Kaderstellend Beleid Preventie, Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2025 – 2029: Probleemgerichte aanpak fysieke leefomgeving

1.3.1 Grondslag na de inwerkingtreding Omgevingswet

Met de in werking treding van de Omgevingswet is de wettelijke grondslag ten opzichte van het vorige beleidsplan, dat in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) was geschreven, gewijzigd. Hieronder is weergegeven welke grondslagen zijn opgenomen in de Omgevingswet, het bijbehorende Omgevingsbesluit en de Kwaliteitscriteria.

Omgevingswet (Ow)

In hoofdstuk 18 van de Omgevingswet staan de criteria voor afstemming en coördinatie voor een doelmatige handhaving. De gemeente is verplicht zorg te dragen voor de kwaliteit van uitvoering van de VTH-taken. Daarnaast wordt de gemeente verplicht tweejaarlijks (art. 18.24 Ow) haar VTH-beleid te evalueren. Ten slotte zijn er criteria opgenomen voor het basistakenpakket van Omgevingsdiensten.

Omgevingsbesluit

De eisen die worden gesteld aan een gesloten beleidscyclus bij de VTH-taken zijn opgenomen in de procescriteria en zijn uitgewerkt in hoofdstuk 13 van het Omgevingsbesluit. Deze procescriteria geven aan welke elementen minimaal aanwezig moeten zijn. De volgende procescriteria worden onderscheiden:

•de uitvoeringsstrategie (artikel 13.5 en 13.6)

•de handhavingsstrategie (artikel 13.5 en 13.7)

•het uitvoeringsprogramma (artikel 13.8)

•de uitvoeringsorganisatie (artikel 13.9)

•de borging van middelen (artikel 13.10)

•de evaluatierapportage (artikel 13.11)

De meest opvallende wijziging ten opzichte van voorgaande jaren is het vervallen van de criteria voor monitoring.

VTH Kwaliteitscriteria

In afdeling 18.3 van de Omgevingswet ligt de grondslag voor de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken. Met de vaststelling van de Verordening uitvoering handhaving omgevingsrecht gemeente Altena d.d. 24 september 2024 hebben wij bepaald dat wij voor de uitvoering van onze VTH-taken voldoen aan de Kwaliteitscriteria (per 1 januari 2025 de Kwaliteitscriteria 3.0).

De kwaliteitscriteria hebben deels betrekking op de organisatie (proces en kritieke massa) en deels op de medewerkers (inhoud). Voor de organisatie betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus moet zijn en er voldoende waarborg moet zijn in de continuïteit van de uitvoering van de taken. Op medewerkersniveau betekent dit dat de medewerkers voldoende deskundig moeten zijn om deze taken uit te kunnen voeren.

De kwaliteitscriteria worden voortdurend gewijzigd om de kwaliteit van de uitvoering naar een hoger niveau te tillen. Wij blijven op de hoogte van de wettelijke eisen en overleggen met onze buurgemeenten, de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant en de veiligheidsregio om inzicht te krijgen hoe andere overheden hier invulling aan geven.

Het voorliggende beleidsplan PVTH van de gemeente Altena geeft invulling aan de procescriteria.

3.1.1 Thema’s

Onderstaand zijn deze thema’s benoemd. Een toelichting op de thema’s is in de appendices van dit beleidsstuk opgenomen.

☑ bodem

☑ grondstoffen

☑ zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

☑ water

☑ energie

☑ verkeer

☑ lucht

☑ gebruik

☑ natuur

☑ geur

☑ afval(stoffen)

☑ aanbod voorzieningen

☑ licht

☑ veiligheid

☑ erfgoed

☑ trillingen

☑ toegankelijkheid

☑ bewoning

☑ geluid

☑ ondermijnende criminaliteit

3.2.1 Constateringen omgevingsscan

Binnen onze gemeente zijn er verschillende problemen die van invloed zijn op onze gezondheid. Sommige van deze problemen hebben een lokaal karakter, maar een deel van deze problemen heeft een regionaal of landelijk karakter. Onderstaand zijn deze problemen en aandachtsgebieden kort benoemd.

Water is een essentieel onderdeel van onze leefomgeving. Zeker in onze gemeente waar recreatie in en op het water van groot belang is zowel voor de economie als voor de ontspanning van de inwoners. Zwemmen is dan ook een zeer geliefde vorm van recreatie in onze gemeente

iiiwww.gemeentealtena.nl

. Desondanks maakt 39% van de volwassen inwoners van onze gemeente zich zorgen over de invloed van de kwaliteit van het natuurwater op hun gezondheid

ivwww.brabantscan.nl en GGD gezondheidsmonitor 2022

. 7% van de ouders met kinderen jonger dan 11 jaar is bezorgd dat hun kind(eren) ziek worden door het zwemmen in natuurwater.

v www.brabantscan.nl en GGD kindmonitor 2021

Ook de luchtkwaliteit is van belang voor de gezondheid van de mens en zijn leefomgeving. Naast de invloed die de omgeving (bijvoorbeeld de temperatuur, de windrichting en windkracht en de wijze van bebouwing) heeft op de luchtkwaliteit, wordt door tal van activiteiten zoals de productie van bedrijven, de verwarming van woningen en de uitstoot van verkeer, de kwaliteit van de ons omringende lucht beïnvloed. In onze gemeente zijn volwassenen erg bezorgd over de blootstelling aan stoffen die zich in de lucht bevinden. Zo is 52% van de volwassenen bezorgd over de invloed van de blootstelling aan Stikstof en 60% van de volwassenen bezorgd over de invloed van de blootstelling aan fijnstof

viwww.brabantscan.nl en GGD gezondheidsmonitor 2022

.

De kwaliteit van de leefomgeving wordt ook bepaald door de beleving van de leefomgeving door bewoners, inwoners en gebruikers. Hinder veroorzaakt door geluid, geur, (fijn)stof en licht bedreigt de kwaliteit van de leefomgeving en in belangrijke mate ook de gezondheid van de gebruikers van die leefomgeving. In onze gemeente ervaart 25% van de volwassenen hinder van licht en 18% van geluid. De grootste licht-, als geluidhinderbron betreft het verkeer in onze gemeente. 12% van de volwassenen ervaart ernstige hinder van geur. Hierbij wordt de meeste hinder ervaren afkomstig van het verbranden in een vuurkorf, openhaard of allesbrander

viiwww.brabantscan.nl en GGD gezondheidsmonitor 2022

.

