Gemeentelijke regelgeving

FRAUDEBELEID EN FRAUDE RISICOANALYSE GEMEENTE BRUMMEN

Gemeente Brummen · geldt sinds 20 juli 2023

Aanhef

Kenmerk Z080738/D405808

HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE BRUMMEN;

HEEFT BESLOTEN:

1Het Fraudebeleid en frauderisico analyse (D403615) met terugwerkende kracht per 1 januari 2023 vast te stellen.

2. Definities & afbakening

2.1 Definitie misbruik

Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Misbruik betreft een bewuste misleiding om onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen en kan gelijk worden gesteld aan het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen.

Let op: Misbruik is onrechtmatig

2.2 Definitie fraude

In de Wet is geen definitie van fraude gedefinieerd. In dit stuk wordt de definitie van de COS 240 (Controle en Overige Standaarden) gehanteerd, te weten:

Fraude is een opzettelijke handeling door één of meer leden van het management, met governance belaste personen, werknemers of derden, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding teneinde een onrechtmatig of onwettig voordeel te verkrijgen.

2.3 Waarom een apart beleid voor misbruik en fraude?

Als beide begrippen zo dicht bij elkaar liggen, waarom dan toch een aparte benadering en apart beleid?

De reden hiervoor ligt besloten in de ‘wie’ vraag:

Misbruik: Extern gericht op gegevensverstrekking van derden (inwoner en/of onderneming).

Fraude: Intern gericht op handelen van gemeenteraadsleden, collegeleden en ambtenaren.

Uit bovenstaande valt af te leiden dat fraude enkel kan bestaan van binnenuit, of met hulp van binnenuit, de organisatie. Wat ook betekent dat elke organisatie gevoelig is voor fraude. Hoe gevoleig kan worden bepaald met behulp van de fraudedriehoek.

Gelegenheid:

De mogelijkheid die de organisatie openlaat om te frauderen. (Bijv. daar waar niet afdoende beheersmaatregelen zijn getroffen).

Druk:

Wanneer belangen en normen strijdig zijn, kunnen ‘prikkels’ ontstaan die tot fraude leiden. (Bijv. geldgebrek).

Rationalisatie:

Rationalisatie / rechtvaardiging van goed en fout gedrag. (Bijv. Slecht voorbeeldgedrag vanuit de leiding).

De mate van fraudegevoeligheid wordt dus bepaald door: Gelegenheid x Druk x Rationalisatie. En hoe minder goed de organisatie deze aspecten afdekt met beheersmaatregelen, hoe hoger de fraudegevoeligheid.

De frauderisico-inventarisatie valt uiteen in twee onderdelen:

3. Frauderisico-inventarisatie

3.1 Frauderisico-gevoeligheid

De inventarisatie voor de risicogevoeligheid betreft een inventarisatie van de activiteiten / processen waar de organisatie een risico loopt op fraude op basis van de fraudedriehoek. De belangrijkste activiteiten / processen van deze inventarisatie zijn opgenomen in Tabel 1 en deze inventarisatie wordt periodiek geactualiseerd.

Frauderisico-analyse

Voor de frauderisico-analyse (en impactbepaling) wordt een verdere specificatie gemaakt van de inventarisatie van de risicogevoelige activiteiten / processen. Deze specificatie betreft een inschatting van de kans op fraude en de bijbehorende financiële en / of niet-financiële impact.

Op basis van de kans x impact methode wordt bepaald welke activiteiten / processen bijzondere aandacht krijgen binnen de frauderisico-analyse. De frauderisico-analyse wordt jaarlijks geactualiseerd en opgenomen in het verbijzonderde interne controle plan.

Deze werkwijze zorgt ervoor dat fraudebeleid periodiek onder de aandacht blijft van zowel het bestuur als de organisatie én op de wijze aan het M&O-beleid is gekoppeld. De detailuitvoering wordt jaarlijks opgenomen in het verbijzonderde interne controleplan. Dit laatste zorgt ervoor dat er geen dubbele controles plaatsvinden omdat veel beheersmaatregelen binnen de reguliere procesgang ook toezien op het bestrijden en voorkomen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik.

BESTUUR

TREASURY

Besluitvorming

Bezwaar en beroep

Treasurybeleid

Beleggingen

Verkiezingen

Fractievergoedingen

Aantrekken geldleningen

Uitzetten geldleningen

Vergoedingen raadsleden

Rentebaten

Dividendopbrengsten

Tegemoetkoming raadsleden

Garantiestellingen

Cashmanagement

Betalingsverkeer

Kasgeld

ADMINISTRATIE

VERSLAGLEGGING

Budgetbeheer

Inkomende facturen

Rapportages

Crediteurenbeheer

Memoriaalboekingen

Reserves

Tussenrekeningen

BTW-Compensatiefonds

Voorzieningen

Omzetbelasting

Overdrachtsbelasting

Verbonden partijen

Overige heffingen

Betalingsregelingen

Contacten deurwaarders

Afboekingen

BELASTINGEN

OPBRENGSTEN

Algemeen

Afvalstoffenheffing

Algemene uitkering

Huuropbrengsten

OZB

Rioolheffing

Doeluitkeringen / subsidies

Toeristenbelasting

PERSONEEL & ORGANISATIE

WELZIJN

Personeels- en salarisadministratie

Uitkeringen

Verstrekkingen

Loonheffing en sociale lasten

Schuldsanering

Subsidieverlening

Onkostenvergoedingen

Leerlingenvervoer

Leerplicht

Tijdverantwoording

Nevenwerkzaamheden

INKOOP EN AANBESTEDING

GRONDBEDRIJF & BEHEER

Aannemersselectie

Planontwikkeling

Leveranciersselectie

Grondaankopen

Bestelling

Grondverkopen

Gunning

Onderhandenwerk

Wet Ketenaansprakelijkheid

Beheer gebouwen

Projectbewaking

Bezittingen

Inkopen/aanbestedingen

Verzekeringen

Ontvangst en controle

Archivering

Meer- en minderwerk

Automatisering

Nacalculatie

Netwerkbeheer

BURGERZAKEN

VROM/OPENBARE WERKEN

Leges burgerzaken:

Vergunningverlening:

Afschrift persoonslijst

Eigen verklaring

Aanlegvergunning APV

Bouwvergunning

Huwelijk

Identiteitskaart

Collectevergunning

Evenementenvergunning

Inlichtingen GBA

Kortingspas

Gebruiksvergunning

Horecavergunning

Naturalisatie Paspoort

Rijbewijs

Inritvergunning

Kansspelvergunning

Uittreksel GBA

Etc.

Kapvergunning

Milieuvergunning

Parkeervergunning

Reclamevergunning

Waardedocumenten:

Etc.

Identiteitskaart

Kortingspas

Paspoort

Rijbewijs

Verhaal advies- en publicatiekosten

Trouwboekje

Uittreksel GBA

Bouw- en woningtoezicht

VOG

Etc.

Concessievergoedingen

Verhaal schade gemeentelijke eigendommen

Aankoop eigen graf

Verkoop bestekken

Begraafrechten

Afkoop onderhoud gedenktekens

Tabel 1 Activiteiten & processen frauderisicogevoeligheidsinventarisatie

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.