Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 (SHO)

1.1.1 Terugblik op projecten uit SHO 2022

Het SHO 2022 bevat een bijlage met als titel ‘Globaal tijdpad uitvoeringsplan’. Daar is voor 13 concrete projecten aangegeven wat de planning is. In deze paragraaf wordt de tabel nogmaals opgenomen en wordt van alle projecten de huidige status aangegeven.

Onderwerp

Planning

Status 2025

1.

Verhuizing De Bouwsteen naar De Wiekslag.

Zomer 2022

De Bouwsteen is verhuisd naar de onderwijslocatie aan de Wiekslag

2.

Verhuizing De Cirkel naar nieuwe locatie.

Zomer 2022

De Cirkel is verhuisd naar de voormalige Rehobothschool

3.

Besluitvorming over invulling huidige gebouw De Cirkel.

2022

Loopt, nog niet afgerond

4.

Scholen Meeuwensingel naar tijdelijke huisvesting.

2022

Is afgerond

5.

Definitieve formele besluitvorming nieuwbouw scholen in Florabuurt (Klim-Op en Triangel).

2022

Besluitvorming niet-commerciële delen is afgerond. Besluitvorming commerciële delen is nog niet afgerond

6.

Besluitvorming tweede fase Comenius College.

2022

Besluitvorming is nog in afronding

7.

Besluitvorming over eventuele school in Rivium.

2022 / 2023

Meegenomen in deze actualisatie van het SHO

8.

Oplevering integraal onderzoek toekomst onderwijshuisvesting Oostgaarde.

2023

Meegenomen in deze actualisatie van het SHO

9.

Oplevering onderzoek toekomstige huisvesting aan de Lijstersingel.

2023

Nog niet gestart

10.

Oplevering nieuw SHO, met naar daarin onder meer te maken keuzes voortvloeiende uit de in 2023 opgeleverde onderzoeken.

2024

Betreft voorliggende actualisatie van het SHO

11.

Oplevering scholen in IKC Florabuurt.

2025 / 2026

De kredietaanvraag voor de niet-commerciële delen moet nog door de raad worden vastgesteld. Verwachting vóór de zomer van 2025.

12.

Oplevering scholen in nieuwbouw Meeuwensingel.

2025 / 2026

Niet afgerond

13.

Oplevering tweede fase Comenius College.

2028

Besluitvorming is nog in afronding

Tabel 1: status in 2025 van projecten uit SHO 2022

2.4.1 Verplicht Integraal Huisvestingsplan (IHP)

Gemeenten moeten een IHP opstellen, en schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP), om structurele afstemming en gezamenlijke planning te waarborgen. In Capelle aan den IJssel is het SHO het equivalent van het IHP.

2.4.2 Renovatie opgenomen als voorziening

Renovatie wordt expliciet toegevoegd aan de gemeentelijke verantwoordelijkheden binnen de huisvestingsvoorzieningen. Dit biedt ten eerste een juridische borging voor de keuze van renovatie en ten tweede draagt dit bij aan het maken van een zorgvuldige afweging tussen vervangende bouw en renovatie.

2.4.3 Opheffen van investeringsverbod

Het verbod voor schoolbesturen in het primair onderwijs om in hun gebouwen te investeren wordt opgeheven, wat hen meer flexibiliteit geeft in het verbeteren van de schoolgebouwen

De gewijzigde wet is inmiddels van advies van de Raad van State voorzien. Op dit moment werkt het ministerie van Onderwijs aan een versie die ter behandeling aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. De verwachting is dat de wetswijziging op 1 januari 2026 in werking treedt. Omdat niet bekend is hoe de nieuwe wet er exact uit komt te zien, is op voorhand niet te zeggen welke implicaties de nieuwe wet heeft voor dit geactualiseerde SHO. Dat wordt naar alle waarschijnlijkheid in de tweede helft van 2025 duidelijk.

2.6.1 Criteria vervangende bouw, technische opwaardering en vernieuwbouw

In de praktijk betekent een gebouwleeftijd van 40 jaren doorgaans een omslagpunt voor wat betreft het perspectief van het gebouw. De onderhoudskosten lopen op, het gebouw is vaak gedateerd (zowel van binnen als van buiten) en de kans is groot dat het gebouw in onderwijskundige zin niet voldoet aan het hedendaagse onderwijs. Een dergelijk gebouw zou ingrijpend moeten worden gerenoveerd of worden vervangen door een nieuw gebouw. Daarom wordt bij het actualiseren van het SHO het volgende uitgangspunt gehanteerd:

“Voor schoolgebouwen die de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt of deze zullen bereiken gedurende de looptijd van het SHO en niet eerder levensduur verlengend zijn gerenoveerd of verduurzaamd, wordt bezien op welke wijze het schoolgebouw wordt vervangen.”