De toename van het verkeer in de afgelopen jaren en de daarmee gepaard gaande hinder en verontrusting onder de inwoners van onze gemeente zorgt ervoor dat de leefbaarheid onder druk komt te staan

viiimobiliteitsvisie 2040 'Altena samen vooruit'

. Volwassenen maken zich zorgen over de invloed die dit verkeer heeft op hun gezondheid (6%) en op de ruimte die er beschikbaar is voor hun kinderen om veilig te kunnen spelen (9%)

ix www.brabantscan.nl en GGD gezondheidsmonitor 2022 en GGD kindmonitor 2021

3.2.2 Doelen

Wij willen als gemeente de positieve invloeden van de fysieke en sociale leefomgeving op gezondheid optimaal benutten door deze gezondheidseffecten bij de inrichting van de omgeving zwaar mee te laten wegen. Een gezonde leefomgeving is een omgeving waar mensen zich prettig voelen, die uitnodigt tot gezond gedrag en zo min mogelijk een negatieve invloed heeft op de gezondheid. Om gezond te blijven spreken we normen met elkaar af op het gebied van lucht-, licht-, geluid- en geurkwaliteit en houden ons hieraan. In een groenere omgeving hebben mensen minder klachten en voelen zij zich zowel psychisch als fysiek gezonder.

In tabel 1 zijn de relaties binnen het resultaatgebied Gezondheid tussen de thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven. Een sterretje (*) betekent dat er voor dat thema geen doel is geëxtraheerd binnen dit resultaatgebied.

Tabel 1: Resultaatgebied Gezondheid

Resultaatgebied

Thema

Doelen

Gezondheid

Bodem

**

Water

-Verbetering van de waterkwaliteit door het reguleren van indirecte lozingen.

-Voorkoming van lozing van schoon hemelwater op het vuilwater of gemengd riool.

Lucht

-Verbetering van de luchtkwaliteit door te streven naar de WHO-norm.

Geur

-Geurhinder daar accepteren waar dit aanvaardbaar is binnen de functie opgenomen in het Omgevingsplan.

Licht

-Bij de beoordeling van een aanvraag voor toestemming met een lichtinstralingscomponent, wordt gekeken naar de klachten aangaande lichthinder voor de omgeving van de locatie.

geluid

-Voorkoming van geluidoverlast door activiteiten.

-Bevordering van de aanpak van geluid aan de bron.

Grondstoffen

**

Energie

**

Gebruik

**

Afval(stoffen)

**

Veiligheid

**

ZZS

-Vermindering van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) door het gebruik van bestrijdingsmiddelen terug te dringen.

Verkeer

-Bevordering van schoon vervoer.

-Aandacht voor verkeersveiligheid specifiek voor landbouw, vracht en fietsverkeer.

-Bevordering van fysiek actieve verplaatsing binnen de gemeente.

Natuur

**

Aanbod voorzieningen

**

Erfgoed

**

Bewoning

**

Ondermijnende criminaliteit

**

3.3.1 Constateringen omgevingsscan

Op dit moment (2024) telt onze gemeente 58.274 inwoners en zo’n 23.200 woningen.

xwww.allecijfers.nl en www.gemeentealtena.nl

Het aantal inwoners is de afgelopen tijd gegroeid en groeit de komende tijd nog verder door. Dit komt voornamelijk door vestiging uit andere Nederlandse gemeenten en door de komst van arbeidsmigranten vooral uit Midden- en Oost-Europese landen. De prognose is dat de gemeente tot 2035 met 5,81% zal groeien.

xiwww.CBS.nl

Door nieuwbouw komen er jaarlijks woningen bij echter te weinig om de geprognotiseerde groei op te vangen.

Door haar ligging is onze gemeente een aantrekkelijke gemeente om in te wonen wat zorgt voor groei van het aantal woningzoekenden. Dit terwijl het aanbod van woningen achterblijft. Net zoals in grote delen van het land is het ook in onze gemeente moeilijk voor starters, nieuwkomers en doorstromers om in de huidige woningmarkt passende en betaalbare woonruimte te vinden.

xiiWoonvisie Altena 2021-2025

We zien in onze gemeente ook de samenstelling van huishoudens veranderen: huishoudens worden kleiner. Op dit moment bestaat 29% van alle huishoudens uit één persoon, 39% uit gezinnen met kinderen en 33% uit meerdere personen zonder kinderen.

xiiiwww.kadastralekaart.com/gemeenten/altena

Vooral door de vergrijzing gaat het aantal huishoudens sterk toenemen. Veel ouderen voelen zich in staat om in hun vertrouwde omgeving en eigen woning, vaak niet aangepast aan de behoefte van de bewoner, te blijven wonen. Deze woningen zijn vaak geschikt voor (grote) gezinnen die nu niet door kunnen groeien. Levensloopbestendige en aangepaste woningen zijn er te weinig wat ervoor zorgt dat ouderen langer in niet-aangepaste woningen blijven wonen.

xivOmgevingsvisie Altena 2040

De uitvoering van het huidige woningenbestand is zeer gevarieerd. Bij de bestaande oudere woningen in onze gemeente zien wij dat 2 op de 3 woningen niet goed zijn geïsoleerd waardoor veel warmte verloren gaat in de koude periode wat weer leidt tot hoge energiekosten en een grote CO2 uitstoot.

xvAltena Energiestrategie 2019-2046, Altena Klimaatagenda en Woonvisie 2021-2025

In de warme periode leidt deze slechte isolatie juist weer tot een hete woning met weinige koele ruimte. De nieuwere woningen zijn in tegenstelling tot de oudere woningen zo goed geïsoleerd dat warmte in de woning nergens heen kan. Een verkoelende luchtstroom is niet te realiseren doordat deze woningen onvoldoende zijn geventileerd. Zeker in woningen die overbewoond worden, een fenomeen dat wij vaker aantreffen bij de huisvesting van arbeidsmigranten, kan dit tot een ongezond en onveilig woonklimaat leiden.

Onze gemeente is een gebied met veel cultuurhistorische waarden. Cultuurhistorie werkt op veel vlakken door in de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De aanwezige historische kenmerken in onze gemeente bieden kansen bij de ontwikkeling van de gemeente en het versterken van de lokale identiteit. Het draagt bij aan een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en recreëren. We stimuleren het behouden, ontwikkelen, beleven en beschermen van ons erfgoed voor huidige en toekomstige generaties. Dit is echter ook een zeer kostbare en arbeidsintensieve aangelegenheid. Daarnaast proberen wij ons erfgoed ook toekomstbestendig te maken door verduurzaming of herbestemming.

xviErfgoedvisie Altena 2022-2027

Kenmerkend voor Altena zijn onder andere de vestigingen en forten die deel uitmaken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de historische dijken met hun karakteristieke dijkwoningen en de lintvormige plattegronden van de meeste dorpen in Altena.

3.3.2 Doelen

Wij willen als gemeente dat elke inwoner van onze gemeente goed, veilig en betaalbaar moet kunnen wonen. Betaalbare woningen voor starters en meer kleinere woningen voor de steeds grotere groep oudere huishoudens zijn daarbij van groot belang. Naast energieneutrale nieuwbouw moet de kwaliteit van onze bestaande woningvoorraad ook op peil blijven door verduurzaming en het aanpassen van woningen zodat mensen (ouderen, zorgbehoevenden) langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

Het wonen, verblijven en recreëren vindt binnen onze gemeente plaats in een omgeving met veel cultuurhistorische waarden van het gebied die wij op een respectvolle manier behouden, ontwikkelen en beschermen.

xviiWoonvisie Altena 2021-2025

In tabel 2 zijn de relaties binnen het resultaatgebied Bouwwerken tussen de thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven. Een sterretje (*) betekent dat er voor dat thema geen doel is geëxtraheerd binnen dit resultaatgebied.

