uit rijtjes eengezinswoningen met tuinen. Tussen Vogelweide en Scheepskwartier ligt het winkelcentrum, dat geaccentueerd wordt door een drietal schuin geplaatste hogere appartementenblokken. Het winkelcentrum heeft een overdekte passage en een plein met opvallende bestrating. Hier komen twee routes voor langzaam verkeer samen. Aan de zuidzijde grenst de wijk aan de bebouwing van Oud-Diemen, aan de noordzijde aan de vier appartementenblokken langs het Amsterdam-Rijnkanaal.

Behalve de groenstrook waarin deze appartementen staan is er nauwelijks groen in de wijk aanwezig. De ringvormige ontsluitingslus om de wijk is aan weerskanten met een rij bomen beplant. Centraal in de wijk bij het oost-west fietspad ligt een scholencomplex met rondom speelplaatsen en plantsoenen. Langs het fietspad ligt een grasveld met een speelplek en staat een kunstwerk, dat een herkenningspunt vormt voor heel Diemen-Noord.

Ontwikkelingen:

Bouw brede school op huidig speelterrein Karekiet.

Oud-Diemen

Dit deel hoort bij de buurt Vogelweide en is tevens als groene parel bij de hoofdgroenstructuur beschreven. Vanwege de betekenis wordt hier een uitgebreide beschrijving weergegeven.

Oud-Diemen is de oudst bekende dorpskern van Diemen. Door het Ringspoor en de snelweg A1 is het afgesneden van de oudere woonwijken van Diemen. Met de ontwikkeling van Diemen-Noord is deze oude kern centraler in de stedelijke structuur van Diemen komen liggen. De Ouddiemerlaan, een historisch bebouwingslint loopt door het dorp en wordt hier van verkeersweg tot een route voor langzaam verkeer. Dit lint is in de stedenbouwkundige opzet van Diemen-Noord gehandhaafd.

Het dorpskarakter van Oud-Diemen is goed bewaard gebleven. Meest kenmerkend is de kleine begraafplaats (Gedenk te Sterven) op de fundamenten van de oude kerk, met de bijbehorende kapel. Op de begraafplaats staan een aantal monumentale bomen. De bebouwing bestaat uit oude boerderijen en nieuwere woningen, die in een gelijksoortige architectuur zijn gebouwd. De woningen staan in een vrije verkaveling rond een aantal 'erven'. Deze zijn met gebakken bestratingmaterialen, historische lantaarns en leibomen ingericht. Het dorp vormt daardoor een duidelijk herkenbare, opvallende plek langs de Ouddiemerlaan.

Oud Diemen vormt de toegang tot Diemen-Noord. De toegangswegen naar de woonwijk lopen ten oosten en ten westen erlangs, de route voor langzaam verkeersroute doorkruist het.

Watergang in de wijk

Parkeerplaats

Straat in Oud-Diemen

Begraafplaats Oud-Diemen

Voorstellen Scheepskwartier:

SK 1. Speelveld groener en multifunctioneel inrichten SK 2. Meer groen bij school

SK 3. Zitplek verbeteren

SK 4. Kunstwerken beter in zicht brengen, opwaarderen entreesituatie door bv. monumentale boom SK 5. Door inrichting gebruiksmogelijkheden verbeteren, bijvoorbeeld door natuurvriendelijke oevers en zitplaatsen, vlonder

7.2.3. Scheepskwartier

Het Scheepskwartier bestaat voornamelijk uit laagbouw rijtjeswoningen met een tuin. Aan de rand, tegenover de vier appartemententorens langs het Amsterdam-Rijnkanaal, zijn markante twee-onder- één- kap woningen gebouwd. Deze staan ook langs de vijver aan de oostzijde, tussen het Scheeps- kwartier en Vlindertuin.

De ontsluitingslus rondom de wijk is aan weerszijden met bomen beplant. Verder beperkt het groen in de wijk zich tot de omgeving van het scholencomplex dat centraal in de wijk aan de fietsroute ligt. In de omgeving van de school zijn speelplaatsen, een groot verhard voetbal-/basketbalveld en plantsoenen aangelegd. Aan de zuidzijde, tussen de wijk en de A1 ligt een grote vijver met glooiende oevers. Rond de vijver zijn speelvoorzieningen en zitplekken aangelegd.

Ontwikkelingen:

De Bomenlus is in 2010 verbeterd.

Zitplek aan het water

Speelplek in de wijk

Groene strook in de wijk

Groenstrook langs de watergang

Voorstellen Vlindertuin:

VT

1Groeiplaatsverbetering voor Gleditisia’s

VT

2Plaatsen meubilair met zicht op water/ buitengebied en voor wachtende reizigers OV

VT

3Mooie speelplek, maar verbeteren door plantsoenhekjes weg te halen

VT

4Zicht op de Diem mogelijk maken

VT

5Opwaarderen entreesituatie bijvoorbeeld door beeldbepalende boom die als toekomstboom benoemd wordt

VT

6Recreatief gebruik stimuleren, bijvoorbeeld als BBQ-plek

7.2.4. Vlindertuin

Vlindertuin is de meest oostelijke wijk van Diemen-Noord en bestaat uit laagbouw rijtjeswoningen. Aan de randen van de wijk staan twee-onder-een-kapwoningen. Aan de oostkant bij de Diemerpolder ligt een klein buurtje met vrijstaande woningen. De laatste vier appartemententorens langs het Amsterdam-Rijnkanaal markeren de noordelijke grens van de wijk. Aan de oostkant grenst de wijk aan het open landelijke gebied van de Diemerpolder.

Het groen in de wijk bestaat uit de groenstrook rond de appartemententorens, de laanbomen langs de ontsluitingslus, de groenzone aan de noordoostkant en het groen langs het oost-west fietspad en langs de vijver tussen de wijk en de afrit van de A1. Er is in deze wijk een aantal speelplaatsen aangelegd met beplantingen.

Ontwikkelingen:

Voor Vlindertuin zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Woonstraat

Zicht op de oost-west as voor langzaam verkeer

Groenstrook langs het water

Groene toegang van de wijk naar het Amsterdam- Rijnkanaal

De wijken van Diemen Centrum

7.3.1. Landlust/ Spoorpad

In het gebied Spoorpad, tussen Ringspoor en snelweg A1, noordelijk van de buurt Spoorzicht, bevinden zich volkstuinen, een kinderboerderij en diverse opslagruimtes voor bouwmateriaal en bomen. Dit gebied is toegankelijk via het Spoorpad. Dit gebied is onderdeel van de ‘het Diemer wandellandschap’.

In het gebied Landlust, tussen Ringspoor en snelweg A1, noordelijk van de buurt Buitenlust, bevinden zich de Gemeentewerf en het nieuwere deel van de Israëlitische Begraafplaats. De Israëlitische Begraafplaats is onderdeel van de hoofdgroenstructuur (‘bijzondere groengebieden in beheer bij derden’) en de bermstroken langs de spoorlijn zijn onderdeel van ‘het Diemer wandellandschap’.

De weg Landlust verbindt Diemen met de afrit Diemen Noord van de A1, komend vanuit Amsterdam. In dit gebied is alleen het groen rond de werf in beheer bij de gemeente.

Ontwikkelingen:

De spoorboog zal in de toekomst mogelijk niet meer in gebruik blijven als rangeerterrein.