Op welke wijze het schoolgebouw wordt vervangen, hangt af van de gebouwspecifieke context. Feitelijk wordt er bij het vervangingsvraagstuk maatwerk geleverd, doorgaans aan de hand van een haalbaarheidsonderzoek en/of businesscase. Het is in sommige gevallen denkbaar te volstaan met louter een technische opwaardering van het gebouw waarbij de levensduur met zo’n 15 tot 20 jaar wordt verlengd. In dat geval is het aannemelijk dat de ingrepen betrekking hebben op het vervangen van de (klimaat)installaties waarbij voor zover mogelijk een verduurzamingsslag wordt gemaakt. Na die tijd volgt dan opnieuw een afweging voor het gebouw. In dit SHO noemen we zo’n renovatie ‘technische opwaardering’.

Een meer vergaande vorm van renovatie betreft zogenaamde ‘vernieuwbouw’ waarbij de levensduur van het gebouw met minimaal 25 jaar wordt verlengd. In de praktijk leidt vernieuwbouw doorgaans tot een levensduurverlenging van 40 jaar waardoor vernieuwbouw als volwaardig alternatief voor nieuwbouw kan worden gezien.

In het kader van financieel gezien ‘scherper aan de wind varen’ wordt bij de afweging voor vernieuwbouw of nieuwbouw ook gekeken naar de mogelijkheden de capaciteit van een gebouw te reduceren in geval van overcapaciteit, mits dat passend is bij de toekomstige onderwijsbehoefte en aansluit bij het belang van het kind. Daarnaast wordt de onderwijskundige functionaliteit betrokken bij de afweging over vernieuwbouw of nieuwbouw.

Daarmee worden de volgende ingrepen onderscheiden:

Ingreep:

Levensduurverlenging:

Globaal PvE:

Normbedrag per m2 bvo:

Technische opwaardering

15tot 20 jaar

Vervangen klimaatinstallatie en verduurzamingsslag

€ 1.150 - € 1.525 per m2 bvo

1Kengetal afhankelijk van de vraag of de klimaatinstallatie reeds is vervangen, al dan niet in het kader van een zogenaamde SUVIS-subsidie.

Vernieuwbouw

25tot 40 jaar

Volwaardig alternatief voor nieuwbouw

€ 2.466 (VO) - € 2.964 (PO)

2Bedrag komt overeen met 80% van normbedrag voor nieuwbouw

Nieuwbouw

Minimaal 40 jaar

Kwaliteitskader onderwijshuisvesting

€ 3.083 (VO) - € 3.705 (PO)

Tabel 2: overzicht verschillende ingrepen

In paragraaf 6.2 worden de kengetallen verder toegelicht.

2.6.2 Stimuleren vorming kindcentra en multifunctionaliteit

Huisvesting van één of meerdere scholen met meerdere andere functies onder ‘één dak’ wordt door de gemeente sinds enige jaren gestimuleerd. Dit zodat er inhoudelijk kwaliteit rondom de scholen wordt toegevoegd en de onderwijshuisvesting in de toekomst flexibeler is, wanneer leerlingenaantallen gaan stijgen of dalen. Deze gebouwen met meerdere kindgerelateerde functies noemen wij kindcentra.

In het te actualiseren SHO is het bijeenbrengen van meerdere functies onder één dak in beginsel één van de uitgangspunten. Dat geldt zowel voor maatschappelijke functies als een Kinderlab, een Huis van de Wijk of kinderopvangvoorzieningen als voor de scholen zelf. Dit uitgangspunt is nadrukkelijk geen gegeven, per project wordt maatwerk toegepast.

2.6.3 Vaste voet dislocaties

In Capelle staan zes basisscholen die in de praktijk als zelfstandige school functioneren, maar strikt genomen een dislocatie zijn van een hoofdvestiging. In de verordening is opgenomen dat elke hoofdvestiging een zogenaamde vaste voet kent van 200 m2 bvo. Dat is omdat elke school, ongeacht het aantal leerlingen, ruimte nodig heeft voor de directie, staf, personeel, repro enzovoorts.

