Aanhef
Herijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2024 - 2030
Behorende bij raadsvoorstel met nummer: Raad-00970/5
De raad van de gemeente Bronckhorst;
gelezen het voorstel van het college van b en w van 28 mei 2024;
besproken op de Politieke Avond van 20 juni 2024;;
gelet op Verrijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2030;
Besluit:
1In te stemmen met de Herijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal;
2In te stemmen met een looptijd van deze Herijkte Routekaart tot en met 2030;
3In te stemmen met de voorgestelde financiën voor uitvoering voor de activiteiten die voortkomen uit gemaakte afspraken; Klimaatakkoord, RES en Akkoord van Groenlo 3.0.
4In te stemmen met de voorgestelde financiën voor uitvoering voor de gestelde ambities in de Herijkte Routekaart;
5De financiële middelen voor punten 3 en 4 te dekken uit de posten salaris CL Wonen en werken TV 7.4, Klimaat, energie transitie, Milieu, geluidshinder, energie transitie CDOKE-middelen.
6. (regie op) de Warmtetransitie
6.6 Schets van het gewenste eindbeeld
6.6.1 Inspelen op drie natuurlijke momenten
Er zijn drie natuurlijke momenten waarop een gebouweigenaar voor de keuze staat om het gebouw aan te pakken dat aansluit bij de warmtetransitie:
-Het huidige verwarmingssysteem (veelal een CV ketel) gaat kapot;
-Het gebouw gaat in de verkoop, of het gebouw is gekocht door een nieuwe eigenaar;
-Er is een (grote) verbouwing gepland om andere redenen dan de warmtetransitie.
Uiteraard kan een gebouweigenaar ook intrinsiek gemotiveerd zijn om het gebouw aan te pakken. In dat geval kan de gebouweigenaar ook terecht bij OpMorgen voor aanvullende informatie, om in contact komen met de Energiecoach of voor het aanvragen van subsidie.
Gelet op de lange periode tot 2050 is het aannemelijk dat elk gebouw in ieder geval één van de drie bovenstaande momenten ondergaat. Ongeacht wie op dat moment de eigenaar is. Als gemeente werken we eraan dat de gebouweigenaar op dat moment weet dat de benodigde kennis en informatie voor een passende keuze, te vinden is op OpMorgen.
6.6.2 Inzet van OpMorgen
OpMorgen is een platform van en voor iedereen in de gemeente Bronckhorst. Dit platform linkt door naar informatie van de gemeente, naar het Energieloket Achterhoek (voor particulieren) en het DOA (Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek, voor bedrijven). Ook vinden lokale duurzaamheidsinitiatieven (zoals werkgroepen Dorps Energie Processen) en inspirerende voorbeelden hier een plek. OpMorgen communiceert via de website www.op-morgen.nl, via artikelen op de gemeentepagina’s in Contact en via een eigen Facebook en Instagram account.
Als gemeente houden we OpMorgen steeds actueel met de benodigde informatie. Werkgroepen kunnen het platform bovendien gebruiken voor hun communicatie met hun dorpsgenoten. Daarnaast zoeken we meer de samenwerking op met partijen waar de gebouweigenaar contact mee heeft op of rondom deze drie momenten, zoals: makelaars, installateurs, financieel adviseurs (inclusief verzekeringsagenten), energiecoaches, doe-het-zelf zaken, interieur winkels, etc. Wij zorgen ervoor dat deze partijen de gebouweigenaar kunnen verwijzen naar OpMorgen. Uiteraard komt dit alles ook terug in de Dorps Energie Processen met inwoners en ondernemers in de gemeente.
Regionaal is ook het EnergieLoket beschikbaar voor particulieren en het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA). Deze platformen bieden veel waardevolle en praktische informatie voor de verduurzaming van woningen en bedrijfspanden. Via Opmorgen linken we naar deze platformen, waar dat bruikbaar is. Maar deze platformen zijn niet opgezet rondom de drie natuurlijke momenten, waardoor we gebouweigenaren eerst naar ‘ons eigen’ platform OpMorgen leiden.
