1. Algemeen
Artikel 1. Doelstellingen treasuryfunctie
De treasuryfunctie van de gemeente Altena dient tot:
a.Het verzekeren van een duurzame relatie met de financiële markten om tegen acceptabele condities te financieren;
b.Het beschermen van vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s;
c.Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities;
d.Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de wet en uitvoeringsregelingen;
e.Het opzetten en onderhouden van een goede en efficiënte financiële infrastructuur;
f.Het realiseren van een flexibel en controleerbaar cash management in de organisatie;
g.Het realiseren van efficiënte en transparante informatiestromen ter ondersteuning van het beleid.
2. Risicobeheer
Artikel 2. Uitgangspunten risicobeheer
Gemeente Altena zal met betrekking tot de treasuryfunctie een defensief en risicomijdend beleid voeren.
Artikel 3. Renterisicobeheer
1De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet Fido.
2De renterisiconorm wordt niet overschreden conform de Wet Fido.
3Nieuwe leningen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning.
4De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening wordt afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie.
5De rentevisie is gebaseerd op interne en externe ontwikkelingen en wordt jaarlijks vastgelegd in de paragraaf financiering van de begroting.
Artikel 4. Koersrisicobeheer
Koersrisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend leningen op te nemen respectievelijk te verstrekken of te garanderen in euro’s.
Artikel 5. Kredietrisicobeheer
(Tijdelijke) overtollige middelen worden, overeenkomstig artikel 2, eerste lid, van de Wet financiering decentrale overheden, in ’s rijks schatkist aangehouden, er is derhalve geen sprake van kredietrisico.
Artikel 6. Intern liquiditeitsrisicobeheer
1De gemeente Altena beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op een korte termijn liquiditeitenplanning (looptijd tot één jaar), alsmede een meerjarige liquiditeitenplanning met een looptijd van minimaal 4 jaar.
2Bij het jaarlijkse opstellen van de begroting wordt de meerjarige liquiditeitenplanning geactualiseerd.
3De treasurer zorgt periodiek voor een actuele korte termijn liquiditeitsprognose en voorziet deze van een advies omtrent de wijze waarop in de financiering hiervan kan worden voorzien.
4Periodiek wordt de kasgeldlimiet bewaakt.
3. Financiering
Artikel 7. Financiering
Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één jaar en langer gelden de volgende uitgangspunten:
a.Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de realisatie van de organisatie doelstelling.
b.Het aantrekken van middelen ten einde deze te beleggen is niet toegestaan.
c.Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen zijn daggeldleningen, kasgeldleningen, krediet in rekening courant en onderhandse leningen.
d.De voorwaarden dienen marktconform te zijn.
e.Het aantrekken van langlopende leningen geschiedt door offertes aan te vragen bij ten minste twee partijen. Hierbij dient gebruik te worden gemaakt van een recente liquiditeitenplanning en een actuele rentevisie. Gekozen wordt voor de partij waarbij de lening economisch het meest voordelig is.
Artikel 8. Uitzettingen
Bij uitzettingen dient er altijd sprake te zijn van een publieke taak. Dit kan gesplitst worden in uitzettingen welke direct voortvloeien uit de publieke taak en uitzettingen welke indirect voortvloeien uit de publieke taak, dit laatste betreft de invulling van de treasuryfunctie.
Artikel 9. Publieke uitzettingen
Voor uitzettingen en garanties uit hoofde van de publieke taak gelden de volgende specifieke uitgangspunten en richtlijnen:
a.De gemeente verstrekt uitsluitend garanties wanneer er sprake is van een publieke taak.
b.Het college stelt de gemeenteraad in de gelegenheid om wensen en bedenkingen kenbaar te maken bij het voornemen tot het verstrekken van leningen > € 100.000 en het voornemen tot het besluit tot garantstellingen > € 100.000.
c.Leningen < € 100.000 en garantstellingen < € 100.000 worden door het college afgehandeld mits het door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen betreft. Het college meldt deze besluiten achteraf aan de raad via de eerstvolgende Bestuursrapportage.
d.Er mogen geen uitzettingen of garanties verstrekt worden aan (voormalig) personeel of(voormalige) politieke ambtsdragers.
e.De gemeente verstrekt uitsluitend garanties voor volkshuisvesting wanneer er sprake is van een waarborgfonds en de gemeente als achtervang dient.
f.De aanvrager van de garantstelling sluit de lening af bij een financiële instelling met minimaal een A-rating of een rating met gelijke strekking. Deze rating moet zijn afgegeven door twee van de volgende erkende ratingbureaus: Moody’s, Standard & Poors of Fitch IBCA.