Formeel heeft een dislocatie géén recht op de vaste voet van 200 m2 bvo, maar in de praktijk zou een dislocatie die wel functioneert als zelfstandige school (i.c. het verzorgen van onderwijs in de groepen 1 t/m 8) in de ruimtelijke problemen komen als de vaste voet in mindering wordt gebracht in geval van nieuwbouw.

Soms is het zo dat er op grond van de stichtingsnormen formeel geen nieuwe school kan worden gesticht, terwijl er wel behoefte is aan een school in een bepaalde wijk. In dat geval is het aannemelijk dat de ‘nieuwe’ school een dislocatie van een bestaande school is. In die gevallen is het uitgangspunt om een vaste voet van 200 m2 toe te kennen.

2.6.4 Verduurzaming en binnenklimaat

In 2018 is het ‘Koersdocument Duurzaam Capelle’ opgesteld. Daarin is de ambitie verwoord van een duurzame, groene en schone stad in 2050 waar de uitstoot van CO2 bijna nul is. Deze ambitie is in het ‘Programma Duurzaamheid 2023 – 2026’ nog eens bevestigd. In de onlangs door de raad vastgestelde ‘Duurzaamheidsleidraad voor bouwen’ wordt concreet aangegeven op welke wijze de gemeente onder meer het eigen vastgoed gaat verduurzamen. Deze geldt voor alle initiatieven die hooguit in de initiatieffase zitten en waar de gemeente invloed op heeft. Bij de uitvoering van dit SHO wordt in beginsel aangesloten bij de duurzaamheidsleidraad waarbij uiteindelijk ook maatwerk per project zal worden toegepast. Door aan te sluiten bij de duurzaamheidsleidraad worden thema’s als circulair bouwen en klimaatadaptatie voor zover mogelijk meegenomen.

Het uitgangspunt is dat er bij technische opwaardering of vernieuwbouw onder meer gestreefd naar een Energieneutraal Gebouw (ENG). Dat zal in de praktijk niet altijd haalbaar zijn, in dat geval is een Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG) de norm. Of een transformatie van BENG naar ENG in een project kan plaatsvinden, zal worden bepaald aan de hand van een businesscase. Omdat een dergelijke transformatie naar verwachting een positief effect heeft op de exploitatielasten dragen schoolbesturen hier financieel aan bij. Een besparing op de exploitatielasten die blijkt uit een businesscase wordt door de schoolbesturen als co-financiering ingebracht. Voor de meerkosten die gepaard gaan met de transformatie kan het schoolbestuur een duurzaamheidslening afsluiten bij de gemeente.

In geval van nieuwbouw is ENG het vertrekpunt bij het ontwerp zodat er een ‘Paris Proof’ gebouw wordt gerealiseerd dat voldoet aan de doelstelling om volledig energieneutraal te zijn in 2050. Gezien de levensduur van een nieuw gebouw is dit de meest logische keuze.

Bij het verbeteren van het binnenklimaat wordt aangesloten bij het ‘Programma van Eisen Frisse Scholen’ (versie mei 2021) dat is opgesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. In dat programma van eisen zijn criteria opgenomen voor onder meer de luchtkwaliteit en operationele temperatuur in schoolgebouwen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een zogenaamde Frisse School Klasse A (zeer goed), B (goed) en C (minimumniveau). Landelijk geldt Klasse B als dé referentienorm voor de luchtkwaliteit en de operationele temperatuur.

Bij nieuwbouw is het overigens al sinds 2015 verplicht om een Frisse School Klasse B te realiseren voor wat betreft de aspecten luchtkwaliteit en operationele temperatuur.

In het geval van vernieuwbouw zal de luchtkwaliteit en de operationele temperatuur worden opgewaardeerd conform Frisse Scholen Klasse B. Bij een technische opwaardering wordt in ieder geval de luchtkwaliteit opgewaardeerd en indien haalbaar ook de operationele temperatuur.

3.5.1 Technische opwaardering

Bij een technische opwaardering zullen er in beginsel geen onderwijskundige en esthetische opwaarderingen aan de orde zijn. Feitelijk betreft het hier het opwaarderen van de klimaatinstallatie zodat in ieder geval de luchtkwaliteit voldoet aan de eisen conform Frisse Scholen Klasse B. Indien mogelijk wordt ook de operationele temperatuur opgewaardeerd naar deze klasse en wordt er een verduurzamingsslag gemaakt. Met deze ingrepen wordt de levensduur van het gebouw met 15 tot 20 jaar verlengd.

