Aanhef
De raad van de gemeente Beemster;
gelezen het voorstel van Burgemeester en wethouders van 16 november 2004, nr. 66
gelezen het concept van de "Beleidsnota archeologie gemeente Beemster" van 21 januari 2003;
b e s l u i t :
1.
a) in te stemmen met de in deze nota aangegeven gebiedsgerichte differentiatie van archeologiebeleid en met het voor die gebieden te voeren archeologiebeleid;
b) molengangen en buitenplaatsen en de kern van Middenbeemster tot speerpunten van beleid te benoemen;
c) archeologie opnemen in de bouwvergunningsprocedures, waarbij het in deze nota opgenomen archeologiebeleid uitgangspunt is en het college van burgemeester en wethouders het selectiebesluit neemt;
d) aandacht te geven aan archeologie in de communicatieve en educatieve sfeer.
2.
a) een Reserve archeologiebeleid in te stellen.
b) ten laste van de Algemene reserve een beginbedrag van € 20.000,-- toe te voegen aan de Reserve archeologiebeleid.
c) een bedrag van € 2,00 per verkochte m2 bouwgrond toe te voegen aan de Reserve archeologiebeleid.
3.
te bepalen dat het vorenstaande archeologiebeleid in werking treedt op een door Burgemeester en wethouders vast te stellen datum in januari 2005.
Beleidsnota ArcheologieGemeente Beemster
2003
Veerdijk 32 - 1531 MS Wormer
Postbus 40 - 1530 AA Wormer
T: 075 -647 4513 / F: 075 - 640 0484
www.cultureelerfgoednh.nl
Beleidsnota ArcheologieGemeente Beemster 2003
Wormer, 21 januari 2003
Opgesteld in opdracht van de gemeente Beemster
door de Stichting Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland
Veerdijk 32 - 1531 MS Wormer
Postbus 40 - 1530 AA Wormer
T: 075 -647 4513 / F: 075 - 640 0484
www.cultureelerfgoednh.nl
BIJLAGE
Lijst van potentieel waardevolle archeologische terreinen in de Beemster
De begrenzingen van terreinen waar nog archeologische waarden aanwezig of te verwachten zijn, worden op de kaarten aangeduid met een nummering, die op de bijgevoegde beschrijving kort wordt toegelicht.
De Ringdijk (nummer 85) is op de kaarten niet begrensd.
Als cartografische ondergrond is de Grootschalige Basiskaart van Nederland (schaal 1:10.000) gebruikt. Als aanvulling hierop is de historische dorpskern van Middenbeemster groter uitgeprint (schaal 1:2.500).
(N.B. Bij meer dan twee huisnummers volgt “etc.” na het eerste huisnummer.)
-BEEM 1 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Westdijk 47, eerste helft 17e eeuw (11.050 m2). Het terrein is gelegen ter plaatse van Fort Spijkerboor.
-BEEM 2 A: Volgermolengang met vier windmolens, bij de Westdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 3 A: Graftdijkermolengang met vier windmolens, bij de Westdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 4 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Westdijk 39, eerste helft 17e eeuw (7.800 m2). Het terrein is grotendeels onbebouwd.
-BEEM 5 A: Eendenkooi nabij de Zuiddijk, eerste helft 17e eeuw (13.000 m2).
-BEEM 6 A: Kleine buitenplaats/herenhuis aan de Zuiddijk/Wormerweg, eerste helft 17e eeuw
-(19.000 m2). Het terrein is onbebouwd.
-BEEM 7 A: Eendenkooi nabij de Volgerweg, eerste helft 17e eeuw (19.000 m2).
-BEEM 8 A: Kleine buitenplaats/herenhuis aan de Zuiddijk, ten oosten van Zuiddijk 1, eerste helft 17e eeuw (9.100 m2). Het terrein is onbebouwd.
-BEEM 9 A: Kleine buitenplaats/herenhuis aan de Zuiddijk, ten oosten van Fort Jisperweg, eerste helft 17e eeuw (13.000 m2). Het terrein is onbebouwd.
-BEEM 10 A: Jispermolengang met drie windmolens, bij de Zuiddijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 11 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Zuiddijk 5/6, eerste helft 17e eeuw (14.400 m2). Het terrein is gedeeltelijk bebouwd.
-BEEM 12 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 24, eerste helft 17e eeuw (42.000 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Komt gaat in vrede.)
-BEEM 13 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 33, eerste helft 17e eeuw (26.600 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Kromhout.)
-BEEM 14 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 35/37, eerste helft 17e eeuw (35.000 m2). Dit is het huis Volgerwijk.
-BEEM 15 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Volgerweg 42/45, eerste helft 17e eeuw (12.000 m2). Het terrein is bebouwd.
-BEEM 16 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 40/41, eerste helft 17e eeuw (20.700 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Nooit volmaakt.)
-BEEM 17 A: Grote buitenplaats Volgerweg 47 etc., eerste helft 17e eeuw (48.600 m2).
-BEEM 18 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 53, eerste helft 17e eeuw (21.400 m2). Gelegen ter plaatse van Fort Nekkerweg.
-BEEM 19 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 59 etc., eerste helft 17e eeuw (25.200 m2). Hier bevond zich in 1921 nog een hek uit het begin van de 19e eeuw. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Vrede Best.)
-BEEM 20 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 69, eerste helft 17e eeuw (40.000 m2).
-BEEM 21 A: Grote buitenplaats Zuiderweg 62/80, eerste helft 17e eeuw (53.350 m2). Dit is het huis Vredenburg.
-BEEM 22 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Zuiderweg/Vredenburgherweg, eerste helft 17e eeuw (15.300 m2). Het terrein is gelegen onder de A7.
-BEEM 23 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 74/75, eerste helft 17e eeuw (30.600 m2).
-BEEM 24 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 76/77, eerste helft 17e eeuw (34.200 m2).
-BEEM 25 A: Grote buitenplaats Volgerweg 78, eerste helft 17e eeuw (62.250 m2), behoorde bij BEEM 26 A. Het voormalige erf is onbebouwd, de tuinaanleg is ten dele gelegen onder de A7.
-BEEM 26 A: Grote buitenplaats Volgerweg 80, eerste helft 17e eeuw (45.000 m2). Dit is het huis Zwaansvliet.
-BEEM 27 A: Molengang bij Purmerend met twee windmolens, aan de Zuiddijk, verdwenen vóór 1636. Naderhand ontstond hier een buurtschap.
-BEEM 28 A: Middelgrote buitenplaats Purmerenderweg (huisnummer onbekend), eerste helft 17e eeuw (22.400 m2).
-BEEM 29 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Purmerenderweg 74, eerste helft 17e eeuw. Het terrein is vrijwel onbebouwd (12.600 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Aurora.)
-BEEM 30 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 27/28, eerste helft 17e eeuw (10.500 m2). Het terrein is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Best tevreden.)
-BEEM 31 A: Plein van Zuidbeemster, met kerkterrein, eerste helft 17e eeuw. Gelegen op kruispunt Jisperweg/Volgerweg.
-BEEM 32 A: Middelgrote buitenplaats Jisperweg 130, eerste helft 17e eeuw (24.000 m2).
-BEEM 33 A: Middelgrote buitenplaats Jisperweg 137/138, eerste helft 17e eeuw (27.000 m2).
-BEEM 34 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Middenweg 192, eerste helft 17e eeuw (18.000 m2). Het terrein is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: De grote bijenkorf.)
-BEEM 35 A: Kleine buitenplaats/herenhuis aan de Jisperweg, eerste helft 17e eeuw (17.500 m2). Het terrein is grotendeels gelegen onder de N244.
-BEEM 36 A: Rijpermolengang met vier windmolens, bij de Westdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 37 A: Kilmolen zuid, bij de Wormerweg, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 38 A: Middelgrote buitenplaats Westdijk 34, eerste helft 17e eeuw (37.500 m2). Dit is de in 1725 vermelde hofstede Over-Rijp, toen in het bezit van Nanning van Foreest.
-BEEM 39 A: Woonbebouwing Klaterbuurt, langs de Rijperweg, eerste helft 17e eeuw. Het terrein is ten dele onbebouwd.
-BEEM 40 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Westdijk 33, eerste helft 17e eeuw (14.950 m2). Het terrein is grotendeels onbebouwd.
