Aanhef
De raad van de gemeente Deventer,
Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11-11-2025, nummer 2025-686
BESLUIT
1De Nota Activeren en Afschrijven zoals opgenomen in bijlage 1 vast te stellen als beleidskader voor het activeren en afschrijven van investeringen;
2Deze nota in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026;
3De Richtlijn Activeren en Afschrijven uit 2020 te laten vervallen;
4Te erkennen dat de vaststelling van deze nota een stelsel- en schattingswijziging inhoudt in de zin van artikel 62 van het BBV.
5De nota onderdeel te laten uitmaken van het normenkader rechtmatigheid zoals bedoeld in artikel 29b van de Financiële verordening gemeente Deventer 2025.
Voor het bepalen van de waarde van activa worden onderstaande waarderingsgrondslagen gehanteerd.
Bijlage 1. Begrippenlijst
Activeren
Het opnemen van de financiële waarde van een aangekocht of vervaardigd kapitaalgoed met meerjarig nut op de balans. Deze activa worden beschouwd als bezittingen van de gemeente. Gebruikte categorieën:
•Materiële vaste activa met economisch nut: verhandelbaar en/of opbrengst genererend (bijv. gebouwen, voertuigen, riolering).
•Materiële vaste activa met maatschappelijk nut: investeringen in de openbare ruimte (bijv. straten, wegen, pleinen).
•Immateriële vaste activa: niet-stoffelijke activa zoals onderzoek en ontwikkeling.
Niet-afschrijfbare activa:
•Financiële vaste activa (deelnemingen, leningen).
•Vlottende activa (gebruik < 1 jaar, zoals vorderingen en liquide middelen).
Afschrijving
Het systematisch verwerken van de waardedaling van een kapitaalgoed over de gebruiksduur. De gebruiksduur is gelijk aan de verwachte economische of technische levensduur. Deze lasten worden periodiek ten laste van de exploitatie gebracht.
Agio/Disagio
Agio is het (positieve) verschil tussen het bedrag waarvoor een lening wordt aangegaan en het bedrag dat aan de geldnemer wordt uitgekeerd. Agio kan ook te maken hebben met aandelen. De prijs, of koers, van een aandeel is opgebouwd uit de nominale waarde plus het agio. Disagio is een negatief waardeverschil.
Boekwaarde
De oorspronkelijke geactiveerde investering minus de cumulatieve afschrijvingen op een bepaald moment.
Bijdragen van derden
Bijdragen van derden zijn subsidies of andere bijdragen van een derde partij aan een investering.
Bovenwijkse voorziening
Een voorziening buiten het plangebied met een aantoonbaar verband met de grondexploitatie. Voorbeelden: infrastructurele werken, noodzakelijke natuurcompensatie (water of groen).
Componentenbenadering
Afschrijven op afzonderlijke onderdelen van een actief op basis van hun individuele gebruiksduur.
Desinvestering
Verkoop of buiten gebruik stellen van een actief.
Directe opbrengstwaarde
Waarde van een kapitaalgoed bij directe verkoop.
Gebruiksduur
Dit is de periode waarin het actief gebruikt wordt en waarover kapitaallasten (afschrijving en rente) worden berekend. De gebruiksduur is gelijk aan de verwachte economische of technische levensduur.
Investeringen
Onder investeringen wordt verstaan het vastleggen van vermogen in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt.
Typen
•Investeringen met een economisch nut: Investeringen hebben een economisch nut als ze verhandelbaar zijn en/of kunnen bijdragen aan het genereren van middelen.
•Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven: zoals riool- en afvalinvesteringen.
•Investeringen met een maatschappelijk nut in de openbare ruimte: Investeringen die geen economisch nut opleveren (geen middelen genereren en/of verhandelbaar zijn), bijvoorbeeld wegen.
•nieuwe- of uitbreidingsinvesteringen: Investeringen ten behoeve van nieuwe activiteiten of ten behoeve van de uitbreiding van bestaande activiteiten. Bijvoorbeeld een nieuw gemeentehuis resp. een uitbreiding van een bestaand gemeentehuis.
•vervangingsinvesteringen: investering bedoeld ter vervanging van een soortgelijk materieel vast actief, waarbij het vervangende materieel vast actief nagenoeg dezelfde functie vervult als het te vervangen actief.
•Investeringen levensduur verlengende investeringen: ten behoeve van een bestaand actief en expliciet leidend tot een substantiële levensduurverlenging van betreffend actief. Bijvoorbeeld, het renoveren (= vernieuwen naar de huidige maatstaven en normen) van een gebouw. Het gaat hier dus niet om (groot)onderhoud. Onderhoud is niet levensduur verlengend, maar dient om het actief gedurende zijn levensduur in goede staat te houden.