3.5.2 Vernieuwbouw

Vernieuwbouw is een volwaardig alternatief voor nieuwbouw. Bij vernieuwbouw wordt een bestaand schoolgebouw aan de binnenzijde volledig ‘gestript’ en opnieuw ingericht. Ook de schil van het gebouw (dak, gevel) wordt vervangen of aangepast om zo betere isolatiewaarden te verkrijgen. Door vernieuwbouw is het schoolgebouw weer ‘als nieuw’.

3.5.3 Nieuwbouw

Voor het programma van eisen voor de nieuwbouw van scholen nemen we het Kwaliteitskader Huisvesting versie juni 2021 (update 2024) als vertrekpunt, maar niet als blauwdruk. In dit document wordt een zogenaamde referentieschool beschreven die tegemoet komt aan hedendaagse onderwijskundige standaarden. Deze overstijgen het bouwbesluit. Het bouwbesluit richt zich immers voornamelijk op de minimale eisen waar een schoolgebouw in bouwkundige en installatietechnische zin aan moet voldoen. Onderwijskundige standaarden maken geen deel uit van het bouwbesluit. Het bouwbesluit schrijft bijvoorbeeld niet voor dat een schoolgebouw over een ICT-voorziening moet beschikken.

4.4.1 Kindcentrum Florabuurt

Kindcentrum Florabuurt is een complex project. Basisschool De Triangel, OBS Klim Op locatie Bongerd, kinderopvang (voor- en vroegschoolse Educatie, buitenschoolse opvang en hele-dagopvang), KinderLab Schenkel, ruimte voor bewegingsonderwijs en de specialistische zorg voor kinderen van Pameijer worden in één gebouw gehuisvest.

In 2024 is er gewerkt aan het programma van eisen en ruimteprogramma voor het gebouw. Op basis daarvan is een kostenraming opgesteld. Met deze kostenraming is de indicatieve huurprijs vastgesteld. De gesprekken om tot overeenstemming te komen over deze huurprijs en bijbehorende huurvoorwaarden zijn gaande en worden naar verwachting begin 2025 afgerond. De afspraken over het programma van eisen, de huurprijs met huurtermijn en hoe om te gaan met het eigendom en beheer, zijn verder uitgewerkt in de samenwerkingsovereenkomst (SOK). De overeenstemming en vastlegging hiervan is de grondslag voor de kredietaanvraag die volgt, naar verwachting Q2 2025. Het doel in 2025 is om het ontwerpteam en de aannemer te contracteren. De verwachte oplevering van het kindcentrum is eind 2027/medio 2028.

4.4.2 Kindcentrum Meeuwensingel (wijk Middelwatering)

Bij de opzet van schetsontwerp voor KC Meeuwensingel begin 2024 is gebleken dat het beschikbare kavel niet groot genoeg was voor het te realiseren programma. In Q1 2025 wordt de herijking van het programma op de kavel vastgesteld door het college van B en W en de gemeenteraad behandeld. Het programma in de herijking omvat met voorschoolse educatie, een KinderLab en een gymzaal, OBS De Klim Op en een deel van de Montessorischool in één gebouw. PCB De Horizon krijgt elders een onderkomen. Hiervoor zijn de eerste verkenningen opgestart. De definitiefase van het project KC Meeuwensingel is inmiddels opgestart. De oplevering van KC Meeuwensingel is gepland in 2028. De wijk Middelwatering zal dus ook niet terugkomen in hoofdstuk 5 waarin de toekomstige opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting zijn beschreven.

4.4.3 Comenius (tweede fase)

In 2010 heeft de raad een beschikking afgegeven voor de gefaseerde nieuwbouw van het Comenius College. De eerste fase is gerealiseerd en in gebruik genomen. Voor de tweede fase hebben we een bedrag van € 16,5 miljoen gereserveerd in de begroting. De exacte omvang van de tweede fase wordt gebaseerd op een actuele leerlingenprognose waarbij we wat bekostiging betreft uitgaan van realistische en marktconforme bedragen op basis van het prijspeil dat van toepassing is in het jaar van aanbesteding.