Ook zouden we als gemeente in onze communicatie dan steeds werken met twee versies rondom verduurzaming van gebouwen: een voor particulieren en een andere voor ondernemers. Het is effectiever om één boodschap af te geven: ‘voor informatie rondom verduurzaming van gebouwen in Bronckhorst, kijk op OpMorgen’.
6.6.2 Relatie met de Dorps Energie Processen
In het gewenste eindbeeld (2050) zijn bijna alle
6Er zullen altijd huizen of gebouwen blijven die niet tegen aanvaardbare kosten verduurzaamd zullen kunnen worden. Deze huizen zullen dan ook hoge energiekosten blijven houden.
woningen en bedrijfsgebouwen zodanig verduurzaamd dat aardgas is vervangen door de energie uit zon, door elektriciteit en/of een niet-fossiel gas, zoals biogas of waterstof. Door de isolatie, maar ook door opslag van warmte(bronnen), leiden koude periodes niet tot extreme pieken in de energievraag. Naast de aandacht voor de verduurzaming van gebouwen is er aandacht voor de meest duurzame warmtebronnen en opslagmogelijkheden om warmte uit de zomer in de winter te kunnen gebruiken.
Om bij het gewenste eindbeeld te komen, moet er veel aandacht blijven voor de mensen en bedrijven die nu op achterstand staan en om diverse redenen nog niet aansluiten. Dit vraagt om een gerichte aanpak, met oog voor drijfveren en belemmeringen. Dit is ook een van de redenen waarom we in de binnen de lopende projecten vooral inzetten op deze doelgroep met behulp van de beschikbare subsidies. Om niet alleen deze doelgroep, maar alle gebouweigenaren mee te krijgen, koppelen we de uitvoering van de warmtetransitie aan de Dorps Energie Processen. Hierover is meer beschreven in hoofdstuk 9.
De mogelijkheden voor uitvoering van de warmtetransitie worden sterk bepaald door technische mogelijkheden, financiering marktpartijen voor uitvoering (bijvoorbeeld aannemers en installateurs). Als gemeente houden we scherp in de gaten wat hierin mogelijk is. Uiteraard is ook de impact van netcongestie hierbij een punt van aandacht voor ons
7Bijvoorbeeld: actief promoten om over te stappen op een warmtepomp terwijl het elektriciteitsnet vol zit, is niet wenselijk. Dan is vertragen beter en gefaseerd, als er weer ruimte op het elektriciteitsnet komt, de overstap naar aardgasvrij te maken.
.
Bijlage 1 - Eerdere besluiten over de energietransitie
De afgelopen jaren is de energietransitie meerdere keren behandeld in de gemeenteraad. Er waren verschillende aanleidingen voor de besluitvorming, waaronder Routekaart, Regionale Energie Strategie Achterhoek, Akkoord van Groenlo, Omgevingsvisie en Transitievisie Warmte. In deze bijlage vindt u een beknopt overzicht van de genomen beslissingen en de relevante moties. Daarboven hangt het landelijke Klimaatakkoord.
2019 - Klimaatakkoord
Naar aanleiding van het klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland, net als alle lidstaten van de Europese Unie, afgesproken om in het jaar 2030 minimaal 49% minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. In 2019 is vervolgens het nationale Klimaatakkoord door meer dan 100 partijen ondertekend, waaronder de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), namens alle Nederlandse gemeenten.
In het Klimaatakkoord staan de maatregelen en middelen waarmee Nederland de uitstoot van broeikasgassen wil terugdringen. Hieraan leveren vijf sectoren een bijdrage: elektriciteit, industrie, gebouwde omgeving, mobiliteit en landbouw en landgebruik.
Deze nationale klimaatdoelen zijn vastgelegd in de Klimaatwet. Het kabinet werkt aan een voorstel voor wijziging van de Klimaatwet, waarmee de doelen voor 2030 en 2050 worden aangescherpt en strijdigheid met de Europese klimaatwet wordt voorkomen. Het doel van 95% reductie in 2050 wordt aangescherpt tot een verplichting voor Nederland om in 2050 de netto-uitstoot van broeikasgassen tot nul te reduceren.
Het streefdoel van 49% reductie broeikasgas is later, na aangepaste Europese afspraken, vervangen door een streefdoel van ten minste 55% reductie in 2030.