Artikel 10. Uitzettingen in het kader van de treasuryfunctie
Overtollige middelen dienen conform de Wet Schatkistbankieren te worden uitgezet bij de Nederlandse Staat; eveneens biedt de Wet Schatkistbankieren ruimte aan decentrale overheden om onderling te lenen.
Artikel 11. Relatiebeheer
Gemeente Altena beoogt het realiseren van gunstige of marktconforme condities voor af te nemen financiële diensten. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:
a.Bankrelaties en hun condities worden eens in de vijf jaar geëvalueerd.
b.Bankrelaties dienen wat hun kredietwaardigheid betreft minimaal te voldoen aan de eisen die zijn gesteld in artikel 9 lid 4.
c.Financiële instellingen (kredietinstellingen, beleggingsinstellingen, effecteninstellingen, verzekeraars en pensioenfondsen) dienen onder Nederlands toezicht te vallen, zoals de Nederlandse Bank, conform de Wet Toezicht Kredietwezen.
d.Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en daarvan een vergunning als makelaar te hebben ontvangen.
4. Kasbeheer
Artikel 12. Geldstromenbeheer
Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te beperken wordt:
a.Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op elkaar af te stemmen zodat het gebruik van kredietfaciliteiten wordt beperkt. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen;
b.Het betalingsverkeer zoveel mogelijk uitgevoerd door één bank.
Artikel 13. Saldo- en liquiditeitenbeheer
Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende specifieke richtlijnen:
a.De gemeente Altena streeft naar concentratie van de overtollige liquiditeiten binnen één rentecompensatiecircuit bij de bank met de gunstigste condities;
b.Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat, kan de gemeente kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt – conform artikel 3 – de kasgeldlimiet niet overschreden;
c.Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende middelen zijn daggeld, kasgeldleningen, kredietlimiet op rekening-courant en rekening-courant bank.
5. Administratieve organisatie en interne controle (AOIC)
Artikel 14. Uitgangspunten AOIC
In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en interne controle:
a.De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk vastgelegd.
b.Bevoegdheden zijn via delegatie en (onder)mandaat nader schriftelijk vastgelegd.
Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden:
a.Iedere transactie wordt door minimaal twee functionarissen geautoriseerd (het vier-ogen-principe).
b.De uitvoering en controle geschieden door afzonderlijke functionarissen.
c.De uitvoering en registratie in de financiële administratie geschieden door afzonderlijke functionarissen.
d.Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere transactie te versturen naar de financiële administratie zonder tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van de transacties.
e.De transacties worden geregistreerd door de functionaris die de transactie heeft afgesloten en gecontroleerd door de functionaris die belast is met de interne controle.
Artikel 15. Verantwoordelijkheden
De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van gemeente Altena zijn in onderstaande tabel gedefinieerd.
Functie
Verantwoordelijkheden
College van B&W
•Vaststellen treasurybeleid.
•Het uitvoeren van het treasurybeleid (formele verantwoordelijkheid).
•Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeleid.
•Aanwijzen van de treasurer.
Directie
•Het uitvoeren van het treasurybeleid.
•Het rapporteren aan het college van B&W over de uitvoering van het treasurybeleid.
Concerncontroller
•Het bewaken van de kwaliteit van de treasuryprocessen.
•Het opnemen van de controle van de volledigheid en betrouwbaarheid van de informatievoorziening van de treasuryfunctie in het interne controleplan.
Teammanager Financiën
•Het opzetten van administratieve richtlijnen op het gebied van treasury.
•Het uitvoeren van de aan haar / hem gemandateerde treasuryactiviteiten conform het Treasurystatuut en de financieringsparagraaf.
•Het zorgdragen voor juiste verantwoording van de uitvoering van de door hem / haar gemandateerde treasuryactiviteiten.
•Het rapporteren aan B&W over de uitvoering van het treasurybeheer.
•Het afleggen van verantwoording aan het college van B&W.
Teammanagers
•Het zorgdragen voor het tijdig aanleveren van betrouwbare operationele informatie van goede kwaliteit over toekomstige geldstromen van de betreffende afdeling aan het team Financiën.
Treasurer
•Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op het gebied van treasury.
•Het rapporteren over de treasuryactiviteiten in het kader van de P&C-cyclus.