Tabel 2: Resultaatgebied Bouwwerken

Resultaatgebied

Thema

Doelen

Bouwwerken

Bodem

**

Water

-Nieuw gerealiseerd verhard oppervlak moet worden gecompenseerd.

Lucht

-Bij nieuwbouw of renovatie vindt borging plaats zodat voldaan wordt aan de eisen van klimaatadaptatie zoals ook opgenomen in de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 Altena en het Hitteplan

Geur

**

Licht

**

geluid

-Alle nieuwbouwwoningen zijn zo geïsoleerd dat het binnengeluid voldoet aan de geluidsnormen.

-Bij bestaande bouw met een gedeelde constructie worden maatregelen getroffen om geluidoverdracht te beperken.

Grondstoffen

-Borgen dat bij nieuwbouw tenminste 90% van de primaire bouwmaterialen worden toegepast die herbruikbaar zijn. Secundaire bouwmaterialen moeten recyclebaar zijn.

Energie

-Tot 2030 het isoleren van 3000 huizen tot energielabel B én het aanpassen voor elektrisch koken.

-Bij isolatie van woningen wordt voldaan aan de eisen van klimaatadaptatie zoals ook opgenomen in de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 Altena en het Hitteplan.

-Bij aanpassing van woningen inzetten op energiebesparende technologie.

Gebruik

**

Afval(stoffen)

**

Veiligheid

**

ZZS

-Stimulering van zorgvuldige verwijdering asbest door preventief burgers en bedrijven te informeren over de gevaren en mogelijkheden tot zorgvuldige verwijdering en eventuele financiele tegemoetkomingen.

Verkeer

**

Natuur

**

Aanbod voorzieningen

**

Erfgoed

-Behoud van openheid en versterking van landelijk en cultuurhistorisch landschap.

-Behoud en verbreding van de culturele infrastructuur.

Bewoning

-De woningvoorraad is toekomst- en generatiebestendig.

-Ondersteuning van initiatieven gericht op kleinschalige en persoonlijke woon- en zorgvormen.

-In de initiatieffase aansturen op betaalbare starterswoningen.

-Zorgen dat de woningen waar arbeidsmigranten in wonen in overeenstemming zijn met het toegepast gebruik (brandveiligheid, geluid, lucht).

-Zorgen dat de woningen waar arbeidsmigranten in wonen in overeenstemming zijn met het toegepast gebruik (brandveiligheid, geluid, lucht).

Ondermijnende criminaliteit

**

3.4.1 Constateringen omgevingsscan

De gemeente Altena ligt ingeklemd als een ‘eiland’ tussen de rivieren de (boven en nieuwe) Merwede, de Waal, de afgedamde Maas, het Heusdens kanaal, de Bergse Maas en aan de westzijde grenzend aan de Biesbosch.

xviiiwww.historischereeks.nl

Het ‘eiland’ is gedeeltelijk een ‘badkuip’ omgeven door de grote rivieren. Effecten als bijvoorbeeld, wateroverlast in de laaggelegen polders en kernen, droogte in de wat hoger gelegen gebieden en hitte in de kernen komen steeds vaker voor. Daar moeten we ons en onze leefruimte goed op voorbereiden.

xixKlimaatadaptatiestrategie Altena 2021-2027

Zoals in het resultaatgebied Bouwwerken aangegeven is onze gemeente door haar ligging een aantrekkelijke gemeente om in te wonen. Niet alleen jongeren die in de gemeente zijn opgegroeid willen blijven wonen, maar ook van buiten de gemeente komen woningzoekenden naar onze gemeente toe. Terwijl het aanbod van woningen achterblijft is er voor deze starters, nieuwkomers, doorstromers en arbeidsmigranten geen passende en betaalbare woonruimte te vinden.

xxWoonvisie Altena 20212, 2025 en Bestuursakkoord Altena 2022-2026

Daar waar mensen wonen zullen ook goed bereikbare voorzieningen zoals zorg, winkels, scholen en mogelijkheden tot ontspanning en te sporten aanwezig moeten zijn. In kernen van onze gemeente zijn de noodzakelijke voorzieningen van onvoldoende kwaliteit en zijn deze slecht bereikbaar of toegankelijk. Veel voorzieningen en ontmoetingsplekken zijn verdwenen. Daar waar nieuwe voorzieningen worden gerealiseerd vindt dit separaat plaats en niet in samenhang met andere versterkende voorzieningen (multifunctionele gebouwen).

xxiRekenkamer Altena en Omgevingsvisie Altena 2040

Verkeersstromen en ruimtelijke functies zijn niet los van elkaar te zien. Een goede doorstroming van verkeer, een optimale inpassing in aantrekkelijke leef- en verblijfsgebieden en een zo groot mogelijke verkeersveiligheid zijn van groot belang. Toch wordt er binnen onze gemeente overlast van verkeer ervaren. Met name het sluipverkeer afkomstig van de A27 speelt hier een rol bij, wat de komende jaren als aan de A27 gewerkt wordt mogelijk alleen maar zal toenemen.

xxiiVerslag tafelgesprekken aanpak sluipverkeer A27 d.d. 11 maart 2024

Toename van activiteiten binnen een gebied heeft effecten op de natuurlijke omgeving en kan afname of zelfs verdwijning van planten- en diersoorten tot gevolg hebben. In onze gemeente vinden wij het juist belangrijk (97%) dat er genoeg groen in de buurt is. Toch missen 15-17% van de ouders van kinderen tot 11 jaar groen in de omgeving zoals een grasveld of gebruiksgroen om hun kinderen te laten spelen.

xxiiiwww.brabantscan.nl en GGD gezondheidsmonitor 2022 en GGD kindmonitor 2021

Om een goed leefbare gemeente te zijn zullen wij ook op economisch gebied moeten blijven investeren. Naast de recreatieve sector die een grote rol speelt binnen onze gemeente hebben wij ook veel middelgrote en grote industriële bedrijvigheid binnen onze gemeente. Voor deze bedrijven is ook voldoende ruimte nodig. De behoefte aan deze ruimte is groot. Met name de vraag naar ruimte op bedrijfsterreinen (36 Hectare) is groter dan wij momenteel beschikbaar hebben (1,9 Hectare).

xxivBedrijventerreinagenda 2023-2027

Ook zal de energievoorziening voor deze bedrijvigheid op een betrouwbare en duurzame wijze moeten gaan plaatsvinden.

xxvRijksdoelen ruimtelijke beleid

Zoals ook in het resultaatgebied Gezondheid aangegeven hebben activiteiten altijd een effect op de leefomgeving. Ruimte die door de ene activiteit benut wordt belemmert of beperkt op zijn beurt weer een ander activiteit. Emissie en depositie als gevolg van activiteiten kunnen hierbij zelfs leiden tot normoverschrijdingen. Neem bijvoorbeeld geluidsemissies veroorzaakt door activiteiten

xxvi Klachten en meldingen Altena 2023, Fixi App 2023

of de depositie bij het (her)gebruik van grond als gevolg van grondverplaatsing door bouwwerkzaamheden.

xxviiwww.risicotoolboxbodem.nl

Doelen

Wij willen als gemeente dat onze beperkte leefruimte zodanig wordt gebruikt dat de overlast van activiteiten zoveel mogelijk wordt beperkt en de emissies binnen de normen blijven.