Kapitaallasten
De kapitaallasten bestaan uit rente- en afschrijvingslasten van de investeringen in kapitaalgoederen. De investeringslasten belasten de exploitatie. Een daling in de kapitaallasten wordt vrijval genoemd, als gevolg van einde afschrijvingsperiode (geen afschrijving en rentelasten meer) en dalende activawaarde (lagere rentelasten).
Kredieten
Deze term wordt gebruikt om aan de raad toestemming te vragen voor het doen van uitgaven in het kader van investeringen. Deze term wordt niet in het BBV gebruikt, bij gebrek aan een eenduidige betekenis. In Deventer betreft het de bevoegdheid een bepaald budget te besteden aan een investering en die uitgaven te spreiden over meerdere jaren. Oftewel, een meerjarig investeringsbudget.
Levensduur
De levensduur van een actief wordt onderscheiden in economische en technische levensduur. De technische levensduur van een actief is de maximale periode waarover dat actief een bijdrage aan de productie kan leveren. De economische levensduur is de maximale periode waarover het economisch verantwoord is van een actief gebruik te maken (de kosten lager zijn dan de baten/ nut).
Kosten onderzoek en ontwikkeling
Kosten van onderzoek betreft de kosten die worden gemaakt voor onderzoekswerk met het doel nieuwe technische kennis en inzichten te ontwikkelen. Kosten van ontwikkeling betreft de kosten die worden gemaakt voor een plan of ontwerp voor de productie van nieuwe of substantieel verbeterde materialen, apparaten, producten, processen, systemen of diensten voorafgaand aan het begin van de (commerciële) productie of gebruik.
Onderhoud
Klein- en groot-onderhoud houdt of brengt een object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object.
Onderhoud - achterstallig
Onderhoud dat niet op tijd is uitgevoerd, waardoor een onderhoudsrichtlijn is overschreden en niet (meer) wordt voldaan aan het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau. Achterstallig onderhoud kan leiden tot schade en/of onveilige situaties, hetgeen vaak leidt tot hogere herstelkosten. In dat geval is er een zodanig slechte onderhoudstoestand dat de waarde, het gebruik en/of de levensduur van het investeringsgoed wordt aangetast. Achterstallig onderhoud waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, wordt er op basis van artikel 44 lid 1a BBV een voorziening gevormd.
Onderhoud - groot
Kosten van groot onderhoud zijn kosten voortvloeiend uit (periodieke) werkzaamheden na een lange gebruiksperiode om de huidige staat van een actief in stand te houden. Waaronder uitvoering van correctieve maatregelen, als gevolg van slijtage na een langere periode van gebruik, om een object in goede staat (op een vooraf bepaald kwaliteitsniveau) te houden of te brengen. Groot onderhoud is vaak gepland, ingrijpend van aard en betreft een groot of belangrijk deel van het object.
Onderhoud – klein
Klein onderhoud, is frequent voorkomend onderhoud, betreffen onder meer de kosten van arbeid, hulpstoffen en kleine onderdelen. Dit zijn kosten die veelal jaarlijks terugkeren. Waaronder preventieve maatregelen en dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau.
Reconstructie van een weg
Maatregelen om de verharding en de inrichting van de weg aan te passen aan de huidige (hogere) eisen.
Renovatie
Dit zijn investeringen die worden gepleegd ten behoeve van een bestaand actief en expliciet leiden tot een substantiële levensduurverlenging van betreffend actief. Renovatie of renoveren is het herstellen en wanneer nodig gedeeltelijk vernieuwen van een investeringsgoed, waardoor het beter bruikbaar wordt naar de huidige maatstaven en normen. Het gaat hier dus niet om (groot) onderhoud. Onderhoud is niet levensduur verlengend, maar dient om het actief gedurende zijn levensduur in goede staat te houden.
Restwaarde
De restwaarde is de schatting, tegen het prijspeil van het moment van ingebruikname, van de opbrengst die na de gebruiksduur nog gerealiseerd kan worden, verminderd met de te maken kosten voor verwijdering of vernietiging van (delen van) het actief.
Vastgoed met een bedrijfseconomische functie
Bij vastgoed met een bedrijfseconomische functie gaat het om vastgoed dat door de decentrale overheid wordt aangehouden om bewust winst te realiseren en/of waardestijgingen te realiseren. Bij vastgoed met een bedrijfseconomische functie bestaat de mogelijkheid dat een duurzame waardevermindering moet worden verantwoord.
