Beleid bestaanszekerheid van gemeente Bronckhorst 2024-2027

Hoofdwetten

Toelichting

Participatiewet en IOAW

Gemeentelijke taak om bijstand te verlenen en om mensen te ondersteunen bij arbeidsparticipatie.

•bijzondere bijstand: Inwoners met een laag inkomen die noodzakelijke kosten hebben vanwege bijzondere omstandigheden kunnen hier een vergoeding voor krijgen.

•individuele inkomenstoeslag: Als de inwoner 5 jaar of langer een bijstandsuitkering, of een inkomen op bijstandsniveau heeft, kan de inwoner 1 x per jaar extra geld aanvragen.

•individuele studietoeslag: Studenten die door hun medische beperking structureel niet in staat zijn om naast hun studie bij te verdienen of slecht marginaal, kunnen deze aanvullende toeslag aanvragen.

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) en IOAZ

Is er op gericht om inwoners te ondersteunen bij het starten van een eigen onderneming vanuit een bijstandssituatie. Daarnaast kunnen bestaande ondernemers die in financiële problemen komen een beroep doen op een aanvullend inkomen vanuit de Bbz, onder bepaalde voorwaarden.

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)

Sinds de inwerkingtreding van de Wgs is schuldhulpverlening een taak van gemeenten. De wet geeft een ruim kader waarbinnen de gemeente de schuldhulpverlening dient vorm te geven, van preventie tot en met nazorg.

Aanverwante wetten

Sociaal Domein

Toelichting

Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn.

Jeugdwet

Gemeenten zijn verantwoordelijkheid voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen.

Wet op het Primair Onderwijs

Op basis van deze wet dient de gemeente in samenspraak met de kinderopvang en het primair onderwijs vast te leggen welke kinderen voor voorschoolse educatie in aanmerking komen en hoe gezorgd wordt dat zij daadwerkelijk kunnen starten. Tevens dient de gemeente te zorgen dat er voldoende voorzieningen zijn voor voorschoolse educatie.

Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB)

Deze wet streeft naar een verbetering van taal- en rekenvaardigheid van volwassenen die deze vaardigheden onvoldoende beheersen. Wie Nederlands kan spreken en schrijven, kan zich beter redden in werk, op school en in sociale contacten. Het doel van de WEB is mede het vergroten van de zelfredzaamheid en participatie van laaggeletterde en anderstalige inwoners.

Wet Inburgering

Gemeenten voeren per 1 januari 2022 regie op de inburgering. Hierbij worden inwoners die inburgeringsplichtig zijn, ondersteund bij het leren van de Nederlandse taal en het meedoen in de maatschappij. Gemeenten hebben met de komst van deze wet tevens de opdracht om statushouders tijdelijk financieel te ontzorgen en hen financieel redzaam te maken.

Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie

De gemeente zorgt ervoor dat kinderen vanaf 2,5 jaar met (een risico op) een onderwijsachterstand tenminste 960 uur voorschoolse educatie kunnen ontvangen.

Aaverwante wetten overig

Toelichting

Faillissementswet

Wanneer een onderneming of een persoon failliet gaat, dan regelt het faillissementsrecht onder andere zaken als het verdelen van het vermogen van de schuldenaar ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers.

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen

Er kan alleen gebruik gemaakt worden van de WSNP als er eerst een serieuze poging gedaan is om een minnelijke schuldregeling tot stand te brengen.

Wet wijziging curatele, beschermingsbewind en mentorschap

Wanneer mensen tijdelijk of blijvend door hun lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat zijn hun financiële belangen te behartigen, kan een beschermingsmaatregel zoals beschermingsbewind worden aangevraagd bij de kantonrechter. Op 1 januari 2014 is de wet wijziging curatele, beschermingsbewind en mentorschap in werking getreden, en vanaf dat moment zijn ook problematische schulden een grond voor toewijzing van beschermingsbewind.

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv)

De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waar geen beslag op mag worden gelegd door schuldeisers. Dit zorgt ervoor dat mensen met schulden die te maken krijgen met beslaglegging op hun inkomen altijd een minimum bedrag overhouden om van te leven.