Hierbij zoeken wij naar een balans tussen de diverse ruimte vragende gebiedstypen (o.a. natuurlandschap, stedelijk gebied en bedrijventerreinen) waarbij wij onder ander ook oog houden voor de economische gevolgen van bedrijfsbeperkingen, de druk op omliggend natuurlijk groen en de toegang tot duurzame energie(bronnen).

In tabel 3 zijn de relaties binnen het resultaatgebied Ruimte tussen de thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven. Een sterretje (*) betekent dat er voor dat thema geen doel is geëxtraheerd binnen dit resultaatgebied.

Tabel 3: Resultaatgebied Ruimte

Resultaatgebied

Thema

Doelen

Ruimte

Bodem

-Bij de toepassing van grond is deze in overeenstemming met de gebruiksfuncties waarbij wordt gehandeld in overeenstemming met de Nota bodembeheer regio Midden- en West Brabant, kenmerk 0474495.100 of strenger.

Water

-Rioleringen worden klimaatrobuust gemaakt door de aanleg van een gescheiden stelsel.

-Regenwater dat direct in de grond kan infiltreren óf in WADI's óf in regenbuffers kan worden opgevangen, wordt afgekoppeld van de riolering.

-Om water op te vangen ter voorkoming van lozing op de riolering wordt vegetatie aangelegd (groene daken, groene gevels).

Lucht

-Bij de beoordeling van een aanvraag voor toestemming worden de cumulatieve effecten van emissies en deposities meegenomen.

Geur

**

Licht

**

geluid

-Bij de beoordeling van een aanvraag voor toestemming worden de cumulatieve effecten van geluid in de beoordeling meegenomen.

-Bij het beoordeling van een aanvraag voor toestemming met een geluidscomponent wordt gekeken naar de geluidklachten voor de omgeving van de locatie.

Grondstoffen

**

Energie

-Aandacht voor ruimte voor de aanleg van duurzame energiebronnen.

Gebruik

-De bestaande voorraad bedrijfsterreinen zoveel mogelijk benutten.

-Het versterken van een duurzaam en vitaal buitengebied door nieuwe functies toe te laten als nevenfuncties bij agrarische bedrijven.

Afval(stoffen)

**

Veiligheid

-Het nemen van veiligheidsmaatregelen tegen overstromingen als onderdeel van de trias van doelen op gebied van ruimtelijk beleid (1. verbeteren concurrentiekracht, 2. verbeteren bereikbaarheid en 3. verbeteren leefomgeving, milieu en water) opgesteld door de rijksoverheid.

-Het watersysteem vóór 2050 robuust inrichten op extreem weer, droogte en hitte.

ZZS

**

Verkeer

-Gebruik maken van de bestaande infrastructuur waardoor bestaande (water)wegen beter benut worden.

Natuur

-Op bedrijfsterreinen komt meer ruimte voor groen.

-Bij het verdwijnen van groen bij bouwen wordt dit elders binnen de gemeente gecompenseerd.

-Natuurgebieden worden beschermd door naleving van regels over o.a. toegestane activiteiten in het omgevingsplan.

-Het buitengebied wordt toekomstbestendig met natuurinclusieve en circulaire landbouw.

Aanbod voorzieningen

-Nieuwe voorzieningen worden gebundeld aangelegd waarbij gebouwen multifunctioneel worden gemaakt.

-De locaties met voorzieningen moeten geschikt zijn of worden gemaakt voor ontmoeten en verscheidene activiteiten.

-Slim mengen van voorzieningen en wonen (in de hoogte).

-Nieuwe aanvragen voor buitenschoolse opvang toetsen of deze geplaatst kunnen worden in een multifunctioneel gebouw.

Erfgoed

**

Bewoning

-Voorzien in de behoefte aan meer woningen in alle kernen van de gemeente Altena.

-Zoeken naar een passende oplossing voor het benutten van vrijkomende gebouwen in het buitengebied.

Ondermijnende criminaliteit

**

3.5.1 Constateringen omgevingsscan

Lange tijd heeft het comfort van de mens centraal gestaan als teken van voorspoed en vooruitgang. In het afgelopen decennium is daar een kentering in gekomen doordat onze fysieke leefomgeving steeds vaker geconfronteerd wordt met een zeer wisselend weerbeeld, hevige neerslag en periodes van hitte en droogte. We herinneren ons de wateroverlast als gevolg van de extreme regenbuien in 2014 en 2015, daarna de drie droge zomers van 2018, 2019 en 2020 en steeds vaker een hittegolf.

xxviiiKlimaatadaptatiestrategie Altena 2021-2027

Meer dan 90% van de Nederlandse gemeenten hebben nog niet goed vastgelegd hoe zij met deze gevolgen van klimaatverandering om willen gaan, zo ook onze gemeente.

xxixwww.binnenlandsbestuur.nl

We beseffen dat wij met onze welvaart en manier van leven een meer dan evenredig beroep doen op onze aarde en haar natuurlijke grondstoffen. Onze opgave ligt dan ook op het op een duurzame wijze in balans brengen van ons comfort, het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, de belasting van natuur en milieu en de aanpassing aan de verandering van het klimaat en onze leefomgeving.

Ons hele maatschappelijk functioneren is afhankelijk geworden van een goed functionerende energievoorziening. Afhankelijkheid van andere landen voor de levering van onze energie wordt daarbij steeds risicovoller zoals in de afgelopen jaren goed zichtbaar is geworden bij de levering van het gas dat wij verbruiken. Daarnaast gaat het gebruik van deze fossiele energiebronnen ook gepaard met een flinke uitstoot aan broeikasgassen.

xxxEnergiestrategie gemeente Altena 2019-2046

Om de uitstoot van broeikasgassen en daarmee ook het verbruik van fossiele brandstoffen te verminderen heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) de afspraak gemaakt dat in 2025 zeven miljoen woningen en één miljoen gebouwen in de Nederlandse gemeenten voldoende zijn geïsoleerd, van het aardgas af zijn en gebruik maken van duurzame warmte en elektriciteit.

xxxi Klimaatakkoord, www.klimaatakkoord.nl

De periode tot 2030 geldt als een aanloopperiode waarin ongeveer 20% van de totale opgave wordt aangepakt. Dat betekent dat er in de daaropvolgende 20 jaar nog een opgave van 80% ligt. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de aanpak zich in de periode tot en met 2030 in ieder geval richt op het aardgasvrij-gereed maken van de woningen. Aan deze opgave zullen wij als gemeente ook een bijdrage moeten leveren.

