Aanhef
De raad van de gemeente De Fryske Marren,
Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d.25 oktober 2016, nummer 2016/083
gelet op artikel 5 van de Wet gebruik Friese taal;
besluiten vast te stellen de Taalverordening Fries De Fryske Marren.
Artikel 1: Begripsbepalingen
1In deze verordening wordt onder meertaligheid verstaan de keuze voor de ene of de andere taal, de Nederlandse of de Friese taal.
2In deze verordening wordt onder gemeenteorganen verstaan: de raad, het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester, de heffingsambtenaar en invorderingsambtenaar alsmede de personen die onder verantwoordelijkheid van de bestuursorganen werkzaam zijn.
Artikel 2: Taalkeuze
1Iedereen kan de Friese of de Nederlandse taal gebruiken in het mondelinge en het schriftelijke verkeer met de bestuursorganen.
2De bestuursorganen kiezen in beginsel voor meertaligheid. Van dat uitgangspunt wordt afgeweken als:
a.het bestuursorgaan daar in een concreet geval voor kiest;
b.in de schriftelijke communicatie met nieuwe inwoners (in het Nederlands);
c.bij de publicatie van persberichten (in het Nederlands);
3Bij de taalkeuze in een specifieke situatie houdt het bestuursorgaan rekening met het streven de positie van de Friese taal te versterken.
Artikel 3: Schriftelijk verkeer
1Tenzij het gebruik van de Nederlandse of de Friese taal voorgeschreven is, zijn de bestuursorganen vrij in de keuze of een schriftelijk stuk opgesteld wordt in de Friese taal, de Nederlandse taal of in beide talen.
2De taalkeuze in door een door bestuursorganen ontvangen stuk is bepalend voor de taalkeuze van een door of uit naam van bestuursorganen op te stellen correspondentie.
3Het college van burgemeester en wethouders stimuleert dat door haar of onder haar verantwoordelijkheid opgestelde stukken en stukken gericht aan de gemeenteraad in het Fries opgesteld worden.
4Anders dan is aangegeven in artikel 3 lid 1, gebruiken de bestuursorganen de Friese taal bij het opstellen van correspondentie met overheden waar de gemeente een intentieverklaring heeft afgesloten aangaande het gebruik van het Fries in het schriftelijk verkeer.
Artikel 4: Vertalingsregeling
1In het geval een schriftelijk stuk in de Friese taal is opgesteld, stelt het bestuursorgaan tegelijkertijd een vertaling in de Nederlandse taal beschikbaar.
2De vertalingen worden kosteloos geleverd.
3Bij interpretatieverschillen is de tekst in het oorspronkelijke stuk beslissend.
Artikel 5: Mondeling verkeer
1Bij klantencontacten is de taalkeuze van de klant leidend. Dit geldt in het bijzonder voor klantencontacten in de eerste lijn.
Artikel 6: Beleidsplan
1De gemeente De Fryske Marren heeft een beleidsplan voor de Friese taal en cultuur. Hierin zijn de kaders vastgelegd.
Artikel 7: Slotbepalingen
1Deze verordening treedt in werking op de dag na de bekendmaking.
2Deze verordening kan worden aangehaald als Taalverordening Fries De Fryske Marren.
Toelichting
Algemene toelichting
Met de invoering van de Wet gebruik Friese taal zijn de mogelijkheden voor het gebruik van het Fries in het (formele) rechtsverkeer en het (formele) bestuurlijk verkeer versterkt. De Wet bepaalt in artikel 2 dat het Fries en het Nederlands worden aangemerkt als de twee officiële talen van de provincie Fryslân.
Fries als minderheidstaal in Europees perspectief
In verschillende internationale verdragen is de positie van de Friezen en het Fries als officiële taal erkend. Nederland heeft ten eerste het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden (Trb. 1993, 1 en 199; 1998, 20) aanvaard. Met dit Handvest heeft de Nederlandse regering zich verplicht het Fries als tweede officiële taal in de provincie Fryslân te bevorderen en in stand te houden. Het Handvest is voor Nederland op 1 maart 1998 in werking getreden. Bovendien heeft Nederland op 16 februari 2005 het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden (Trb. 1995, 73 en 197) geratificeerd, waarna het op 1 juni 2005 voor ons land in werking is getreden. Bij goedkeuring van het wetsvoorstel tot ratificatie van dit verdrag hebben regering en parlement overeenstemming bereikt dat het Kaderverdrag alleen van toepassing zal zijn op de Friezen in Nederland. De Wet gebruik Friese taal beperkt zich (derhalve) slechts tot het Fries en het Nederlands. Ook de verordening beperkt zich tot deze twee officiële talen.
Verordening en beleidsplan
De Wet gebruik Friese taal schrijft voor dat de in de provincie Fryslân gevestigde bestuursorganen die niet tot de centrale overheid behoren[1], regels opstellen over het gebruik van de Friese taal in schriftelijke stukken en in het mondeling verkeer (tezamen: ‘het bestuurlijk verkeer'). De regels moeten in ieder geval bepalingen gericht op het versterken van de positie van de Friese taal binnen het werkgebied van het betreffende bestuursorgaan bevatten (artikel 5, eerste lid, van de wet). Voor bestuursorganen van gemeenten worden deze regels bij verordening vastgesteld. Daarnaast moeten de bestuursorganen een beleidsplan over het gebruik van de Friese taal opstellen (artikel 5, tweede lid, van de wet).
[1] Met uitzondering van de gemeenten Vlieland, Ameland, Terschelling, Schiermonnikoog en Weststellingwerf (artikel 5, derde lid, van de wet).