De nieuwe wet maakt de berekening van de beslagvrije voet betrouwbaarder. Het proces van beslaglegging wordt zo ingericht dat beslagleggende partijen beter op de hoogte zijn van elkaars beslagen.

regeling

Toelichting

Participatiebijdrage

Inwoners van Bronckhorst met een inkomen tot 130% van de geldende bijstandsnorm en een laag vermogen kunnen in aanmerking komen voor een participatiebijdrage in de kosten van lidmaatschap van een sportclub, zwemles, een ouderenvereniging, concertbezoek.

leeftijd 0 tot 18 jaar € 200,00 per gezinslid

leeftijd 18 jaar en ouder € 150,00 per gezinslid

Individuele inkomenstoeslag

De individuele inkomenstoeslag is er voor mensen die voor langere tijd een laag inkomen en een laag vermogen hebben. U krijgt de toeslag als u geen uitzicht hebt op verbetering van uw inkomen. De gemeente bepaalt de hoogte van de individuele inkomenstoeslag en betaalt de toeslag één keer per 12 maanden uit. U kunt de toeslag vrij besteden.

De individuele inkomenstoeslag vraagt u eens per 12 maanden aan. Heeft u de individuele inkomenstoeslag al een keer aangevraagd, dan kunt u niet eerder dan 12 maanden later opnieuw de toeslag aanvragen. Voorbeeld: u vroeg op 3 januari 2020 de individuele inkomenstoeslag aan, dan kunt u de volgende individuele inkomenstoeslag vanaf 3 januari 2021 aanvragen.

De individuele inkomenstoeslag bedraagt:

voor gehuwden € 695,00

voor alleenstaande ouders € 626,00

voor alleenstaanden € 487,00

Bijzondere Bijstand

Bijzondere bijstand is bedoeld voor bijzondere kosten. Bijvoorbeeld kosten voor rechtsbijstand of bewindvoering.

Het moet gaan om noodzakelijke kosten die niet tot de normale kosten van het bestaan horen, waar u niet voor heeft kunnen reserveren of een lening voor kunt afsluiten én die u niet zelf kunt betalen

Kindpakket

Ouders die het financieel moeilijk hebben, kunnen een kindpakket aanvragen. Heeft u een laag inkomen (bijstandsniveau of er net boven) en/of u zit in de schuldsanering (WSNP) en/of u ontvangt een voedselbankpakket dan kunt u een aanvraag indienen.

Het Bronckhorster kindpakket bestaat uit verschillende tegemoetkomingen in kosten. We maken geen geld over. Alle spullen, uitjes of pakketten worden in natura verstrekt of u krijgt hiervoor een tegoedbon, waarmee u het deze kunt aanschaffen. U kunt kiezen uit:

Voor uw kind tussen 0 tot 18 jaar: kledingpakket zomer en kledingpakket winter

Voor uw kind van 4 jaar tot 12 jaar: verjaardagsbox

Voor uw kind van 4 tot 18 jaar: bioscoopbon, bon voor aanschaf schoolspullen, cadeaukaart voor een dagje uit, het schoolkamp of schooluitjes

Voor uw kind vanaf de brugklas tot 18 jaar: laptop/tablet/telefoon (maximale vergoeding telefoon is € 200,00), fiets, vakantiekamp

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Onder bepaalde voorwaarden hoeft u geen of minder gemeentelijke belasting te betalen. Mogelijk komt u voor kwijtschelding in aanmerking, bijvoorbeeld omdat u een laag inkomen heeft. De landelijke regeling voor kwijtschelding is gebaseerd op een inkomen tot 100% van de uitkeringsnorm exclusief vakantiegeld. Op de site van het GBTwente leest u de voorwaarden van de landelijke regeling.

Lokale aanvullende regeling

Naast de landelijke regeling hanteert de gemeente Bronckhorst een lokale aanvullende regeling. Dit betekent dat als u niet in aanmerking komt voor de landelijke regeling, u mogelijk wel in aanmerking komt voor de lokale regeling. De aanvullende regeling gaat uit van een inkomen tot 130% van de uitkeringsnorm exclusief vakantiegeld.

Tegemoetkoming eigen risico zorgkosten

U kunt bij de gemeente een tegemoetkoming aanvragen op het verplicht eigen risico dat u betaalt bij gemaakte zorgkosten. Daarbij maakt het niet uit waar u verzekerd bent. U komt voor de tegemoetkoming in aanmerking als uw inkomen maximaal 130% van de bijstandsnorm is én u een laag vermogen hebt. Onder 'Goed om te weten' kunt u kijken of uw inkomen en vermogen 130% of minder van de bijstandsnorm is.

