Ontnuchterend! Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2024 gemeente Borger-Odoorn

Effecten van alcohol op jongeren

Alcohol is een verslavende drug en brengt daarom flink wat risico's met zich mee. In het algemeen geldt hoe hoger de totale consumptie van alcohol, hoe groter het risico op schade. Maar ook: hoe meer alcohol per keer wordt gedronken, des te ernstiger de schade. Maar ook: hoe meer alcohol per keer wordt gedronken, des te ernstiger de schade (Alcohol & Jongeren, Effecten van alcohol op jongeren).

Verstoring doorgave van prikkels

Net zoals andere drugs, beïnvloedt alcohol de werking van de hersenen. Veel van de alcohol die we drinken komt via de maag en de dunne darm in het bloed. Via de bloedbaan komt het in de hersenen. De hersenen zijn extra gevoelig voor alcohol, omdat dit orgaan veel bloed bevat. Alcohol werkt op verschillende manieren in op de hersenen. Ten eerste stimuleert alcohol een remmend systeem in de hersenen en remt alcohol een stimulerend systeem in de hersenen. Door deze dubbele werking resulteert het drinken van alcohol in minder hersenactiviteit. Zo zien we bij een relatief lage dosis al een verminderd reactievermogen. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot ernstige ongelukken, zoals verkeersongelukken, maar ook verdrinking en verstikking. De ontremmende werking van alcohol is ook een aspect van deze dubbele werking.

Hersenontwikkeling

De hersenen ontwikkelen zich tot ver in je twintiger jaren. Jongeren die veel drinken laten een abnormale en versnelde afname zien van het volume van de grijze stof, met name in de frontaalkwab. Omdat voorafgaand aan een aantal van de onderzoeken de onderzochte jongeren nog niet of zeer weinig gedronken, is het een sterk bewijs dat alcohol van invloed is op de verstoorde hersenontwikkeling.

Er is één goed onderzoek naar het volume van witte stof bij drinkende scholieren. Dat laat zien dat dat volume minder toeneemt bij alcoholgebruikers dan bij niet-alcoholgebruikers. De witte stof verbindt verschillende (verafgelegen) hersengebieden met elkaar waardoor geïntegreerde informatieverwerking mogelijk wordt.

In ongeveer de helft van de onderzoeken doen jongeren die alcohol drinken het slechter op school dan jongeren die niet drinken: ze bereiken een lager opleidingsniveau of ze verlaten de school zonder diploma. Het is echter niet duidelijk of dat aan de alcohol ligt. Het zou ook aan iets anders kunnen liggen, bijvoorbeeld aan risico zoekend gedrag.

Jong drinken: meer kans op verslaving

Psychiatrische stoornissen, maar ook alcoholgebruik op jonge leeftijd betekenen een grotere kans op alcoholverslaving. Uit onderzoek is gebleken dat jongeren die beginnen met drinken op een leeftijd onder de 15 een viermaal hoger risico op alcoholverslaving hebben dan jongeren die beginnen met drinken op de leeftijd van 19 jaar of ouder. Van de jongeren die voor hun 13e beginnen met drinken, is 40% op een bepaald moment in hun leven alcoholverslaafd. Factoren die meespelen bij het op jonge leeftijd beginnen met drinken, zijn impulsiviteit, een sterke drang naar nieuwe ervaringen, erfelijke factoren en alcoholmisbruik door gezinsleden. Hoe jonger tieners aan alcohol beginnen des te groter ook is de kans dat zij ook gaan roken of drugs gaan gebruiken.

Cijfers alcohol gebruik landelijk, in Drenthe en in Borger-Odoorn

In paragraaf 1.3 worden de cijfers met betrekking tot alcoholgebruik toegelicht. Meer informatie over alcoholgebruik landelijk, in Drenthe en in vergelijking met andere gemeenten is te vinden op https://www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl/ .

