2 De Uitvoeringsrichtlijnen
2.4 Uitvoeringsrichtlijnen verduidelijking begrip ‘ambachtelijk bedrijf’
2.4.1 Bedrijfsmatig
Dit betekent dat het bedrijf wordt gebruikt als aanzienlijk onderdeel van iemands kostwinning, dit betekent ook dat het bedrijf een groot gedeelte van het jaar in gebruik is. Bij de Belastingdienst wordt hiervoor een urengrens gebruikt van 1225 uren per jaar (met een omzet die daarbij moet passen). Wanneer men boven dit aantal uren zit treden er belastingvoordelen of ondernemersaftrekposten in werking. Deze drempel is ook achteraf nog goed te toetsen.
Als er sprake is van een rechtsvorm, bijvoorbeeld een b.v., of als er meerdere personen in dienst zijn, is er in ieder geval sprake van een bedrijfsmatige activiteit.
2.4.2 Overwegend door middel van handwerk
In ambachtelijke bedrijven wordt veelal gebruik gemaakt van gereedschappen/machines die in de meeste gevallen met de hand worden bediend. Het kan ook denkbaar zijn dat er geen “handwerk” aan te pas komt maar dat een bedrijf toch wordt gezien als ambacht, dit is met name het geval bij de meer moderne vormen van ambachtelijke bedrijven. Hierbij kan gedacht worden aan 3D-printen of lasersnijwerk. Het is voor het begrip van belang dat de werkplaats van het bedrijf een prominente rol speelt in de bedrijfsvoering. Dit wordt in eerste instantie bepaald door naar de aard, omvang en uitstraling te kijken.
2.4.3 Beperkt verkopen
Wanneer het vervaardigen, bewerken of herstellen (in een werkplaats) een ondergeschikt onderdeel is van de bedrijfsactiviteit ten opzichte van het (door)verkopen van andere goederen, dan is er sprake van detailhandel. Dan is het verkopen van goederen dus de hoofdactiviteit. Denk hierbij aan een fietsenwinkel waar sporadisch een fietsband wordt geplakt of de broodwinkel die de producten elders bakt en slechts enkele producten ter plaatse ‘afbakt’.
Ambachtelijk bedrijven kennen vaak ook (ondergeschikte) detailhandel. Zo verkoopt een schoenmaker ook schoenveters, schoenpoets en zooltjes. Zo verkoopt een fietsenmaker ook banden, lampen en fietsbellen. En verkoopt een bakkerij ook de ter plaatse vervaardigde etenswaar.
2.4.4 Ter plaatse vervaardigde, geproduceerde of bewerkte goederen
Een van de kenmerken van een ambachtelijk bedrijf is dat goederen ter plaatse worden vervaardigd, geproduceerd of bewerkt. Als sprake is van bewerking zijn verschillende gradaties van bewerking mogelijk. Dit in tegenstelling tot detailhandel, geen producten worden ingekocht en ter plaatse worden verkocht.
2.4.5 Naar de aard daarmee gelijk te stellen ambachtelijke bedrijven
De Staat van ambachtelijke bedrijfsactiviteiten is een lijst van 14 voorbeelden, in elk van die voorbeelden speelt de werkplaats een prominente rol speelt in de bedrijfsvoering. Veelal worden er unieke goederen vervaardigd (bewerkt of hersteld) vaak met grote precisie of als maatwerkopdracht.
3 Toetsing naderhand
3.1 Uitvoeringsrichtlijnen toetsing achteraf
3.1.1 Huurcontract
Bij de verhuurder of pandeigenaar kan het vorige huurcontract worden opgevraagd. Vaak staat beschreven voor welk doel het pand werd gehuurd alsmede ook het volgende:
•een omschrijving van de ruimte
•de oppervlakte van de ruimte
•de huurprijs en betaaltermijn
•de bestemming van het pand
Deze gegevens kunnen worden meegenomen in de afweging of er sprake is van een ambachtelijk bedrijf.