2019 - Verrijkte Routekaart Energieneutraal Bronckhorst 2030
De voorganger van de Herijkte Routekaart is de Verrijkte Routekaart.
Bij de behandeling van de Verrijkte Routekaart in de Raad is het voorstel geamendeerd. In het geamendeerde raadsvoorstel is duidelijk welke accenten de gemeenteraad in 2019 gelegd heeft:
1De Verrijkte Routekaart Energieneutraal Bronckhorst 2030 gewijzigd vast te stellen door op pagina 11 bij het kopje Wind toe te voegen: “tot het eerste ijkpunt zal de gemeente de beleidsregels en de kaders voor grote windmolens vanaf 25 meter opschorten tot 2022”.
2De Bronckhorster ruimtelijke afweging vast te stellen.
3De beleidsregels en –kaders ten aanzien van onder andere gezondheid, afstand, geluidsnormen door de raad te laten vaststellen.
2021 – Beleidskader windenenergie
In het – geamendeerde – voorstel voor een beleidskader windenergie heeft de gemeenteraad besloten:
1Het Bronckhorster beleidskader voor windenergie vast te stellen. Hiermee wordt invulling gegeven aan punt drie van het aangenomen amendement, waarbij het bestaande uitstel van medewerking aan initiatieven voor windmolens tot 2022 van kracht blijft.
2Alleen het gebied Eldrik aan te wijzen als eventueel, toekomstig potentiegebied voor windenergie. Alle andere gebieden in Bronckhorst uit sluiten en voor deze gebieden de voorwaarden van 25 meter hoogte, zoals vastgelegd in het bestemmingsplan landelijk gebied, te hanteren.
3Toe te voegen aan hoofdstuk 2, eerste alinea, van het bij het besluit behorende Beleidskader Windenergie”: De gemeente stelt alles in het werk om zo snel mogelijk 100% van de geschikte daken in Bronckhorst van zonnepanelen te voorzien.
4Toe te voegen aan hoofdstuk 2 van het voorstel “Beleidskader Windenergie”:
-Dat de gemeente alles in het werk stelt om de capaciteit van het elektrisch netwerk op de vereiste omvang te krijgen, zodat ook alle huizen en bedrijven hun eigen energie kunnen opwekken.
-Hiertoe in overleg gaan met Agem, de regio Achterhoek, provinciale en landelijke overheid, Liander, zon-op-dak-aanbieders en andere experts.
-Tot een plan te komen om de aanpassing van het netwerk zo snel mogelijk te realiseren.
-Tot een plan/voorstel te komen om zo snel mogelijk 100% van de geschikte daken in Bronckhorst van zonnepanelen te voorzien. Dit als onderdeel van de besluitvorming.
-Deze plannen z.s.m., bij de behandeling van de RES een eerste aanzet te doen toekomen en bij de begrotingsbehandeling een uitgebreider voorstel te doen toekomen. Bij een voorstel voor grootschalige energieopwekking te onderbouwen of er voldoende uitvoering is gegeven aan dit amendement/beleid.
5Medewerking aan initiatieven van windmolens minimaal op te schorten naar 1 januari 2024 en daarna jaarlijks een meetpunt in te bouwen om te bepalen in hoeverre energietransitie is gevorderd en vanaf wanneer aanvullende initiatieven van windenergie in behandeling worden genomen.
2021 – Regionale Energie Strategie Regio Achterhoek (RES 1.0)
Bij de behandeling van de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) heeft de Raad het volgende besloten:
1Een bijdrage te leveren aan het Achterhoekse RES-bod van 1,35 TWh tot 2030.
2Ten behoeve van deze bijdrage:
a.Het college opdracht te geven om met de RES-partners een plan van aanpak voor zon op dak ook regionaal uit te werken;
b.Rekening te houden met het gebied Eldrik als enige mogelijke locatie voor windmolens en een toekomstige potentiële opwek van ongeveer 0,054 TWh, in lijn met de lokale voorwaarden die hier met het Bronckhorster beleidskader voor windwindenergie aan zijn gesteld;
c.Het college opdracht te geven om met de RES-partners een plan van aanpak voor lokaal eigenaarschap uit te werken.
3De RES 1.0 Achterhoek vast te stellen.