Lachgas

Lachgas is populair mede omdat het gemakkelijk en legaal verkrijgbaar is. Het wordt door gebruikers nauwelijks als ‘drug’ gezien, maar als een relatief onschuldig middel. Waar eerder vooral uitgaande jongeren lachgas gebruikten, wordt het nu ook vaker gezien bij andere groepen, zoals jongeren op straat of rond schoolpleinen. Ook heeft de verkoop van lachgas op (openbare) evenementen en feesten een enorme vlucht genomen sinds het middel onder de Warenwet valt, en niet meer onder de Geneesmiddelenwet (zie kader). Lachgas wordt gebruikt door personen van uiteenlopende leeftijd, etnische achtergrond en opleidingsniveau, maar het gebruik concentreert zich onder jongeren en jongvolwassenen.

Het lachgas gebruik in Borger-Odoorn ligt 3% onder het Drents gemiddelde. Namelijk 94% van de jongeren in Borger-Odoorn geeft aan nog nooit lachgas gebruikt te hebben ten opzichte van 91% in Drenthe. 1% van de jongeren in Borger-Odoorn geeft aan recentelijk lachgas te hebben gebruikt en 5% zegt lachgas te hebben gebruikt langer dan een maand geleden.

•Het ooit-gebruik van lachgas is het hoogst onder uitgaanders van 15-35 jaar, die online zijn geworven in het kader van het Grote Uitgaansonderzoek 2016 (54%). Een op de tien gebruikte het middel de laatste maand.

•Op basis van gegevens uit de Monitor Drugsincidenten wordt geconcludeerd dat het aantal meldingen van gezondheidsincidenten na gebruik van lachgas beperkt is en het vrijwel altijd gaat om mengintoxicaties. Lachgas gecombineerd met grote hoeveelheden alcohol (of andere verdovende middelen) is zeer gevaarlijk. Door het verdovende effect van alcohol is er geen goede, adequate ademprikkel. Hierdoor krijgt men onvoldoende zuurstof binnen, met mogelijk een hartaanval tot gevolg.

•Er zijn aanwijzingen dat lachgas op zichzelf direct invloed heeft op het zich ontwikkelend brein doordat lachgas de NMDA-receptor blokkeert. Deze receptor speelt een belangrijke rol bij de rijping van het zenuwstelsel. Gezien de inzichten in de kwetsbaarheid van het zich ontwikkelend brein voor de effecten van psychoactieve stoffen in het algemeen, lijkt voorzichtigheid met het gebruik van lachgas door jongeren geboden.

•Bij langdurig of aanhoudend gebruik van lachgas treedt (zie ook dosering) een tekort aan vitamine B12 op; dit kan tot bloedarmoede en neurologische stoornissen leiden. Klachten hiervan zijn: tintelingen, duizeligheid, verdoofd gevoel in ledematen en pijnscheuten (vooral in vingers en voeten).

Handhavers (politie, BOA’s) krijgen veel meldingen van overlast van lachgasgebruik in de publieke ruimte en vanwege op straat rondslingerende lachgaspatronen. Juridisch gezien hebben handhavers weinig handvatten om lachgasgebruik aan te pakken. Lachgaspatronen worden vaak achtergelaten op straat. Deze patronen zijn erg belastend voor het milieu door het metaal dat nodig is voor de patronen, maar ook vanwege het broeikaseffect. Kleinhandel vanuit een horecalokaliteit is op grond van de Drank- en Horecawet daarentegen wel verboden. Op het moment dat lachgas als een pakketje wordt verkocht in de horeca, kan daarop worden gehandhaafd; het verkopen van pakketjes lachgas kan als kleinhandel worden aangemerkt. (Trimbos, Factsheet Lachgas, 2018).

Als tijdens het toezicht sprake is van een overtreding wordt overgegaan tot handhaving . De gemeente heeft diverse handhavingsmiddelen die toegepast kunnen worden als de bepalingen van de Drank- en Horecawet worden overtreden. Gevolgen van het overtreden van de regels hangen af van de soort overtreding. Waar mogelijk wordt eerst gewaarschuwd. Sancties zoals boetes, dwangsommen, tijdelijk verbod op het schenken van alcohol, en in het uiterste geval het afnemen van vergunningen, zijn mogelijke gevolgen van (herhaalde) overtredingen.

Uitgangspunt:

De burgemeester weegt in zijn besluitvorming over een bestuurlijke maatregel het belang van de ondernemer en paracommerciële rechtspersoon af tegen dat van de gezondheid van jongeren en de openbare orde. De gezondheid van jongeren en de openbare orde wegen daarbij zwaar.