In Altena heeft ongeveer 30% van alle woningen, dus zo’n 7.000 woningen, al een energielabel A of B. Dat betekent dat nog in ruim 15.000 woningen extra isolerende maatregelen nodig zijn. In de periode tot 2030 zal Altena, in lijn met de afspraken uit het Klimaatakkoord, 20% hiervan (dus 3.000 woningen) aardgasvrij-gereed maken.

xxxiiWarmtevisie Altena September 2021

Naast de aanpassing en renovatie van de bestaande woningen zullen er ook nieuwe woningen gebouwd moeten worden. Bij de bouw van deze woningen moeten wij rekening houden met de aanpassingen die noodzakelijk als gevolg van de verandering van het klimaat. Denk hier aan het voorkomen van wateroverlast bij hevige neerslag of overstroming en het voorkomen van hitteproblemen in woningen.

xxxiiiKlimaatadaptatiestrategie Altena 2021-2027, Beleidsvisie Riolering en Water 2019.

Mede door de oorlog in Oekraïne en klimaatverandering zijn grondstoffen schaarser en duurder geworden.

xxxivwww.DNB.nl, www.NOS.nl,

Het gebruik van primaire grondstoffen onder andere in de bouwsector is daardoor onder druk komen te staan. Het wordt hierdoor steeds lucratiever om secundaire grondstoffen in te zetten.

Tot slot vormt de georganiseerde criminaliteit die de integriteit van onze samenleving aantast en bedreigt een grote maatschappelijke opgave. Kenmerkend voor deze gezagsondermijnende criminaliteit is de verwevenheid tussen onderwereld en bovenwereld en het misbruiken van overheidsvoorzieningen. Vaak zijn mensen zich niet bewust van de handelingen die ze verrichten en de soms verregaande gevolgen die deze kunnen hebben.

Doelen

Wij willen als gemeente inzetten op een duurzame welvaart. Waarbij we erop sturen dat het welvaren van onze burgers een evenredig beroep doet op de fysieke leefomgeving.

Hierbij gaan we gezamenlijk met onze inwoners, bedrijven en organisaties er zorg voor dragen dat wordt ingezet op een adequate toegang tot duurzame energie. We anticiperen op het veranderende klimaat en het preventief aanpakken van ondermijnende criminaliteit.

In tabel 4 zijn de relaties binnen het resultaatgebied Maatschappelijke opgaven tussen de thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven. Een sterretje (*) betekent dat er voor dat thema geen doel is geëxtraheerd binnen dit resultaatgebied.

Tabel 4: Resultaatgebied Maatschappelijke opgaven

Resultaatgebied

Thema

Doelen

Maatschappelijke opgaven

Bodem

**

Water

-In de uiterwaarden is voldoende ruimte voor water en natuur.

-Op industrieterreinen is meer ruimte voor waterberging.

Lucht

-Het opstellen van een integraal hittebeleid waarbij per wijk, gebouw, gebruiker wordt bekeken welke hittemaatregelen het beste werken en deze afstemmen op de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 van de gemeente Altena.

-Bij nieuwbouw of renovatie borgen dat voldaan wordt aan de eisen van klimaatadaptatie zoals ook opgenomen in de klimaatadaptatiestrategie 2021-2027 Altena en het Hitteplan.

Geur

**

Licht

**

geluid

**

Grondstoffen

-In 2046 is de gemeente Altena een circulaire gemeente.

-De herbruikbaarheid van ingezette (primaire) grondstoffen voor gemeentelijke bouwwerken neemt per jaar toe met een streven naar 90% herbruikbaarheid

Energie

-Gemeentebreed wordt minder energie verbruikt.

-In 2046 is de gemeente Altena een CO2 neutrale gemeente.

-Gemeentebreed minder verbruik van aardgas met als doel woningen en gebouwen aardgasvrij maken.

Gebruik

**

Afval(stoffen)

-Voorkomen dat afval ontstaat.

-Meer afval hergebruiken en/of recycelen.

-De illegale stort van afval tegengaan.

Veiligheid

**

ZZS

**

Verkeer

**

Natuur

**

Aanbod voorzieningen

**

Erfgoed

**

Bewoning

-Bouwwerken en gebruik in overeenstemming brengen met elkaar.

Ondermijnende criminaliteit

-Bij nieuwe ontwikkelingen op vrijkomende bedrijfslocaties hebben we extra aandacht voor het voorkomen van ondermijning.

-Aandacht voor bewustwording en weerbaarheid bij de inwoners.

-Zicht krijgen op ondermijnende criminaliteit.

4.1.1 Activiteiten

De taken die we als gemeente hebben binnen de fysieke leefomgeving kunnen worden onderverdeeld naar thuistaken (taken die we als gemeente zelf uitvoeren) en OD-taken (taken die we gemandateerd hebben aan de Omgevingsdienst Midden-West Brabant). Hieronder is de onderverdeling van taken weergegeven.

Thuistaken

•Niet asbestsloop en totaal sloop

•APV-taken

•Bouwen

•Brandveiligheid

•Ruimtelijke ordening

•Houtopstand

•Monumenten

OD taken

•Milieutaken waaronder:

-Bodembescherming

-Mobiel breken

-Meldingen en vergunningen

-Toezicht en handhaving

•Energie

•Sloop asbest

Het uitvoeren van een activiteit heeft een effect op de fysieke leefomgeving, en draagt daarmee in enige mate (positief of negatief) bij aan een probleem of doel. Om te bepalen waar we onze middelen moeten inzetten, dient inzichtelijk te worden gemaakt wat het bruto-effect is van een activiteit. Het bruto-effect is het effect van een activiteit zonder dat er maatregelen zijn genomen om dit effect te reduceren. Het bruto-effect wordt uitgedrukt in een score van 2 tot en met 5 zoals weergegeven in tabel 5. Het bruto-effect kan géén score 1 hebben omdat in een dergelijk geval de activiteit een nihil effect heeft. Bij een nihil effect hebben wij geen opgave om dit effect re reduceren, dus ook geen PVTH-taak. In het risicomodel SHERPAL® Lite is het bruto-effect per activiteit opgenomen.

Tabel 5: Onderverdeling in risicomodel

Effect

Score

Dreigend

5

Aanzienlijk

4

Van belang

3

Beperkt

2

Nihil

1

5.1.1 Voorlichting

Met voorlichting wordt voorzien in de overdracht van kennis over de regelgeving, maar ook over motivaties om regels na te leven en de gevolgen van het overtreden van de regels. Hierdoor ervaart de burger daadkracht van de gemeente, wat het begaan van overtredingen ontmoedigt en het draagvlak voor handhaving vergroot.

5.1.2 Publiciteit

Publiciteit is zowel een sanctie-instrument als een preventie-instrument. Wij hebben ervoor gekozen Publiciteit bij het instrument Preventie op te nemen omdat we publiciteit alleen gebruiken om iets te zeggen over naleving en pak- en sanctiekans.

5.1.3 Communicatie

Communicatiemiddelen die we gebruiken zijn doelgerichte brieven, persberichten, bijeenkomsten, artikelen in de lokale krant, brochures, de website van de gemeente en sociale media.