4Het college opdracht te geven om met de RES-gemeenten toe te werken naar een hernieuwd Akkoord van Groenlo, waarin de opwekopgave en de besparingsopgave met elkaar zijn verweven.
Met amendement 9-1 (210923) is daar het volgende beslispunt aan toegevoegd:
5Besluiten dat de verrijkte routekaart 2030 en het beleidskader wind leidend is.
Daar kwamen de volgende aangenomen moties bij:
Motie 9-2 (210923) verzoekt het college: De inzet van het instrument ‘Maatschappelijke Tender’ onderdeel te maken van de gemeentelijke en regionale strategie bij het realiseren van de RES-doelstellingen.
Motie 9-3 (210923) verzoekt het college:
-Te bereiken dat bijlage 1: totaaloverzicht zoekgebieden, over potentiegebieden voor windenergie en verwijzingen ernaar in het “RES 1.0 Achterhoek voor de gemeente Bronckhorst alleen het eerder door de raad vastgestelde zoekgebied omvat.
-Dit binnen een zo kort mogelijk tijdspad te verwerken, doch uiterlijk in RES 2.0 Achterhoek.
2022 - Omgevingsvisie Bronckhorst 2035
In 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Bronckhorst 2035 vastgesteld. Een aantal richtinggevende uitspraken, relevant voor de Routekaart zijn:
Voor de vijf strategische opgaven te besluiten dat onze inzet is:
a.Onze dorpen en buurtschappen ontwikkelen zich, elk op hun eigen manier. Passend bij hun karakter en identiteit. Alle inwoners doen mee en dragen bij aan hun gemeenschap. Activiteiten, cultuur en tradities floreren.
b.De kenmerkende groenstructuren, bomen en andere landschapselementen en ons rijke erfgoed zijn verder versterkt. De kwaliteit van bodem, water en lucht zijn goed en het landschap is in staat de effecten van het veranderende klimaat op te vangen.
c.Bronckhorst staat nationaal op de kaart als ontwikkelaar van gezonde en innovatieve agro-foodproducten. Lokaal gewortelde familiebedrijven vormen in 2035 nog altijd het hart van onze landbouw.
d.Bronckhorst is in 2030 energieneutraal en klimaatrobuust. Daarom zetten we in op een groei van hernieuwbare opwek van energie en de ontwikkeling van een klimaatrobuuste omgeving.
e.In 2035 scoort Bronckhorst op alle aspecten van positieve gezondheid het hoogst van de Achterhoek. Onze leefomgeving stimuleert meedoen, werken, bewegen en ontmoeten.
2022 – Coalitieakkoord 2022-2026 Bouwen aan een dienstbaar, leefbaar en sociaal Bronckhorst
In het coalitieakkoord hebben de coalitiepartijen zichzelf de volgende doelen gesteld:
-We zien het als een inspanningsverplichting om de gestelde doelen van het akkoord van Groenlo te behalen om in 2030 energie neutraal te zijn. Hiervoor zetten we meer capaciteit in en gaan we in gesprek met de strategische partners. De Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2030 wordt in 2023 hiervoor geactualiseerd.
-Om de doelen te behalen zetten we eerst in op besparen, isoleren en zon op dak en daarna zon op het land. Volgens het geamendeerde raadsbesluit van 5 juli 2021 wordt de medewerking aan initiatieven van windmolens per 1 januari 2024 opnieuw bekeken.
-We zetten voor onze energiemix (waaronder zon en warmte) in op lokale energie: Lokale productie, Lokale distributie en Lokale opslag.
-We zoeken actief naar kennis (van onder andere universiteiten en ondernemers) en mogelijkheden voor alternatieve energiebronnen en creatieve vormen om deze kennis te delen.
-Wij staan dan ook voor een brede samenwerking. Plannen ontwikkelen doen we in samenspraak met onze samenleving, waarbij we vooraf heldere kaders meegeven. We staan voor openheid en transparantie met tijdige informatie en communicatie.
2023 – Akkoord van Groenlo
De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk, trekken al sinds 2009 gezamenlijk op in de energietransitie. De regionale samenwerking is met het Akkoord van Groenlo 3.0 (AvG3.0) opnieuw bekrachtigd. Vanuit het Klimaatakkoord en de vertaling daarvan naar de Achterhoek is de energie gerelateerde CO2-reductie in de Achterhoek in beeld gebracht. Binnen het handelingsperspectief van de gemeenten in de energietransitie staan de sectoren ‘elektriciteit’ en ‘gebouwde omgeving’ centraal.