•Het opstellen van de rentevisie.
•Het adviseren van de teams over de financiële gevolgen van hun activiteiten en projecten.
•Het aantrekken en uitzetten van gelden voor de lange termijn en in het kader van het saldo- en liquiditeitenbeheer.
•Het onderhouden van contacten met (huis)bankiers, geldmakelaars en overige financiële instellingen.
•Het afsluiten van financiële contracten voortvloeiend uit bovenstaande deelfuncties.
•Het verzamelen van de financiële gevolgen voor de liquiditeitsplanning.
•Het adviseren van de teammanager Financiën bij het aantrekken en uitzetten van gelden en het afsluiten van financiële contracten.
•Het geven van opdracht tot overboeken van saldi tussen bankrekeningen.
•Het ondersteunen bij de afhandeling van het contante en girale betalingsverkeer.
•Het ontvangen van de orderbevestiging van derden en het controleren of deze overeenkomt met de transactie-informatie.
Financiële administratie
•Juist en volledig administreren van de bezittingen, schulden, inkomsten, uitgaven, ontvangsten en betalingen.
•Het afhandelen van het contante en girale betalingsverkeer.
•Het overboeken van saldi tussen bankrekeningen.
Externe accountant
•Het in het kader van haar reguliere controletaak adviseren en controleren omtrent de feitelijke naleving van het Treasurystatuut.
Artikel 16. Bevoegdheden
In onderstaande tabel staan bevoegdheden met betrekking tot treasury activiteiten weergegeven alsmede de daarbij benodigde fiattering.
Bevoegd functionaris
(1e handtekening)
Autorisatie door
(2e handtekening)
Saldo-, liquiditeiten- en geldstromenbeheer
Het uitzetten van geld via daggeld, deposito
en spaarrekening
Treasurer
Teammanager Financiën
Het aantrekken van geld via daggeld of kasgeld
Treasurer
Teammanager Financiën
Betalingsopdrachten voorbereiden en versturen
Administrateur
Teammanager Financiën
Bankrelatiebeheer
Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigen
Teammanager Financiën
Directie
Bankcondities en tarieven afspreken
Teammanager Financiën
Directie
Financiering en uitzetting
Het afsluiten van kredietfaciliteiten
Teammanager Financiën
Directie
Het aantrekken van gelden via langlopende of onderhandse leningen zoals vastgelegd in de treasuryparagraaf
Treasurer
Teammanager Financiën
Het uitzetten van gelden zoals
vastgelegd in de treasuryparagraaf
Teammanager Financiën
Directie
Het verstrekken van leningen aan derden tot
€ 100.000
Directie
B&W
Het verstrekken van leningen aan derden groter dan € 100.000
B&W
Gemeenteraad
Het garanderen van gelden tot € 100.000
Directie
B&W
Het garanderen van gelden groter dan € 100.000
B&W
Gemeenteraad
Artikel 17. Informatievoorziening
Bij de begroting en bij de jaarrekening informeert de gemeenteraad de organisatie en externen omtrent het treasurybeleid en treasurybeheer via de paragraaf Financiering.
Informatie
Informatieverstrekker
Informatieontvanger
1Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en ontvangsten voor de liquiditeitenplanning
Teammanagers
Treasurer
2Liquiditeitenplanning
Treasurer
Teammanager Financiën
3Beleidsplannen treasury in treasuryparagraaf van begroting
B&W
Gemeenteraad
4Evaluatie treasuryactiviteiten in treasuryparagraaf van jaarrekening
B&W
Gemeenteraad
5Informatie aan derden (toezichthouder en CBS) zoals genoemd in art. 8 Wet Fido
B&W
Derden
Artikel 18. Inwerkingtreding
Het Treasurystatuut treedt met terugwerkende kracht in werking op 1 januari 2022.
Artikel 19. Hardheidsclausule
Bij bijzondere problemen of onbillijkheden in de uitvoering kan het college van B&W afwijken van het bepaalde in dit Treasurystatuut.
Artikel 20. Citeertitel
Dit statuut kan worden aangehaald onder de naam Treasurystatuut gemeente Altena 2022.
Bijlage A. Begrippenkader
Begrip
Definitie
Begrotingstotaal
Totale lasten op de begroting.
Daggeldlening
Opgenomen of uitgezette middelen voor onbepaalde tijd die dagelijks gewijzigd kunnen worden.
Deposito
Geldbedrag dat aan een financiële instelling wordt toevertrouwd voor een bepaalde periode tegen een bepaalde rentevergoeding. Gedurende de afgesproken periode kan niet vrij over dat geld worden beschikt.
Financiering
Dit omvat het aantrekken van de benodigde financiële middelen voor een periode van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als vaste schulden.
Garantie
Waarborg, zekerheid.
Geldstromenbeheer
Al die activiteiten die nodig zijn om liquiditeiten te transfereren zowel binnen de organisatie zelf als tussen de organisatie en derden (betalingsverkeer).
Intern liquiditeitsrisico
De risico’s van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitenplanning en meerjaren investeringsplanning waardoor financiële resultaten kunnen afwijken van de verwachtingen.
Kasgeldlening
Niet verhandelbare leningen voor een vast bedrag en voor een vaste periode (van maximaal twee jaar) tegen een vooraf overeengekomen rentepercentage.
Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet begrenst de omvang van de korte financiering (korter dan een jaar) tot een percentage van het begrotingstotaal bij aanvang van het jaar.
Koersrisico
Het risico dat de financiële activa van de organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen.
Kredietrisico
Het risico op een waardedaling van een vordering ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van insolventie of deficit.
Liquiditeitenbeheer
Het financieren en uitzetten van financiële middelen voor een periode tot één jaar.
Liquiditeitenplanning
Een gestructureerd overzicht van de toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld per tijdseenheid.
Onderhandse leningen
Leningen waarbij de geldgever (aanbieder) en de geldnemer (vrager) rechtstreeks met elkaar onderhandelen over de voorwaarden van een krediet.
Rating
De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier.
Rekening courant krediet
Een rekening bij een bank waarbij een onderneming ‘rood’ mag staan. De rekening courant met kredietfaciliteit is een doorlopend krediet die een onderneming kan gebruiken voor de dagelijkse betalingen. Als vergoeding voor het krediet betaalt de onderneming rente aan de bank.
Relatiebeheer
Omvat het onderhouden van relaties met instellingen waarmee in het kader van de uitvoering van het treasurybeleid contacten worden onderhouden.
Renterisico op de vaste schuld
Mate waarin het saldo van rentelasten en rentebaten van het openbaar lichaam verandert door wijzigingen in het rentepercentage op leningen en uitzettingen met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van één jaar of langer.
Renterisiconorm
Het bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de vaste schuld van het openbaar lichaam bij aanvang van het jaar.
Rentetypische looptijd
Het tijdsinterval gedurende de looptijd van een geldlening, waarin op basis van de lening voorwaarden van de geldlening sprake is van een door de verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare constante rentevergoeding (Wet Fido artikel 1, lid c).
Rentevisie
Toekomstverwachting over de renteontwikkeling.
Saldobeheer
Het beheer van de dagelijkse saldi op de rekeningen.
Treasuryfunctie
De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. De treasuryfunctie bestaat uit vier deelfuncties: risicobeheer, financiering, kasbeheer en debiteuren- en crediteurenbeheer.
Treasurer
De daartoe door het college van B&W aangewezen functionaris die verantwoordelijk is voor een continue beschikbaarheid van financiële middelen en de daaraan verbonden kosten en risico’s.
Treasurybeleid
Vastlegging van de uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten, de organisatorische en administratieve kaders, de informatievoorziening en de administratieve organisatie ter uitvoering van de treasuryfunctie.
Treasuryparagraaf
Het begrotingsonderdeel c.q. rekeningsonderdeel waarin het beleid voor het komende jaar wordt vastgelegd, respectievelijk waarin de verantwoording wordt afgelegd over de realisatie van het voorgenomen beleid.
Treasurystatuut
Het document waarin de beleidsmatige infrastructuur voor de uitvoering van de treasury is vastgelegd.
Uitzetting
Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen. Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode tot één jaar, langlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode van één jaar of langer.
Vaste schuld
Het gezamenlijke bedrag van:
1de schuld uit hoofde van geldleningen met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van één jaar of langer, en
2de voor een termijn van één jaar of langer ontvangen waarborgsommen.
Vier-ogen principe
Het principe dat minimaal twee functionarissen zijn betrokken bij het afsluiten van een transactie.
Wet Fido
Wet financiering decentrale overheden.
Wet Ruddo
Wet Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden. Ministeriële regeling die het algemeen kader biedt voor transacties in uitzettingen en derivaten.