5.1.4 Bibob-toets

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat vergunningen, subsidies (Beleidslijn BIBOB bij bouwvergunningen en subsidies) en aanbestedingen (Beleidsregels toepassing Wet BIBOB bij aanbestedingen en milieuvergunningen) worden misbruikt, kan het bevoegde bestuursorgaan de aanvraag weigeren of intrekken. Indien er goed gemotiveerde redenen zijn, kan hiervan afgeweken worden.

5.1.5 Zelftoetsing

Met het inwerkingtreden van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) dragen partijen in de bouw zelf zorg voor het voldoen aan de voorschriften. Deze “zelftoetsing” wordt uitgevoerd door een onafhankelijke kwaliteitsborger. Deze vorm van “zelftoetsing” geldt vooralsnog alleen voor bouwwerken in de laagste risicoklasse, zoals eengezinswoningen en eenvoudige bedrijfspanden.

5.1.6 Subsidie

In voorkomende gevallen wordt naleving van de regels beperkt omdat de investering te hoog is. In dergelijke gevallen kan worden onderzocht om subsidies in te zetten om naleving te bevorderen.

5.2.1 Vergunningen, meldingen en algemene regels

Een activiteit binnen de fysieke leefomgeving is vergunningplichtig wanneer deze verboden is op grond van de Omgevingswet of op grond van het omgevingsplan van de gemeente Altena, tenzij deze voldoet aan de eisen uit de algemene regels (rijksregels). Is de activiteit op basis van het Bbl meldingsplichtig, dan moet een melding worden ingediend.

5.2.2 Maatwerkvoorschriften

In individuele gevallen kan worden afgeweken van bepalingen van het Bbl. Wij kunnen op eigen initiatief maatwerkvoorschriften opstellen over toegankelijkheid voor hulpverleningsdiensten (brandweeringang en mobiele radiocommunicatie tussen hulpverleningsdiensten). Op aanvraag van degene die een bouwwerk bouwt kunnen ook maatwerkvoorschriften voor andere belangen worden opgesteld (veiligheid, gezondheid, duurzaamheid, bruikbaarheid, toegankelijkheid en bouwwerkinstallaties). Deze mogen dan niet in strijd zijn met hogere regelgeving.

5.2.3 Advies

Vergunningverlening vraagt om een integrale aanpak. We kunnen gevraagd worden een advies te geven aan medewerkers van de gemeente Altena of een ander bevoegd gezag. Voorbeelden zijn: advies op een ruimtelijke onderbouwing, beoordeling van specialistische onderzoeksrapporten, et cetera. Advies aan initiatiefnemers vindt niet plaats.

5.2.4 Omgevingsplan en ruimtelijke plannen

We bewaken de stedelijke en landschappelijke leefomgeving middels ruimtelijke plannen (bv. Het Omgevingsplan). Voor initiatieven die niet passen binnen ons ruimtelijk beleid moet toestemming worden verleend. Voorafgaand hieraan dient door de initiatiefnemer te worden onderzocht wat het effect is van de activiteiten die in het kader van het plan worden uitgevoerd. Ook dient de initiatiefnemer aan te tonen welke stappen worden ondernomen om deze effecten tot een minimum te beperken. Als gemeente toetsen wij deze onderbouwingen.

5.2.5 Vrijstelling

Een vrijstelling is een uitzondering op een verbod. Deze geldt voor iedereen die aan de voorwaarden van de vrijstelling voldoet.

5.3.1 Activiteitgericht toezicht

Bij activiteitgericht toezicht staat de activiteit die op een locatie wordt uitgevoerd centraal. Activiteitgericht toezicht houdt in dat op basis van de probleem- en risicoanalyse en de toezichtstrategie wordt bepaald met welke frequentie een activiteit wordt gecontroleerd. Een slecht naleefpercentage zorgt voor een hogere positie in de risicoprioritering. Hoe hoger de prioritering, hoe frequenter de controle.

5.3.2 Thema- en doeltoezicht

Bij thematisch toezicht staat het thema of doel centraal. Met behulp van de probleem- en risicoanalyse wordt bepaald welke activiteiten een bijdrage leveren aan het thema. Doeltoezicht richt zich op een specifiek doel (zie hoofdstuk ‎3). Op basis van de risicoanalyse wordt bepaald welke activiteiten een bijdrage leveren aan het doel. De activiteiten worden vervolgens door de toezichthouder gecontroleerd.

5.3.3 Administratief toezicht

Bij administratief toezicht vindt een beoordeling van de verstrekte gegevens plaats. We beoordelen de betrouwbaarheid, juistheid, volledigheid en de actualiteit van de stukken. Tot dit instrument behoort ook het beoordelen van een rapportage als gevolg van een controle, bijvoorbeeld een periodieke controle van de certificaten van brandveiligheidsinstallaties.

5.3.4 Klachten, meldingen en (handhaving)verzoeken

Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken zijn instrumenten voor burgers en bedrijven (en in sommige gevallen overheden) om de gemeente te attenderen op (mogelijke) overtreding van wet- en regelgeving. Voor de aanname van klachten wordt gebruikgemaakt van de Fixi-app en de 24-uurs klachtendienst van de Omgevingsdienst Midden-West Brabant. Daarnaast kunnen via de website van de gemeente ook meldingen en klachten worden ingediend.

5.3.5 Vrijeveld toezicht (surveillance)

Met vrijeveld toezicht wordt gebiedsgericht gecontroleerd. Het doel van vrijeveld toezicht is veelal het opsporen van illegale activiteiten. Dit kan zijn het illegaal bouwen, illegaal storten van afval, strijdig gebruik van percelen en/of gebouwen, et cetera. Het is mogelijk om op projectmatige wijze te controleren en hieraan bepaalde prioriteiten te verbinden. Voorbeelden van projectmatige controles zijn: een handhavingsactie buitengebied, controle op bewoning door arbeidsmigranten/ spookwoningen, et cetera.

5.3.6 Toezicht op ondermijning

Deze vorm van toezicht richt zich op het herkennen, aanpakken en voorkomen van activiteiten die de integriteit van de samenleving, overheid en economie ondergraven. Dit toezicht overstijgt het fysieke domein en wordt uitgevoerd in samenwerking met verschillende handhavingspartners zoals de politie, belastingdienst en uitkeringsinstanties (sociaal domein). Op basis van signaleringen (vermoeden) wordt dit toezicht opgestart en op projectmatige wijze uitgevoerd.

5.3.7 Advies

We kunnen (intern en extern) gevraagd worden een advies te geven. Voorbeelden zijn: advies op een handhavingsverzoek, handhavingstoets, et cetera.

5.4.1 Bestuursrecht

Waarschuwen

Als gemeente kunnen we een waarschuwing geven. Deze waarschuwing kan mondeling maar wordt altijd opgevolgd door een schrijven (rapportage of brief). Hierin is de constatering opgenomen, is uitgewerkt wat de overtreding is en welke maatregelen genomen moeten worden om de overtreding ongedaan te maken. Dit schrijven wordt met foto’s en rapport(en) onderbouwd.