Doelstelling: Zo spoedig mogelijk en uiterlijk in 2050, is de Achterhoek energieneutraal. Dit houdt in dat er op jaarbasis net zoveel duurzame energie wordt opgewekt als gebruikt. Concreet tussendoel: 55% CO2-reductie in 2030 (ten opzichte van 1990).
De gemeenten richten zich primair op de energie-gerelateerde vraagstukken waarop zij sturingsmogelijkheden hebben, namelijk energievraag in de gebouwde omgeving en duurzame opwekking.
Aanpak: De gemeenten zetten tot 2030 in op 7 speerpunten in 2 categorieën.
Categorie 1: Energiebesparing in de gebouwde omgeving
De totaal te realiseren energiebesparing tot 2030 in de Achterhoek is 3.391 TJ, waarvan meer dan de helft gerealiseerd moet worden in de gebouwde omgeving, m.n. door het verlagen van de vraag naar aardgas. De focus ligt op aardgasvrij maken van woningen en gebouwen.
o Huishoudens – Isolatie. Een kwart van de woningen (36.000-40.000) zetten minimaal een labelstap naar minimaal label B
o Huishoudens – verwarming. Een kwart van de woningen (36.000-40.000) stappen over naar een (hybride) warmtepomp.
o Huishoudens – Zon-pv. De totale productie door zonnepanelen bij huishoudens verdubbeld (naar 1.196 TJ).
o Gebouwen – besparing. Verbetering van de gemiddelde isolatiegraad van alle gebouwen naar label B/A en 12,5% van de warmtevraag door (hybride) warmtepompen i.p.v. HR-combiketels op gas.
Categorie 2: Opwekking duurzame elektriciteit
RES1.0 wordt uitgevoerd: de Achterhoekse bijdrage aan het landelijke doel voor grootschalige duurzame energie opwekking op land in 20230 is 1,35 TWh. Minimaal 0,35 TWh grootschalig zon op gebouwen (bedrijfsgebouwen en agrarische bebouwing, 0,546 TWh windenergie en 0,210 TWh zon op veld. Over de niet gealloceerde 0,244 TWh moet duidelijkheid komen in de RES-herijking.
o Zon op gebouwen. De productie zal moeten verdubbelen om de RES-opgave te halen. Er is voldoende dak potentieel, maar netcongestie is een belemmerende factor.
o Wind. Minimaal 23 windmolens van 5,5 MW zijn nog nodig. De RES-opgave is haalbaar als er vaart wordt gemaakt op het winddossier.
o Zon op veld. De RES-opgave van 0,210 TWh wordt behaald mits minimaal 140 ha aan projecten in de pijplijn daadwerkelijk gerealiseerd worden. (additioneel zou nog een 200 ha nodig zijn als de niet gealloceerde RES-opgave volledig door zon op veld wordt ingevuld.)
2023 Nota van Uitgangspunten Herijkte Routekaart
In juni 2023 heeft de Raad de Nota van Uitgangspunten (voor de Herijking van de Routekaart) behandeld. Het raadsvoorstel is na amendering als volgt vastgesteld:
1De evaluaties van de Verrijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2030 en zonneparken voor kennisgeving aan te nemen en het college op te roepen de punten uit de evaluatie te verwerken in de vernieuwde routekaart.
2De uitgangspunten van het college, genoemd in de Nota van Uitgangspunten herijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2030, voor kennisgeving aan te nemen.
Daar kwamen de volgende aangenomen moties bij:
Motie 9-1 verzoekt het college:
1Bij de uitwerking van de uitgangspunten herijkte Routekaart Energieneutraal Bronckhorst 2030 de mogelijkheden voor een Sociaal Buurtfonds Duurzaamheid te onderzoeken en mee te nemen in de planvorming en regelgeving.
2Bij dit onderzoek ook uitgebreid aandacht te besteden aan de communicatie richting onze inwoners.
