Aanhef
Meer dan boeken!
Voorwoord
Onze samenleving is knap ingewikkeld!
Er wordt veel van ons gevraagd, terwijl we daarover van alle kanten worden geïnformeerd. Dat gaat net als vroeger nog steeds via de traditionele media (radio en tv, kranten en tijdschriften) en voorlichtingsbijeenkomsten. Daar zijn recent de sociale media bijgekomen, waarop iedereen vrijwel zonder belemmeringen zijn denkbeelden kan uiten. Jammer genoeg is niet alles betrouwbaar en neemt al dan niet bewuste misleiding “fake news” toe.
Van oudsher is de bibliotheek een belangrijk instituut om informatie beschikbaar te stellen. Maar die rol is veranderd, nu we door de overmaat aan informatie de waarheid soms niet meer goed kunnen zien. Belangrijk is nu dat we de betrouwbaarheid van informatie leren waarderen en dat we “mediawijs” worden. De bibliotheek is tegenwoordig de plek waar objectieve informatie beschikbaar is. Het is ook de plek waar mensen leren hoe ze de digitale hulpmiddelen kunnen gebruiken. En het is de plek waar mensen die moeite hebben met lezen en schrijven een maatje kunnen vinden die hen helpt om mee te kunnen doen (het Taalhuis). Sowieso zijn de vier bibliotheekvestigingen in Borger-Odoorn steeds meer plekken om elkaar te ontmoeten. Om een cursus te volgen, bijvoorbeeld, naar een lezing te luisteren, of een schrijver te ontmoeten.
En natuurlijk is de bibliotheek ook nog altijd de plek om mooie, spannende of informatieve boeken te lenen. Papieren boeken of e-boeken. En samen met kinderopvang en onderwijs maakt de bibliotheek kinderen en jongeren enthousiast om te lezen. Niet alleen omdat het leuk is (want dat is het, als je boeken leest die bij jou passen), maar omdat lezen nuttig en zelfs nodig is om goed mee te kunnen doen in onze ingewikkelde samenleving.
Albert Trip,
Wethouder Cultuur
November 2021
Inleiding
De Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob) is sinds 1 januari 2015 van kracht. De Wsob verankert de landelijke digitale bibliotheek als een rijkstaak. Daarnaast brengt het lokale bibliotheken, provinciale serviceorganisaties en de Koninklijke Bibliotheek samen in 1 bibliotheeknetwerk, waarvoor de 3 overheidslagen gezamenlijk verantwoordelijk zijn.
De wet biedt de gemeenten een kader voor onder meer maatschappelijke functies. Het gaat niet meer om vooral het uitlenen van boeken. Activiteiten als leesbevordering en de bestrijding van laaggeletterdheid zijn nu heel belangrijk. Maar ook het omgaan met de steeds digitaler wordende wereld vraagt om de nodige aandacht. De fysieke bibliotheek biedt al deze mogelijkheden en gemeenten faciliteren met een bibliotheek steeds meer een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en zich kunnen ontwikkelen.
Zo is het programma Digibeter ontwikkeld waarbij mensen leren omgaan met de digitale mogelijkheden van deze tijd. Ook worden de bibliotheken anno nu specifiek ingezet om te ondersteunen bij de digitale contacten met de overheid.
In deze beleidsnotitie worden de contouren geschetst van de huidige ontwikkelingen in het gehele bibliotheekwerk en wat dit betekent voor een plattelandsgemeente als Borger-Odoorn. Het zijn tijden van vele transities en ook de bibliotheken gaan met hun tijd mee. Zij voorzien daarmee in de behoeften die daarbij horen: meer integrale samenwerking, de nadruk op boeken lezen is een stuk minder en digitale ondersteuning neemt een vlucht. Uiteindelijk wordt een beeld geschetst hoe onze (kleinschalige en integrale) bibliotheekvestigingen eruit gaat zien de komende jaren.
Bijlage
Opdracht aan Biblionet periode 2022-2025
Uitvoeringsovereenkomst
•Met voldoende ruimte voor lokaal maatwerk
•Bij afwijkingen of nieuwe ontwikkelingen vindt altijd afstemming plaats met de verantwoordelijke ambtenaar en vice versa.
•Binnen het daartoe beschikbaar gestelde budget
•Zoveel mogelijk in samenwerking met andere maatschappelijke organisaties.
•Gebruik maken van wat geleerd is door Corona.
Er wordt uitvoering gegeven aan de volgende taken, op alle 4 locaties:
1Taalontwikkeling stimuleren: onder meer door voorleesactiviteiten, ruimte bieden voor en samenwerken met het taalhuis.
2Ondersteuning digitale vaardigheden: onder meer door Digisterker en Klik en tik.
3Ondersteuning in informatieverwerking (feiten onderscheiden van fictie).
4Educatieve activiteiten tot 18 jaar: onder meer Boekstart, specifieke aandacht voor 12-18 jaar door bv ontmoetingen met schrijvers.
5Uitleen boeken en andere materialen, fysiek en digitaal.
6Monitoring van resultaten van activiteiten, met name gericht op wat de effecten waren van alle inspanningen.