Gemeentelijke regelgeving

Onderwijsachterstandenbeleid Beekdaelen 2024 – 2027

Gemeente Beekdaelen · geldt sinds 8 november 2024

Aanhef

Jonge kinderen in Beekdaelen goed van start

Beekdaelen, september 2024

Vooraf

Voor u ligt de nota Onderwijsachterstandenbeleid Beekdaelen voor de periode 2024 -2027. Hierin wordt het beleid omschreven dat de gemeente Beekdaelen de komende jaren wil voeren om onderwijsachterstanden bij jonge kinderen op een effectieve en efficiënte manier te bestrijden.

De aanleiding voor het herschrijven van de nota Onderwijsachterstandenbeleid Beekdaelen is:

•de voorgaande beleidsnotitie is verlopen, deze verliep van 2020-2023;

•de eerder gemaakte (resultaat)afspraken zijn o.a. door de afspraken die vanuit Beekdaelen Hard voor Taal zijn ontstaan niet meer actueel en dienen te worden geactualiseerd;

De voorgaande beleidsnotitie is in samenwerking met de Parkstad gemeentes, de lokale VVE kinder- en peuter opvangaanbieders, het basisonderwijs en de jeugdgezondheidszorg opgesteld. Door diverse redenen zijn de overige Parkstad gemeentes nog niet toe aan een actualisatie. De gemeente Beekdaelen heeft mede besloten door de producten en werkafspraken die zijn opgeleverd door de projectgroep Beekdaelen Hard voor Taal niet te wachten op de regio maar haar beleid aan te passen aan de behoefte en vraag vanuit het werkveld.

Het nu voorliggend beleidsplan (2024-2027) is gestoeld op het voorgaand beleidsplan. Dat bevat immers een goede basis en die basis willen we behouden.

Bij het formuleren van (nieuwe) beleidsdoelen en manieren om die te bereiken is intensief samengewerkt met alle kind partners die het onderwijsachterstandenbeleid uitvoeren, te weten basisscholen, Jeugdgezondheidszorg en voorschoolse voorzieningen uit de gemeente Beekdaelen. Al werkende is zo een nota ontstaan die niet de klassieke lijnen van een beleidsplan volgt, maar eentje die nadrukkelijk is opgebouwd vanuit de inhoud: de doelen, resultaatafspraken en werkdocumenten voor de uitvoering die we samen onderschrijven vormen de rode draad in het stuk. De historie, kaders en rollen van iedereen die bij het bestrijden van onderwijsachterstanden betrokken zijn worden als afgeleide daarvan beschreven.

In 2024-2027 richt het onderwijsachterstandenbeleid in Beekdaelen zich op:

1Een groot bereik van de doelgroepkinderen

2Een grote ouderbetrokkenheid/ouderparticipatie

3Resultaten en kwaliteit

4Doorgaande lijn en zorg

In elk hoofdstuk formuleren we de doelen en/of resultaatafspraken die gemeente en kind partners zich stellen en benoemen we op welke manier we in Beekdaelen praktisch te werk gaan om de gestelde doelen te behalen. Waar nodig wordt daarbij uiteraard ook een verband gelegd met andere relevante lokale beleidsdoelen en –structuren, zoals zaken die te maken hebben met het preventief jeugdbeleid (trendbreuk gezondheid jeugdigen) en het breed georiënteerde onderwijsbeleid (LEA) dat in Beekdaelen wordt uitgezet.

Inleiding

In de Wet op het Primair Onderwijs (artikel 165 e.v.) staan regels omtrent de aanpak van onderwijsachterstanden. Er is sprake van onderwijsachterstand als kinderen op school slechter presenteren dan ze in andere omstandigheden zouden kunnen. Zowel gemeenten als schoolbesturen voor primair onderwijs krijgen van het Rijk middelen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Schoolbesturen zetten de middelen in voor de bestrijding van achterstanden bij kinderen die al naar school gaan (te beginnen bij de kleuters / de vroegschool). De gemeenten besteden de middelen primair aan het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden in de voorschoolse periode (peuters).

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vraagt om een intensieve samenwerking tussen gemeenten, lokale organisaties in de kinder- en Peuteropvang, het onderwijs, de jeugdgezondheidszorg en eventueel andere partners.

De opdracht van de gemeenten is vastgelegd in de Wet Primair Onderwijs, artikel 160.1.