Vier categorieën van handhavingsacties bij overtredingen Drank- en Horecawet

Overtredingen die betrekking hebben op de vergunningplichtige domeinen (horeca, paracommercie en slijterijen) zijn onderverdeeld in een viertal categorieën:

•Categorie 1: Het verstrekken van alcoholhoudende dranken zonder vergunning;

•Categorie 2: Het verstrekken van alcoholhoudende dranken aan jongeren onder de 18 jaar;

•Categorie 3: Overtredingen die direct van invloed zijn op de gezondheid van jongeren en/of openbare orde;

•Categorie 4: Overige overtredingen.

Voor iedere categorie wordt een stappenplan opgesteld. Deze kan ook dienst doen, als voorbeeld, om in regionaal verband eenduidig naar buiten treden. Onze jongeren (en inwoners) zijn immers niet (gemeente)grens gebonden. Dit model betreft een niet limitatieve opsomming van verschillende overtredingen met het daarbij horende stappenplan. Dat betekent dat niet alle overtredingen van de DHW in dit model zijn opgenomen. Dit is ingegeven om zo gericht mogelijk de beschikbare handhavingscapaciteit in te zetten. Dat betekent niet dat niet zal worden opgetreden tegen overtredingen van bepalingen die niet zijn opgenomen in het handhavingsmodel. Indien een overtreding wordt geconstateerd zal worden aangesloten bij het reguliere handhavingstraject waarbij de meest geëigende bestuurlijke handhavingsmaatregel zal worden toegepast. De verschillende handhavingsstappen worden hieronder per categorie benoemd.

Categorie 1: Overtredingen v.w.b. het verstrekken van alcoholhoudende drank zonder vergunning.

Toezichthouder

Gemeente (burgemeester)

1econstatering: Waarschuwing (alcoholverstrekking dient onmiddellijk te worden gestaakt)

---

2een verdere constateringen (binnen jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester (alcoholverstrekking dient onmiddellijk gestaakt te worden

Sluiten onbepaalde tijd

Categorie 2: Overtredingen die te maken hebben met leeftijdsgrenzen.

BOA

Gemeente (burgemeester)

1econstatering: Waarschuwing

---

2econstatering: Bestuurlijke boete

---

3econstatering (binnen één jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Schorsen Drank- en Horecavergunning voor 12 weken

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Intrekken Drank- en Horecavergunning

Categorie 3: Overtredingen die direct van invloed zijn op gezondheid van jongeren en/of openbare orde.

Toezichthouder

Gemeente (burgemeester)

1econstatering: waarschuwing

---

2econstatering (binnen één jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Schorsen Drank- en Horecavergunning voor 12 weken

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Intrekken Drank- en Horecavergunning

Categorie 4: Overige overtredingen

BOA

Gemeente (burgemeester)

1econstatering: Waarschuwing

---

2econstatering: Waarschuwing

---

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Schorsen Drank- en Horecavergunning voor 12 weken

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Schorsen Drank- en Horecavergunning voor 12 weken

5econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): rapporteren en dossier naar burgemeester

Intrekken Drank- en Horecawetvergunning

Handhavingsacties bij overtredingen in het vergunningplichtige domein

In het navolgende worden de handhavingsacties gekoppeld aan overtredingen voor wat betreft de inrichtingen die vergunningplichtig zijn, te weten horeca, paracommerciële rechtspersonen en slijterijen.

Horeca

Overtreding

Omschrijving

Categorie

Artikel 3

Verstrekken alcoholhoudende drank zonder (rechtsgeldige vergunning)

Categorie 1

Artikel 8

Leidinggevende voldoet niet langer aan gestelde eisen

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 10:

Inrichting voldoet niet langer aan gestelde eisen

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 20 lid 1

Verstrekken alcoholhoudende drank aan jongeren onder de 18 jaar zonder daarbij de leeftijd vast te stellen. Onder verstrekken wordt eveneens begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, welke drank echter kennelijk bestemd is voor een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.

