Bijlage 1: Definities
Assets
Veelgebruikt Engels verzamelwoord voor bezit met economische waarde. Bijvoorbeeld: cash, effecten, voorraden, machines, onroerend goed, enzovoorts.
Circulaire economie
Een kringloopeconomie of circulaire economie is een economisch en industrieel systeem, waarin geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem.
Contractant
De in de overeenkomst genoemde wederpartij van de gemeente.
Diensten
Diensten als bedoeld in artikel 2 Europese aanbestedingsrichtlijn 2014/24/EU.
Gemeente
De gemeente De Ronde Venen, zetelend aan de Croonstadtlaan 111, 3641 AL te Mijdrecht.
Inkoop
(Rechts)handelingen van de gemeente, gericht op de verwerving van werken, leveringen of diensten en die een of meerdere facturen van een ondernemer met betrekking tot bedoelde werken, leveringen of diensten tot gevolg hebben.
Levering
Levering als bedoeld in artikel 2 Europese aanbestedingsrichtlijn 2014/24/EU.
Offerte
Een aanbod in de zin van het Burgerlijk Wetboek.
Offerteaanvraag
Een enkelvoudige of meervoudige aanvraag van de gemeente voor te verrichten prestaties of een (Europese) aanbesteding conform de Aanbestedingswet en de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG.
Ondernemer
Een ondernemer als bedoeld in artikel 1.1 van de Aanbestedingswet 2012.
PSO30+
De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) is een wetenschappelijk onderbouwd kwaliteitskeurmerk van TNO. Dit instrument geeft inzicht in de mate waarin organisaties meer dan gemiddeld sociaal ondernemen, gericht op de arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Minimaal 30% van het personeel in dienst van PSO30+ organisaties bestaat uit personen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Social Return on Investment
Aanpak om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt.
Total Cost of Ownership
Het totaalbedrag aan kosten voor de aanschaf en het bezit van een product of dienst gedurende de gehele levenscyclus/gebruikscyclus.
Werk
Werk als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet 2012.
6MVOI-doelen van Nationaal Plan MVOI 2021-2025
Het Nationaal Plan MVI 2021 – 2025 heeft 6 maatschappelijke doelen die aansluiten op de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Namelijk het:
1tegengaan van klimaatverandering (link);
2stimuleren van een circulaire economie (link);
3tegengaan van milieuverontreiniging en voedselverspilling (link);
4stimuleren van een divers en inclusief bedrijfsleven (link);
5stimuleren van arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (social return);
6stimuleren van ketenverantwoordelijkheid.
Bijlage 2: Inkoop volgens wet- en regelgeving
In onderstaande tabel wordt verwezen naar enige relevante wet- en regelgeving die betrekking kan hebben op de inkopen van de gemeente De Ronde Venen. Heb je hier een vraag (of vragen) over? Het team inkoop ontvangt deze graag via het contactformulier op de website van de gemeente.
Tabel 2: Wetgevend kader
Wet of richtlijn
Omschrijving
Europese wet- en regelgeving
Wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden is afkomstig van de Europese Unie. De ‘Aanbestedingsrichtlijnen’ en ‘Concessierichtlijn’ vormen momenteel de belangrijkste basis. De interpretatie van deze Aanbestedingsrichtlijnen en ‘Concessierichtlijn’ kan volgen uit Groenboeken, Interpretatieve Mededelingen, etc. van de Europese Commissie.
Burgerlijk Wetboek
Het wettelijke kader voor overeenkomsten.
Gemeentewet
Het wettelijke kader voor gemeentes.
Klimaatakkoord van Parijs (2015)
(Link klimaatbeleid)
Gemeente De Ronde Venen streeft naar 100% klimaatneutraliteit in 2050. Dit betekent dat we dan geen CO2-uitstoot meer willen hebben op ons gemeentelijk grondgebied. Let wel, in dit streven worden de materiaalgerelateerde CO2-emissies voor de bebouwde omgeving, de uitstoot van vervoer op snelwegen en de effecten van methaan, lachgas, klimaatadaptatie en -bestendigheid, en het vrijkomen van CO2 bij oxidatie van veengronden niet meegerekend.
Aanbestedingswet 2012
(Link aanbestedingswet)
De gewijzigde Aanbestedingswet 2012 implementeert sinds 1 juli 2016 de Europese Richtlijnen 2014/24/EU en 2014/25/EU(‘Aanbestedingsrichtlijnen’), Concessierichtlijn 2014/23/EU en Richtlijn 2007/66/EU (‘Rechtsbeschermingsrichtlijn’). Deze wet biedt één kader voor overheids- en concessieopdrachten boven en – beperkt – onder de (Europese) drempelwaarden en de rechtsbescherming bij (Europese) aanbestedingen.
Deze wet geeft het kader voor aanbestedingen voor overheidsorganisaties.
Gelijke behandeling
Gelijke omstandigheden mogen niet verschillend worden behandeld, tenzij dat verschil objectief gerechtvaardigd is. Ook verkapte of indirecte discriminatie is verboden.
Non-discriminatie
Discriminatie op grond van nationaliteit mag niet.