Vastgoed met een maatschappelijke functie
Maatschappelijk vastgoed is vastgoed:
•waarin maatschappelijke diensten aan burgers worden verleend of door burgers zelf worden gecreëerd,
•waarvan de exploitatie (gedeeltelijk) door publieke middelen mogelijk wordt gemaakt,
•waarin vraag (burgers) en aanbod (instellingen) fysiek bij elkaar komen en
•waar iedereen (voor wie het bedoeld is) toegang toe heeft.
Waarderen
Toekennen van waarde op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs aan het geactiveerde kapitaalgoed c.q. de investering.
Bijlage 2. Tabel afschrijvingstermijnen
Naam
Afschrijvingstermijnen 2026
1.Gronden en terreinen
Begraafplaats (eerste inrichting)
25
Erfpachtgronden
0
Grond
0
Kunstatletiekbaan
25
Kunstgras (semi-)waterveld - hockey
12
Kunstgras zandveld – hockey
15
Kunstgras terrein onderlaag – hockey
36
Kunstgrasveld - voetbal
10
Kunstgras terrein onderlaag – voetbal
30
Sportveld (terrein – bijv. deklaag, verharding , etc.)
25
Sportveld (eerste aanleg)
40
Woonwagenterrein (inrichting terrein)
25
Maatschappelijk
Openbaar groen
niet activeren
2Woonruimten
Woning (steen)
0
Woonwagen
25
3.Bedrijfsgebouwen
Gebouw (nieuwbouw – steen)
40
Gebouw (nieuwbouw – niet steen)
20
Gebouw (prefab)
15
Schoolgebouwen (duurzame bouw)
50
Tribune (sportaccommodatie)
25
Rijwielstalling (steen/staal)
20
Beperkte renovatie
20
Integrale renovatie
40
Integrale verduurzaming
20
Aanbouw bestaand object
40
Interne verbouwing
20
4Grond- weg- en waterbouwkundige werken
Riolering
Riolering – vrij verval
40
Riolering – druk
25
Rioolsysteem (afwatering)
25
Bruggen
Bruggen (beton/staal)
80
Bruggen (hout)
15
Hefinstallatie beweegbare bruggen
20
Slagbomen bij bruggen
20
Viaducten (beton)
40
Overig
Duikers
25
Gemalen (steen/staal)
25
Geluidswal
20
Kademuur
80
Oeverbescherming
20
Sluis (betonnen constructie)
50
Sluisdeuren
25
Sluis – elektrotechnische onderdelen)
10
Sluis – mechanische onderdelen
25
Sluiskelders
50
Straatmeubilair
10
Verkeersstraten tegels en betonklinkers
40
Verkeerstraten gebakken klinkers
80
Verkeersstraten asfalt
40
Woonstraten asfalt
60
Woonstraten tegels en betonklinkers
40
Woonstraten gebakken klinkers
80
5Vervoermiddelen
Aanhangwagen
10
Bedrijfsauto
5
Fiets
5
Personenauto
5
Scooter
4
6Machines, apparaten en installaties
Aggregaat
10
Bedrijfskeuken
15
Beregeningsinstallatie
10
Bewegwijzeringsysteem
15
Bladblazer
10
Bosmaaier
10
Communicatie en beveiligingssysteem
10
Freesmachine
5
Hogedrukreiniger
5
Koelmachine
20
Lichtinstallatie (veldverlichting)
15
Parkeermeter, parkeerautomaat
10
Stemmachines
10
Zonnepanelen
15
Zonwering
20
Gebouwinstallaties
20
Maatschappelijk
Lichtmast, armatuur (openbare verlichting)
20
Lichtmast, mast (openbare verlichting)
40
Verkeersregelinstallatie
10
Automatisering - hardware
Actieve netwerkcomponenten
4
Beeldscherm
4
Computer (PC)
4
Kabelgoten, contactdozen, bekabeling
8
Kopieerapparaat
4
Mobiele telefoon
3
Laptop
4
Printer
4
Thin Client
4
Automatisering - software
Software - standaardapplicaties
3
Software – taakspecifieke applicaties
5
Automatisering - licenties
Gebruiksrechten voor onbepaalde duur
5
7Overige materiële activa
Archiefsysteem
5
Bureaustoelen
5
Hekwerk, afrastering, ballenvangers
25
Inrichting school (primair)
10
Inventaris (divers)
10
Kantoorinventaris
10
Skatetoestellen (modulair)
10
Skatevoorzieningen (beton)
15
Speelwerktuig
10
Stroomkasten – markt
5
Verlichting – buiten
15
Vloerbedekking
10
Voorlichting/ instructiemateriaal
5
Wijkcontainer
10
Ondergrondse afvalcontainer
10
8Warmtenet SWZ
Distributienetten en inpandig leidingwerk
40
Afleversets en draaiende delen
15
Techniek in technische ruimtes
20