De verwachting is dat het besluitvormingsproces in 2025 wordt afgerond. In 2024 heeft het college wel vooruitlopend op de besluitvorming besloten een voorschot als onderdeel van het voorbereidingskrediet zoals genoemd is in de beschikking uit 2020 te verstrekken aan CVO.

Daarnaast worden de behoefte en aanbod van bewegingsonderwijs en daarmee gepaarde consequenties onderzocht.

5.2.1 Fascinatio

Voor de wijk Fascinatio komt het erop neer dat de drie scholen (De Vijfster, De Ontmoeting en Wonderwind) moeten worden uitgebreid voor in totaal 115 leerlingen. Dit aantal is berekend aan de hand van de leerlingenaantallen uit de leerlingenprognose uit 2024 in combinatie met de formules voor de ruimtebehoefte zoals opgenomen in de verordening.

Daarnaast is het zo dat De Ontmoeting is ondergebracht in een voormalig kantoorpand dat wordt gehuurd door de gemeente. Deze situatie is verre van optimaal, zowel in onderwijskundig opzicht als inzake de relatief hoge huur. Daarom wordt ingezet om bij het bepalen van de totale omvang van de permanente uitbreiding óók de huidige ruimtebehoefte van De Ontmoeting te betrekken.

In totaal zal de permanente capaciteit in Fascinatio dus moeten worden gebaseerd op 608 leerlingen. Aangezien de gezamenlijke capaciteit van de Vijfster en Wonderwind op dit moment 2.110 m2 bedraagt, zal er nog 1.548 m2 extra moeten worden gerealiseerd. Dit is exclusief de toeslag in verband met de achterstandsscore die later wordt vastgesteld. Deze permanente uitbreiding is voorzien in 2028.

We blijven in gesprek met de schoolbesturen over de mogelijke inzet van postcodebeleid, met als doel de groei van het aantal leerlingen op een beheersbare wijze te kunnen blijven opvangen

5.2.2 Rivium

Rivium is nu nog een bedrijventerrein, dat grotendeels bestaat uit kantoorpanden. Het gebied wordt omgebouwd naar een nieuwe woonwijk met circa 5.500 woningen. Een enkel kantoorpand wordt getransformeerd naar woningen en een groot deel van de panden wordt gesloopt en vervangen door moderne woontorens. Er komen zowel huur- als koopappartementen. In het plan zijn geen grondgebonden woningen opgenomen.

Om de behoefte aan onderwijshuisvesting in deze nieuwe wijk te peilen is aan twee gerenommeerde prognosebureaus gevraagd een leerlingenprognose op te stellen voor de nieuwe wijk. Het ene bureau (Dick Postmus Advies) kwam uit op 237 leerlingen en het andere bureau (xxllnc Sociaal) op 250 leerlingen. Daarom wordt in dit SHO rekening voorzichtigheidshalve rekening gehouden met nieuwbouw van een school in Rivium voor 250 leerlingen. Oplevering is voorzien in het jaar 2030. De ruimtebehoefte in vierkante meters voor louter het onderwijsgedeelte (ervan uitgaande dat er ook nog kindgerelateerde maatschappelijke voorzieningen worden gerealiseerd) komt uit op 1.458 m2 bruto vloeroppervlakte. Dit wijkt af van de opgave in het vorige SHO. Dat heeft te maken met het feit dat we nu beter zicht hebben op het verwachte aantal leerlingen omdat er nu twee concrete leerlingenprognoses zijn opgesteld.

5.3.1 Capelle West en ’s Gravenland

5.3.1.1PCB De Fontein (2035)

PCB De Fontein is eveneens gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud. Het perspectief voor PCB De Fontein hangt logischerwijs samen met het perspectief voor SBO De Balans. Daarom wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in combinatie met nieuwbouw voor SBO De Balans in het jaar 2035.

Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd.

5.3.1.2SBO De Balans (2035)

SBO De Balans is gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud en ligt direct naast PCB De Fontein. Beide scholen worden bestuurd door PCPO. Het schoolbestuur geeft de voorkeur aan vernieuwbouw van beide scholen. Net zoals bij PCB Het Baken is de investering in het geval van vernieuwbouw hoger dan bij sloop / nieuwbouw omdat de capaciteit groter is dan de ruimtebehoefte.

Ervan uitgaande dat beide gebouwen vernieuwbouw zouden krijgen, zou er in totaal 2.956 m2 moeten worden aangepakt. In het geval van sloop / nieuwbouw van beide scholen zou de nieuwbouw een omvang krijgen van 2.035 m2.