Motie 9-2 verzoekt het college:
1In de vernieuwde routekaart volgordelijkheid aan te brengen in tijd en in voorwaarden waarbij de dorpsenergieplannen leidend zijn in volgorde voordat gewerkt mag worden aan grootschalige opwek.
2Raad en inwoners de instrumenten te geven om de voortgang van het doel, energieneutraliteit, te monitoren.
3Dat het college zijn ambtelijke organisatie niet inzet voor grootschalige opwek, maar slechts ten behoeve van de energieplannen.
Motie 9-5 verzoekt het college
1Als extra uitgangspunt op te nemen bij de Herijkte Routekaart dat Bronckhorst staat voor 100% lokaal eigenaarschap.
2Lokaal opgewekte hernieuwbare energie te benaderen als nutsvoorziening en te borgen dat alle omwonenden mee kunnen doen en mee kunnen profiteren van de meeropbrengsten door afname van deze energie.
3Uit te werken hoe 100% lokaal eigenaarschap onderdeel kan zijn van de dorpsenergieplannen.
Motie 9-6 verzoekt het college:
1Bij de uitwerking van de uitgangspunten voor de Herijkte Routekaart - en de daaruit volgende Actieprogramma’s - extra aandacht en uitwerking te geven aan het onderdeel energiebesparing, met in achtneming van de aspecten:
-Collectiviteit
-Schaal van aanpak
-Inzet van lokale ambassadeurs
-De bijbehorende inzet en rol van de gemeente
De volgende moties haalden geen meerderheid in de raad:
Motie 9-3 verzoekt het college:
1In de vernieuwde routekaart de beleidsuitgangspunten voor wind en zonneparken niet aan te passen (max 150m, 10 tiphoogte afstand tot kwetsbare gebouwen, alleen mogelijk in zoekgebied Eldrik. Zonneparken bestaan uit max 2 MVA.)
2De besluitbevoegdheid van windenergie, groter dan 25 meter, zonneparken groter dan 2 MVA niet bij het college komt te liggen maar bij de raad (blijft). Grotere zonneparken zijn daarmee niet onmogelijk, maar het besluit blijft wel voorbehouden aan de raad.
Motie 9-4 verzoekt het college:
1In de vernieuwde routekaart te benadrukken dat de RES geen verplichtend of leidend kader is, waarbij in oog dient te worden gehouden dat het doel is het bereiken van energieneutraliteit dient te zijn en niet de grootschalige opwerk van energie.
Bijlage 2 - Overzicht communicatie-instrumenten
Langs de lijn van informeren, adviseren, in contact met de samenleving en Op Morgen beschrijven we hier kort de bestaande communicatie-instrumenten.
Informeren
Kennis is belangrijke factor in de versnelling van de verduurzaming van Bronckhorst. Verduurzaming is verandering en gaat daarom gepaard met onzekerheid. Onzekerheid zorgt voor stress en aarzeling. Helder en betrouwbare informatie is nodig om weloverwogen keuzes te kunnen maken. Om mensen te helpen sneller stappen te zetten in verduurzaming halen we ruis en drempels zoveel mogelijk weg. Wij maken de enorme hoeveelheid informatie vindbaar en toegankelijk via onze kanalen en partners. Dat doen we voor inwoners en bedrijven, maar ook voor de raad en de ambtelijke organisatie.
Adviseren
Inwoners en ondernemers krijgen eenvoudig en laagdrempelig informatie, hulp bij subsidieaanvragen en praktische tips via Energieloket Achterhoek en DO-A. Deze onafhankelijke partijen geven advies op maat en maken het nemen van duurzaamheidsstappen gemakkelijker. Zij hebben ruime expertise in huis om de juiste begeleiding te geven en onzekerheden weg te nemen. Bij de Dorps Energie Processen leveren we kennis en expertise aan om het proces van de betrokken inwoners te ondersteunen.
In contact met de samenleving
Mensen hebben verschillende drijfveren en belemmeringen om mee te gaan in de energietransitie. Welke argumenten kunnen onze inwoners stimuleren om duurzamer te gaan leven? Hebben ze meer informatie of meer geld nodig om stappen te zetten? In onze communicatie proberen wij aan te sluiten bij de verschillende motivaties van inwoners. We luisteren goed waar behoefte aan is, houden ze op de hoogte van het laatste ontwikkelingen en verwijzen soms door naar de juiste instanties voor meer informatie.