Preventieve last onder dwangsom

Als gemeente kunnen wij een persoon of organisatie een preventieve last onder dwangsom opleggen (artikel 5.7 Awb) waarbij wij vooraf waarschuwen dat een bepaalde actie of nalatigheid niet mag plaatsvinden en dat een dwangsom (financiële sanctie) wordt opgelegd als dit toch gebeurt.

Last onder dwangsom

Als gemeente kunnen we bij een overtreding een last onder dwangsom (artikel 5:31d Awb) opleggen. Met deze last wordt de overtreder gedwongen de overtreding geheel of gedeeltelijk te herstellen en hij wordt verplicht tot de betaling van een geldsom als de last niet, of niet tijdig wordt uitgevoerd.

Last onder bestuursdwang

Als gemeente kunnen we bij een overtreding een last onder bestuursdwang (artikel 5:21 Awb) opleggen. Met deze last wordt de overtreder gedwongen de overtreding geheel of gedeeltelijk te herstellen. Indien de overtreder dit niet doet kunnen we als gemeente het feitelijk handelen ten uitvoer brengen waarbij de kosten worden verhaald op de overtreder.

Spoedeisende bestuursdwang

Naast normale bestuursdwang (artikel 5:25 Awb), kan de overheid spoedeisende bestuursdwang toepassen (artikel 5:31, lid 1, Awb. Spoedeisende bestuursdwang houdt in dat er wel een voorafgaand besluit is, maar geen begunstigingstermijn. Zeer spoedeisende bestuursdwang (artikel 5:31, lid 2, Awb) houdt in dat er ook geen besluit voorafgaat aan de bestuursdwang. Dan is er echt haast! Deze bevoegdheden zijn nuttig in crisissituaties. Daarbij is er vaak geen tijd om de overtreder zelf nog de kans te geven om de overtreding te beëindigen.

Tijdelijke stilleging

Wij kunnen bij een overtreding als deze op basis van LHSO is ingeschaald op het midden (A4, B3, B4, C2, D1 of D2) of zware segment (C3, C4, D3 of D4) een activiteit (tijdelijk) stilleggen.

Schorsing

Als gemeente kunnen we een proces (tijdelijk) schorsen of een besluit of verordening tijdelijk buiten werking stellen.

Intrekkingen

We kunnen ook een eerder genomen besluit of gedane uitspraak terugnemen. Dit kan zowel gebeuren om iets te corrigeren of als sanctie.

Sluiting

We kunnen een locatie sluiten. Dit is een vorm van bestuursdwang als bedoeld in artikel 5.21 Awb. Op grond van artikel 5.28 Awb kan de inrichting, het betreffende gebouw, terrein of hetgeen daarop bevindt verzegeld worden.

Bestuurlijke boete (artikel 5:40 Awb)

Onder bestuurlijke boete wordt verstaan: de bestraffende sanctie van een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een geldsom.

Bibob

De wet Bibob kan preventief ingezet worden maar ook repressief. In het geval van criminele activiteiten kan na onderzoek een beschikking ingetrokken worden mits de intrekking evenredig is met de mate van het gevaar (art. 3 lid 5 Wet Bibob.)

Advies

Zie Advies toezicht.

5.4.2 Strafrecht

Procesverbaal

Een schriftelijke weergave waarin een toezichthoudend ambtenaar verslag uitbrengt van in zijn of haar aanwezigheid geconstateerde feiten en omstandigheden, de persoonsgegevens van betrokkenen en getuigen. Een proces-verbaal is daarmee een bewijs van wat die persoon heeft gezien en geconstateerd.

Bestuurlijke staf beschikking

Bestraffende sanctie, inhoudende een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een geldsom. Tegen deze boete kan bezwaar gemaakt worden bij het OM.

5.4.3 Gedogen

Het onder bepaalde omstandigheden (overmacht, onevenredigheid en overgangssituatie) toestaan wat formeel niet mag.

6.2.1 Samenwerking bij de vergunningverlening

Vergunningaanvragen worden beoordeeld vanuit de benodigde disciplines en afhankelijk van de aangevraagde activiteit vindt samenwerking plaats met diverse interne en externe adviseurs. Het overhevelen van taken naar de Omgevingsdienst Midden-West Brabant (OD-taken) betekent voor de gemeente dat een deel van de PVTH (milieu) taken extern worden uitgevoerd. Aanvragen voor monumenten worden getoetst door de Ruimtelijke kwaliteitscommissie. In voorkomende gevallen wordt advies gevraagd aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ook de Regionale brandweer Midden- en West-Brabant is een belangrijke samenwerkingspartner.

6.2.2 Instrument

Welk instrument (zie paragraaf ‎5.2) wordt ingezet wordt (wettelijk) bepaald door het initiatief dat wordt aangevraagd. De verschillende initiatieven en de daarbij behorende wettelijk bepaalde instrumenten worden hier verder niet behandeld, maar kunnen worden gevonden in de vigerende van toepassing zijnde wet- en regelgeving.

6.2.3 Toetsingsniveaus

Om te bepalen welk toetsingsniveau van toepassing is, wordt gebruik gemaakt van de toetsmatrix zie ook paragraaf 4.5). Hieronder zijn de niveaus kort beschreven. De niveaus zijn van toepassing op de zogenaamde thuistaken. Voor de andere (milieu)taken hanteert de Omgevingsdienst Midden-West Brabant haar eigen niveaus.

Niveau 0

Wordt niet getoetst.

Niveau 1

Uitgangspuntentoets: bevatten de beschikbare stukken voldoende informatie over de uitgangspunten? Gecontroleerd wordt of de (globale) uitgangspunten die zijn aangeleverd voldoende zijn om het desbetreffende aspect te kunnen toetsen.

Niveau 2

Visueel toetsen: kloppen de uitgangspunten en lijken de uitkomsten aannemelijk? Gecontroleerd wordt of de uitgangspunten op de stukken die zijn aangeleverd om het betreffende aspect te kunnen toetsen in de juiste vorm zijn, waarbij van ieder te toetsen aspect wordt nagegaan of de uitgangspunten juist zijn en of de uitkomsten aannemelijk.

Niveau 3

Representatief toetsen: kloppen de maatgevende onderdelen? Gecontroleerd wordt of de uitgangspunten op de aangeleverde stukken om het betreffende aspect te kunnen toetsen in de juiste vorm zijn. Van ieder te toetsen aspect wordt nagegaan of de uitgangspunten juist zijn en of de uitkomsten aannemelijk zijn. De maatgevende berekeningen worden gecontroleerd dan wel nagerekend.

Niveau 4

Volledig toetsen: gelijk aan niveau 3 waarbij aanvullend alles in samenhang controleren en o.a. de maatgevende berekeningen worden nagerekend.

6.2.4 Toetsmatrix

Om te bepalen met welke diepgang een aanvraag van Thuistaken wordt getoetst wordt gebruik gemaakt van de toetsmatrix opgenomen in figuur 6 (ook opgenomen in het risicomodel SHERPAL® Lite). Op basis van het bruto-effect van een activiteit (ook opgenomen in het risicomodel SHERPAL® Lite) en het naleefgedrag wordt bepaald op welk van de bovengenoemde niveaus de aanvraag wordt getoetst.