3.1.2 Jaarrekening
In het geval dat er jaarrekeningen zijn gemaakt, kunnen deze bij de Kamer van Koophandel worden opgevraagd. Let wel dat eenmanszaken geen jaarrekening hoeven aan te leveren bij Kamer van Koophandel, dit zal dus niet in alle gevallen mogelijk zijn. Naar verwachting zullen de meeste ondernemingen door de Kamer van Koophandel als micro-ondernemingen worden gezien. Van deze ondernemingen zou een beperkte balans (met passiva en activa) op te vragen moeten zijn. Dit betekent inzicht in bijvoorbeeld inventaris (machines, gereedschap) en voorraden. Deze gegevens kunnen worden meegenomen in de afweging of er sprake is van een ambachtelijk bedrijf.
3.1.3 Indeling van het pand
Het doel is om in beeld te krijgen hoe de situatie (inrichting en indeling) ten tijde van het mogelijke ambachtelijke bedrijf zou zijn geweest. Plattegronden zijn hiervoor ideaal, al zullen die niet altijd voor handen zijn. De volgende stappen kunnen wel worden genomen.
1Oprichtingstekeningen opvragen.
2Vergunningsgeschiedenis opvragen.
3Raadplegen van openbare bronnen (bijvoorbeeld Funda in business).
Uit deze gegevens is het wellicht mogelijk om inzicht te krijgen over de grootte en verhoudingen van de ambachtelijke werkzaamheden. Deze gegevens kunnen worden meegenomen in de afweging of er sprake is van een ambachtelijk bedrijf.
3.1.4 Aard, omvang & uitstraling
Wanneer een locatiebezoek door Toezicht en Handhaving geen uitsluitsel kan geven, dan kan men op basis van openbaar beschikbare informatie alsnog proberen een beeld te krijgen van de aard, omvang en uitstraling van de hiervoor aanwezige functie. Te denken valt dan aan openbare informatie zoals:
-Een (oude) website;
-Social media pagina’s van het voormalige bedrijf;
-Google maps of data.amsterdam.nl (beide hebben ook een “tijdreis” functie);
-Onroerend goed-platforms (bijv. Funda in business).
Deze gegevens kunnen bijvoorbeeld inzicht geven in de volgende aspecten:
-Uitstraling van de voorgevel/etalage;
-De mate van publiekstoegankelijkheid;
-Wat voor producten werden er gemaakt/verkocht.
3.1.5 Wanneer is iets ondergeschikt
Mogelijk wordt er geconcludeerd dat er wel sprake is (geweest) van een ambachtelijk bedrijf, maar wordt er aangedragen dat dit onderdeel ondergeschikt was aan bijvoorbeeld een detailhandelsfunctie. Of dat inderdaad het geval is moet blijken uit alle eerder genoemde bescheiden en/of indicatoren tezamen.
Bijlage 1: Adressenlijst van bekende ambachten in De Pijp
Straatnaam
Huisnummer
Albert Cuypstraat
14H
Ceintuurbaan
420H
Ceintuurbaan
101H
Ceintuurbaan
229H
Eerste Jacob van Campenstraat
8H
Eerste Jacob van Campenstraat
35H
Eerste Jan Steenstraat
83O
Eerste Jan van der Heijdenstraat
84H
Eerste van der Helststraat
63H
Ferdinand Bolstraat
104B
Frans Halsstraat
92H
Gerard Doustraat
164H
Gerard Doustraat
149
Gerard Doustraat
91H
Govert Flinckstraat
227H
Govert Flinckstraat
325H
Govert Flinckstraat
402
Govert Flinckstraat
400H
Hemonystraat
22H
Lutmastraat
154H
Lutmastraat
191F
Lutmastraat
191C
Mesdagstraat
34H
Pieter Aertszstraat
92H
Pieter Aertszstraat
25SOUS/O
Pijnackerstraat
18H
Pijnackerstraat
8H
Rustenburgerstraat
2851
Rustenburgerstraat
281H
Ruysdaelkade
97H
Sarphatipark
40H
Sint Willibrordusstraat
50H
Stadhouderskade
122H
Tolstraat
188H
Tweede Jacob van Campenstraat
2
Tweede van der Helststraat
75
Van Ostadestraat
213H
Van Ostadestraat
233E
Van Ostadestraat
233B
Van Woustraat
96
Van Woustraat
27H