Spoorpad, rechts bomen langs snelweg A1

Landlust, rechts spoordijk

Spoorpad, links volkstuinen langs het spoortalud

Westelijk einde spoorpad, zicht op snelweg A10

Voorstellen Spoorzicht en Buitenlust:

BL

1Opwaarderen speelplek door multifunctionaliteit – buurtontmoetingsplek

BL

2Zicht op parkje Spoorzicht handhaven

BL

3Groene rand van begraafplaats nadrukkelijker zichtbaar maken in de wijk

BL

4Aandacht besteden aan de toegangen van de wijk vanaf de Ouddiemerlaan

7.3.2. Spoorzicht en Buitenlust

Spoorzicht is een kleine vooroorlogse woonwijk en ligt ingesloten door spoorlijnen. De bebouwing bestaat uit laagbouw rijtjeswoningen met ondiepe voortuinen. Bij het viaduct onder het Ringspoor is als accent een klein blok galerijwoningen geplaatst. Door de hoekverdraaiing in de verkavelingrichting ontstaan open ruimtes. Deze hebben betekenis als toegangsruimte of als een centraal plein (C.J. der Kinderenplein). De wijk wordt door een sloot met beplanting gescheiden van het parkje Spoorzicht (‘bijzondere groengebieden’). Aan de noordzijde ligt een klein wandel- en buurtparkje. Aan de zuidkant grenst de wijk aan de omgeving van het NS-station Diemen.

Buitenlust is een kleine woonwijk en ligt ingesloten tussen spoorlijnen. De bebouwing bestaat uit laagbouw rijtjeswoningen met tuinen. De meeste woonstraten zijn afgesloten voor autoverkeer en ingericht als een breed trottoir. Aan de zuidzijde van de wijk ligt een groot gemeenschappelijk parkeerterrein.

Het groene karakter van de wijk wordt in belangrijke mate bepaald door de aanwezigheid van de oude beplanting op de Israëlitische begraafplaats. De begraafplaats is van de wijk gescheiden door een vaart met aan weerszijden laanbeplanting van bomen. Deze vaart is niet zichtbaar vanuit de wijk, vanwege een hoge haag. Langs de vaart liggen een basketbalveld, een trapveld en een wandelbosje. De noordkant van de wijk grenst aan een sloot met aan de overzijde de volkstuinen langs het Ringspoor. Een drietal plekken in de wijk is ingericht als plantsoen en speelplaats. Midden in de wijk ligt een brede groenstrook.

Ontwikkelingen Spoorzicht en Buitenlust:

Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend.

Evaluatie groen in Spoorzicht en Buitenlust

In deze buurt functioneert het groen op zich goed. Plaatselijk zou het groen wat ruimtelijker kunnen zijn door brede vakken met bodembedekkers om te vormen naar gras of anders enkele accenten met sierbeplanting te geven.

Speelplek in Spoorzicht

Plantsoen in Spoorzicht

Zicht op de Nederlands-Israëlitische begraafplaats

Groene ontsluiting Buitenlust

Ruimzicht West en Oost - algemene kenmerken

Tussen het NS-station Diemen en het Wilhelminaplantsoen en de Prinses Beatrixlaan bevinden zich grote uitbreidingswijken uit eind jaren '60, begin jaren '70. Dit deel van Diemen staat als Ruimzicht bekend en wordt door de Ouddiemerlaan in oost en west verdeeld.

Op het kruispunt van Wilhelminaplantsoen/Prinses Beatrixlaan en de Ouddiemerlaan liggen het winkelcentrum en een aantal stedelijke voorzieningen.

De Ouddiemerlaan vormt de grenslijn tussen Ruimzicht West en Oost. Op de kruising van de laan met het spoor ligt het NS-station Diemen.

De centrale delen van Ruimzicht West en Oost bestaan uit laagbouw, de stroken in het westen en het noorden, langs de Ringweg en het spoor uit hoogbouw. In de strook langs de spoorlijn zijn studentenflats, sportterreinen en volkstuinen. In de zuidelijke delen van Ruimzicht, tussen de singel langs de Oranjelaan en de Henry Dunantlaan en de Wilhelminaplantsoen/ Prinses Beatrixlaan staan voornamelijk (portiek)flats.

Het diagonale verkavelingpatroon bepaalt het stedenbouwkundig concept van Ruimzicht. De stedenbouwkundige opzet, met veel hoogbouw in het groen, brengt met zich mee dat er relatief veel openbaar groen aanwezig is. Daarmee onderscheidt Ruimzicht zich duidelijk van de rest van Diemen.

In Ruimzicht vormt een groene wig langs water de belangrijke buurtgroenstructuur. Het oostelijk deel is recent herontwikkeld en heeft natuurvriendelijke oevers. Het westelijk deel wordt gedeeltelijk herontwikkeld en met de oostelijke watergangen verbonden. Ook hier is het voor de ecologische samenhang wenselijk natuurvriendelijke oevers volgens het voorbeeld van Ruimzicht Oost aan te brengen.

Evaluatie groen in Ruimzicht

Ruimzicht heeft een duidelijk herkenbaar groen karakter en is de enige wijk met grootschalige groenplekken in de woonwijk. De groenstructuur heeft door de as-verdraaiing minder samenhang. De grotere groenplekken bieden kansen voor meer natuurvriendelijke inrichting met deels bloemrijk gras en vrij uitgroeiende inheemse struiken. De structuur van het groen kan bij herinrichting losser zijn met in verhouding minder hagen en geschoren vakken. Grote vakken met bodembedekkers - bijvoorbeeld de driehoeken op de koppen van de straten - kunnen voor een ruimtelijker beeld omgevormd worden in gras met vrij uit groeiende struiken. Het is van belang dat er vanuit de openbare ruimte voldoende zicht is op de doorlopende watergang. De koppen en randen van de watergangen mogen niet aan het zicht onttrokken worden door hoge heesters of hagen.

Voorstellen Ruimzicht West

RW

1De plantsoenen en parkeerplaatsen tussen de flats langs de Tobias Asserlaan herinrichten met overzichtelijke beplanting en met mogelijkheid voor spelen en verblijf. Relatie met het wandellandschap middels de groeninrichting versterken.

RW

2De speel- en parkeerterreinen tussen de flats overzichtelijk houden, i.v.m. sociale veiligheid; hier geen bosplantsoen toepassen en heesterbeplanting laag houden Mogelijkheden voor natuurvriendelijke, inheemse beplanting in de woonomgeving Gebruikswaarde verhogen door bieden van speelaanleidingen in combinatie met banken en prullenbakken

RW

3Tussen water en beplanting oostzijde Ringvaart: mogelijkheid voor wandelpad

RW

4Eilandje behouden voor ecologische doeleinden

RW

5Realisatie faunagoot langs de brug over het water in combinatie met verbetering route (zie thema groene routes §6.2)

RW

6In de buurt rond Albert Schweitzer/Alfred Nobelstraat kunnen de gemeenschappelijke groene ruimtes, die doorsneden worden door wegen, door herontwerp meer samenhang krijgen en hun functie beter vervullen

RW

7Ontwikkeling natuurvriendelijke oevers volgens voorbeeld Ruimzicht Oost

RW

8Algemeen: minder geschoren vakken en in plaats daarvan losse heesters op gras gebruiken; mogelijkheid om ecologisch groen toe te passen

7.3.3. Ruimzicht West

De kern rond de Albert Schweitzerstraat en de Alfred Nobelstraat in Ruimzicht West bestaat uit laagbouw. Aan de Ouddiemerlaan op het kruispunt met de Martin Luther Kinglaan vormt een hoge galerijflat een accent. De grote groene ruimtes tussen de huizenblokken zijn diagonaal doorsneden door de straten en bestaan uit driehoekige grasvelden met bomen en heestervakken.