Voor onze communicatie maken wij gebruik van onze gemeentelijke kanalen: de website www.bronckhorst.nl, het gemeentenieuws in huis aan huisblad Contact en sociale media (Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn). Waar mogelijk nodigen we direct betrokkenen of geïnteresseerden uit voor live bijeenkomsten en overleggen. Raadsvergadering en politieke tafels zijn openbaar. Wij communiceren transparant en begrijpelijk.
Op Morgen
Op Morgen (www.op-morgen.nl) is een platform van en voor iedereen in de gemeente Bronckhorst. Hier bundelen we onze krachten voor een beter klimaat! Op Morgen is voor iedereen die groen, duurzaam en toekomstbestendig denkt en vooral ook doet. Dat gaat over de thema’s biodiversiteit, energie, circulair en klimaatadaptatie. Onder meer Dorps Energie Plannen krijgen een plekje op het platform, waar ze hun acties en informatie kunnen delen. De gemeente faciliteert het platform en ondersteunt waar nodig. Ook tips voor verduurzaming van de eigen woning, subsidiemogelijkheden, inspirerende voorbeelden en doorverwijzingen naar de juiste instanties (denk aan Energieloket Achterhoek of energiecoöperaties) zijn te vinden op Op Morgen. Naast het digitale platform biedt Op Morgen ook artikelen op de gemeentepagina’s in Contact en heeft het eigen sociale mediakanalen met een groeiende groep enthousiaste volgers. Ook stellen we de Op Morgen Mobiel beschikbaar. Dit is een pop-up (vergader)locatie, rijdende informatiekraam en ontmoetingsplek inéén. De Op Morgen Mobiel zet regelmatig haar deuren open voor tips, advies, inspiratie, een goed gesprek of gewoon een kopje koffie. De Op Morgen Mobiel sluit graag aan bij mooie duurzaamheidsinitiatieven in de gemeente. Ook organisaties of buurten kunnen de Op Morgen Mobiel reserveren voor een evenement of bijeenkomst (www.Op-Morgen.nl/Op-Morgen-Mobiel).
Bijlage 3 - Energieparagraaf uit Programma Werklocaties
Energie op bedrijventerreinen
Inleiding
De ambitie is om als gemeente 2030 energieneutraal te zijn. Daarvoor is besparing en opwek nodig en een goed functionerend netwerk. Bij uitbreiding en nieuwe aanleg van bedrijventerreinen, maar ook bij uitbreiding van activiteiten van bedrijven zelf lopen we tegen netcongestie problemen aan. Capaciteit op het net is beperkt en zelfs de leveringszekerheid van grote hoeveelheden stroom staat onder druk. Deze korte notitie geeft aan wat onze ambitie en uitgangspunten zijn voor wat betreft energietransitie op bedrijventerreinen en welke rol we daarin hebben. Doel is dit in te zetten bij de uitwerking van het programma werklocaties.
Aandacht Achterhoek
Via de industriekringen, VNO NCW en het Achterhoeks centrum voor technologie is een werkgroep 8rhkverbindt energie in het leven geroepen. Ook regio Achterhoek is hierbij betrokken en we verkennen samen waar kansen en oplossingsrichtingen liggen. Een werkbezoek aan de Ecofactorij in Apeldoorn gaf mooie inzichten. We waren bij Royal Reesink te gast op 10 februari 2023. Smartgrids met loadbalancing en vermogenssturing bieden grote kansen om als ondernemer het netcongestieprobleem op te lossen, leveringszekerheid van energie te borgen, te verduurzamen en om geld te verdienen met energie. Ook kunnen grootschalige opwekprojecten mogelijk worden aangesloten op dergelijke eigen netwerken. Basis is en blijft wel: eerst inzicht in eigen verbruik in jouw bedrijf, weten waar je vermogen kan sturen en machines/verbruikers slim kunt schakelen en besparen. Want wat je niet verbruikt hoef je niet op te wekken en niet te balanceren!