De eerste € 100,00 van het eigen risico betaalt u zelf. Wij vergoeden een maximaal bedrag van € 285,00 per jaar per persoon. Een vrijwillige verhoging van het eigen risico wordt dus niet vergoed. U kunt in de loop van januari een aanvraag voor deze tegemoetkoming bij ons indienen (maar pas nadat u de eerste € 100,00 zelf betaald heeft). Aanvragen is gedurende het hele jaar mogelijk. U moet de tegemoetkoming ieder jaar opnieuw aanvragen.

Jeugdfonds sport en cultuur

Het Jeugdfonds Sport & Cultuur Gelderland betaalt de contributie/het lesgeld voor kinderen en jongeren uit gezinnen waar te weinig geld is voor een sportclub, muziek- of dansles, schilderen, theaterschool of een andere creatieve cursus.

Het Jeugdfonds Sport (JFS) of Jeugdfonds Cultuur (JFC) betaalt de contributie en eventuele sportkleding/attributen tot een maximum bedrag van € 260,00 voor sport of € 460,00 voor cultuur. Ook is het mogelijk om eenmalig een vergoeding voor zwemlessen aan te vragen. Deze bedraagt maximaal € 500,00.

Er kan slechts één aanvraag per kind per jaar worden ingediend. Sport, cultuur of zwemles (zwemles kan slechts eenmaal per kind aangevraagd worden en enkel voor zwemdiploma A).

Deze contributie wordt rechtstreeks vergoed en gestort op de rekening van de vereniging of aanbieder. Een aanvraag is voor de periode van 1 jaar.

Kinderopvang, tegemoetkoming in de kosten

U kunt bij de gemeente een tegemoetkoming in de kinderopvangkosten vragen, als:

u geen kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst ontvangt én in een re-integratietraject zit én een uitkering van de gemeente of een uitkering op basis van de Algemene Nabestaanden Wet ontvangt; of,

u om sociaal / medische redenen op kinderopvang bent aangewezen én geen financiële draagkracht heeft.

Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie vanaf 2022

Kinderen hebben de mogelijkheid om op basis van deze regeling met 2 jaar te starten met voorschoolse educatie. Hiervoor is een Sociaal Medische Indicatie (SMI) nodig.

Een aantal beleidskaders vormt de basis van deze nota en worden behandeld in dit hoofdstuk. De teksten zijn letterlijk overgenomen uit de bestaande stukken.

DIENSTBAAR, LEEFBAAR EN SOCIAAL BRONCKHORST

COALITIEAKKOORD 2022-2026

‘Iedereen een stevige basis’

In Bronckhorst verdient iedereen een stevige basis op het gebied van taal, werk, wonen, inkomen en sociaal netwerk:

•Wij zetten daarom in op het tegengaan van kansenongelijkheid. Hiervoor stellen wij in 2023 een nieuw armoedebeleid op, rekening houdend met de steeds hogere kosten van het levensonderhoud en energie. In dit beleid komt, met respect voor eigenwaarde, specifiek aandacht voor:

o De positie van kinderen

o Preventie van schulden

o Vroegtijdige schuldhulpverlening

o Ouderen

Programmaplan 2023-2026

In 2023 stellen we het armoedebeleid vast met aandacht voor:

•preventie van schuldenproblematiek en versterking van een gezonde leefomgeving;

•het integraal oppakken van het niveau minimabeleid, zodat er sprake is van een goede basis voor iedereen;

•gelijke kansen voor alle inwoners om naar vermogen mee te doen en speciale aandacht voor jeugd en mensen met een migratieachtergrond.

Vitale economie en duurzaamheid

We gaan voor een vitale economie en gelijke kansen. Daarom versterken we in de regio de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Programma 1 Zorg en ondersteuning

Onze doelen voor dit programma

Met dit programma willen we de volgende doelen bereiken. Meerdere doelen bereiken we door in de verschillende programma’s samen te werken. Om die reden ziet u de doelen bij meerdere programma’s terugkomen.

•We willen jeugdigen weerbaar en gezond op laten groeien en zorg zoveel mogelijk voor zijn.

•We investeren in preventie en vroegsignalering, zodat inwoners nu en in de toekomst vitaal oud kunnen worden.

•Bronckhorst moet voor iedere inwoner een plek zijn waar hij/zij zich thuisvoelt, waar geen belemmeringen zijn voor zelfontplooiing en zelfredzaamheid.

•Iedereen heeft een stevige basis nodig om mee te kunnen doen naar vermogen.

•We versterken de leefbaarheid en samenredzaamheid van de samenleving als geheel.

