Aanhef
Voorwoord
Afvalscheiding is voor veel Diemenaren de normaalste zaak van de wereld. In Diemen kan je, als je wilt, al veel huishoudelijk afval gescheiden wegbrengen. Gft, papier en karton, plastic en drankkartons, glas en textiel kan je kwijt in ondergrondse containers in de buurt of bij de winkelcentra. De laatste jaren is dan ook veel geïnvesteerd om deze voorzieningen voor het wegbrengen van recyclebare materialen op orde te brengen. Desondanks staat Diemen voor een uitdaging met betrekking tot het terugdringen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval.
De gemiddelde Diemenaar biedt per persoon per jaar nog ongeveer 230 kilo restafval aan; in het coalitieakkoord is de doelstelling uitgesproken om een significante stap te doen richting de landelijke doelstelling van maximaal 100 kilo huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2020.
Om dit voor elkaar te krijgen, moeten we aan de inwoners vragen hun afval beter te scheiden, maar moeten we zeker ook de voorzieningen om dit makkelijk te kunnen doen verbeteren. In de praktijk betekent dit; meer service voor grondstoffen aan huis en minder service op het ophalen van restafval. Het principe van omgekeerd inzamelen dus, wat de basis vormt van het Afvalplan 2020.
Naast het verbeteren van de voorzieningen en het aanpassen van service, is het gesprek met inwoners een belangrijk element. De vraag wat zij nodig hebben om het afval beter te kunnen scheiden, staat daarbij centraal. Het plan voorziet derhalve in een buurtgerichte communicatie- en participatieaanpak.
Afvalplan 2020 is een plan van aanpak en met acties voor de afvalinzameling voor Diemen. Met uitvoering van dit plan worden de komende jaren de voorwaarden gecreëerd die nodig zijn om een flinke reductie van het restafval te bewerkstellingen, de service op grondstoffen te verbeteren, de kosten in de hand te houden en daarmee de stappen te zetten die noodzakelijk zijn voor een circulaire samenleving.
2. Acties Afvalinzameling
2.1 Gft
2.1.1 Geschiedenis gft in Diemen
In het najaar van 1994, nu 25 jaar geleden, startte Diemen met gft-inzameling met het uitrollen van de zogenaamde duobak. In de duobak zat een compartiment voor zowel restafval als gft. In 2010 is de duobak afgeschaft wegens arbo-technische redenen, maar ook vanwege de gebleken grote verontreiniging van gft die deze wijze van inzamelen met zich meebrengt. Restafval en gft zijn geen gelukkige combinatie om in één bak te verzamelen. Er zijn nog nauwelijks gemeenten die dit systeem gebruiken. Met het afschaffen van de duobak heeft de semi-ondergrondse wijkinzamelcontainer voor gft (gft-dummy) zijn intrede gedaan. Zowel hoogbouw als laagbouw kon men gft brengen naar de gft-dummy.
In de gft dummy zat een klepje die met een sleutel te openen was. In 2014 bleek dat slechts 5% van het vrijkomende gft wordt aangeboden in de gft-dummy’s. De gft-dummy’s bij hoogbouw werden nagenoeg niet gebruikt. Hierop is vervolgens besloten om gft-dummy’s bij hoogbouw te verwijderen en de gft- containers bij de laagbouw te voorzien van een grotere opening (zonder sleutel).
2.1.2 Uitfaseren gft-dummy’s
Met het vergroten van de inworpopening van de gft-dummy’s is een laatste poging gedaan om de gft-inzameling op orde te krijgen. De kilo’s gft zijn inderdaad toegenomen, maar vooral in het voorjaar als bewoners massaal aan het tuinieren slaan. Grote hoeveelheden tuinafval maakt ook het legen van de gft-dummy’s lastig. Doordat grote stukken tuinafval in de dummy’s klem komen te zitten, worden ze vaak met enig geweld geleegd, waardoor er weer defecten ontstaan aan de dummy’s, zoals het ontbreken van de klep. Dit zorgt voor een onverzorgd straatbeeld en dat bewoners de dummy’s gebruiken als straatafvalbak. Ook is er bij veel gft-dummy’s sprake van verzakkende bestrating vanwege de grote hoeveelheden muizen die nestelen in en onder de dummy’s.