Als gemeente hebben we met het initiatief AchterhoekOnderneemtDuurzaam
16Dit initiatief is recent omgedoopt in Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek DO-A
energiescans voor bedrijven gefaciliteerd. Dit is een goede eerste stap. Dit initiatief loopt ten einde. Er wordt gewerkt aan het opzetten van een Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek voor bedrijven. Dit is dan de loketfunctie voor bedrijven vanuit ons als gemeente, naast het energieloket Achterhoek (via Agem) voor de inwoners van onze gemeente gericht op woningen.
Opgaven bij bedrijven
Voor bedrijven zien we 4 opgaven waar we als gemeente een rol spelen in projecten:
•Energieopgave bij de middenstand/winkels ondernemers/winkeliersverenigingen
•Energie bij bedrijven op bestaande werklocaties/industriekringen
•Opgave in herstructurering van bedrijventerreinen in programma werklocaties
•Uitbreidingslocaties in het programma werklocaties
Deze uitgangspuntennotitie biedt handvatten bij het opzetten van projecten in het maken van keuzes waar wel of geen rol pakken.
In het door de provincie vastgestelde RPW worden de volgende energie-duurzaamheidsdoelstellingen meegegeven vanuit de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland.
•Het benutten van daken voor zonnepanelen
•Aardgasloos bouwen (tenzij noodzakelijk voor het productieproces);
•Uitwisseling restwarmte, elektriciteit en grondstoffen binnen het terrein en de directe omgeving
•Het reserveren van ruimte voor bijvoorbeeld (elektrische) oplaadpunten, waterstof tanken, batterij/voorzieningen t.b.v. opslaan elektriciteit;
Deze doelstellingen passen bij onze ambitie en streven we na op bestaande en nieuwe werklocaties.
Wat hebben we mogelijk te bieden als gemeente
Onze rol is aanjagen, faciliteren en stimuleren. In verband met staatsteun mogen we maar beperkt subsidiëren als overheid naar bedrijven toe. Wel kunnen we samen zoeken naar oplossingen en verbinden. Vanuit onze rol als gemeente/regio zouden we volgende producten en diensten kunnen aanbieden:
Aan individuele bedrijven
•Inzicht in energieverbruik van bedrijven en metingen aan verbruikers faciliteren.
•Energiescans, wortel en stok. Maatregelen zich binnen 5 jaar terugverdienen zijn verplicht voor bedrijven via de wet milieubeheer en de ODA kan hierop handhaven.
•Aanbieden van financieringsfaciliteiten.
•Dit soort maatregelen zijn de legitimatie voor het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek waar we in willen participeren samen met de andere gemeenten. In verkennende gesprekken hebben we voorgesteld een start te maken met winkeliers in en met bedrijven op het bedrijventerrein in Zelhem. Deze eerste “energiedag” voor bedrijven zal op dinsdag 18 april 2023 plaatsvinden waarbij energie-experts per bedrijf een quickscan zullen uitvoeren.
Aan collectieven/ondernemersverenigingen/werklocaties
•Een werklocatieenergieplan voor herstructureringsopgaven of voor nieuwe locaties.
•Werklocatieenergieplan voor industriekringen naar behoefte/waar noodzaak is.
•Uitwisselen van kennis met bedrijven samen.
•Bieden van ruimte aan opwek door bijvoorbeeld zon, wind en biogasinstallaties/waterstof bij hoge temperatuur processen.
•Regionale afstemming met o.a. netbeheerder om prioriteiten te helpen stellen.
•Faciliteren onderzoek naar eigen lokale netwerken/smartgrids op bedrijventerreinen/netcongestie oplossingen.
•Verbindingen initiatiefnemers grootschalige opwek aan bedrijventerreinen.
•In RO-opgave integraal energie mee afwegen.
Mogelijke inhoud van een energieplan voor een werklocatie:
•Ambitie en visie vanuit ondernemers
•Inzicht in energie op collectief niveau en bedrijfsniveau. Ook in de stuur en schakelmogelijkheden van energieverbruikers en opwekkers.
•Eisen aan energievoorziening in totaal qua vermogen en net
•Kansen voor besparen en opwekken
•Kansen eigen net fysiek of virtueel
•Spelers in beeld
•Stappenplan verkenning voor uitvoering.
Bijlage 4 Uitwerking RPW Achterhoek
Uit uitwerking RPW Achterhoek 2019-2023: