Aanhef
Inleiding
Zuid-Limburg staat bekend als de belangrijkste wielerregio voor fietsend Nederland. Vele tienduizenden bezoekers trekken jaarlijks naar dit gebied om individueel, in georganiseerd of ongeorganiseerd verband te fietsen of deel te nemen aan een van de vele wielertoertochten. Fietsen en wielrennen leveren een belangrijke bijdrage aan de branding en economie van dit gebied. Maar de toename van het aantal (on)georganiseerde wielertoertochten zorgde in het verleden ook voor druk op het gebied. Daarom is in 2013 beleid ontwikkeld dat zorgt voor verlichting van gecentraliseerde druk door spreiding, maximering van het aantal wielertoertochten én centrale coördinatie tussen toertocht- organisatoren en gemeenten. Sindsdien zijn er geen grote wielertoertochten meer tegelijkertijd, is het organisatieniveau omhoog gegaan vanwege duidelijke regelgeving en is er geen groei van georganiseerde wielertoertochten meer geweest.
“Het beleid en de regulering ten aanzien van de georganiseerde wielersport heeft zijn vruchten afgeworpen”
Het beleid en de regulering ten aanzien van de georganiseerde wielersport heeft zijn vruchten dus afgeworpen. Het is echter wel van belang om te vermelden dat dit anders kan zijn ervaren de afgelopen jaren. Uit cijfers van Strava blijkt namelijk dat het aantal recreanten (ongeorganiseerd) in Zuid-Limburg wel fors gegroeid is. Wandelaars, hardlopers, maar ook fietsers, waarbij de komst van de E-bike een grote rol speelt. Deze groei is dus niet afkomstig van/door wielerevenementen, maar van individuele recreanten.
Het nu voorliggende document is een update van het beleid uit 2013, waarin met name nieuw beleid is toegevoegd ten aanzien van pelotonstochten en is vastgesteld door de Zuid-Limburgse gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden- Margraten, Voerendaal, Beekdaelen, Maastricht, Stein, Beek, Sittard-Geleen, Simpelveld, Meerssen en de Belgische gemeente Voeren. Dit beleid gaat in per 1 januari 2023 en is vastgelegd in de APV’s van de deelnemende gemeenten.
De wens is uitgesproken dat ontbrekende Zuid-Limburgse gemeenten en bij voorkeur ook grensgemeenten aan Belgische en Duitse zijde zich in de toekomst gaan aansluiten.
Beleid wielertoertochten
Doelstelling van het beleid
Het doel van het ‘Beleid wielertoertochten Zuid-Limburg – Euregio’ is het realiseren van duidelijke en uniforme kaders en regelgeving voor gemeenten en organisatoren van wielertoertochten en pelotonstochten om daarmee de impact en druk van deze tochten voor de inwoners te beperken en te spreiden.
Categorieën wieleractiviteiten
Wielerwedstrijd
‘Wedstrijd waarbij de deelnemers met een fiets zo snel mogelijk een bepaald (tijdelijk) afgesloten parcours (met hekwerk en/of gecertificeerde verkeersregelaars) moeten afleggen en er een winnaar uitgeroepen wordt’.
Wielertoertocht
‘Wieleractiviteit waarbij deelnemers met een sportieve fiets een bepaald parcours moeten afleggen dat openbaar toegankelijk is, waarbij geen winnaar uitgeroepen wordt, waarbij deelnemers zich aan de verkeersregels dienen te houden, waarbij geen enkele vorm van tijdmeting plaatsvindt en waarvoor men zich moet aanmelden’.
Pelotonstocht
‘Een pelotonstocht is een recreatieve toertocht zonder wedstrijdelement. Een pelotonstocht bestaat uit een groep wielrenners van minimaal 30 en maximaal 100 renners als peloton, onder begeleiding van motards en voorrijd en/of volgauto. Een peloton legt een route af waarbij op momenten het overige verkeer wordt tegengehouden door gecertificeerde verkeersregelaars en/of de geldende verkeersregels niet/beperkt worden gevolgd omwille van de veiligheid en/of overlast voor het overige wegverkeer’.