Deze opdracht houdt concreet in dat gemeenten ervoor dienen te zorgen dat:

•een zo groot mogelijke deelnemen aan voorschoolse educatie;

•bepaald wordt welke kinderen een risico op onderwijsachterstand lopen en in aanmerking komen voor voorschoolse educatie (doelgroepkinderen);

•er afspraken worden gemaakt over hoe deze kinderen worden toe geleid naar voor- en vroegschoolse educatie;

•er een doorgaande leerlijn van voorschool naar vroegschool gerealiseerd wordt;

•er afspraken worden gemaakt over de resultaten van vroegschoolse educatie.

De doelstellingen van de gemeente Beekdaelen op het gebied van het vergroten van het bereik van doelgroep peuters en het versterken van ouderbetrokkenheid hebben een plek in het in het onderwijsachterstandenbeleid. Het realiseren van een passend en doorgaand aanbod aan kinderen met (risico op) onderwijsachterstand hebben een prominente plek gekregen in de werkdocumenten (producten) die als bijlage zijn toegevoegd en de basis vormen voor de doorgaand lijn in Beekdaelen tussen voor- en vroeg scholen.

Met de kind partners uit de gemeente Beekdaelen is een overlegcyclus geïmplementeerd waar onderwijs, jeugdgezondheidszorg, peuter en kinder-opvangorganisaties en gemeente elkaar in diverse overleggen regelmatig ontmoeten en waar afspraken worden geëvalueerd en daar waar nodig worden bijgesteld. De gemeente Beekdaelen komt periodiek bij elkaar voor ambtelijk overleg inzake OAB/VVE met zowel Parkstad gemeentes als de Westelijke Mijnstreek.

Om meer kansengelijkheid te creëren en nieuwkomers zich zo optimaal mogelijk laten ontwikkelen in Beekdaelen is er ondersteuning nodig op nieuwkomersonderwijs dit is uitgewerkt in hoofdstuk 1.4.

De in dit beleidsplan opgenomen doelen zijn ambitieus maar realistisch te noemen. We gaan er als gemeente dan ook van uit dat er aan het einde van deze beleidsperiode grote stappen zijn gezet in het bereiken van de doelen en resultaatafspraken.

3. Resultaten en kwaliteit

3.3 Samen werken aan resultaten en kwaliteit

3.3.1. Afspraken over uitvoering en observatie VVE

•Het VVE aanbod voldoet aan alle wettelijke eisen, de afspraken die in deze nota gemaakt zijn en de eisen zoals geformuleerd in de subsidieregeling;

•Met betrekking tot VVE is afgesproken dat alle VVE-locaties in de regio, ongeacht of deze zich op een kinderopvanglocatie of basisschool bevinden, een gecertificeerd VVE-programma uitvoeren.

•Daar hoort ook een degelijke observatiemethodiek bij

10Daar waar in het verleden opbrengstnormen en resultaatafspraken veelal gebaseerd werden op Cito-toetsen die af werden genomen bij peuters, laten we die in onze regio nu los als meetinstrument opbrengst VVE. Deze keuze kan niet los worden gezien van het landelijke besluit om Cito-toetsen voor kleuters af te schaffen (de Cito toetsen worden niet meer bijgewerkt/geactualiseerd).

. Er zit verschil in de observatie-methodieken die op de diverse voor- en vroegscholen gebruikt worden. Dit maakt het soms lastig om resultaten te vergelijken en de doorgaande ontwikkeling van kinderen te volgen.

Aangezien de verschillende observatiemethodieken gebaseerd zijn op de basisdoelen ontwikkeld door het landelijk kenniscentrum SLO, hebben we de doelen en resultaatafspraken in deze nota ook geformuleerd op het niveau van die SLO-doelen.

Dan doet het er niet toe welke observatiemethodiek wordt gebruikt om toch met elkaar in gesprek te kunnen gaan over de resultaten en de doorgaande lijn.

3.3.2. Afspraken over de monitoring en evaluatie van resultaten

•Om beter zicht te krijgen op de effecten van het gevoerde beleid is eerder door gemeenten besloten om de monitoring op een gelijke manier uit te voeren. Dit heeft geresulteerd in een gezamenlijk model voor een peutermonitor.

•Alle VVE-aanbieders in Beekdaelen registreren hun resultaten in de peutermonitor van Markfina. Deze zijn op geanonimiseerd niveau toegankelijk voor de gemeente.

•De informatie in de monitor wordt door de pedagogisch medewerkers geregistreerd. Daarbij wordt rekening gehouden met de privacywetgeving en andere relevante regelgeving of voorschriften. Afspraken hieromtrent, ook betreffende de AVG, zijn vooraf vastgelegd in onder andere verwerkersovereenkomsten.