Transparantie
De gevolgde procedure dient navolgbaar (en dus controleerbaar) te zijn. Dit is een logisch uitvloeisel van het beginsel van gelijke behandeling. Zorgvuldige en oplettende inschrijvers moeten weten waar ze aan toe zijn.
Proportionaliteit (evenredigheid)
De gestelde eisen, voorwaarden en criteria aan de inschrijvers mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot het voorwerp van de opdracht. De gemeente past het beginsel van proportionaliteit toe bij de te stellen eisen, voorwaarden en criteria aan inschrijvers en inschrijvingen en met betrekking tot de contractvoorwaarden.
Wederzijdse erkenning
Diensten en goederen van ondernemingen uit andere lidstaten van de Europese Unie moeten worden toegelaten voor zover die diensten en goederen op gelijkwaardige wijze kunnen voorzien in de legitieme behoeften van de gemeente.
Nationaal Energieakkoord (2013) (Link energieakkoord)
Meer dan veertig organisaties, waaronder alle lagen van de Nederlandse overheden, sloten in 2013 het Nationaal Energieakkoord. Dit bevat afspraken over energiebesparing, meer duurzame energie en extra werkgelegenheid.
Energieagenda (2013) (Link energieagenda)
De Energieagenda schetst de transitie naar een CO2-arme energievoorziening in 2050.
Omgevingswet (2024)
(Link omgevingswet)
Sinds 1 januari 2024 wil de overheid via de Omgevingswet de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen, zodat het makkelijker is om bouwprojecten te starten.
Gids proportionaliteit (Link naar Justis) (Link naar Pianoo)
De (herziene) ‘Gids Proportionaliteit’ is in zijn geheel het richtsnoer dat is aangewezen.
Aanbestedingsreglement Werken 2016 (Link naar Pianoo)
In het ARW 2016 zijn procedurevoorschriften opgenomen met betrekking tot de wijze waarop aanbestedingen voor Werken moeten verlopen.
Naast wettelijke kaders zijn er ook richtlijnen die in acht moeten worden genomen bij de inkopen namens de gemeente. In het onderstaande overzicht worden enkele van de belangrijkste richtlijnen verstrekt.
Tabel 3: Kader van richtlijnen
Wet of richtlijn
Omschrijving
Transitievisie Warmte (2021) (Link naar Strategie warmtetransitie De Ronde Venen)
Klimaatneutraal en aardgasvrij-klaar in 2050.
Spoorboekje naar een Klimaatneutrale gemeente in 2050
Het spoorboekje schetst een actieve werkwijze met bijbehorende heldere en haalbare werksporen, die leidt tot klimaatneutraliteit van gemeente De Ronde Venen in 2050.
Coalitieakkoord Ronde Venen Belang, VVD en D66 (2022) (Link naar Coalitieakkoord 'In het hart')
Staan voor een klimaatneutrale gemeente in 2050.
Integriteitsrichtlijnen (Link naar Gedragscode Integriteit Rijk)
De gemeente vindt het belangrijk dat al haar medewerkers integer handelen. De medewerkers houden zich aan de vastgestelde gedragscodes. Zij handelen zakelijk en objectief, waardoor bijvoorbeeld belangenverstrengeling wordt voorkomen.
De gemeente verwijst voor meer algemene informatie omtrent het onderwerp bestuurlijke en ambtelijke integriteit naar het document ‘Gedragscode Integriteit Rijk’.
De gemeente wil enkel zakendoen met integere ondernemers die zich niet bezighouden met criminele of illegale praktijken. Een toetsing van de integriteit van ondernemers is bij inkopen (en aanbestedingen) in beginsel mogelijk, bijvoorbeeld door de toepassing van uitsluitingsgronden of het hanteren van de ‘Gedragsverklaring Aanbesteden’ (afgekort GVA, zie hiervoor https://www.justis.nl/producten/gedragsverklaring-aanbesteden-gva/gedragsverklaring-aanbesteden-aanvragen, of een Verklaring Omtrent het Gedrag (afgekort VOG)). Extra borging van integriteit kan tevens door het toepassen van voorkennisovereenkomsten.
Privacyrichtlijnen (Link naar Handleiding Algemene Verordening Gegevensbescherming)
De gemeente hecht veel waarde aan de privacy van haar inwoners, medewerkers en andere relaties. Zij waarborgt de privacy door naleving van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De gemeente ziet er daarnaast actief op toe dat ook de ondernemers waarmee de gemeente zakendoet zich houden aan deze verordening. De gemeente doet dit door hierover afspraken vast te leggen in de te sluiten overeenkomsten en indien nodig door verwerkersovereenkomsten te sluiten.