Categorie indeling wielertoertochten
Ten aanzien van de meldings- of vergunningsplicht geldt het volgende schema:
Categorie
Minimaal aantal deelnemers
Maximaal aantal deelnemers
Meldings verzoek*
Meldingsplicht
Vergunningsplicht
1.
0
100
X
2.
101
250
X
3.
251
1.000
X
4.
1.001
5.000
X
5.
5.001
15.000
X
Pelotonstochten
30
150
X
•Het totaal aantal deelnemers voor de wielertoertocht is maatgevend voor de categorie waarbinnen de wielertoertocht valt
•Als een wielertoertocht verschillende lussen bevat wordt het aantal deelnemers van de verschillende lussen opgeteld om de categorie te bepalen
•Vindt de wielertoertocht gedurende 2 dagen plaats dan wordt het aantal deelnemers van beide dagen opgeteld om de categorie te bepalen
•Een wielertoertocht met meer dan 15.000 deelnemers wordt niet toegelaten.
* Melding wordt gevraagd om knelpunten met andere evenementen te signaleren.
Maximering aantal wielertoertochten
Voor categorie 3, 4 en 5 is er door de gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voerendaal en Voeren (B) vastgesteld welke / hoeveel wielertoertochten op jaarbasis regionaal maximaal in aanmerking komen voor vergunningverlening. Daarnaast hebben de deelnemende gemeenten aanvullend lokaal beleid vastgesteld (bijlage 1).
Categorieën 1+2
Hier is geen maximum aantal wielertoertochten per jaar aan verbonden
Categorie 3
Hier is een maximum aantal wielertoertochten van 20 per jaar vastgesteld tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie bijlage 1).
Categorie 4
Hier is een maximum aantal van 9* vastgestelde wielertoertochten per jaar aan verbonden tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie bijlage 1). Deze 9 vastgestelde wielertoertochten zijn:
•Klimclassic
•Wielerfestival Cauberg
•Volta Limburg Classic
•Eroica Valkenburg
•De Alternatieve
•Bart Brentjens Challenge
•ODS Classic
•Omloop Math Salden
•Tour de Dumoulin
Categorie 5
Hier is een maximum aantal van 3 vastgestelde wielertoertochten per jaar aan verbonden tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie bijlage 1). Deze 3 vastgestelde wielertoertochten zijn:
o Limburgs Mooiste
o Amstel Gold Race toerversie
o Mergelheuvelland 2 Daagse
•Er is slechts 1 vergunningplichtige wielertoertocht per weekend toegelaten in de Gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voerendaal en Voeren (B). Uitzondering hierop vormt de Mergelheuvelland2daagse.
•Bij meerdere vergunningaanvragen voor een weekend hebben de oudste wielertoertochten voorrang.
•Indien er in de toekomst aanleiding toe is, kan het beleid aangepast worden.
•In overleg kunnen wielertoertochten tussen categorie 3 en 4 wisselen.
Uitzonderingen maximering wielertoertochten
•Wielertoertochten gekoppeld aan mondiale wedstrijden vallen (indien éénmalig georganiseerd) buiten het ‘Beleid wielertoertochten Zuid-Limburg – Euregio’ vanwege hun incidentele karakter en mondiale uitstraling voor de gemeenten en (Eu)regio. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld WK’s, EK’s, NK’s en grote ronden als Tour de France, Vuelta of Giro.
•Wielertoertochten die zich met name richten op de gewone fiets of E-bike vallen buiten het ‘Beleid Wielertoertochten Zuid-Limburg- Euregio’.
•In zeer bijzondere omstandigheden kan de burgemeester van een gemeente gemotiveerd afwijken van dit beleid (hardheidsclausule).
Toelatingscriteria
•Categorie 3
o Als er meer inschrijvingen in categorie 3 zijn dan mogelijk volgens het beleid krijgen wielertoertochten met de langste historie voorrang op nieuwere wielertoertochten.