•Door het gebruik van de monitor kunnen de resultaatafspraken afgezet worden tegen de realisatiecijfers c.q. opbrengsten. De gegevens kunnen per groep, organisatie of gemeente gegenereerd worden. Tijdens onder andere de bestuurlijke overleggen kan hierover het gesprek gevoerd worden. De cijfers kunnen tevens als basis dienen voor eventuele verbeterplannen.

3.3.3. Afspraken over structurele verbetering VVE-aanbod

•Aan de hand van de realisatiecijfers van het OAB-/VVE-beleid, besprekingen in de VVE-(koppel)overleggen, ambtelijke/bestuurlijke overleggen en aanbevelingen van de onderwijsinspectie en de inspecties van de GGD kan het beleid worden bijgesteld.

•De invoering van de nieuwe peutermonitor heeft op zichzelf al bijgedragen aan een structurele verbetering van het VVE-aanbod (meten is weten en helpt om beslissingen te nemen over het bijstellen van aanbod en beleid). Tegelijkertijd is ook de monitor een hulpmiddel dat doorontwikkeling behoeft. Samen met gebruikers wordt de monitor op gezette tijden geactualiseerd. Ook zal er worden gezocht naar wegen om de monitor te koppelen aan het digitale registratiesysteem van VVE-geïndiceerde kinderen (incl. bijhouden waar het kind geplaatst is) dat ontwikkeld wordt door de Jeugdgezondheidszorg.

•Een belangrijke structurele verbetering is het vergroten van het bereik van VVE. Zoals in hoofdstuk 1 al aangegeven wordt daarom in Beekdaelen ingezet op:

➢ een goed verspreid aanbod van VVE in de diverse kernen;

➢ het invoeren van kind volgend financiering VVE waardoor ook in de kinderdagopvang VVE kan worden geboden;

➢ het gemeente breed uitvoeren van logopedische screening (taal- en spraakproblemen);

➢ de inzet van BHvT waarmee er een stevige basis is gelegd tussen de voor en vroegschool en de gezamenlijke afspraken die vast gelegd zijn in deze nota.

3.3.4. Afspraken over verbeterplannen

•Wanneer uit de inspecties of eigen evaluaties blijkt dat er verbeteringen nodig zijn, dan worden hierover afspraken gemaakt met en/of tussen de kinderopvangorganisaties en onderwijsinstellingen. Daar waar opportuun worden de afspraken ook vastgelegd in het bestuurlijk overleg en komen terecht in de verslaglegging. Er kan ook besloten worden om, zeker wanneer het gaat om meer complexe zaken, een specifiek verbeterplan op te stellen.

•Het VVE-netwerk Beekdaelen heeft een centrale rol in het bespreken van realisatiecijfers, evaluaties en inspectierapporten. Van hieruit worden dan ook de verbetervoorstellen voorbereid die waar nodig worden teruggekoppeld naar het bestuurlijk overleg.

In de gemeente Beekdaelen zal om te beginnen worden ingezoomd op:

1) het samen verbeteren en inzichtelijke krijgen van het non bereik van VVE

2) het inzichtelijk maken van de kwantitatieve resultaten die VVE-kinderen behalen in de doorgaande lijn.

3.4 Samen bewaken van de kwaliteit

3.4.1 Interne kwaliteitszorg voor en vroeg-scholen

Bij kwaliteitszorg gaat het om al datgene dat VVE-locaties, scholen en gemeente doen om de gewenste kwaliteit te realiseren. Onderdelen in de interne kwaliteitszorg VVE:

•Nagaan of alles uitgevoerd wordt conform de wettelijke eisen en loopt zoals is afgesproken/ bedoeld;

•Opsporen van knelpunten;

•Controleren of verdere verbetering van de kwaliteit nodig of mogelijk is;

•Regelmatige evaluatie, samen met andere betrokkenen.

Dit is een continu proces van plan – do – check – act, samen met de partners.

Zowel de voor- als vroegscholen hebben eigen systemen voor periodieke kwaliteitszorg waarin de diverse aspecten met elkaar geïntegreerd zijn.

3.4.2 Inspectie kwaliteit VVE door de GGD

De GGD toetst of het VVE-aanbod aan de wettelijke eisen voldoet. De GGD inspecteert hiertoe jaarlijks onder andere alle VVE-locaties in de kinderopvang en om de twee jaar de locaties van de gastouders. Deze inspectie is gebaseerd op de geldende wet- en regelgeving. De resultaten van de inspecties zijn terug te vinden in de jaarverantwoording van de kinderopvangorganisaties en op de website van het landelijk register kinderopvang

11www.landelijkregisterkinderopvang.nl

.