-BEEM 41 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Jisperweg 109, eerste helft 17e eeuw (18.000 m2). Het voormalige erf is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Kerkzigt.)
-BEEM 42 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Jisperweg 99, eerste helft 17e eeuw (13.000 m2). Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 43 A: Middelgrote buitenplaats Jisperweg 98, eerste helft 17e eeuw (28.800 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Het Spaansche Huis.)
-BEEM 44 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Middenweg 105, eerste helft 17e eeuw (15.300 m2). Het voormalige erf is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Koningsberg.)
-BEEM 45 A: Dorpskern Middenbeemster (zie detailkaart).
Op de detailkaart is de begrenzing van de dorpskern omstreeks het midden van de 17e eeuw aangegeven, evenals de begrenzing van het beschermde dorpsgezicht. In de kern zijn de volgende elementen te onderscheiden:
A en B. Zie nummer BEEM 46 A.
C. Vermoedelijke oudste standplaats van de korenmolen (1614-1623).
D. Bebouwing in 1646.
E. Herenhuis en erf.
F. Het Landje (agrarisch gebruik en jaarmarktveld).
G. Marktplein.
H. Kerk en kerkhof.
I. Tweede standplaats van de korenmolen (1623-1660).
(Op de Cultuurhistorische Waardenkaart is de dorpskern met iets andere begrenzing aangeduid onder nummer WAT 878 A).
-BEEM 46 A: Grote buitenplaats Middenweg (huisnummer onbekend), eerste helft 17e eeuw (48.000 m2), grenzend aan dorpskern Middenbeemster (zie detailkaart). Een beschrijving van deze buitenplaats Middelwijk uit 1775 is bewaard gebleven.
A. Tuinaanleg van het buiten Middelwijk (vóór 1646).
B. Huis en erf van het buiten Middelwijk (vóór 1646).
-BEEM 47 A: Grote buitenplaats Rijperweg 115, eerste helft 17e eeuw (67.700 m2). Dit is Leeuwenplaats. Het voormalige erf is nu geheel onbebouwd, de tuinaanleg grotendeels. Op de Cultuurhistorische Waardenkaart als puntlocatie aangeduid onder nummer WAT 431 A.
-BEEM 48 A: Middelgrote buitenplaats Nekkerweg 18, eerste helft 17e eeuw (33.300 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Deutz Hofje.)
-BEEM 49 A: Kleine buitenplaats/herenhuis, ten noorden van Nekkerweg 19, eerste helft 17e eeuw (12.250 m2). Het terrein is onbebouwd.
-BEEM 50 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Nekkerweg 15, eerste helft 17e eeuw (12.250 m2). Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 51 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Rijperweg 130, eerste helft 17e eeuw (15.000 m2). Het voormalige erf is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Wel te Vrede.)
-BEEM 52 A: Draaioordermolengang met vier windmolens, bij de Oostdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 53 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Purmerenderweg 3 etc., eerste helft 17e eeuw (18.700 m2). Het terrein is gelegen onder Fort Kwadijk.
-BEEM 54 A: Kwadijkermolengang met vier windmolens, bij de Oostdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 55 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 21, eerste helft 17e eeuw (10.200 m2). Het voormalige erf is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Langewijk.)
-BEEM 56 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 18, eerste helft 17e eeuw (10.800 m2). Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 57 A: Plein van Westbeemster, met kerkterrein, eerste helft 17e eeuw. Gelegen op kruispunt Jisperweg/Hobrederweg.
-BEEM 58 A: Middelgrote buitenplaats Jisperweg (huisnummer onbekend), ten noorden van Jisperweg 74, eerste helft 17e eeuw (27.000 m2). (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Laanzigt.)
-BEEM 59 A: Woudermolengang met vier windmolens, bij de Westdijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 60 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Westdijk 74/75, eerste helft 17e eeuw (13.200 m2). Het voormalige erf is ten dele bebouwd.
-BEEM 61 A: Eendenkooi nabij de Middenweg, eerste helft 17e eeuw (19.550 m2).
-BEEM 62 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Middenweg 93, eerste helft 17e eeuw (11.000 m2). Het
-terrein is bebouwd.