Daarom wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in combinatie met nieuwbouw voor PCB De Fontein in het jaar 2035.

Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd.

5.3.2 Schenkel

5.3.2.1Groen van Prinsterer (2027)

De Groen van Prinsterer is gehuisvest in het oudste schoolgebouw van Capelle aan den IJssel (bouwjaar 1951). Het mag voor zichzelf spreken dat sloop / nieuwbouw van dit beeldbepalende pand niet aan de orde is. Het schoolbestuur zet in op een technische opwaardering van de school waarbij de ingrepen gericht zijn op het verbeteren van het binnenklimaat en het verduurzamen van het gebouw. In het SHO is deze ingreep voorzien in 2027.

5.3.3 Schollevaar

5.3.3.1Contrabas (2026)

De Contrabas is gehuisvest in een gebouw dat 43 jaar oud is. Het schoolbestuur van basisschool Contrabas (RVKO) is op dit moment bezig een zogenaamde SUVIS-subsidie te besteden aan de school. Daarmee wordt de luchtventilatie op de school opgewaardeerd. Gezien het feit dat er een uiterlijke datum van toepassing is waarop deze subsidie moet zijn besteed, is het schoolbestuur voornemens op korte termijn te renoveren waarbij de levensduur met 15 tot 20 jaar wordt verlengd. In het SHO is de technische opwaardering van basisschool Contrabas voorzien in 2026.

5.3.3.2Accent Praktijkonderwijs (2033)

Het gebouw waarin Accent Praktijkonderwijs is gehuisvest is inmiddels 41 jaar oud. Het schoolbestuur (CVO) heeft geen uitgesproken voorkeur voor technische opwaardering, vernieuwbouw of nieuwbouw. De keuze hangt af van de vraag of de school onderdeel zal gaan uitmaken van ‘Opgavegebied Voorzieningenstrook Schollevaar’ zoals opgenomen in de Omgevingsagenda.

Voor nu wordt ervan uitgegaan dat dit het geval is. Daarom wordt voor Accent Praktijkonderwijs nieuwbouw voorzien in het jaar 2033. In dit geval wordt ook de inpandige gymzaal van de school in dat jaar vervangen.

5.3.3.3SBO De Cirkel (2037)

SBO De Cirkel is gehuisvest in een gebouw uit 1984, maar is daar slechts twee jaar geleden ingetrokken. Daarvoor was de Rehobothschool hier gehuisvest. Bij de verhuizing van De Cirkel naar dit gebouw, heeft het schoolbestuur het pand verbeterd en opgewaardeerd.

Voor SBO De Cirkel is nieuwbouw in het jaar 2037 voorzien in het SHO. Het schoolbestuur geeft echter op dit moment de voorkeur aan vernieuwbouw.

Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd.

5.3.3.4Sjalomschool (2038)

De Sjalomschool is gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud. Het schoolbestuur ziet graag op termijn nieuwbouw. Deze is voorzien in 2038.

5.3.3.5PCB Het Baken (2039)

Het gebouw waarin PCB Het Baken is gehuisvest, is inmiddels 46 jaar oud. Het schoolbestuur (PCPO) heeft het gebouw enkele jaren geleden voor enkele honderdduizenden euro’s opgewaardeerd en verbouwd. Voor de school staat nieuwbouw gepland in 2039. Het schoolbestuur geeft er de voorkeur aan om de nieuwbouw van de Catamaran te betrekken bij de nieuwbouw van PCB Het Baken. In dat licht bezien zou er ook moeten worden gekeken naar het wijkcentrum en de gymzaal.

5.3.3.6OBS De Catamaran (2040)

Het gebouw waarin OBS De Catamaran is gehuisvest, is inmiddels 46 jaar oud. Toch is er op korte termijn geen ingreep voorzien. In 2017 heeft het schoolbestuur het gebouw onderwijskundig opgewaardeerd en er heeft een verduurzamingsslag plaatsgevonden waarbij ook het binnenklimaat is aangepakt. Ook voor OBS De Catamaran is nieuwbouw voorzien op de lange termijn, te weten in het jaar 2040.

5.3.4 Oostgaarde

De verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde heeft plaatsgevonden en is in de paragrafen hieronder meegenomen, maar dit heeft nog niet tot een definitieve conclusie geleidt. Daarnaast is in overleg met de schoolbesturen de realisatiedatum na 2030 gezet.