Categorie 2

Artikel 20 lid 4

Leeftijdsgrens niet duidelijk aangegeven bij toegang horeca-/ slijtlokaliteit (sticker)

Categorie 4

Artikel 20 lid 5

Dronken personen of onder invloed van drugs toegelaten in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 20 lid 6

Onder invloed (dronken of drugs) aan het werk zijn in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 24 lid 1 en 2

Geen leidinggevense of vereiste persoon aanwezig in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 4

Artikel 24 lid 3

Verkoop alcohol/dienst door personen < 16 jaar

Categorie 4

Artikel 29 lid 3

Vergunning, aanhangsel e.d. niet aanwezig in inrichting

Categorie 4

Paracommercie

Overtreding

Omschrijving

Categorie

Artikel 3

Verstrekken alcoholhoudende drank zonder (rechtsgeldige vergunning)

Categorie 1

Artikel 8

Leidinggevende voldoet niet langer aan gestelde eisen.

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 9, lid 1 en lid 2

Geen reglement vastgesteld, dan wel voldoet niet aan eisen lid 2.

Categorie 4

Artikel 9, lid 3

Geen registratie van barvrijwilligers die voorlichtingsinstructie hebben gehad

Categorie 4

Artikel 9, lid 3 en lid 4

Reglement/registratie niet in de inrichting aanwezig

Categorie 4

Artikel 10

Inrichting voldoet niet langer aan gestelde eisen

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 20 lid 1

Verstrekken alcoholhoudende drank aan jongeren onder de 18 jaar zonder daarbij de leeftijd vast te stellen. Onder verstrekken wordt eveneens begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, welke drank echter kennelijk bestemd is voor een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.

Categorie 2

Artikel 20 lid 4

Leeftijdsgrens niet duidelijk aangegeven bij toegang horeca-/ slijtlokaliteit (sticker)

Categorie 4

Artikel 20 lid 5

Dronken personen of onder invloed van drugs toegelaten in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 20 lid 6

Onder invloed (dronken of drugs) aan het werk zijn in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 24 lid 1 en 2

Geen leidinggevense of vereiste persoon aanwezig in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 4

Artikel 24 lid 3

Verkoop alcohol/dienst door personen < 16 jaar

Categorie 4

Artikel 29 lid 3

Vergunning, aanhangsel e.d. niet aanwezig in inrichting

Categorie 4

Slijterijen

Overtreding

Omschrijving

Categorie

Artikel 3

Verstrekken alcoholhoudende drank zonder (rechtsgeldige vergunning)

Categorie 1

Artikel 8

Leidinggevende voldoet niet langer aan gestelde eisen.

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 10

Inrichting voldoet niet langer aan gestelde eisen

Categorie 1 (is verplicht op grond van artikel 31 DHW)

Artikel 20 lid 1

Verstrekken alcoholhoudende drank aan jongeren onder de 18 jaar zonder daarbij de leeftijd vast te stellen. Onder verstrekken wordt eveneens begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, welke drank echter kennelijk bestemd is voor een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.

Categorie 2

Artikel 20 lid 2

Het is verboden in een slijtlokaliteit de aanwezigheid toe te laten van een bezoeker van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, anders dan onder toezicht van een persoon van 21 jaar of ouder.

Categorie 2

Artikel 20 lid 4

Leeftijdsgrens niet duidelijk aangegeven bij toegang horeca-/ slijtlokaliteit (sticker)

Categorie 4

Artikel 20 lid 5

Dronken personen of onder invloed van drugs toegelaten in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 20 lid 6

Onder invloed (dronken of drugs) aan het werk zijn in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 3

Artikel 24 lid 1 en 2

Geen leidinggevense of vereiste persoon aanwezig in horeca- en slijtersbedrijf

Categorie 4

Artikel 24 lid 3

Verkoop alcohol/dienst door personen < 16 jaar

Categorie 4

Artikel 29 lid 3

Vergunning, aanhangsel e.d. niet aanwezig in inrichting

Categorie 4

Handhavingsacties bij niet Drank- en Horecawet vergunningplichtige bedrijven

Het gaat hier om bijvoorbeeld supermarkten en snackbars. De handhavingsacties zijn met name gericht op de verkoop van alcoholhoudende dranken.

