Aanhef
Samenvatting
Met de Nota reserves en voorzieningen beschikt de gemeenteraad over duidelijke en actuele kaders voor het instellen, beheren en afbouwen van reserves en voorzieningen. Doel hiervan is een transparant, beheerst en doelmatig financieel beleid, in lijn met het BBV en de financiële verordening.
Reserves maken deel uit van het eigen vermogen en zijn in principe vrij besteedbaar. De gemeenteraad heeft volledige beleidsvrijheid bij het instellen, wijzigen en opheffen ervan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene reserve, die dient als financiële buffer en onderdeel is van het weerstandsvermogen, en bestemmingsreserves met een specifiek doel, zoals kapitaallasten of tariefegalisatie.
Voorzieningen maken deel uit van het vreemd vermogen en hebben een verplicht karakter. Zij worden gevormd voor toekomstige verplichtingen en risico’s waarvan de omvang onzeker is, zoals onderhoud, pensioenen of door derden beklemde middelen. Voor voorzieningen is nauwelijks beleidsvrijheid: zij volgen strikt de wettelijke regels van het BBV en mogen alleen voor het betreffende doel worden gebruikt.
Hoofdlijnen van het beleid
•Harmonisatie tussen de BEL Combinatie en de BEL-gemeenten
Harmonisatie zorgt voor eenduidige financiële sturing, consistente besluitvorming en een sterkere bestuurlijke en financiële samenhang. Daarnaast vergroot harmonisatie de doelmatigheid en efficiëntie in de uitvoering door gezamenlijke uitgangspunten en werkwijzen.
•Terughoudend omgaan met reserves
De gemeente streeft naar een beperkt en overzichtelijk aantal reserves. Middelen worden bij voorkeur via de exploitatie ingezet, zodat integrale afweging mogelijk blijft en middelen niet onnodig worden ‘geparkeerd’.
•Structureel is structureel
Structurele lasten worden in principe gedekt uit structurele baten. Reserves worden in beginsel incidenteel ingezet, met enkele expliciete uitzonderingen zoals de dekking van kapitaallasten en – onder voorwaarden – het benutten van het surplus van de algemene reserve.
•Duidelijkheid bij bestemmingsreserves
Bij het instellen van een bestemmingsreserve worden heldere afspraken vastgelegd over doel, besteding, voeding, onttrekking, maximale omvang en looptijd. De gemeenteraad blijft beschikkingsbevoegd; mandatering aan het college is alleen mogelijk bij expliciet raadsbesluit.
•Tijdelijkheid en opruimen van niet-benutte reserves
Bestemmingsreserves zijn bij voorkeur tijdelijk. Reserves die vier jaar op rij niet zijn gebruikt, worden opgeheven, tenzij de raad anders besluit. Vrijvallende middelen komen ten gunste van de algemene reserve.
•Wettelijk kader leidend bij voorzieningen
Voorzieningen hebben een verplicht karakter en volgen strikt de regels van het BBV. De beleidsvrijheid van de raad is hierbij beperkt. Voorzieningen worden uitsluitend gevormd voor concrete verplichtingen of risico’s en zijn niet groter dan noodzakelijk.
•Egaliseren waar dat bijdraagt aan stabiliteit
Voor ongelijkmatig optredende lasten, zoals groot onderhoud, worden egalisatievoorzieningen ingezet. Deze zijn gebaseerd op actuele en door de raad vastgestelde beheer- en onderhoudsplannen.
•Vereenvoudiging van de administratie
Om het financieel beheer eenvoudiger en inzichtelijker te maken, worden voorzieningen waar mogelijk per (sub)categorie ingericht in plaats van per afzonderlijk object.
•Periodieke toetsing en verantwoording
Reserves en voorzieningen worden structureel beoordeeld binnen de planning- en controlcyclus (begroting, tussentijdse rapportages en jaarrekening) op nut, noodzaak en toereikendheid. De raad houdt zo blijvend zicht en grip.
1. Was-wordt-overzicht reserves
Nr.
Was
Wordt
Toelichting
1
Reserve tariefegalisatie begraafrechten
Wordt opgeheven
Deze reserve is voor het laatst ingezet in 2020. Conform het nieuwe beleid wordt een bestemmingsreserve die gedurende vier opeenvolgende jaren niet is aangewend, opgeheven. Het saldo van deze reserve (€ 58.286) wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
2
Reserve preventief voorveld
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
3
Reserve incidentele initiatieven
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
4
Reserve vervanging bomen
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
5
Reserve renovatie woonwagenterrein
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
6
Reserve st. kunstbeheer Laren-Blaricum
St. kunstbeheer Laren-Blaricum
Tekstuele aanpassing
7
Reserve klimaatmiddelen
Klimaat- en duurzaamheidsbeleid
Tekstuele aanpassing
8
Reserve herinrinchting gebied de Kampen
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
9
Reserve Omgevingswet
Omgevingswet
Tekstuele aanpassing
10
Reserve onderhoud wegen i.v.m. glasvezel
Onderhoud wegen i.v.m. aanleg glasvezel
Tekstuele aanpassing
11
Reserve dekking kapitaallasten Bijvanck
Kapitaallasten Bijvanck
Tekstuele aanpassing
12
Reserve Oekraïne gemiste productie BEL
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Zomernota 2025
13
Risicoreserve verplichtingen Oekraïne
Asiel en migratie
Vanaf 2026 wordt de reserve “Risico Oekraïne” omgedoopt tot “Asiel en opvang” om de bredere en structurele opvangtaken te dekken. De reserve krijgt een ruimere bestemming voor financiële risico’s binnen de hele opvangketen, terwijl het karakter als bestemmingsreserve ongewijzigd blijft.