Uniforme Inkoopvoorwaarden
De gemeente hanteert uniforme inkoopvoorwaarden, tenzij een concreet geval dit niet toelaat. Uniformiteit in de uitvoering draagt eraan bij dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en ze landelijk gezien niet steeds met verschillende procedureregelingen worden geconfronteerd. De gemeente past, mits passend, bij de betreffende inkopen in ieder geval toe:
•VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden voor leveringen en diensten
•GIBIT voor ICT-inkopen (gemeentespecifieke inkoopvoorwaarden voor ICT)
•UAV 2012/UAV-GC (generieke voorwaarden)
•RAW-systematiek (generieke gestandaardiseerde methode voor schrijven van bestekken)
•De Nieuwe Regeling 2011 (DNR 2011); een standaardcontract dat wordt gebruikt in Nederland voor technische en architectonische projecten
Bijlage 3: Duurzame Routekaart
Duurzame routekaart
Om richting te geven aan duurzaam inkopen hebben we een duurzame routekaart ontwikkeld voor producten of werken en diensten. Deze routekaart is bedoeld om bewustwording te stimuleren en daarmee (meer) bewust keuzes te kunnen maken, die leiden tot zo duurzaam mogelijk omgaan met grondstoffen. Bovendien geeft deze routekaart richting aan duurzame partnerschappen.
Onderstaande afbeeldingen voor producten of werken en diensten geven de meest duurzame routes weer (groen), de iets minder duurzame maar nog steeds duurzame routes (oranje), en de route die we in de huidige duurzaamheidstransitie soms nog genoodzaakt zijn om te nemen, maar uiteindelijk het liefst willen vermijden (rood).
Producten of werken
‘Doen met wat er is’ en onderhoud
Verleng de levensduur van producten. De meest duurzame stap is de behoefte aan producten of werken verminderen door ‘het te doen met wat er is’ en deze materialen op het hoogste waardeniveau te (be)houden en te onderhouden. Mits de huidige situatie niet vervuilender is dan een alternatief van bestaande, gerecyclede of nieuwe producten. Door efficiënter gebruik te maken van bestaande producten en processen, kunnen inkopers de vraag naar nieuwe producten minimaliseren.
Bestaande producten
Kijk naar de mogelijkheden om langer te doen met de producten die er al zijn (in de markt) door deze producten tussen partijen slim te recirculeren, waardoor de gebruiksduur verlengd wordt. Dit is ook een kans om bestaande patronen te doorbreken; door kritisch te zijn ten aanzien van de vraag of een nieuw product wel nodig is.
Herstellen/refurbishen
Kijk naar mogelijkheden om gereviseerde of refurbished producten aan te schaffen. Dit vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen en verlengt de gebruiksduur van producten.
Volledig of deels gerecyclede producten
Bepaal of er een product op de markt is wat deels of volledig van gerecyclede grondstoffen wordt gemaakt en vervolgens weer (deels) kan worden gerecycled.
Lokale inkoop
Overweeg bij inkopen ook het lokale aanbod. Door producten lokaal in te kopen, worden de transportkosten verminderd, wat de ecologische voetafdruk verkleint en lokale economieën stimuleert. Zo wordt bij de selectie van leveranciers ook CO2 meegewogen in de keuze, waardoor de lokale leveranciers bij een gelijk product een voordeel kunnen hebben.
Nieuwe producten
Koop nieuwe producten zo duurzaam mogelijk in. In de huidige duurzaamheidstransitie is het soms nog niet mogelijk om een noodzakelijk product anders in te kopen dan in een nieuwe staat. Ook dán kan er een positieve impact worden gemaakt op het inkoopproces, door met het nieuwe product bij te dragen aan natuurlijke en sociale aspecten, het zo milieuvriendelijk mogelijk te produceren en het lokaal in te kopen.
Bijdrage aan natuurlijke en sociale aspecten
Zorg ervoor dat nieuwe producten, als hier geen ontkomen aan is, streng zijn getoetst op hun bijdrage aan natuurlijke, sociale en financiële aspecten.
Zo milieuvriendelijk mogelijk geproduceerden vervoerd
Zorg ervoor dat de producten zoveel mogelijk duurzaam zijn geproduceerd (energiezuinig en lage CO2-uitstoot tijdens hun levenscyclus), groen zijn verpakt (zoals recyclebaar of biologisch afbreekbaar materiaal) en dat ze worden geleverd via zo lokaal mogelijke, duurzame logistiek (vervoersbedrijven die zich inzetten voor duurzaamheid en CO2-reductie in hun transportactiviteiten).
Diensten
Selectie leveranciers
Laat duurzaamheidsaspecten meewegen bij de selectie van leveranciers. Kijk hierbij naar hun certificeringen, beleid en trackrecord op het gebied van duurzaamheid. Vraag leveranciers naar hun duurzaamheidsbeleid. Laat de leverancier aantoonbaar maken hoe zij de SROI-component invullen.
Lokale leveranciers
Geef de voorkeur aan lokale leveranciers om de ecologische voetafdruk van diensten te verminderen en de lokale economie te ondersteunen. Zo wordt bij de selectie van aannemers ook CO2 meegewogen in de keuze, waardoor de lokale aannemers bij een gelijke dienst een voordeel kunnen hebben.
Samenwerking en dialoog
Werk nauw samen met leveranciers (in langdurige contracten waar mogelijk) om (duurzaamheids)doelen te bereiken en moedig een voortdurende dialoog aan om (duurzame) initiatieven te bevorderen.