Langs de noord- en westzijde van Ruimzicht West staat hoogbouw. Langs het spoor zijn dit haakvormige galerijflats. De flats hebben gemeenschappelijke groene ruimtes op het zuiden en langs het water in het noorden ligt een groenstrook. Langs de Ringvaart, aan de westrand van Ruimzicht, staat een reeks evenwijdig geplaatste flats, die wordt beëindigd door een hoger flatgebouw aan het einde van de singel langs de Oranjelaan. Tussen de flats is zicht op de voormalige Ringvaart, wat in de huidige situatie door een dichte strook beplanting beperkt wordt. Tussen de flatgebouwen liggen parkeerplaatsen en speelvoorzieningen. De speelvoorzieningen worden matig gebruikt. De inrichting ervan is niet optimaal.

Ten westen van het centrum ligt een aantal kleinere buurten met voornamelijk diagonaal geplaatste portiekflats en rijtjeshuizen. De driehoekige openbare ruimtes zijn als gemeenschappelijke tuin of openbaar plantsoen ingericht. Bij het Oranjeplantsoen vallen de groepen grove dennen op. Bij het centrum op het Van Markenplantsoen ligt een grote speelplaats met diverse speeltoestellen. De bundeling van activiteiten maakt het een interessante, goed gebruikte speelplaats.

Ontwikkelingen Ruimzicht West

In het winkelcentrum van Diemen en het voormalige terrein van de Terp vond in 2009 een reconstructie plaats. Volgens de herinrichtingsplannen wordt het watergang van de Rene Cassinlaan/ Oranjelaan verlengd en met de watergang van de Henry Dunantlaan verbonden. Op het terrein van de Terp komt een winkelcentrum gecombineerd met woningen en een parkeergarage. Het marktplein wordt heringericht met bomen en parkeerplaatsen.

Plantsoen en speelplek tussen flatgebouwen

Toegang van Diemer wandellandschap naarwoonomgeving

Parkeerterrein tussen flats, zicht richting Ringvaart

Groenstrook langs water Oranjelaan

Voorstellen Ruimzicht Oost:

Ruimzicht Oost is in 2008 heringericht. Op middellange termijn zijn hier geen grote herinrichtingmaatregelen mogelijk. Wel kunnen voorstellen in het gangbare beheer worden meegenomen.

RO

1Parkeerplaatsen omvormen tot openbare ruimtes met gebruikswaarde. Begane grond van appartementencomplexen bij renovatie meer betrekken bij buitenruimte.

Gemeenschappelijke ruimtes, berging van rollators en fietsen. Toegang tot het water door steigers (conform thema § 6.6 Water en oevers), bruggen aanleggen van hier naar het pad in het Diemer wandellandschap (conform hoofdgroenstructuur, element Diemer wandellandschap)

RO

2Mogelijkheden voor natuurvriendelijke inheemse beplanting in de woonomgeving. Gebruikswaarde verhogen door bieden van speelaanleidingen in combinatie met banken en prullenbakken

RO

3De beplanting langs de Rode Kruislaan tegen de studentenflats laag en overzichtelijk houden

RO

4Inrichting entree en de omgeving bij fitnesscentrum verbeteren

7.3.4. Ruimzicht Oost

Ook in Ruimzicht Oost wordt de kern gevormd door laagbouw. Tussen de Rode Kruislaan en Henry DunantIaan liggen vier evenwijdige straten met rijtjeswoningen. Hier is geen openbaar groen, de voortuinen zorgen voor een groen beeld. De driehoekige restruimtes aan de rand van de buurt bestaan uit beplanting. Aan de Ouddiemerlaan staat bij het kruispunt met de Rode Kruislaan een hoog flatgebouw. Dit wordt in 2011 vervangen door het appartementencomplex de Kiezel.

Aan de noordzijde wordt Ruimzicht West begrensd door haakvormige galerijflats. Zuidelijk van de flats liggen gemeenschappelijke groene ruimtes en langs het water in het noorden een groenstrook.

De vijf hoge torens van de studentenhuisvesting aan de westrand zijn een van de herkenningspunten van Diemen. De overzichtelijke inrichting van de omgeving van de flats is gekenmerkt door veel hoge bomen in gazon. De openbare ruimte hier is niet in beheer bij de gemeente. De Rode Kruislaan begrenst dit terrein en hierlangs staat een rij bomen met onderbeplanting.

Aan het Julianaplantsoen in het zuiden van de wijk staan aan de noordkant galerijflats en aan de zuidkant portiekflats met de entrees en garages naar Julianaplantsoen. De blokken zijn zo geplaatst, dat de ontsluiting vooral langs het Julianaplantsoen ligt. Daardoor ontstaan autovrije binnenruimtes tussen de bouwblokken, die als intieme gemeenschappelijke tuinen zijn ingericht.

Ontwikkelingen Ruimzicht Oost

Het flatgebouw aan de Ouddiemerlaan/ Rode Kruislaan zal worden gesloopt. In plaats hiervan komt 2011 het appartementencomplex de Kiezel.

Op het terrein van de voormalige kerk De Schuilplaats ten oosten van het centrum komt De Brede Hoed: een centrum voor zorgverlenende diensten met woningen op de bovenverdiepingen.

Bij de studentenflats, ter plekke van het huidige handbalveld (niet in eigendom van de gemeente) zal een kinderdagverblijf gebouwd worden.

Vijver langs Ouddiemerlaan

Parkeerplaats flatgebouwen gezien vanaf noorden

Plantsoen Rode Kruislaan

Beplanting Julianaplantsoen

Centrum West en Oost - algemene kenmerken

Tussen de Hartveldseweg/Muiderstraatweg en het Wilhelminaplantsoen/Prinses Beatrixlaan liggen de eerste uitbreidingswijken van Diemen. Er is weinig groen. Het Centrum bestaat uit een verzameling van kleine buurten met verschillende woningtypes en verkavelingpatronen. De Ouddiemerlaan deelt Centrum-Zuid in een oostelijk en westelijk deel.

Langs de Ouddiemerlaan staat een aantal historische panden. De plaatsing van deze gebouwen en de gevarieerde architectuur geven de straat een kleinschalig karakter.

Aan de Muiderstraatweg, langs de Weespertrekvaart bevinden zich ook historische gebouwen, zoals een rijtje dijkhuizen en een aantal panden met bedrijven. Karakteristiek in de wijk is de omgeving van de twee kerken. De groene rand van de begraafplaats is een groot deel van de wijk te zien.

Rond de kerken en de begraafplaats ligt een aantal kleinschalige woningbouwprojecten uit verschillende periodes. Meestal gaat het daarbij om een aantal blokken of een enkele straat. De architectuur varieert van kleine arbeiderswoningen met een plat dak en zonder voortuin tot grote woningen met kap, erker en een voortuin. In een enkele straat zijn bomen geplant, plaatselijk zijn plantvakken in de berm aanwezig. Behalve in de omgeving van de kerken zijn er nauwelijks grotere groene ruimtes aanwezig.

In het westen grenst de wijk aan de voormalige Ringvaart van de Watergraafsmeer. Aan de noordoostkant is de wijk door hogere portiekflats afgerond. Deze sluiten aan bij de bebouwing van de aangrenzende buurt Julianaplantsoen.

Evaluatie groen

Het openbaar groen functioneert goed. Er zijn geen mogelijkheden of wensen om het karakter of de structuur aan te passen. Bij stedelijke vernieuwing of inbreiding is het wenselijk om de hoeveelheid gebruiksgroen (speelveldjes) uit te breiden.

In het centrumgebied zou groen van een hogere kwaliteit en een uitgesprokener karakter moeten krijgen.