Overtreding

Omschrijving

Actie

Artikel 20 lid 1

Verkoop alcohol aan persoon <18 jaar/leeftijd niet vastgesteld

BOA: 1e constatering: bestuurlijke boete

2econstatering (binnen een jaar na eerste constatering):bestuurlijke boete verhoogd met 50%

Artikel 19a lid 1

Three Strikes out

Burgemeester:

3econstatering (binnen 1 jaar na eerste constatering): Ontzeggen bevoegdheid verkoop zwak- alcoholhoudende drank voor 12 weken.

Handhavingsacties bij overtreding van artikel 2:34a van de APV, Regulering paracommerciële rechtspersonen.

Overtreding

Omschrijving

Actie

4DHW

2:34 lid 1 APV

Paracommercieel horecabedrijf houdt zich niet aan de schenktijden voor alcoholhoudende drank

1econstatering: waarschuwing

2econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): waarschuwing

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Bestuurlijke boete door BOA

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): schorsen DHW vergunning voor 12 weken.

5econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Intrekken DHW vergunning.

4DHW 2:34a, lid 2 APV

Paracommercieel

Horecabedrijf organiseert geen persoonlijke bijeenkomsten die leiden tot oneerlijke mededinging, met uitzondering van 12 bijeenkomsten sociaal culturele aard en 4 bijeenkomsten van niet zijnde sociaal culturele aard.

1econstatering: waarschuwing.

2econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): waarschuwing

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Bestuurlijke boete door BOA.

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering: Half jaar na constatering het aantal afgesproken bijeenkomsten halveren.

5econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Eén jaar geen bijeenkomsten toestaan.

2:34a, lid 3 APV

Het niet melden van een bijeenkomst van persoonlijke aard

1econstatering: waarschuwing.

2econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): waarschuwing.

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering: Bestuurlijke boete door BOA.

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Half jaar na constatering het aantal afgesproken bijeenkomsten halveren.

5econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): Eén jaar geen bijeenkomsten toestaan.

Handhavingsacties bij Evenementen

In de Drank – en Horecawet zijn vereisten opgesteld. Voor evenementen is het mogelijk om op basis van artikel 35 een tijdelijke ontheffing te verkrijgen voor het verstrekken van zwak alcoholische dranken.

Overtreding

Omschrijving

Actie

Artikel 35, lid 1

Verstrekken alcoholhoudende drank zonder ontheffing of het verstrekken van sterke drank

1econstatering: waarschuwing.

2econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): waarschuwing.

3econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): De houder van de ontheffing komt 4 weken niet in aanmerking voor een ontheffing.

4econstatering (binnen een jaar na vorige constatering): De houder van de ontheffing komt 12 weken niet in aanmerking voor een ontheffing.

5econstatering: (binnen een jaar na vorige constatering): De houder van de ontheffing komt een jaar niet in aanmerking voor een ontheffing.

Artikel 35,

lid 2

Verstrekken alcoholhoudende drank zonder dat wordt voldaan aan de ontheffing verbonden voorschriften

Bestuursrechtelijke sancties

Onderwerp

Artikel

Verwijderen van bezoekers

36DHW

Dwangsom/bestuursdwang

125Gemeentewet

Bestuurlijke boete

44DHW e.v.

Schorsen van een DHW-vergunning

32DHW

Intrekken van de DHW-Vergunning

31DHW

Sluiting van een horeca-inrichting

174Gemeentewet

Three strikes out

19aDHW

Algemene Plaatselijke verordening gemeente Borger-Odoorn

Onderwerp

Artikel

Regulering paracommerciële rechtspersonen

2:34a APV

Strafrechtelijke sancties

Onderwerp

Artikel

Wet Economische Delicten jo diverse art. DHW

1WED

Strafbaarstelling jongeren onder de 18 jaar

45DHW

De BOA’s maken gebruik van het volgende model op het gebied van alcoholhandhaving. Hierbij is het van belang om de doelgroep goed te kennen en in kaart te brengen. Waarom leeft de één de regels wel na en de ander niet? Wat zijn de motieven? Door dit duidelijk in kaart te brengen, kan beter worden gekozen welke instrumenten in te zetten. Het gebruik van lachgas onder jongeren willen we terugdringen door in te zetten op educatief informeren.