•Categorie 4
o Indien een wielertoertocht in categorie 4 wegvalt bestaat de mogelijkheid dat een wielertoertocht uit categorie 3 deze plaats inneemt. Bij meer aanvragen krijgen wielertoertochten met de langste historie voorrang op nieuwere wielertoertochten. Bij een gelijk aantal voorgaande edities krijgen lokale organisatoren uit Zuid-Limburg voorrang op organisaties buiten Zuid-Limburg. Indien dat ook gelijk is wordt er geloot.
•Categorie 5
o Indien een wielertoertocht uit categorie 5 wegvalt worden er geen nieuwe wielertoertochten in deze categorie toegelaten.
Coördinatiepunt
Inleiding
Om het beleid efficiënt uit te voeren en het overzicht te bewaken is het noodzakelijk om een vast coördinatiepunt te hebben dat de contacten heeft met wielertoertocht organisatoren en gemeenten. In dit hoofdstuk worden de taken van het coördinatiepunt Zuid-Limburg vastgelegd en wordt tevens vastgesteld welke financiële bijdrage wielertoertochten moeten leveren en welke diensten ze daarvoor terugkrijgen.
Taken coördinatiepunt
•Eén centraal aanspreekpunt voor de vergunningsaanvragen of meldingen van wielertoertochten in de aangesloten gemeenten.
•Jaarlijks uitzetten van een digitaal uniform aanvraagformulier voor de organisatie van een wielertoertocht voor de bij het beleid aangesloten gemeenten.
•Organisatie en facilitering van informatiebijeenkomsten voor organisatoren en gemeenten.
•Intermediair bij geschillen tussen gemeenten aangesloten bij het beleid en organisatie.
•Lobbyist richting Belgische en Duitse gemeenten om vergunningen aan wielertoertochten te verlenen;
•Verzamelen, controleren en verwerken van aanvragen/meldingen en doorsturen naar de betrokken gemeenten.
•Eerste aanspreekpunt voor organisatoren van wielertoertochten m.b.t. de routes. Afspraken m.b.t. de start/finish locatie worden met de gemeente gemaakt.
•Initiëren van een evaluatie met wielertoertocht organisatoren en stakeholders.
•Ondersteunen in het oplossen van knelpunten van wielertoertochten.
•Organiseren van campagnes over houding en gedrag.
Financiële bijdrage wielertoertochten aan coördinatiepunt
•Elke organisatie die een vergunning voor een wielertoertocht moet aanvragen (>250 deelnemers) in één of meerdere deelnemende gemeenten in Zuid-Limburg draagt maximaal € 0,50 per deelnemer af aan het coördinatiepunt met een maximum van € 4.000,-.
•Het aantal kilometers route of aantal doorkomstgemeenten van de wielertoertocht speelt hierbij geen rol.
•Alleen gemaakte out-of-pocket kosten van het coördinatiepunt worden doorbelast aan de organisatoren.
•Eventuele bijdragen aan Natuurbeheerders worden in mindering gebracht op de bijdrage aan het coördinatiepunt.
Voorbeeld
Organisatie x vraagt een vergunning aan voor een wielertoertocht door 5 Zuid-Limburgse gemeenten, met 3 verschillende routes en totaal 1200 deelnemers . De bijdrage voor de out-of-pocket kosten aan het coördinatiepunt is 1200 deelnemers – 250 deelnemers is maximaal: 950 x € 0,50 = € 475,-
Overige kosten
Eventuele legeskosten per gemeente in Zuid-Limburg, de Belgische gemeente Voeren of natuurbeheerders (indien van toepassing) worden rechtstreeks in rekening gebracht bij de organisator van de wielertoertocht.
Vergunningverlening / Melding
Termijnen
Er worden verschillende termijnen gehanteerd voor het aanleveren van informatie door organisatoren van vergunningplichtige wielertoertochten:
Wielertoertochten die plaatsvinden tussen:
1januari t/m 30 juni
1juli t/m 31 december
Datum
Uiterlijk 1 november in het jaar voorafgaand aan de wielertocht,
Uiterlijk 1 november in het jaar voorafgaand aan de wielertocht.
Uiterlijk 1 februari
Wat
Indienen route/datum en overige gevraagde informatie op het uniform aanvraagformulier via het coördinatiepunt.