Uitfaseren gft-dummy
Gft-dummy’s zijn duur, niet efficiënt, vergen veel onderhoud, leveren vervuild gft en zijn een broedplaats voor ongedierte. Bovendien, is het aandeel gft-afval in het restafval nog steeds verreweg de grootste component. Daarom wordt de gft-inzameling middels wijkinzamelcontainers bij de laagbouw (gft-dummy’s) uitgefaseerd.
2.1.3 Gft-inzameling bij laagbouw
Met het uitfaseren van de gft-dummy, blijft er voor de laagbouw alleen nog de optie van gft-minicontainers aan huis over. In de meeste gemeenten wordt dit systeem gebruikt, omdat het voor bewoners de meest makkelijke manier van inzamelen is en bovendien de meest zuivere gft-stroom oplevert.
Naast milieurendement is het overgaan op gft- inzameling via minicontainers goedkoper dan het huidige systeem. De gft-minicontainer zal om- en-om met de restafval-minicontainer worden geleegd, waar nu wekelijks restafval aan huis wordt ingezameld. In de zomermaanden kan de gft- minicontainers vaker worden geleegd. De definitieve inzamelfrequentie wordt door het college besloten middels een aanpassing van het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening.
Inzameling gft bij laagbouw met minicontainer
Laagbouwwoningen stappen over op inzameling van gft via een minicontainer aan huis. Deze zal om-en-om met de restafvalcontainer worden ingezameld. De definitieve inzamelfrequentie wordt door het college besloten middels een aanpassing van het Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening. Het uitdelen van de gft-bak is bij voorkeur afgerond in maart, aangezien er dan weer volop in de tuin gewerkt wordt.
2.1.4 Gft bij hoogbouw
In 2016 is besloten om bij hoogbouw de inzameling van gft te stoppen wegens tegenvallende resultaten. De gft-inzamelvoorzieningen zijn grotendeels weggehaald. Bij hoogbouw waar nog wel gft-dummy’s staan, is sprake van sterke vervuiling van het ingezamelde gft.
Toch bereikt ons de vraag vanuit bewoners van hoogbouw (bijvoorbeeld Holland Park) waar men naar toe moet met het gft. Een pilot van gemeente Amsterdam op Java-eiland met een afsluitbare voorziening voor gft geeft veelbelovende resultaten. In overleg met bewoners gaan we kijken voor welke buurten deze oplossing zou kunnen werken.
Gft inzamelen bij hoogbouw
Gft-inzameling bij hoogbouw met een afsluitbare voorziening is in Diemen eerder niet succesvol gebleken. Nu er toch vraag is naar gft-voorzieningen wordt de gft-inzameling bij hoogbouw aangepakt naar het model van Java-eiland in Amsterdam, en wordt maatwerk geleverd bij kansrijke initiatieven waar de focus ligt op inwoners die graag gft willen scheiden.
2.2 Restafval
2.2.1 Acties restafval
Uitgangspunt bij restafval is dat de wijze van inzamelen van restafval blijft zoals het is. Met het verhogen van de service op grondstoffen (gft, OPK, glas etc.) wordt de minicontainer voor restafval aan huis wel minder vaak opgehaald. Met het uitdelen van nieuwe gft-minicontainers worden ook nieuwe minicontainers voor restafval uitgedeeld. De nieuwe minicontainers zijn gemaakt uit gerecycled plastic en hebben een ander opnamesysteem, waardoor de containers minder groot zijn. Bewoners kunnen zelf de grootte van de container bepalen.
Voor de buurten waar restafval in ondergrondse wijkcontainers wordt ingezameld, blijft dit gehandhaafd.