Instrument

Criteria voor toepassing

Informeren

Educatief (gericht op uitleg van de regels

Dit is nodig als onduidelijkheid over de regels de naleving in de weg staat

Waarschuwend

Dit kan effectief zijn als de regels bewust overtreden worden

Normatief

Dit kan ingezet worden als men ongevoelig is voor de algemeen geldende norm

Verleiden

Minder controle bij goed naleefgedrag

Doelgroep ervaart controles als een hoge last

Adviseren bij uitvoering regelgeving

Doelgroep heeft de wil om regels na te leven, maar is hiertoe niet in staat vanwege o.a. kennisgebrek

Afspreken

Naar aanleiding van controles afspraken maken (inhoudelijk en procedureel)

Doelgroep is geneigd tot het maken en nakomen van afspraken over beëindigen van overtredingen en het voorkomen van nieuwe overtredingen

Sanctioneren

Bestuurlijke sancties

Sanctioneren na niet nakomen van afspraken of direct bij ernstige overtredingen, recidive, aanwijzingen dat afspraken maken zinloos is

Bestuurlijke boete

Sprake van ongewenste situatie waarbij een financiële prikkel preventief kan werken

Doelstellingen, doelgroep en beleidspijlers

Naar aanleiding van de Drank- en Horecawet artikel 43a heeft de gemeente voor de periode 2014-2018 de volgende beleidsdoelstellingen gekozen:

1Afname van alcoholgebruik en van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik onder de achttien jaar.

2Afname van dronkenschap vooral tijdens uitgaansavonden in het publieke domein.

Prioriteit van dit gemeentelijk plan ligt in de samenhang van preventie en handhaving voor de einddoelgroep: jongeren en jongvolwassenen tot 24 jaar. Het accent ligt op:

•Handhaving van de leeftijdsgrens voor 18-minners (omdat hier de gezondheidsschade het grootst is) en op;

•De groep van 18-24 om overmatig alcoholgebruik te voorkomen. Dit laatste vooral in de uitgaanssetting, waarbij zowel gezondheid als veiligheid richtpunten zijn.

Het preventie en handhavingsplan bevat drie beleidspijlers:

1Educatiepreventie/communicatie, (alcoholverstrekkers, scholen, ouders en thuissituatie en publiekscommunicatie);

2Regelgeving en APV;

3Handhaving. (Eerst voorlichten dan handhaven.)

Activiteiten

2015

•Het thema jeugd en alcohol is op de agenda gezet van het brede school overleg en de Lokale Educatieve Agenda (LEA).

•IVA-cursussen (Instructie Verantwoord Alcohol schenken) zijn verzorgd door SportDrenthe aan barvrijwilligers van diverse sportverenigingen.

•Signaleringscursus door VNN aan de leden van de Sociale Teams Borger Odoorn.

•Alle nog te bezoeken paracommerciële inrichtingen (23) zijn afgerond.

•In het jaarverslag Toezicht en Handhaving 2015 is destijds toegelicht hoe is gehandeld bij toezicht en handhaving.

2016

Project ‘actualiseren Drank- en Horecavergunningen’

Begin 2016 is onder andere het project ‘actualiseren Drank- en Horecavergunningen’ voortgezet, met als einddatum 31-12-2016. De inhaalslag van deze actualisatie heeft tot het volgende geleidt:

•Het op orde maken van een tweede leidinggevende met een geldige SVH bij 9 inrichtingen.

•Alle commerciële instellingen zijn gecontroleerd: 24 in totaliteit.

•Alle vergunningen voor paracommerciële inrichtingen zijn geactualiseerd middels bedrijfsbezoeken of op afspraak in het gemeentehuis.

•Bestuursleden van paracommerciële inrichtingen nogmaals uitleg gegeven over de meldingsplicht voor paracommerciële inrichtingen bij bijeenkomsten.

Andere acties uitgevoerd in 2016 zijn:

•Uitvoeren van verschillende controles bij een aantal evenementen en een tweetal kroegen in Borger. In december 2016 zijn, aangekondigd middels een brief, controles uitgevoerd bij 11 detailhandels die drank verstrekken.