Voorstellen Centrum West:

CW

1De ruimte voor de rooms-katholieke kerk meer openen naar boulevard

CW

2Van Medenbach Wakkerplein: plantsoen is nu te hoog; bij renovatie bloeiende beplanting aanleggen om recreatieve waarde te verhogen

CW

3Meer groen eventueel door buurtinitiatief, plaatsen van bloembakken

7.3.5. Centrum West

In deze wijk ligt in de omgeving van de Arent Krijtstraat een aantal buurten die als een stedenbouwkundige eenheid zijn opgezet. Langs de Arent Krijtsstraat en langs de Hartveldseweg staan portiekflats van drie etages. In de zijstraten daarachter staan blokken rijtjeshuizen met tuinen. De achtertuinen en de groenstroken tussen de tuinen en de straat geven de straten een groen karakter. Plaatselijk vormen gemetselde tuinmuren de grens tussen achtertuinen en straat. In het noorden is de Arent Krijtsstraat gekenmerkt door plantvakken met karakteristieke boombeplanting. In het zuidelijk deel door de winkels tussen de pilaren van de bouwblokken. Het drukke verkeer in deze straat maakt de winkelfunctie problematisch. Langs de straat op de hoek bij het Wilhelminaplantsoen staat een hoger bouwblok met seniorenwoningen.

De buurt ten noorden van de rooms-katholieke begraafplaats bestaat hoofdzakelijk uit rijtjeshuizen langs zes parallelle straten. Groen van enige omvang ligt alleen in de omgeving van de kerken langs de Hartveldseweg. In de straten staan bomen en er zijn een paar vakken met beplanting. Opvallend is het Schoolpad, een groen dwarspad dat de achterpaden van de woningen verbindt met de scholen.

Ontwikkelingen:

Er zijn geen ontwikkelingen bekend

Woonstraat met laanboombeplanting

Galerijflats in de Arent Kritsstraat

Beplanting in de Burgemeester Bickerstraat

Schoolpad

Voorstellen Centrum Oost:

CO

1Herinrichting van het parkeerterrein gewenst, onderzoek of er mogelijkheid is tot gemeenschappelijk gebruik (zitplek, barbecueplek)

CO

2Kans voor bewonersparticipatie: school-natuurtuin, trapveldje

CO

3Scouting verdwijnt eventueel op termijn, kans voor buurthuis en aanleg van speeltuin, speelweide of trapveldje in combinatie met bewonersparticipatie

CO

4Algemeen: bij herinrichting van buurten de mogelijkheid bestuderen meer buurtgroen en speelplaatsen aan te leggen

7.3.6. Centrum Oost

'Tuindorp'- architectuur met laag doorlopende kappen en opvallende beëindigingen van de hoekbebouwing bepaalt het karakter van de Burgemeester de Kievietstraat. Bolacacia's vormen de groene inrichting van de woonstraten. Ten oosten van de Ouddiemerlaan is de zuidzijde van de Burgemeester de Kievietstraat nieuw bebouwd met rijtjeshuizen. In dit gedeelte is er geen ruimte voor openbaar groen.

Ten oosten van de Ouddiemerlaan ligt en buurt met rijtjeshuizen, die een duidelijke stedenbouw- kundige eenheid vormen langs drie parallelle straten (Prinsessebuurt). Doordat de middelste blokken iets verder van de straat staan of iets schuin zijn geplaatst, ontstaan wigvormige ruimtes, die met beplanting zijn ingevuld. Daardoor hebben de straten een groen karakter. Dwars door de buurt loopt het Koninginnepad, een smal groen pad, dat aansluit op de achterpaden van de woonhuizen en een verbinding vormt met de school aan de Emmastraat/ Prins Bernhardlaan.

In het oostelijk deel van de wijk (Lublinkstraat en omgeving) zijn vrijstaande woningen met tuinen. Ze vormen een opvallende straat in de wijk. De tuinen geven de straat een groen karakter.

Straatbomen en een enkel plantsoen vormen de enige groene accenten in de wijk. Er is weinig gebruiksgroen en speelruimte, met uitzondering van een veldje dat door de scouting wordt gebruikt. Maar dit veldje is door zijn ligging tussen de achtertuinen van huizen nauwelijks van betekenis. Aan de oostkant levert het complex sporthal/sportterreinen/school met omringende beplanting een groen beeld op, maar de gebruikswaarde van dit groen is minimaal.

Ontwikkelingen:

De scouting verhuist naar het Diemerbos verhuizen, daardoor komt dit terrein vrij voor ontwikkelingen.

Straatbomen in de Prinses Irenestraat

Veldje bij de scouting, Emmastraat

Burgemeester de Kievietstraat

Parkeerterrein achter flatgebouw Muiderstraatweg

De wijken van Diemen Zuid

7.4.1. Beukenhorst, Anne Frankwijk en Schelpenhoek

Beukenhorst vormt het gezicht van Diemen-Zuid aan de Weespertrekvaart. De wijk ligt centraal tussen de twee ophaalbruggen over de vaart in de driehoek bij de toegangweg naar Zuid en de Bovenrijkersloot.

In de zuidelijke punt van de driehoek staat een hoog haakvormig complex van galerijflats. Haaks op dit gebouw staat een zorgcomplex uit 2009 met vier torens, die op de begane grond met elkaar zijn verbonden. In het westen van het terrein staan nog twee woontorens. Ertussen ligt een groot binnenterrein ingericht met parkeerplaatsen, plantsoenen, een kinderspeelplaats, en een fietsenstalling. Omdat aan de voet van de bebouwing geen privé-tuinen liggen en op de begane grond niet overal particuliere woningen zijn, moet er zorg voor gedragen worden dat de openbare ruimte veilig blijft. De gebouwen zijn direct aan of in het water geplaatst.

In het westen van het terrein direct aan de Weespertrekvaart staat een opvallend appartementencomplex omgeven door parkeerplaatsen, plantsoenen en zitplekken.

In het oosten langs de Weespertrekvaart bevindt zich een vrijstaande woning met tuin, omgeven door dichte beplanting.

Het terrein grenst rondom aan de groene elementen van de hoofdgroenstructuur. Aan de noordzijde bij de Venserkade is dat de ‘groen-blauwe as’ langs de Weespertrekvaart, aan de oostzijde de ‘groene as’ door Diemen Zuid langs het Aalscholverpad, aan de westzijde de singel langs het Eendenpad (groene wijkas). Tussen de Venserkade en het zorgcomplex ligt een vijver.

Ontwikkelingen:

De aanleg van de buitenruimte is nog in ontwikkeling.

Parkeerterrein zorgcentrum

Nieuwe woontoren gezien vanuit de Venserkade

De Anne Frankwijk is een kleine wijk bij de ophaalbrug over de Weespertrekvaart. De bebouwing bestaat uit laagbouw rijtjeswoningen met tuinen. De woonwijk grenst aan een bedrijfsterrein en een belangrijke route (P.J. ter Beekstraat/Weesperstraat) naar het industrieterrein Verrijn Stuart. Wat verscholen langs het Ringspoorlijn ligt de begraafplaats Rustoord.

Het groen beperkt zich tot een aantal bomen langs de straten en parkeerplaatsen en smalle stroken particulier groen voor de huizen. Er is een parkeerterrein in de Kerwin Lucasstraat met in het midden een speelplek en beplanting eromheen. De tuinen van de huizen in het zuiden liggen aan het water. Twee blokken woningen staan direct langs de Weespertrekvaart (Prins Hendrikkade).

In de hele wijk is in recentelijk de verharding vernieuwd en het groen nieuw aangelegd.

Ontwikkelingen:

In dit gebied zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Woonstraatje met bomen

Woonstraatje

Schelpenhoek bestaat overwegend uit laagbouw in een vrije verkaveling. Aan de westkant langs de singel bij het Zwanenpad zijn de woonblokken hoger. In het noordelijk deel liggen een sportcentrum en een school. De wijkontsluitingsweg Bovenrijkersloot slingert in een lus door de wijk. Hoewel deze niet als doorgaande route herkenbaar is, onderscheidt de weg zich wel door het brede profiel met trottoirs. Langs delen van de weg zijn bomenrijen geplant. De woonstraten zijn als woonerven ingericht.