5.3.4.1Pieter Bas (2031)

Basisschool Pieter Bas is gehuisvest in een gebouw dat 50 jaar oud is. Het perspectief voor basisschool Pieter Bas is logischerwijs gekoppeld aan dat van Kindcentrum Ontdekrijk en maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Daarom is voor deze school nieuwbouw in het jaar 2031 opgenomen.

5.3.4.2KC Ontdekrijk (2031)

Kindcentrum Ontdekrijk is gehuisvest in een gebouw dat 54 jaar oud is en maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Uit die verkenning blijkt dat voor deze school én basisschool Pieter Bas huisvesting in een gezamenlijk nieuw te realiseren kindcentrum wordt beoogd. De locatie is nader te bepalen. In het SHO is de nieuwbouw voorzien in 2031. Tegen die tijd zal ook meer duidelijk worden over de locatiekeuze.

5.3.4.3PCB De Horizon, locatie Koggerwaard (2031)

Het gebouw waarin PCB De Horizon op locatie Koggerwaard is gehuisvest, is 49 jaar oud. Deze school maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Daaruit is in ieder geval naar voren gekomen dat voor de andere twee scholen die nog deel uitmaken van de verkenning (Pieter Bas en Ontdekrijk) een gezamenlijk onderkomen in één kindcentrum is beoogd. De school maakt sinds 2021 gebruik van tijdelijke huisvesting om onderwijs aan alle leerlingen te kunnen bieden.

Aangezien PCB De Horizon op termijn met enig ruimtegebrek te maken krijgt, ligt technische opwaardering of vernieuwbouw niet voor de hand en wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in het jaar 2031.

5.3.4.4OBS De Tweemaster, oudbouw (2041)

OBS De Tweemaster is gehuisvest in twee gebouwen; de zogenaamde oudbouw (1976) en de nieuwbouw (2010). Dit laatste gebouw krijgt géén plaats in dit SHO. De oudbouw is inmiddels 48 jaar oud. Het schoolbestuur (Blick) heeft de oudbouw in de afgelopen tijd voor een groot deel verduurzaamd en opgeknapt. Aanvankelijk maakte de herhuisvesting van de oudbouw onderdeel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Na overleg met het schoolbestuur is besloten dat de school niet verder in die verkenning wordt meegenomen, maar dat er nieuwbouw is voorzien op de lange termijn, te weten in het jaar 2041.

6.1.1 Voorjaarsnota

In de voorjaarsnota 2024 is reeds opgenomen dat er een forse investering is gemoeid met het uitbreiden, vervangen en vernieuwen van de schoolgebouwen. Toen al is gesteld dat twee derde van het aantal schoolgebouwen in aanmerking zou komen voor een ingreep en dat de totale geschatte investering zich beweegt tussen de € 44 miljoen en € 93 miljoen, exclusief de onderwijshuisvesting in het kader van de gebiedsontwikkeling in Rivium. Ook is er een indicatie gegeven van het verloop van de jaarlijkse lasten. In dit SHO wijkt het verloop van de jaarlijkse lasten daarvan af omdat we nu in samenspraak met de schoolbesturen gekomen zijn tot een concrete en meer gedetailleerde planning van de projecten.

6.1.2. Begroting 2025

In de begroting voor 2025 is de bandbreedte zoals opgenomen in de voorjaarnota herhaald. Daarnaast is er expliciet opgenomen dat er in de totale geschatte investering nog geen rekening was gehouden met interne organisatiekosten en dat we daarvoor uitgaan van een opslag van 6%.

Uit het investeringsoverzicht in dit geactualiseerde SHO (paragraaf 6.5) zal blijken dat de totale investering zich inderdaad binnen de genoemde bandbreedte bevindt, maar ditmaal echter inclusief de investering in onderwijshuisvesting in Rivium, inclusief tijdelijke huisvesting én inclusief de interne organisatiekosten.

6.3.1 Technische opwaardering

Voor het bepalen van de kosten van technische opwaardering wordt aangesloten bij de zogenaamde kostenconfigurator van ingenieursbureau HEVO. De kostenconfigurator wordt landelijk veel ingezet om de kosten van ingrepen in schoolgebouwen te bepalen.