•Beheersbaarheid en toekomstgerichte haalbaarheid van het sociaal domein.

Aanvullend op deze doelen zetten we de komende jaren in op preventie en gezondheid, kansengelijkheid en een sterke samenleving. We stimuleren een gezondere leefomgeving en dat meer mensen gezonde keuzes maken en mee kunnen doen.

Beleidskader Sociaal Domein

Thema’s waar we kansen zien of waar we onze verantwoordelijkheid nemen, zijn onder andere de stijgende kosten voor inwoners, aandacht voor preventie en de druk op jongvolwassenen.

Resultaten

In het beleidskader sociaal domein geven we aandacht aan onderstaande onderwerpen:

•Preventie van schuldenproblematiek.

•Het integraal oppakken van het niveau minimabeleid voor een verantwoorde basis.

•Het versterken van een gezonde leefomgeving.

•Het versterken van kansengelijkheid voor alle inwoners om naar vermogen mee te

doen en speciale aandacht voor jeugd en mensen met een migratieachtergrond.

We werken aan een stevige basis voor alle inwoners

De urgentie voor een stevige economische basis lezen we dagelijks in de kranten. Inwoners komen steeds meer in de problemen door de stapeling van kosten. Velen kunnen dit niet meer opvangen en zoeken naar manieren om zich staande te houden. We hebben de verantwoordelijkheid als gemeente om bij te dragen aan die stevige basis, zodat er geen negatieve spiraal ontstaat.

Resultaten

We herzien ons armoedebeleid

De actualiteit maakt dat we opnieuw afwegen wat inwoners nodig hebben om nu en op langere termijn een voldoende stevige basis te hebben. Daarom herzien we ons lopende beleid inclusief de aanpak van de “Klijnsmagelden”. In 2023 stellen we nieuw armoedebeleid vast waarin o.a. aandacht is voor preventie van schulden en de samenwerking met het netwerk van inwoners, zoals scholen en verenigingen. Speciale aandacht hebben we voor jeugd en inwoners met een migratieachtergrond.

We zetten stappen in de maatschappelijke activatie van iedereen

Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2023-2026

Meerjarige doelen

Pijler 5: Iedereen een stevige basis

•Het bevorderen van welzijn door stress- en cultuur sensitief te werken (2023 en verder).

•Het bevorderen van kansengelijkheid door:

a.Armoedebestrijding gericht op het gezin. Bijvoorbeeld door bewustwording gezinsgerichte aanpak, voorlichting geven. (2023 en verder).

b.Het voorkomen van schulden door niet-gebruik van financiële mogelijkheden en voorzieningen. (Loopt en wordt uitgebouwd in 2023 en verder).

c.Het voorkomen van financiële problemen en te laag inkomen bij verschillende ingrijpende levensgebeurtenissen. Bijvoorbeeld door de ondersteunings-mogelijkheden bij aanvragen onder de aandacht te brengen. (2023 en verder).

d.Het bevorderen van financiële zelfredzaamheid door voorlichting te geven over omgaan met geld. Onder andere op scholen. (2023 en verder).

e.Het budget voor armoedebestrijding effectief in te zetten. (2023 en verder).

f.Meer mensen bereiken en helpen met het ontwikkelen van hun basisvaardigheden. Hierbij hebben we de focus op inwoners met Nederland als moedertaal. (Loopt).

g.Door deelname aan sport en cultuur mogelijk te maken voor kinderen tot 18 jaar via het Jeugdsport- en cultuurfonds en volwassenen via een participatiebijdrage. (Loopt).

h.Bevorderen van kansengelijkheid en veiligheid door kinderen de mogelijkheid te bieden om zwemdiploma A en B te halen bij onvoldoende financiën. (Loopt).

Wat is armoede?

Wat armoede is en hoe armoede wordt ervaren is niet heel eenvoudig vast te stellen. Je zou zeggen dat iedereen in principe een dak boven zijn hoofd heeft, dat niemand honger hoeft te lijden en dat iedereen in Nederland toegang heeft tot zorg.

Hoe wordt armoede in Nederland vastgesteld?

Armoede moet altijd worden gezien in relatie tot het algemene welvaartsniveau van een samenleving. Armoede in Nederland in 2023 is dan ook heel anders dan armoede in een ontwikkelingsland of armoede in Nederland in de jaren vijftig.