De Ouderkerkerlaan loopt langs de zwem- en sporthal en een school als een route voor langzaam verkeer door de wijk en leidt via Kruidenhof en Polderland naar NS-station Diemen Zuid. Beplanting langs deze route is alleen bij de ingangen aanwezig.

De huizen aan de oost- en westzijde van de wijk liggen aan singels, die in de hoofdgroenstructuur als 'wijkassen' worden beschreven. De tuinen van de huizen aan de zuidzijde grenzen aan het water. Een aantal van deze huizen is vrijstaand. Het groene karakter van deze wijk wordt door de beplanting langs de singels bepaald. Centraal ligt een aaneenschakeling van wandelpaden langs de achtertuinen. De gemeenschappelijke ruimte is goed gebruikt en onderhouden en is ingericht met schelpenverharding met enkele vrijstaande bomen en vakken met heesterbeplanting. Langs de route liggen een speelplek en de speelplaats van een school.

Ontwikkelingen:

Schelpenhoek wordt in 2010/ 2011 heringericht.

Zitplek aan het water

Woonerven

Evaluatie groen:

Het openbaar groen in de Anne-Frankwijk is zeer compact en functioneert goed. Er is erg weinig gebruiksgroen en geen directe aansluiting op een grotere groenzone.

Het groen in Schelpenhoek is door de verspringende verkaveling zeer versnipperd en op veel plekken is de beplanting te groot voor het vak. Plaatselijk zijn heesters te groot. Hierdoor is het beheer van het groen ook lastiger. Door de hoge heesters op de koppen van de groenstroken is er onvoldoende ruimtelijke samenhang en voelt de buurt erg benauwd aan. Hoge bloembakken versterken het te dichte karakter. De bloembakken zijn in verhouding tot de maat van de ruimte op een aantal plaatsen te hoog. Bij herinrichting verdient het de voorkeur om bakken te verwijderen of lager te maken. Het is wenselijk om bij een verstrating of herinrichting van het maaiveld, het groen meer te bundelen en te structureren en opener te maken.

Het openbare groen in Beukenhorst ligt vooral langs de randen om de buurt heen die tegelijkertijd deel uitmaken van de groene hoofdstructuur. Binnen de buurt zelf is het openbaar groen nog in aanleg, hier komen vooral parkeerplaatsen te staan. Er is geen particulier groen in de buurt, alleen het appartementencomplex heeft naar buiten heen kleine tuinen op de begane grond. Het is in Beukenhorst belangrijk te zorgen voor een goede aansluiting aan het openbaar groen om de wijk heen. In de kern van Beukenhorst moet worden gezorgd voor sociale veiligheid door de inrichting overzichtelijk te houden en zo mogelijk zit- en speelplekken aan te leggen.

Voorstellen Bomenrijk en Akkerland:

BA

1Veel intensief onderhouden beplanting, kans voor natuurvriendelijkere inrichting . Banken plaatsen.

BA

2Algemeen: bij het vernieuwen van de bomen letten op voldoende afstand tot gevels, voldoende groeiruimte onder en bovengronds.

7.4.2. Bomenrijk en Akkerland

De karakteristiek van de wijk Bomenrijk komt tot uiting in de naam, want deze is rijk aan bomen. De bebouwing bestaat voornamelijk uit laagbouw eengezinswoningen met tuin. Aan de randen wordt de wijk afgerond met hogere bebouwing in de vorm van galerijflats (Meelbeskamp/Bomenrijk).

Boskriekoord vormt de toegang tot de wijk. De ontsluiting loopt langs Bomenrijk, Elskamp en Platanenstede en hierlangs liggen meestal haakse parkeervakken. Hierdoor ontstane brede straatprofielen die karakteristiek zijn voor de wijkontsluitingsweg.

De woonstraten sluiten haaks op deze wijkontsluiting aan. In de 'oorden' wordt in de straat geparkeerd, in de 'steden' op eigen erf. De 'hoven' zijn autovrije, gemeenschappelijke en verharde binnenpleinen waaraan de voordeuren zijn gelegen. In de verharding staan bomen en de speel- en zitelementen bestaan uit houten bielzen. In de buurt liggen enkele geveltuinen.

Het karakter van de woonstraten wordt bepaald door de boombeplanting en soortkeuze. Soms zijn de bomen als laanbeplanting in een rij geplant, soms staan zij vrij in de straat. Er zijn nauwelijks plantvakken aanwezig. In sommige straten zijn de bomen te groot ten opzichte van de afstand tot de gevel. Klachten van bewoners hierover zijn het gevolg.

Langs het Boskriekoord/ Bomenrijk is een recentelijk nieuw ingericht plein gelegen, met een glooiend grasveld en een speelplek in verharding. Rondom deze openbare ruimte staan bomen in hagen.

Tussen Bomenrijk en Akkerland ligt een parkachtige groenstrook, die vanuit de woonstraten goed bereikbaar is. Bij de hoven liggen halfcirkelvormige verhardingsvlakken omringd door bomen. Deze ronden elk hof naar de parkstrook af.

Aan de noordkant van de wijk is de Venserwetering tot een vijver verbreed. Hier loopt een wandelpad langs het water. De oevers zijn natuurvriendelijk aangelegd en er zijn knotwilgen geplant. Aan de oostzijde loopt via de brug over de Weespertrekvaart de hoofdontsluiting van Diemen-Zuid over de Bovenrijkersloot.

Tussen de Bovenrijkersloot en het Eendenpad ligt een singel, die de groene wijkas tussen Beukenhorst en Bomenrijk vormt.

Ontwikkelingen:

Vernieuwen boomstructuur en aanleg geveltuinen in 2010/ 2011.

Woonstraat

Speelveld Bomenrijk

Akkerland bestaat hoofdzakelijk uit laagbouw eengezinswoningen met een tuin. Het is een woonervenbuurt. Door de toepassing van verschillende soorten verharding worden plaatselijk verschillende vormen van gebruik visueel gescheiden.

Centraal door de wijk loopt een wijkontsluitingsweg (Akkerland/Roggekamp). Deze heeft een bochtig verloop. De woonstraten (erven) zijn doodlopend en sluiten op de weg aan. Op twee punten langs de weg liggen pleintjes met bomen, die het gezicht van de wijk bepalen.

Bij het begin en einde van deze ontsluitingsweg bevinden zich twee hogere appartementencomplexen. In de oostelijke punt van de wijk, tegen het centrum aan, staat een torenflat van 8 etages. Samen met het appartementencomplex Roggekamp vormt deze een accent van de wijk.

Het algemene beeld van de wijk is rommelig. Dit komt vooral door de vele verkeersremmende maatregelen in de straten. Er ontstaat een contrast tussen de vrije verkeersruimte van het oorspronkelijke stedenbouwkundige concept en de realiteit van het huidige verkeersgedrag. Drempels, verhoogde plantvakken, houten en betonnen palen moeten het verkeer weer in goede banen leiden. Met name de oorspronkelijke houten voorzieningen (palen, bielzen, etc.) verkeren in slechte staat.

Het groen in de wijk bevindt zich in restruimtes van de verkaveling, in verharding of in verhoogde plantenbakken. Met name de beplantingen in verharding zijn weinig vitaal. De pleintjes op de woonerven zijn slordig ingericht met bomen in verharding en verhoogde plantvakken. De ruimtelijke samenhang is zwak. De grenzen tussen privé- en openbare ruimte zijn vaag. Bijzonder is dat een groot aantal straatbomen in de voortuinen is geplant, waardoor het groene karakter van de wijk wordt versterkt.

