Aanhef
Samenvatting
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en polarisatie. De gemeenten Delft, Midden-Delfland, Rijswijk en Westland (district E) kennen hierin een gezamenlijke aanpak, die gecoördineerd wordt door de gemeente Delft. In het kader van deze aanpak voeren de gemeenten fenomeen, netwerk- en signaalanalyses uit middels legale, openbare en publiek toegankelijke bronnen (‘Open Source Intelligence’, OSINT). De analyses worden uitgevoerd op fenomenen, netwerken en signalen die een risico op radicalisering, extremisme, polarisatie en/of maatschappelijke onrust met zich meebrengen en hierdoor een verstoring van de openbare orde kunnen veroorzaken.
1Het gaat hierbij enkel om fenomenen, netwerken en signalen. Er worden geen analyses uitgevoerd op specifieke individuen.
Door het uitvoeren van fenomeen, netwerk- en signaalanalyses wordt de gemeentelijke informatiepositie m.b.t. radicalisering, extremisme en polarisatie versterkt, waardoor de openbare orde effectiever kan worden gehandhaafd. Daarnaast kan hierdoor worden bezien met welke kwetsbaarheden, maar ook met welke mate van weerbaarheid de gemeenten rekening moeten houden.
Dit protocol biedt een leidraad en grondslag voor het uitvoeren van fenomeen, netwerk- en signaalanalyses middels OSINT in het kader van de aanpak radicalisering, extremisme en polarisatie. Voor het goed kunnen uitvoeren van dergelijke analyses wordt het werkproces met dit protocol nader toegelicht. Er wordt nadrukkelijk stilgestaan bij het doel en belang van de fenomeen, netwerk- en signaalanalyses, de stappen in het proces, de wettelijke grondslag hiervan en de ingebouwde waarborgen in het proces.
3. Wettelijke basis en waarborgen
3.3 Waarborgen in de verschillende fasen van het proces
3.2.1 Bewaartermijnen
De oorspronkelijk binnengekomen melding, inhoudende eventuele persoonsgegevens van de melder van het signaal, wordt uiterlijk binnen twee weken verwijderd. In het meldformulier, waarin de melding wordt geregistreerd, worden geen persoonsgegevens van de melder of andere personen opgeslagen. Het meldformulier wordt tevens uiterlijk binnen twee weken verwijderd. Zoals eerder vermeld kan het zijn dat tijdens de fenomeen, netwerk- en signaalanalyses middels OSINT persoonsgegevens worden verwerkt (in de zin dat er bijvoorbeeld persoonsgegevens gezien worden). Deze persoonsgegevens worden echter nooit opgeslagen en dus niet bewaard.
3.2.2 Beveiligingsmaatregelen meldingen
De binnengekomen melding wordt opgeslagen middels een meldformulier. Er worden geen persoonsgegevens opgeslagen tijdens het onderzoeken van het signaal. De eventueel op te stellen rapporten n.a.v. de OSINT-analyses zijn dus volledig anoniem. Ter beveiliging van de gegevens van de melding en het rapport tegen onrechtmatige verkrijging en onjuist gebruik, worden de volgende beveiligingsmaatregelen genomen:
-De meldingen en de eventuele daaruit voortvloeiende rapporten n.a.v. de OSINT-analyses worden opgeslagen in een vertrouwelijke map op de beveiligde server van de gemeente Delft. De opgeslagen informatie wordt beveiligd conform de beveiligingsnormen van de gemeente Delft
18De beveiligingsnormen van de gemeente Delft zijn te vinden op: https://www.delft.nl/over-onze-website/verklaring-gegevensbescherming
;
-Toegang tot de opgeslagen informatie wordt beperkt tot een gelimiteerd aantal personen, enkel de medewerkers die zich bezighouden met radicalisering, extremisme en polarisatie hebben hiertoe toegang.
3.2.3 Rechten van betrokkenen
Betrokkenen hebben het recht te verzoeken om inzage in de persoonsgegevens die ten aanzien van hen worden verwerkt (artikel 15 van de AVG). Desgewenst kunnen zij verzoeken om rectificatie, het wissen of beperken van die verwerking (artikel 16, 17 en 18 van de AVG). De uitzonderingen van artikel 23 van de AVG en artikel 41 van de UAVG kunnen aan toewijzing van de verzoeken in de weg staan. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat er in de meldformulieren en tijdens de OSINT-analyses geen persoonsgegevens worden opgeslagen.
Indien een betrokkene gebruik wil maken van zijn recht op inzage, rectificatie, het wissen of beperken, wordt er verwezen naar de hiervoor ingerichte procedure van de gemeente Delft.
3.2.4 Informatievoorziening aan de burger
Zoals eerder vermeld zijn de analyses die uitgevoerd worden niet gericht op personen, maar op fenomenen, netwerken en signalen. Indien er persoonsgegevens worden verzameld, moeten betrokkenen hierover worden geïnformeerd (artikel 13 en 14 van de AVG). Dit gebeurt via de online privacyverklaring. Hierin moet in ieder geval de volgende informatie staan:
-Welke gegevens worden verwerkt;
-Waarom de gegevens worden verwerkt (met welk doel);
-Of de gegevens worden gedeeld met andere organisaties en zo ja, welke;
-Hoe lang de gegevens worden bewaard.
Hierbij wordt zo veel mogelijk aansluiting gezocht bij meer generieke uitlatingen over het verwerken van persoonsgegevens door de gemeente Delft, als omschreven in het Gegevensbeschermingsbeleid.
Bijlage 1: Begrippenlijst19 De definities die worden gehanteerd zijn o.a. afkomstig van de AIVD, de NCTV en Verdonck, Klooster & Associates en naar eigen inzicht (gedeeltelijk) aangepast.
Open Source Intelligence (OSINT): betreft het verzamelen en analyseren van gegevens die zijn verkregen uit openbare bronnen.
Radicalisering: een proces waarbij een persoon of groep in toenemende mate opvattingen ontwikkelt die op gespannen voet staan met, of zelfs haaks staan op, de democratische rechtsorde. Er is een groeiende bereidheid om diepingrijpende veranderingen in de samenleving na te streven of deze te ondersteunen.
Extremisme: het actief nastreven en/of ondersteunen van diepingrijpende veranderingen in de samenleving die een gevaar kunnen opleveren voor (het voortbestaan van) de democratische rechtsorde. Hierbij worden eventueel ondemocratische methodes gehanteerd die afbreuk kunnen doen aan het functioneren van de democratische rechtsorde.
Polarisatie: de verscherping van tegenstellingen tussen groepen in de samenleving die kan resulteren in spanningen tussen deze groepen en toename van segregatie.
Weerbaarheid: het kunnen bieden van tegengewicht en veerkracht tegen ongewenste invloeden en voedingsbodems voor radicalisering.
Fenomeenanalyse: analyse die zicht richt op sociale bewegingen en ontwikkelingen die aanleiding kunnen geven tot verstoring van de openbare orde.
Netwerkanalyse: analyse die zich richt op bepaalde groeperingen die aanleiding kunnen geven tot verstoring van de openbare orde.
Signaalanalyse: analyse die zich richt op signalen die aanleiding kunnen geven tot verstoring van de openbare orde.
Persoonsgegevens: alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon.
Verwerken van persoonsgegevens: alles wat een organisatie met persoonsgegevens kan doen, o.a. inzien, verzamelen en vernietigen.
Doelbinding: het vereiste dat persoonsgegevens voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verwerkt.