Indienen datum en bij voorkeur indicatie van de route.
Indienen route/datum en overige gevraagde informatie op het uniform aanvraagformulier via het coördinatiepunt.
Wie
Wielertoertocht organisator
Wielertoertocht organisator
Wielertoertocht organisator
LET OP!
•Het aanleveren van informatie bij het coördinatiepunt op uiterlijk 1 november van het voorgaande jaar is geen formele start van de beslistermijn.
•Termijnen zijn wisselend per gemeente en gaan in op het moment dat de aanvraag is doorgestuurd naar de desbetreffende gemeenten.
•Toestemming voor het betreden van terreinen van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Limburgs Landschap, Provincie Limburg en particuliere grondeigenaren dient rechtstreeks bij de desbetreffende organisatie/persoon gevraagd te worden.
•“Voor de Belgische Gemeente Voeren en het Agentschap Natuur en Bos dient de aanvrager separaat een (verplichte) vergunningaanvraag in te dienen via de E-Tool van Sport Vlaanderen. Deze is te bereiken via https://bit.ly/3y0NJmq”.
Bijlage 1: Aanvullende kaders en uitgangspunten
Gemeente Vaals
•Geen vergunningplichtige wielertochten op de feestdagen Pasen, Hemelvaart en Pinksteren, uitgezonderd de wielertoertocht die gekoppeld is aan de Amstel Gold Race en de Volta Limburg Classic.
•De Weijerweg en Ulengats richting Holset dienen vermeden te worden in alle toertochten vanwege beperkte ruimte in Holset.
Gemeente Gulpen-Wittem
•Categorie 3: maximaal 14 wielertoertochten van 251 – 1.000 deelnemers
•Geen vergunningplichtige wielertochten op de feestdagen Pasen, Hemelvaart en Pinksteren, uitgezonderd de wielertoertocht die gekoppeld is aan de Amstel Gold Race en de Volta Limburg Classic.
•Wanneer het maximum toegestane aantal wielertoertochten is bereikt kan aan een wielertoertocht die daardoor niet meer in aanmerking komt voor een vergunning wel nog vergunning worden verleend voor een korte passage via een grensweg met buurgemeenten. Er kan dan nog gefietst worden over:
o De Vrakelbergweg, Klapstraat en Valkenburgerweg vanaf de Klapstraat tot aan de grens met Valkenburg aan de Geul.
o De Provinciale wegen Nijswiller-Simpelveld, Nijswiller-Vaals, De Hut-De Planck vanaf de grens met België tot aan de Schilbergerweg, De Hut-De Planck vanaf de kruising met de Vosbergweg tot aan de Provinciale weg Maastricht-Vaals. Vanaf dit punt via de Provinciale weg Maastricht-Vaals tot aan de Wijnweg. De Wijnweg, de Ingberweg tot aan de Ingberdorpsstraat. Vanaf dit punt via de Ingberdorpsstraat tot aan de grens met Eijsden-Margraten.
Gemeente Eijsden-Margraten
•Er zijn geen wielertoertochten toegestaan tijdens Memorial Day en tijdens het Liberation Concert.
•Er zijn geen andere wielertoertochten toegestaan tijdens de wedstrijden van de Bart Brentjens Challenge en de Volta Limburg Classic dan de aan deze wedstrijden verbonden toertochten.
Gemeente Voerendaal
Categorie 3: maximaal 15 wielertoertochten van 251 – 1.000 deelnemers
Categorie 4: maximaal 5 wielertoertochten van 1.001 – 5.000 deelnemers.
•Voor de kernen Winthagen, Colmont en Fromberg komt per kern per jaar maximaal 1 wielertoertocht uit één van de volgende categorieën voor vergunningverlening in aanmerking:
2023 - 2026 - 2029 etc.
2024 - 2027 - 2030 etc.
2025 - 2028 - 2031 etc.
Winthagen
Cat. 5
Cat. 3
Cat. 4
Colmont
Cat. 4
Cat. 5
Cat. 3
Fromberg
Cat. 3
Cat. 4
Cat. 5
Tevens mag een wielertoertocht slechts 1 van deze kernen per jaar in zijn toertocht opnemen.