Het meest waardevolle groen bevindt zich in de parkstroken die de wijk aan alle kanten begrenzen. Het groen uit deze parkstroken dringt tot in de wijk door. De wijk heeft daardoor een duidelijke (stenige) binnenkant en een (groene) buitenkant. De verbindingen vanaf de woningen met deze parkstroken zijn goed. Langs de Venserwetering ligt een wandelpad met beplanting.

Ontwikkelingen:

In dit gebied zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Evaluatie groen Bomenrijk en Akkerland

Het groen in de buurt Bomenrijk bestaat voornamelijk uit bomen en kleine vakken met heesters en bodembedekkers. De boomspiegels zijn aan de kleine kant en dienen bij verstrating vergroot te worden. Vanwege de lage hoeveelheid openbaar groen is het aan te bevelen om meer aandacht te besteden aan het groen in de woonstraatjes (geveltuinen, participatie in beheer).

Het groen in Akkerland bestaat met name uit bomen en kleine versnipperde beplantingsvakken. De aansluitingen naar de buitenkant van de wijk, waar goede groenzones liggen, zijn hier cruciaal.

Parkstrook westkant van de wijk

Wijkontsluitingsweg Akkerland

Voorstellen Kruidenhof en Polderland:

De wijken zijn recent heringericht. Grote herinrichtingmaatregelen zijn dus niet mogelijk. Wel kunnen maatregelen binnen het regulier onderhoud worden uitgevoerd.

KP

1Meer banken en papierbakken plaatsen

KP

2Route Ouderkerkerlaan als route naar Diemen Zuid duidelijk vorm geven door continuïteit in type beplanting en verbinding met Kruidenhof verbeteren.

7.4.3. Kruidenhof en Polderland

Het centrumgebied van Diemen-Zuid in de wijk Kruidenhof valt uiteen in twee delen die gescheiden zijn door de Bovenrijkersloot.

Aan de zuidkant van de Bovenrijkersloot ligt een woonwijk gelegen met rijtjes eengezinswoningen met tuin. De straten zijn als woonerven ingericht. Trottoir en rijbaan zijn in verschillende bestrating- materialen uitgevoerd maar bevinden zich wel op hetzelfde niveau. Deels wordt haaks op de rijweg geparkeerd en deels op eigen erf. In de woonstraten staan laanbomen in de verharding of op de erfgrens. De tuinen van de woningen aan de oost- en zuidrand van de wijk grenzen aan het water.

In het noorden van de wijk zijn de voorzieningen van Diemen-Zuid gevestigd: een winkelcentrum, een scholencomplex en een medisch centrum. De galerijflat boven de winkels is zes etages hoog. Ten noordwesten van het centrum ligt middelhoogbouw met een gemeenschappelijk parkeerterrein (Havikskruid). Centraal tussen winkels en scholen ligt een plein, waarover het doorgaande fietspad van de Ouderkerkerlaan loopt. Aan de buitenrand van het winkelcentrum liggen parkeerplaatsen. Ten westen van dit centrumgebied staan rijtjeshuizen. In de woonstraten staan rijen bomen in de verharding.

De Ouderkerkerlaan loopt via Schelpenhoek, doorkruist Kruidenhof als een langzaam verkeerroute en leidt via Polderland naar NS-station Diemen-Zuid. In Kruidenhof verbindt zij de school, het kinderdagverblijf, het winkelcentrum en de middelhoogbouw (Havikskruid). De verharding is het leidende element, beplanting is langs de route nauwelijks aanwezig.

In de wijk is weinig groen aanwezig. Het zuidelijke deel van de wijk ligt gunstig ten opzichte van de groenstroken langs de singel en het spoor. Via drie bruggen zijn deze stroken bereikbaar. Daarnaast hebben alle huizen in dit deel van Kruidenhof een tuin.

In het noordelijke deel hebben alleen de rijhuizen een tuin. De flatgebouwen rond Havikskruid en het winkelcentrum hebben geen particulier groen.

Een aantal plantsoenen ligt langs de busbaan en de Bovenrijkersloot. Op het parkeerterrein van het winkelcentrum is weinig groen aanwezig. Het plein is sober ingericht met parkeervakken en bomen in verharding, die deels staan te kwarren. Het plein westelijk van het winkelcentrum is korte tijd geleden vrij stenig heringericht en wordt door de aangrenzende scholen en kinderdagverblijven gebruikt.

Ontwikkelingen:

In dit gebied zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Woonstraat

Plein achter het winkelcentrum

Polderland bestaat uit laagbouw eengezinswoningen met tuinen. In het noordelijk deel van de wijk is er een haaks verkavelingpatroon en in het zuidelijk deel een vrije verkaveling. De openbare ruimte in de wijk bestaat hoofdzakelijk uit verkeersruimte.

In het noorden zijn dat rechte straten met trottoirs. Het beeld van de straten wordt bepaald door éénzijdige boombeplanting op de erfgrens en ondiepe voortuinen. Op een plek is een speelplaats aanwezig (Ringkade) die gecombineerd is met parkeerplaatsen.

In het zuiden bestaat de openbare ruimte uit woonerven. De Ouderkerkerlaan is als doorgaande langzaam verkeer route nauwelijks herkenbaar. De vele driehoekige restruimtes in de vrije verkaveling zijn gevuld met heesterbeplanting. Langs de Ouderkerkerlaan is een grote driehoekige ruimte als plantsoen ingericht. Bij de singel aan de zuidkant zijn groene oevers aanwezig en kijkt men uit op station Diemen Noord. Een kleine speelplaats is gecombineerd met plantsoenen en parkeerplaatsen.

Doordat de wijk aan drie zijden door verkeerswegen is begrensd, zijn de omringende groenstroken moeilijk bereikbaar.

Tussen de Gooiseweg en de Diemerdreef ligt een brede berm die onderdeel is van de 'het Diemer wandellandschap'. Door deze groenstrook loopt het Reigerpad, een langzaamverkeerroute tussen Akkerland en het Bergwijkpark. Dit pad gaat loopt via een tunnel onder de Diemerdreef door. De groenstrook is tevens hondenuitlaatplaats.

Ontwikkelingen:

In dit gebied zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Groenstrook aan de Ouderkerkerlaan

Parkeerplek en speelplaats

Evaluatie groen Kruidenhof en Polderland

Het groen in de buurt Polderland functioneert goed. De structuur en vorm van het groen kan behouden blijven.

Het groen in de buurt Kruidenhof functioneert goed. Plaatselijk kunnen brede vakken met bodembedekkende heesters of brede hagen omgevormd worden tot gras om meer ruimtelijkheid te krijgen. Verder kan de structuur en vorm van het groen behouden blijven.

Voorstellen:

BB

1Speelplek bij herinrichting multifunctioneel inrichten

BB

2Beplanting langs Biesbosch: versterken boomstructuur en bloemrijke grasvegetatie in combinatie met hagenstrook

BB

3Wateroppervlak kan worden uitgebreid, multifunctionaliteit speelvelden vergroten, zitmogelijkheden en buurtontmoetingsplek realiseren

BB

4Versterken bomenrij (eiken) langs Gooiseweg

BB

5Algemeen: palissaden als begrenzing plantenvakken bij herinrichting zo min mogelijk terug laten komen

BB

6Algemeen: In de woonstraten bomen van 3de grootte toepassen

7.4.4. Biesbosch

Biesbosch heeft een haaks verkavelingpatroon van laagbouw eengezinswoningen met tuinen. Centraal in de wijk staat een gestapeld appartementenblok. De openbare ruimte bestaat uit woonerven in een verhardingssoort, zonder trottoirs. Parkeren vindt plaats op centraal gelegen parkeerplaatsen en op eigen erf in de voortuinen. Centraal door de wijk loopt de wijkontsluitingsweg Biesbosch, die deel uitmaakt van een hoofdontsluitingslus door Duivendrecht. De wijk is aan drie zijden begrensd door infrastructuur met groenstroken. Aan de westzijde valt een brede singel langs achtertuinen samen met de gemeentegrens tussen Diemen en Duivendrecht. Door de groenstroken langs de Gooiseweg en de spoorlijn lopen paden die leiden naar het metrostation Venserpolder.