•In het voorjaar van 2016 is er samen met ketenpartners (VNN, GGD, Andes en de politie) een schriftelijke inventarisatie uitgevoerd op het gebied van jeugd en alcoholpreventie.

•In de maanden mei en juni hebben er twee evaluatiebijeenkomsten plaatsgevonden in Odoorn en Borger waarbij alle (para)commerciële inrichtingen uitgenodigd waren om mee te praten over de uitvoering van de Drank- en Horecawet en ervaringen te delen.

•Gedurende het najaar 2016 is er in samenwerking met de landelijke organisatie Plattelands Jongeren en het jongerenwerk (Andes) het project ‘de beste keet van Borger-Odoorn’ opgezet. Binnen het project wordt aandacht besteed aan een aantal thema’s: brandveiligheid, alcoholbeleid, uitstraling van de keet naar buiten en wat te doen bij noodsituaties.

2017

•In 2017 zijn alle (11) detailhandels binnen de gemeente gecontroleerd op het naleven van de alcoholwetgeving, door middel van een mysterieshop-onderzoek.

2018

•In 2018 is ingezet op de paracommerciële inrichtingen door middel van voorlichtingsavonden en vervolgens controles.

•Er is ingezet op het actualiseren van het vergunningenbestand en actief de paracommerciële inrichtingen te benaderen voor activiteiten en bijeenkomsten die meldingsplichtig zijn bij de gemeente.

•Op het gebied van evenementen zijn er enkele controles uitgevoerd.

Conclusie en advies

Doelstelling 1: Afname van alcoholgebruik en van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik onder de achttien jaar.

•Bij jongeren treedt er een duidelijke bewustwording op ten aanzien van alcoholgebruik. Gedragsverandering en bewustwording ten aanzien van het verbieden van alcohol vereist met name bij ouders en verzorgers nog aandacht. Het advies is om voorlichtingen meer op ouders en verzorgers te richten.

•Detailhandelaren zijn scherp en weten de leeftijd correct vast te stellen en geen alcohol te verkopen aan 18-minners. Het advies is om regelmatig steekproeven te blijven doen om waar te borgen dat ook in de toekomst de leeftijd van consumenten op de juiste manier wordt vastgesteld.

•Paracommerciële organisaties blijken het nog lastig te vinden om de leeftijd correct vast te stellen en geen alcohol te verkopen aan 18-minners. Ook blijkt uit de vergunning controles dat vergunningen niet op de juiste plek aanwezig zijn of dat de vergunning niet volledig is. Het advies is om de voorlichting en controles gericht op paracommerciële organisaties voort te zetten.

•Jongerenwerkers van welzijnsorganisatie Andes en wijkagenten werkzaam in Borger-Odoorn gaan preventief op pad om contacten te behouden en voorlichting te geven aan keten. Het advies is om deze lijn voort te zetten. Keet bezoekers verdwijnen op deze manier niet in de anonimiteit, jongerenwerkers en agenten weten de keten te vinden en hebben goede contacten.

Doelstelling 2: Afname van dronkenschap vooral tijdens uitgaansavonden in het publieke domein.

Het aantal incidenten waarbij een melding is gemaakt op de code overlast door het gebruik van alcohol en/of drugs is over de laatste vier jaren stabiel gebleven. Doordat het meldingen zijn geweest op zowel openbaar als privéterrein, is het moeilijk om te bepalen of het dronkenschap tijdens uitgaansavonden in het publieke domein ook daadwerkelijk is afgenomen. Op basis van het wisselende beeld zijn er geen directe conclusies te trekken. Politie Zuidoost-Drenthe ziet aan de hand van het aantal meldingen en ervaringen uit de praktijk geen noodzaak om hier extra op in te zetten.

Colofon

Titel: Ontnuchterend - Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2020 Gemeente Borger-Odoorn

Auteurs: Muriel Prins, BMC, advies en onderzoek, Amersfoort

Iris Kiers, gemeente Borger-Odoorn, Exloo

Datum: Augustus 2020

Uitgave: Gemeente Borger-Odoorn, Exloo