-BEEM 63 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Middenweg 55/58, eerste helft 17e eeuw (14.400 m2). Het terrein is grotendeels bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Komt gaat in vrede.)
-BEEM 64 A: Eendenkooi nabij de Hobrederweg, eerste helft 17e eeuw (24.700 m2).
-BEEM 65 A: Plein van Oostbeemster, met kerkterrein, eerste helft 17e eeuw. Gelegen op kruispunt Nekkerweg/Hobrederweg.
-BEEM 66 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Hobrederweg 29/32, eerste helft 17e eeuw (16.200 m2). Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 67 A: Grote buitenplaats Purmerenderweg/Hobrederlaan, ten noorden van Hobrederlaan 2, eerste helft 17e eeuw (46.400 m2). Het terrein is onbebouwd.
-BEEM 68 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 13, eerste helft 17e eeuw (14.900 m2). Het voormalige erf is bebouwd. (Naam volgens topografische kaart 19e eeuw: Broedersbouw.)
-BEEM 69 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 11, eerste helft 17e eeuw (12.600 m2). Dit was een kerkekavel die in 1624 door de kerk verkocht werd en waar door de nieuwe eigenaar terstond een buitenplaats werd aangelegd. Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 70 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Schermerhornerweg 3, eerste helft 17e eeuw (15.400 m2). Het terrein is bebouwd.
-BEEM 71 A: Plein van Noordbeemster, met kerkterrein, eerste helft 17e eeuw. Gelegen op kruispunt Oosthuizerweg/Middenweg.
-BEEM 72 A: Kilmolen noord, bij de Middenweg, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 73 A: Kruisoordermolengang met 19 windmolens, aan de Noorddijk, eerste helft 17e eeuw.
-BEEM 74 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Oostdijk 3, eerste helft 17e eeuw (15.000 m2). Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 75 A: Molengang bij de Havermeer met vier windmolens, aan de Noorddijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 76 A: Molengang bij Hobrede met drie windmolens, aan de Oostdijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 77 A: Windmolen behorend bij de molengang bij Hobrede, onder de A7 nabij de Hobrederweg, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 78 A: Molengang bij Purmerend met twee windmolens, aan de Oostdijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 79 A: Molengang bij Spijkerboor met twee windmolens, aan de Zuiddijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 80 A: Molengang bij Schermerhorn met drie windmolens, aan de Westdijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 81 A: Molengang bij Avenhorn met twee windmolens, aan de Noorddijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 82 A: Molengang bij Avenhorn met vier windmolens, aan de Noorddijk, verdwenen vóór 1636.
-BEEM 83 A: Middelgrote buitenplaats Volgerweg 25, tweede helft 18e eeuw (circa 21.000 m2). Dit is het huis Rustenhoven. Ter plaatse was reeds in de eerste helft van de 17e eeuw bebouwing met tuinaanleg aanwezig.
-BEEM 84 A: Kleine buitenplaats/herenhuis Jisperweg 74, tweede helft 18e eeuw (circa 9.000 m2). Dit is het huis Beemsterlust. Ter plaatse was reeds in de eerste helft van de 17e eeuw een kleine behuizing aanwezig. Het voormalige erf is bebouwd.
-BEEM 85 A: Ringdijk van de Beemster, eerste helft 17e eeuw (op de kaarten niet begrensd). Plaatselijk zijn waarschijnlijk resten van middeleeuwse dijken in het huidige dijklichaam opgenomen. De kruin van de Beemsterringdijk ligt bijna 6 meter boven de gemiddelde hoogte van het maaiveld in de Beemster.
Op de Cultuurhistorische Waardenkaart aangeduid als Historisch-Geografisch element onder nummer WAT 310 G.
-BEEM 86 A: Restant van bij de droogmaking binnen de ringdijk gebracht deel van het middeleeuwse veenland, genaamd Kruisoord. Hier stonden in de eerste helft van de 17e eeuw twee banpalen.
Kruisoord ligt bijna twee meter hoger dan de omliggende landerijen van de Beemster.
Colofon
“Beleidsnota Archeologie Gemeente Beemster 2003” werd vervaardigd door de Stichting Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland in opdracht van het gemeentebestuur van Beemster.
Tekst:
Januari 2004