Aanhef
De raad van de gemeente Berkelland;
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31-10-2023;
b e s l u i t :
Vaststelling Museumvisie 2024-2030
INLEIDING
Cultuur & erfgoed brengen mensen bij elkaar, letterlijk en figuurlijk. Of het nu gaat om het bezichtigen van een mooi monument, bewegen door prachtig cultuurhistorisch landschap of een educatief museumbezoek. Als ‘bewonderaar’ word je aan het denken gezet en
raak je sneller met elkaar in gesprek. Daarbij werken in musea regelmatig vrijwilligers. Zo ontstaat er verbinding tussen mensen met verschillende leeftijden, achtergronden en standpunten. Ook zorgen cultuur & erfgoed voor ontspanning en plezier en dat is goed voor de mentale gezondheid. Kortom, cultuur & erfgoed dragen bij aan een sterke sociale basis. Naast de positieve invloed op sociale cohesie en welbevinden zijn cultuur & erfgoed ook belangrijk voor de economie. Wij zetten ons er als gemeente dan ook voor in om het huidige cultuur- en erfgoedaanbod te behouden, te verstevigen en uit te breiden.
In 2022 is er een cultuur- en erfgoedvisie (‘Cultuur & Erfgoed: de smeerolie van Berkelland’) vastgesteld door de gemeenteraad. De museumvisie die nu voor u ligt is hierop een aanvulling waarin we* vooruit kijken tot en met 2030. Met behulp van deze visie willen we zorg blijven dragen voor een toekomstbestendig en rijk museaal landschap in Berkelland. We nemen ontwikkelingen in de vrijetijdssector mee en de verhoogde aandacht voor de sociaal-maatschappelijk en economische waarde van musea. Ook actualiseren we het subsidiekader met betrekking tot de musea, dat stamt nog uit de
tijd van voor de gemeentelijke fusie en is niet meer actueel. Daarnaast willen we ervoor zorgen dat musea zich kunnen (blijven) ontwikkelen.
Deze visie is uiteraard tot stand gekomen in samenwerking met de musea in Berkelland. Onder leiding van een externe adviseur hebben wij in 2022 samen met 7 musea gewerkt aan een toekomstvisie. Dit is het uitgangspunt geweest voor deze gemeentelijke visie. Ook de QuickScan (QuickScan musea gemeente Berkelland, een gevarieerd aanbod) die wij in 2018 als gemeente hebben laten uitvoeren naar 4 musea in Berkelland is input geweest.
Erfgoed Gelderland heeft toen namens de gemeente in kaart gebracht welke waarden deze musea nastreven en hoe zij ervoor staan (m.b.t. levensvatbaarheid). Het ging om Museum De Scheper in Eibergen en De Lebbenbrugge, het Brandweermuseum en het Kristalmuseum in Borculo.
LEESWIJZER
We willen de visie kort en krachtig houden. Daarom geven we in deze leeswijzer uitleg over een aantal begrippen die in de visie voorkomen.
De sociale basis
Het geheel aan informele en formele diensten, voorzieningen en relaties in de leefomgeving van mensen. De sociale basis biedt plezier, ontspanning, ontmoeting, ontplooiing, zingeving, steun, vertrouwen en hulp.
De 5 museale waarden
De Nederlandse Museumvereniging hanteert 5 waarden die tezamen de maatschappelijke betekenis van musea verduidelijken. Dit zijn: de collectiewaarde, de verbindende waarde, de educatieve waarde, de belevingswaarde en de economische waarde. Door de maatschappelijke betekenis van musea aan de hand van deze waarden te benoemen wordt duidelijk waar samenwerkingskansen liggen en hoe musea een bijdrage leveren aan onze gemeentelijke doelen.
De 4 gemeentelijke doelen
Dit zijn doelen die wij als gemeente Berkelland belangrijk vinden, namelijk: iedereen kan meedoen, een leven lang leren, een solide sociale basis en leefbaarheid.
De 3 randvoorwaarden
Willen musea in staat zijn een bijdrage te leveren aan onze gemeentelijke doelen, dan zullen ze aan 3 randvoorwaarden moeten voldoen: ze moeten de bedrijfsvoering op orde hebben, hun collectie moet eigentijds en van kwaliteit zijn en musea moeten zichtbaar en herkenbaar zijn, zodat ze goed te vinden zijn voor publiek en samenwerkingspartners.
Het Museumregister
Dit is een landelijk register van museale instellingen die aantoonbaar voldoen aan criteria voor een kwalitatief hoogwaardige invulling van de functies van een museum (Museumregister Nederland – Museumvereniging).
De Museale Weegschaal
Dit is een methode die door De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is ontwikkeld om collecties te waarderen. Het gaat daarbij niet om de financiële waarde, maar om het cultuurhistorische of sociaal-maatschappelijk belang van de collectie.
Het CultuurAkkoord
Dit akkoord bevat samenwerkingsafspraken tussen de gemeente Berkelland, het onderwijs en de cultuur- en erfgoedaanbieders met als doel: beter en meer cultuur- en erfgoedonderwijs.
Het Cultuur- en erfgoedpact
Dit een samenwerkingsverband tussen 8 Achterhoekse gemeenten op het gebied van cultuureducatie en -participatie, talentontwikkeling en presentatie.
*Als er in dit document gesproken wordt over ‘we’, bedoelen we (tenzij anders beschreven) de gemeente. Het is immers een gemeentelijke museumvisie.