Het groen in de wijk bestaat hoofdzakelijk uit bomen in de verharding van de woonerven en in verhoogde plantenbakken in de straat. De grotere groenelementen liggen rond het centrale appartementenblok, bij de gemeenschappelijke parkeerplaatsen en op de splitsingen van de wegen. Doordat de beplanting dicht op elkaar staat is een aantal van deze punten moeilijk herkenbaar. Via voetpaden is een grotere ruimte bereikbaar (Griend), die als speelplaats onlangs is heringericht. In Boschplaat ligt een mooi groen speelveldje die de wijk met het Ooievaarpad verbindt.

Langs de Gooiseweg in het noorden ligt een parkstrook, die onderdeel is van ‘het Diemer wandellandschap’ en waarin een aantal speelvelden en speelvoorzieningen ligt. Deze parkstrook is onlangs heringericht en verkeert in goede staat.

Ontwikkelingen:

Biesbosch herinrichting openbare ruimte in 2010/ 2011.

Plannen aanpassing van de Gooiseweg vanuit de centrale stad op lange termijn.

Evaluatie groen Biesbosch

In veel gevallen zijn de struiken en het bosplantsoen te groot voor de vakken of de groenstroken en zorgen voor gebrek aan ruimtelijke samenhang en een onoverzichtelijke situatie. Het is wenselijk om een opener beeld te krijgen door enkele solitaire struiken te behouden en daaromheen gras of lagere heesters te plaatsen. De bloembakken zijn in verhouding tot de maat van de ruimte op een aantal plaatsen te hoog. Bij herinrichting verdient het de voorkeur om bakken te verwijderen of lager te maken.

Wijkontsluiting Biesbosch

Plantsoen in de woonerven

Speelplek Boschplaat met verbinding naar Ooievaarpad

Beplantingsvak met palissaden

Voorstellen Bergwijkpark:

BW

1Algemeen bij herinrichting waardevolle bomen behouden

BW

2Algemeen bij herinrichting: voldoende ruimte reserveren om het groene karakter van dreven en langzaam verkeer routes aan alle vier de zijden van het park te kunnen handhaven

BW

3Algemeen bij herinrichting: gebruik maken van de waterstructuur

Straatgroen

Gebruik groenstroken Bergwijkpark

7.5.1. Bergwijkpark

Bergwijkpark is een grote kantorenwijk, waarin ook de Hogeschool Holland is gevestigd. Hoewel dit gebied in de gemeente Diemen ligt, lijkt het bij Amsterdam Zuidoost te horen, doordat het van de rest van Diemen is gescheiden door de metrolijn richting Gaasperplas.

Ook in stedenbouwkundig opzicht maakt het Bergwijkpark deel uit van Amsterdam Zuidoost. De functionalistische opzet van Zuidoost is ook in het Bergwijkpark toegepast. Het autoverkeer wordt op hoog gelegen dreven gescheiden van het langzaam verkeer dat gebruik maakt van vrijliggende fiets- en wandelpaden op maaiveldhoogte. Het Bergwijkpark wordt aan alle zijden omsloten door deze hooggelegen dreven en de hoog gelegen metrolijn. De toegangen tot het gebied voor langzaam verkeer lopen altijd via tunnels.

De wijk zelf wordt door de Bergwijkdreef en de Gooiseweg in drieën gedeeld. Als verbindende groen blauwe structuur ligt een watergang met brede oevers in de twee noordelijke delen (Eekholt en rondom de Bergwijkpark).

In het noordoostelijke deel (Eekholt) staan kantoorpanden gegroepeerd rond een centrale parkeerplaats omringd door heesters. In de buitenste schil, langs de metrolijn, zijn nog een aantal terreinen onbebouwd. Hier groeit ruw gras. Over het algemeen heeft het groen hier een extensief karakter met veel ruw gras en bosplantsoen.

Noordelijk van het Bergwijkpark, tegen het NS-station Diemen-Zuid aan, ligt een complex kantoren (Diemervijver), ten zuiden ligt een deel van de hogeschool met studentenflats. Het park is aangelegd als een natuurlijk ogend park: groepen bosplantsoen worden afgewisseld door grasvelden. Een langgerekte waterpartij met houten bruggen deelt het park in tweeën. Ten noorden van dit water bestaat het park uit grasvelden omzoomd door bosplantsoen. In het zuidelijke deel ligt een grote heuvel met dicht op elkaar, in rijen geplaatste bomen. Het Bergwijkpark is het grootste park van Diemen, maar heeft voor de gemeente door haar ligging weinig betekenis. Behalve door voetgangers en fietsers, die het park doorkruisen, wordt het dan ook matig gebruikt. De paden lopen diagonaal door het park en worden vooral gebruikt door studenten van de hogeschool die van en naar het NS-station Diemen gaan. Het Bergwijkpark is onderdeel van de hoofdgroenstructuur, het streefbeeld wordt daarin beschreven.

Het meest zuidelijke deel van de wijk (Diemerhof) bestaat uit kantoortorens. Het meeste siergroen bevindt zich op de terreinen zelf. Het openbaar groen bestaat hoofdzakelijk uit gras, hagen of heesters met daarin bomen. Het beeld van het groen is hier open en intensief onderhouden.

Het Zilvermeeuwpad is een langzaam verkeer route die de drie delen van Bergwijkpark verbindt. Het loopt tussen de Venserpolder en het metrostation Verrijn Stuartweg. Dit brede pad heeft een stedelijk karakter. Het bestaat uit een fietspad en een voetpad gescheiden door een brede grasberm. Aan weerszijden van deze paden liggen grasbermen met een enkele boom. Het beeld van deze route is ruim en open.

Ontwikkelingen:

Er zijn op lange termijn herinrichtingsplannen voor de wijk Bergwijkpark .

Evaluatie groen Bergwijkpark

Het openbaar groen in Bergwijkpark functioneert goed, met uitzondering van het Bergwijkpark zelf. Het hoofdprobleem is dat er weinig gebruikers voor zijn. Het Bergwijkpark wordt op lange termijn heringericht.

Park Bergwijkpark

Oevers in Bergwijkpark

Voorstellen Verrijn Stuart:

IG

1Bomen zoveel mogelijk aan weerszijde van weg voor symmetrie

IG

2Betere wegbewijzering voor fietsers

IG

3Verbetering van het beeld van de entrees tot het terrein aan de kruispunten van Venserweg en Treubweg met de Weesperstraat

IG

4Onderzoeken van mogelijkheid voor buurtontmoetingsplek/ speelplek

IG

5Algemeen: bevorderen van groene daken bij nieuwbouw

7.5.2. Verrijn Stuart

Het industrieterrein Verrijn Stuart ligt aan de zuidzijde van de Weespertrekvaart en heeft een grote variatie van bedrijven en kantoren. In het zuiden ligt de metrowerkplaats van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf van Amsterdam. Delen van het terrein zijn aan herinrichting toe. Er vertrekken veel bedrijven en er is een leegstand. Voor het terrein is dan ook momenteel een revitalisering in voorbereiding. Het doel is het verbeteren van de bereikbaarheid, onder andere door de looproutes naar metrostation Verrijn Stuartweg en op de kwaliteitsverbetering openbare ruimte.