Voor een technische opwaardering waarbij het binnenklimaat wordt opgewaardeerd én er een verduurzamingsslag plaatsvindt, wordt een bedrag van € 1.525 per m2 bvo gehanteerd. Indien het binnenklimaat reeds is opgewaardeerd, kan worden volstaan met een bedrag van € 1.150 per m2 bvo.

De afschrijvingstermijn voor dit type ingreep bedraagt 20 jaar.

6.3.2 Vernieuwbouw

Vernieuwbouw is een volwaardig alternatief voor nieuwbouw waarmee de levensduur van het gebouw met 40 jaar wordt verlengd. De kosten daarvan liggen tegen het niveau van de kosten van nieuwbouw aan. Daarom wordt in dit SHO als kengetal een percentage van 80% van het bedrag voor de stichtingskosten van nieuwbouw gehanteerd.

De afschrijvingstermijn van vernieuwbouw bedraagt 40 jaar.

6.3.3 Nieuwbouw

Zoals gesteld in paragraaf 3.5.3 wordt bij nieuwbouw in beginsel uitgegaan van het Kwaliteitskader Huisvesting versie juni 2021(update 2024). Het bedrag voor de stichtingskosten van een nieuw schoolgebouw komt daarin uit op € 3.705 per m2 bvo voor een school voor primair onderwijs en € 3.083 per m2 bvo voor een school voor voortgezet onderwijs (prijspeil juni 2024).

De afschrijvingstermijn van nieuwbouw bedraagt 40 jaar.

6.4.1 Kengetallen, normbedragen en indexatie

In de financiële weergave wordt gewerkt met de kengetallen en normbedragen zoals beschreven in paragraaf 6.2. Het prijspeil is juni 2024. Daarbij moet worden aangetekend dat de bouwkosten de afgelopen jaren exorbitant zijn gestegen. Dat heeft te maken met zowel de ernstig verstoorde toeleveringsketen als gevolg van het stil liggen van de economie gedurende de coronapandemie als met de oorlog in Oekraïne én met het personeelstekort. In de afgelopen jaren zijn in heel Nederland diverse aanbestedingen van scholenbouwprojecten mislukt omdat de inschrijvingen tussen de 30% en 50% boven het budget lagen. De genoemde bedragen zijn nadrukkelijk een indicatie van de te verwachten investeringen die een bandbreedte kennen van -15% tot +15%. Daarnaast is er géén indexatie op voorhand toegepast op de bedragen van projecten die in latere jaren worden gerealiseerd. Ook wordt er op voorhand geen rekening gehouden met kostenverhogende aspecten zoals het saneren van asbest (voor zover relevant in het kader van de toe te passen ingreep).

Voor wat betreft de genoemde indexatie stellen we voor aan te sluiten bij de index die het Bureau Documentatie Bouwwezen (BDB-index) jaarlijks publiceert in het kader van de actualisatie van het Kwaliteitskader Huisvesting.

Het SHO is een leidraad voor de te verwachten investeringen in onderwijshuisvesting. Per project wordt een separaat kredietvoorstel ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.

6.4.2 Vernieuwbouw als alternatief voor nieuwbouw

Zoals gesteld in paragraaf 6.3.2 wordt voor vernieuwbouw een normbedrag aangehouden dat 80% bedraagt van het normbedrag voor nieuwbouw. Dat zou aanleiding kunnen geven om vanuit financieel-economisch oogpunt in beginsel uit te gaan van vernieuwbouw. Daar past echter een aantal kanttekeningen bij. Ten eerste hebben sommige scholen te maken met leegstand, hetgeen betekent dat nieuwbouw feitelijk voordeliger is omdat de omvang van de nieuwbouw (veel) kleiner is dan de te ‘vernieuwbouwen’ bestaande vierkante meters. Dat komt ook terug bij de voorgestelde ingrepen van bijvoorbeeld SBO De Balans en PCB De Fontein. Ten tweede is de keuze voor nieuwbouw in bepaalde gevallen ook ingegeven vanuit een gebiedsontwikkeling waarbij mogelijk percelen vrijvallen voor bijvoorbeeld woningbouw, zoals bij het Oostgaarde-project.

Bij elke actualisatie van het SHO zal overigens worden bezien of vernieuwbouw een logisch alternatief kan zijn voor nieuwbouw. Het eerste nieuwbouwproject voor een bestaande school dat volgt uit deze actualisatie is voorzien in 2031. Voor die tijd wordt het SHO wederom geactualiseerd.