Gemeente Voeren(B)
De gemeente Voeren omvat de volgende deelgemeenten: Moelingen – ’s-Gravenvoeren – Remersdaal – Sint-Martens-Voeren – Sint-Pieters-Voeren - Teuven.
Door de bovenvermelde kernen wordt per kern op jaarbasis slechts:
•Eén wielertoertocht tussen de 2.000 en 4.000 deelnemers toegelaten
•Twee wielertoertochten tussen de 1.000 en 2.000 deelnemers toegelaten
•Drie wielertoertochten tussen de 250-1.000 deelnemers toegelaten
•Bovendien mag 1 wielertoertocht door maximaal 2 van deze kernen per wielertoertocht gaan.
•Géén wielertoertochten groter dan 2.000 deelnemers door het gehucht/de straat Ulvend, Schilberg, Veurs, Gieveld, Kloosterhof, Nurop, Graef, Poepelpoel, Rozengaerden en Pontus.
•De Gewestwegen N653-N627-N602-N608-648 zijn aangewezen als doorkomst traject van Zuid-Limburg naar de Ardennen of andersom.
Gemeente Valkenburg
Shimano Experience Center (De Leeuwhof 2)
•Starten en finishen verloopt via de Prinses Beatrixsingel en niet via de Plenkertstraat (wegvak tussen Aan de Polfermolen en Lijksweg).
•Een uitzondering hierop is mogelijk voor mountainbike- en gravel tochten voor het stukje Plenkertstraat tussen Lijksweg en Plenkertstraat.
Sibbergrubbe
•Het gebruik van de Sibbergrubbe is door deelnemers alleen bergop toegestaan.
Voetgangerszone in het centrum
•De voetgangerszone in het centrum van Valkenburg waar fietsen is toegestaan, is niet toegestaan voor wielertoertochten van de categorie 2, 3, 4 en 5.
Cauberg
•Het gebruik van de Cauberg voor een wielertoertocht is alleen bergop toegestaan
•Elke organisator van een wielertoertocht die een vergunning verkrijgt voor doorkomst/aankomst op de Cauberg is verplicht in overleg te treden met de contactpersonen van Thermae 2000, Holland Casino, Domaine Cauberg en Landal Kasteeldomein Cauberg om de bereikbaarheid van de bedrijven te waarborgen.
Keutenberg
•In het stiltegebied “De Keutenberg” worden op jaarbasis maximaal 2 wielertoertochten van de categorie 4 of categorie 5 toegestaan waarvan de Toertocht Amstel Gold Race er jaarlijks één is. De tweede doorkomst voor de Keutenberg zal jaarlijks middels een rouleersysteem worden toegekend. Zijn er meerdere toertochten die zich melden dan zal op basis van een loting bepaald worden welke toertocht gebruik mag maken van de Keutenberg.
•Het gebruik van de Keutenberg is door deelnemers alleen bergop toegestaan.
•Het is een stiltegebied. Een organisatie moet de deelnemers hierop attenderen.
Route Oosterweg/Reinaldstraat/Nieuweweg (tussen de spoorwegovergang en Reinaldstraat)
•Het gebruik van de genoemde wegvakken/straten is niet toegestaan voor wielertoertochten van de categorie 3, 4 en 5.
•Indien door omstandigheden het gebruik van deze wegvakken noodzakelijk is dan dient de organisatie die gebruik wilt maken van deze straten een onderbouwing aan de gemeente te doen toekomen waarin beschreven is waarom deze wegen wel in de route worden opgenomen en hoe de verkeersveiligheid tijdens het gebruik van dit deel van de route, voor deelnemers gewaarborgd wordt.
Fietsknooppuntenroute 59 /61
•Het Ijsvogelpad, Klaterstraat, Pelerinstraat, Bogaardlaan en Beverpad welke deel uitmaken van de fietsknooppuntenroute 59/61, is niet toegestaan voor wielertoertochten van de categorie 3, 4 en 5.