14
Reserve afkoopsom GNR
Afkoopsom GNR
Tekstuele aanpassing
15
Reserve dekking kapitaallasten Bouwvenen
Kapitaallasten Bouwvenen
Tekstuele aanpassing
16
Reserve kapitaallasten zandfilter
Kapitaallasten Zandfilter Blaricummermeent
Tekstuele aanpassing
2. Was-wordt-overzicht voorzieningen
Nr.
Was
Wordt
Toelichting
Toekomstige verplichtingen
1
Toekomstige pensioenen voormalig wethouders
Pensioenen (voormalig) bestuurders
1en 2 worden samengevoegd en betreft de dekking van pensioenverplichtingen en overlijdensrisico van zittende en voormalige wethouders, het is niet noodzakelijk om hier onderscheid in te maken. De pensioenverplichtingen wordt vastgesteld op basis van een actuariële berekening.
2
Pensioenen voormalig wethouders
3
Voorziening wachtgeld burgemeester & weth.
Wachtgelden voormalig bestuurders
Tekstuele aanpassing
Egalisatievoorzieningen
4
Kerklaan 16, Gemeentehuis
Onderhoud gemeentelijk vastgoed
In het kader van de vereenvoudiging van de administratie worden egalisatievoorzieningen niet langer per afzonderlijk pand ingericht, maar per subcategorie. Voor het egaliseren van de lasten van groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen wordt er een onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen gevormd. De dotatie aan deze voorziening is gebaseerd op de berekeningen uit de geactualiseerde meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s).
5
Dorpsstraat 1, Muziektent
6
Torenlaan 16, Kerktoren
7
Woensbergweg 1, Aula
8
Achter Capitten 1-3-5, Woonwagencentrum
9
Eemnesserweg 18b, Gymzaal
10
Levensboom 6, Gymzaal
11
Eemnesserweg PSZ
12
Wetering 20, Kinderopvang
13
Levensboom 2, Peuterspeelzaal
14
Singel 15a, Brandweerkazerne
15
Stichtseweg 3, Voorland Stichtsebrug
16
Levensboom 6, Gymzaal
17
Eemnesserweg PSZ
18
Wetering 20, Kinderopvang
19
Levensboom 2, Peuterspeelzaal
20
Singel 15a, Brandweerkazerne
21
Stichtseweg 3, Voorland Stichtsebrug
22
Wetering 122, Malbak
23
Wetering 124, JGZ
3. Standaardmodel voor het instellen en evalueren van een reserve
Criteria
Toelichting
Naam van de reserve
Nieuwe of te wijzigen bestemmingsreserves krijgen een eenduidige en doelgerichte benaming waarin het beoogde doel van de reserve duidelijk herkenbaar is.
a.doel
Het doel van de reserve, zo specifiek mogelijk geformuleerd;
b.bestedingsplan
Er wordt zo concreet mogelijk beschreven waaraan en op welk moment de middelen worden besteed.
c.voeding
Hoe wordt de reserve gevoed?
d.onttrekking
De wijze van onttrekking, op basis van werkelijke kosten of begrote kosten?
e.maximale hoogte
Wat is het maximumbedrag dat in de reserve mag worden gestort?
f.looptijd
Wanneer kan de reserve worden opgeheven?
g.programma
Het programma waarin de reserve verantwoord dient te worden.
h.beschikkings-bevoegdheid
Gemeenteraad is het uitgangspunt (budgetrecht) tenzij er dringende redenen zijn om hier van af te wijken.
4. Standaardmodel voor het instellen en evalueren van een voorziening
Criteria
Toelichting
Naam van de voorziening
Nieuwe voorzieningen krijgen een eenduidige en doelgerichte benaming waarin het beoogde doel van de voorziening duidelijk herkenbaar is.
a.doel
Het doel van de voorziening, zo specifiek mogelijk geformuleerd;
b.storting- en bestedingsplan
Er wordt zo concreet mogelijk beschreven waaraan en op welk moment de middelen worden besteed.
c.noodzakelijke omvang
Hoe wordt de hoogte van de voorziening bepaald?
d.programma
Het programma waarin de voorziening verantwoord dient te worden.
e.beschikkings-bevoegdheid
College B&W is het uitgangspunt tenzij het een egalisatievoorziening betreft waarbij de gemeenteraad een beleidskeuze heeft, in dat geval is de gemeenteraad beschikkingsbevoegd.