Als de GGD vaststelt dat er niet voldaan wordt aan de wettelijke kaders wordt waar mogelijk ingezet op een hersteltraject. Gemeenten zijn aan zet als er gehandhaafd moet worden.

De gemeenten in Zuid-Limburg hebben ieder vastgelegd hoe met overtredingen wordt omgegaan en welke handhavingsmaatregelen er per overtreding van toepassing zijn.

De GGD sluit minimaal 1 keer per jaar aan bij het overleg met alle kinderopvang organisaties van Beekdaelen om inhoudelijk het gesprek met elkaar aan te gaan over een veilig en verantwoorde opvang. Zo staan de kinderopvang organisaties voor veel uitdagingen als het gaat om voldoende en kwalitatief geschoold personeel te vinden en heeft de GGD o.a. de taak om dit te inspecteren. Het overleg is uit vraag geïnitieerd en is bedoeld om elkaar beter te begrijpen en het gesprek met elkaar aan te gaan waarom welke keuzes gemaakt worden en hoe dit zich verhoudt tot de wettelijke taak. Samen met de organisaties die voorschoolse educatie bieden streeft de gemeente Beekdaelen naar een 100% score ‘niet handhaven’ bij VVE-locaties.

Bijlages

Voor de leesbaarheid van het document zijn de bijlages separaat opgenomen.

De nota onderwijsachterstanden verwijst naar de volgende bijlages:

1Agenda warme overdracht

2Agenda koppeloverleg

3Stroomschema van voorschoolse voorziening naar basisschool

4Collectieve afspraken Beekdaelen

5Kwaliteitskaart

6Doelgroep definitie VVE

Lijst van afkortingen

BHvT

Beekdaelen Hard Voor Taal

NT2

Nederlands als tweede Taal

AZC

Asielzoekerscentrum

IB-er

Intern Begeleider

KDV

Kinderdagverblijf

PO

Peuteropvang

NPO

Nationaal Programma Onderwijs

SLO

Stichting Leerplan Ontwikkeling

Voetnoten

1Als peildatum houden we 1 januari aan omdat de Inspectie van het Onderwijs in de jaarlijkse VVE-vragenlijst deze datum aanhoudt als meetmoment. Op deze manier zorgen we ervoor dat we steeds over dezelfde cijfers spreken.

2Gegevens uit Jeugdprofiel Beekdaelen, 2023.

3Daar waar in het verleden opbrengstnormen en resultaatafspraken veelal gebaseerd werden op Cito-toetsen die af werden genomen bij peuters, laten we die in onze regio nu los als meetinstrument opbrengst VVE. Deze keuze kan niet los worden gezien van het landelijke besluit om Cito-toetsen voor kleuters af te schaffen (de Cito toetsen worden niet meer bijgewerkt/geactualiseerd).

4Gegevens zijn afkomstig uit de in de gemeente gehanteerde peutermonitor en het overzicht zoals aangeleverd door de VVE-scholen.

5Gegevens zijn afkomstig uit het overzicht zoals aangeleverd door de VVE-scholen (gebaseerd op hun observatiesysteem).

6Gegevens zijn afkomstig uit het overzicht zoals aangeleverd door de VVE-scholen (gebaseerd op hun observatiesysteem).

7Bron: https://www.jgzrichtlijnen.nl/alle-richtlijnen/richtlijn/?richtlijn=47&rlpag=2701

8Gegevens zijn afkomstig uit rapportage uit koppel overleggen in VVE-netwerk

9Gegevens zijn afkomstig uit rapportage uit koppel overleggen in VVE-netwerk

10Daar waar in het verleden opbrengstnormen en resultaatafspraken veelal gebaseerd werden op Cito-toetsen die af werden genomen bij peuters, laten we die in onze regio nu los als meetinstrument opbrengst VVE. Deze keuze kan niet los worden gezien van het landelijke besluit om Cito-toetsen voor kleuters af te schaffen (de Cito toetsen worden niet meer bijgewerkt/geactualiseerd).

11www.landelijkregisterkinderopvang.nl

12Een integraal VVE-programma dat door Sardes of het Nederlands Jeugdinstituut is beoordeeld. Zie www.nji.nl.

13Gegevens zijn afkomstig uit de in de gemeente gehanteerde VVE-monitor.

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.