Er zijn meerdere betekenissen van armoede:

Definitie Armoede Sociaal Cultureel Planbureau (CPB)

Er is sprake van armoede wanneer iemand gedurende langere tijd niet de middelen heeft om te kunnen beschikken over de goederen en voorzieningen die in zijn samenleving als minimaal noodzakelijk gelden, zoals voedsel en een goede woning. Het Nibud publiceert op basis van wetenschappelijk onderzoek en meningen van deskundigen ieder jaar een lijst met minimaal noodzakelijke voorzieningen en goederen, en de prijs hiervan. Op basis van deze lijst wordt de armoedegrens bepaald.

Definitie Armoede Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Er is sprake van armoede wanneer een huishouden een inkomen heeft dat gelijk is aan/lager is dan het sociaal minimum. Een laag inkomen kan een uitkering zijn, maar ook bij werkenden en zelfstandigen kan sprake zijn van een laag inkomen.

Hoewel de betekenis van armoede vaak gebaseerd is op een inkomensgrens, kan armoede ook veroorzaakt worden door schulden en door hoge lasten. Dan zijn inkomsten en uitgaven niet in evenwicht.

Naast het financiële onderdeel heeft armoede ook een sterk sociaal onderdeel (“doe ik mee? heb ik dezelfde kansen?”) en een gevoelsmatig onderdeel (“voel ik me arm?, hoe beleef ik mijn financiële situatie?”).

Definities van armoede zeggen daarmee niets over hoe armoede ervaren wordt.

Wat zijn problematische schulden?

We spreken over problematische schulden wanneer het iemand niet lukt (voor langere periode) aan zijn/haar afbetalingsverplichting te voldoen. Het bedrag dat in drie jaar kan worden afgelost, is dan lager dan de totale schuldenlast. In die gevallen hebben mensen structureel te weinig geld om aan de terugkomende betalingsverplichting te voldoen. Schulden lopen dan gemakkelijk verder op.

In Nederland hebben naar schatting 1 op de 5 huishoudens te maken met risicovolle of problematische schulden. Schulden ontstaan bijna nooit als gevolg van één oorzaak. De oorzaak is vaak een combinatie van omgevingsfactoren, bewust en onbewust gedrag, onverwachte gebeurtenissen en/of persoonsgebonden zaken.

Armoede en schuldenproblematiek zijn vaak met elkaar verbonden. Door lange en problematische schulden, kan iemand uiteindelijk in armoede terecht komen. Andersom geldt ook dat wanneer mensen langdurig in armoede leven, zij een grotere kans hebben op problematische schulden.

Armoede en schulden; een ingewikkeld vraagstuk

Met een deel van onze inwoners gaat het minder goed. Zij profiteren nauwelijks van economische voorspoed en lijden onder de stress die het leven met weinig geld met zich meebrengt. Dat leidt vaak tot een opeenstapeling en versterking van problemen zoals werkeloosheid, slechte gezondheid en sociaal isolement. Armoede en schulden vormen dus een lastig geheel met zaken die elkaar beïnvloeden. Het probleem is ingewikkeld, bestaat uit veel onderdelen en is hardnekkig. Kant-en-klare oplossingen zijn er niet en (deel)oplossingen komen vanuit veel verschillende kanten. Het is onmogelijk om het vraagstuk met één beleidsmaatregel of één partij in één keer op te lossen.

Bronnen

Data

Gezondheidsmonitor GGD-Noord en Oost Gelderland

CBS

Data uit de gemeentelijke systemen

Websites

Divosa

Gemeente Bronckhorst

Meedoen in Bronckhorst

Movisie

Ministerie van VWS

Vektis

RIVM

Sociaal Plan Bureau

Gesprekken

Gemeente Bronckhorst

Wethouder Armoede

Wethouder Participatie

Consulenten Sociaal Team met aandachtsgebied ‘Vroeg erop af’

Cluster Zorg en Leren

Cluster Wonen en Werken

Datateam

Oekraïne team

Stadsbank

ROZ

Lokale organisaties

Humanitas

SchuldHulpmaatje

Voedselbank

Stichting Welzijn Zelhem

St. Welzijn Drempt, Hummelo en Keppel

Welzijn Vorden

Welzijn Steenderen - De Kei

Seniorensoos Velswijk

Meedoen in Bronckhorst

Amphion

Dorpskamers

Basisschool Hengelo

Kerken

Participatieraad

Kinderparlement

Inwoners op de weekmarkten van Hengelo, Vorden en Zelhem

Klanten van de voedselbank