Het terrein is ontsloten via de Weesperstraat. Dit is niet optimaal omdat het verkeer door een woonwijk (Anne Frank) en over de drukke Muiderstraatweg moet en aan de oostzijde geen goede aansluiting heeft op de drukke Provincialeweg.

Er is weinig waardevol groen op het industrieterrein aanwezig. De Weesperstraat is smal en de bedrijven ten zuiden grenzen direct aan de weg. De Venserweg langs het spoor is karakteristiek door de hoge populieren in de spoorberm. Langs de Visseringweg en Verrijn Stuartweg, die parallel aan elkaar liggen, staan op onregelmatige afstanden bomen. Een tweezijdige doorgaande laanbeplanting is niet realiseerbaar vanwege de inritten.

Ontwikkelingen:

Er zijn herinrichtingsplannen voor het hele gebied.

Evaluatie groen Verrijn Stuart

Er is geen openbaar gebruiksgroen in Verrijn Stuart. Het is hier wenselijk een buurtontmoetingsplek aan te leggen en de aansluiting aan het openbaar groen in de omgeving optimaal vorm te geven.

Weesperstraat

Treubweg

Verrijn Stuartweg

Langs de Venserweg

Voorstellen Stammerdijk:

SD

1Zitten aan water mogelijk maken

SD

2Bij herinrichting van het industrieterrein indien mogelijk de oevers van de Korte Diem bestemmen voor recreatief gebruik en natuur

SD

3Route met bomen voortzetten

7.5.3. Stammerdijk

Het industrieterrein Stammerdijk is in tweeën gedeeld door De (Korte) Diem. Op de oevers van de Korte Diem zijn voornamelijk bedrijven voor beton- en bouwmaterialen gevestigd. Het oostelijk deel bestaat uit opslagloodsen, detailhandel en een bedrijfsverzamelgebouw van kleinere bedrijven in de bouw- en transportsector. Het is ontsloten via de Stammerdijk en de Muiderstraatweg. In het westen zijn woonwinkels, bouwmarkt, fastfood restaurants en kleinere bedrijven gevestigd. Deze zijn via de Sniep ontsloten. De omgeving van de Stammerdijk is dichtbebouwd en kleinschalig met oude dijkwoningen en diverse soorten bedrijfspanden.

Het weinige groen bestaat uit enkele straatbomen en de bomen en hagen op de parkeerterreinen. Langs de Stammerdijk is het industrieterrein grotendeels aan het oog onttrokken door een plantstrook langs de voet van de dijk. Langs de Stammerhove staat een enkele rij bomen in gras. Dit vormt de grens met de Gemeenschapspolder, waarin het Diemerbos ligt. Op de overgang van bedrijfsterrein naar het Diemerbos wordt een strook gebruikt als dierenweide. De hoofdtoegang van het bos ligt aan de Muiderstraatweg, langs de voormalige Muidertrekvaart. Het tracé van de gedempte trekvaart is nog goed zichtbaar. Het wordt aan de zuidkant door een aantal houtwallen begeleid en aan de noordkant door een dubbele rij bomen. In het oosten worden bomen en houtwallen abrupt beëindigd door het grondlichaam van de Flevospoorlijn. In de Structuurvisie Diemen is de Muiderstraatweg aangemerkt als belangrijke verbindingszone tussen Diemen en het Diemerbos. Hier is een duidelijke landschappelijke langzaamverkeerroute gewenst.

Ontwikkelingen:

Er zijn in dit gebied geen ruimtelijke ontwikkelingen bekend.

Evaluatie groen Stammerdijk

Binnen de wijk ontbreekt openbaar groen. Stammerdijk is aan vele kanten begrensde door water. De verbinding hiermee en het zicht hierop zijn belangrijk. De verbinding naar de Weespertrekvaart langs Stammerdijk is belangrijk voor bovenregionaal recreatieverkeer.

Kade aan de Weespertrekvaart, bedrijventerrein de Sniep

Zicht op de Diem vanaf bedrijventerrein de Sniep

Ontsluiting Stammerdijk

Oostelijke begrenzing Stammerdijk

Voorstellen Plantage De Sniep en Sportpark:

PS

1Realiseren route achterom het sportpark

PS

2Verweving met sportpark door paden, het sportpark in Watergraafsmeer kan hier als voorbeeld dienen

PS

3Toegankelijkheid speelvoorziening verbeteren

PS

4Algemeen: ecologische ontwikkeling de Sniep bevorderen in het kader van duurzaamheid

7.5.4. Plantage De Sniep

Het nieuw te ontwikkelen woongebied Plantage de Sniep bevindt zich op het terrein tussen Muiderstraatweg en het sportpark Diemen en op een wigvormig gebied in de splitsing tussen de Weespertrekvaart en de Muidertrekvaart. De punt van deze wig is door het Ringspoor afgesneden aan de westkant van het spoor. Vanaf dit punt tot aan het Amsterdam-Rijnkanaal is de Muidertrekvaart grotendeels gedempt, maar in de nieuwe plannen voor dit terrein wordt de Muidertrekvaart weer geopend.

De plannen voor dit gebied zijn nog niet definitief. Gepland zijn circa 1.200 woningen in verschillende woonmilieus, onder andere wonen aan de Weespertrekvaart, aan de haven en wonen aan de boulevard. Het programma omvat verder 7.500 m2 bedrijventerrein, 1.200m2 commerciële ruimte en een school.

In het plan is geen doorgaande boulevard langs de Weespertrekvaart en langs de te heropenen Muidertrekvaart opgenomen.

Ontwikkelingen:

Dit is een stedelijk ontwikkelingsgebied, de eerste fase wordt op dit moment gebouwd. De plannen voor de overige delen zijn in ontwikkeling.

Evaluatie groen Plantage de Sniep

Het meest belangrijke openbaar groen van de eerste fase van aanleg bestaat volgens plannen uit een brede groene strook tussen de woonstraten. In het meest noordelijke deel van de wijk zijn een aantal woonblokken omgeven van het water. In de woonstraten zelf worden bomen geplant.

De plannen voor de 2de fase van aanleg zijn nog niet definitief, ter bevordering van de kwaliteit van het openbaar groen wordt de aansluiting aan het water aanbevolen en de aanleg van een groene route (zie thema groene routes § 6.2) door de wijk.

Zicht op het nieuwe woongebied vanaf de sportveldenArtist impression centrale groenzone

Nieuw profiel Muiderstraatweg

7.5.5. Sportpark

Het sportcomplex van Diemen ligt tussen de spoorlijn, de Diem en het nieuwe woongebied de Sniep en is te bereiken via één toegangsweg, de Sportlaan. Er zijn zes sportvelden en een sporthal. De sportvelden zijn omgeven met beplanting tegen de spoortaluds en zijn in het oosten begrensd door een watergang, die langs een pad aan de voet van het dijktalud van de Diem ligt.

Naast een aantal tennisvelden en een sporthal aan de andere kant van de spoorlijn is dit het grootste sportcomplex in Diemen.

Streefbeeld voor het sportpark is de optimale toestand van de sportvelden en de technische installaties. Gewenst is dat het sportpark voor het nieuwe woongebied een prettig uitloopgebied wordt. Dit kan door een betere aansluiting met paden worden bereikt.

Ontwikkelingen:

Voor het sportpark zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen gepland.

Evaluatie groen Sportpark:

Het sportpark functioneert goed. De verweving met de nieuwe woonwijk is wenselijk om een prettig uitloopgebied te creëren. Langs de randen van het sportpark loopt de spoordijk, deze biedt mogelijkheden voor de aanvulling van het padenstelsel.

Zicht op de sportvelden richting Ruimzicht

Zicht op het gebied tussen sportvelden en spoorboog