6.3.1 Toezichtsvormen

Om na te gaan of voorschriften ook gedurende langere tijd en in alle situaties worden nageleefd, is het noodzakelijk om toezicht uit te voeren.

Cyclisch toezicht

Bij cyclisch toezicht staat de continuïteit of het repetitief karakter van een locatie gebonden activiteit centraal. Denk hier bijvoorbeeld aan brandveiligheidscontroles van bestaande bouwwerken.

Projecttoezicht

Bij projecttoezicht worden de toezichtcontroles (anders dan bij cyclisch toezicht) binnen een bepaald tijdsbestek en een bepaald onderwerp gehouden, op vooraf vastgestelde dagen bij geselecteerde activiteiten. De looptijd van dergelijke projecten kan verschillen van één dag tot drie maanden.

Vraaggestuurd toezicht

Vraaggestuurd toezicht houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een aanvraag betreffen maar ook een klacht of handhavingsverzoek.

6.3.2 Toezicht en Instrumenten

Om na te gaan of voorschriften ook gedurende langere tijd en in alle situaties worden nageleefd, is het noodzakelijk om toezicht uit te voeren. Met welk instrument toezicht wordt gehouden is in onderstaande tabel 11 toegelicht.

Tabel 11: Inzet toezicht instrumenten

Toezichtsvorm

Cyclisch

Vraaggestuurd

Project

Instrument

Activiteitgericht toezicht

X

X

X

Thema- en doeltoezicht

X

X

Administratief toezicht

X

X

X

Klachten en meldingen

X

Vrije veld toezicht

X

X

Toezicht op ondermijning

X

X

Advies

X

6.3.3 Toezichtmatrix

Het bepalen van de bezoekfrequentie (het aantal toezichtbezoeken per jaar) wordt bepaald met onderstaande toezichtmatrix in figuur 7 (ook opgenomen in het risicomodel SHERPAL® Lite). Uitgangspunt van de toezichtmatrix is proactief toezicht op basis van risico’s waarbij wordt ingezet vanuit de visie “meer toezicht waar nodig, minder waar mogelijk”.

Cyclisch toezicht en vraaggestuurd toezicht kennen elk een eigen toezichtmatrix die in het risicomodel SHERPAL® Lite zijn opgenomen. Op basis van het effect van een activiteit) en het naleefgedrag wordt bepaald met welke frequentie een activiteit wordt gecontroleerd.

Figuur 7: Toezichtmatrix

6.4.1 Richtlijn handhaving bij overtreding door de eigen organisatie.

Het kan voorkomen dat de eigen organisatie een handeling verricht die in strijd is met de wettelijke regels. Hierbij kan gedacht worden aan het wijzigen van een gemeentelijk eigendom terwijl er geen omgevingsvergunning is verleend. Als dit geconstateerd wordt moet hiertegen opgetreden worden. Om te zorgen dat er in voorkomende gevallen gelijkluidend zal worden opgetreden is deze richtlijn opgesteld.

1Collegiaal overleg;

In eerste instantie zal er bij het constateren van een overtreding een collegiaal overleg plaats vinden. De werknemer die de overtreding heeft geconstateerd zal mondeling contact opnemen met zijn collega die betrokken is bij de gemaakte overtreding. Hij zal trachten het probleem op te lossen. Van het contact zal een schriftelijke notitie gemaakt worden die in het handhavingsdossier gevoegd zal worden.

2Overleg directieteam

Als het overleg niet leidt tot het opheffen van de overtreding na het collegiaal overleg zal de werknemer die de overtreding heeft geconstateerd de uitkomst van het gesprek terugkoppelen met het directielid. Het directielid zal de overtreding en het hieraan gekoppeld collegiaal overleg bespreken in het overleg directieteam-overleg.

3Besluit burgemeester en wethouders

Als er via het overleg directieteam-overleg geen overeenstemming bereikt zal worden over de geconstateerde overtreding zal een collegevoorstel worden opgesteld en voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders. De beslissing van het college is dan bindend. Het besluit wordt aan het handhavingsdossier toegevoegd.

6.4.2Richtlijn handhaving bij overtreding door andere overheden.

Het kan voorkomen dat andere overheden een handeling verrichten die in strijd is met de wettelijke regelgeving. Hierbij kan gedacht worden aan overtreden van milieuregels het wijzigen van een eigendom terwijl er geen omgevingsvergunning is verleend. Als dit geconstateerd wordt moet hiertegen opgetreden worden zoals bij alle overige zaken volgens de handhavingsstrategie die is vastgelegd in de LHSO. Het gemeentebestuur dient zo spoedig mogelijk in kennis te worden gesteld van een handhavingszaak.

7.1.1 Deel I Kader Beleid PVTH

In deel I wordt het kader van het Beleid PVTH 2025-2029 beschreven. Hierin wordt toegelicht welke doelen worden nagestreefd en de wijze waarop tot het uitvoeringsprogramma wordt gekomen.

7.1.2 Deel II Verslag uitvoering lopend jaar

De verslaglegging over het lopende jaar van uitgevoerde PVTH-taken gebeurt in deel II. In dit deel wordt ingegaan op de bijdragen van de interventies uit het uitvoeringsprogramma van het lopende jaar voor zowel preventie, vergunningverlening als toezicht en handhaving op de geformuleerde doelen. Vervolgens dienen de resultaten, conclusies en aanbevelingen die hieruit volgen als input voor het uitvoeringsprogramma van het komende jaar (deel III).

7.1.3 Deel III Uitvoeringsprogramma

In dit deel wordt de programmering voor het komende jaar uiteengezet. Er wordt ingegaan op de inzet vanuit PVTH, welke keuzes er worden gemaakt en waarom. De aandachtspunten die volgen uit deel II worden meegenomen om de uitvoering verder te verbeteren.

12.1.1 Omgevingsdienst Midden-West Brabant (OMWB)

De OMWB voert in opdracht van de gemeente taken uit op voornamelijk het onderdeel milieu (onderverdeeld in een basistakenpakket, verzoektaken en collectieve taken). De gemeente blijft overigens bevoegd gezag voor de taken die zijn overgeheveld naar de OMWB. Verder beoordeelt de OMWB het toetsingskader over de asbestsloopmeldingen en toezicht daarop. De samenwerking vindt plaats op basis van een gemeenschappelijke regeling, een dienstverleningsovereenkomst en een jaarlijks vast te stellen werkprogramma.

12.1.2 Brandweer van de Veiligheidsregio

De brandweer van de Veiligheidsregio voert (in onze opdracht) een aantal taken uit op het gebied van VTH (brandveiligheid en -bestrijding).

12.1.3 Provincie Noord-Brabant

De provincie Noord-Brabant heeft de wettelijke taak gekregen om deze samenwerking tussen alle organisaties die zich bezighouden met omgevingsrecht te coördineren. Hiertoe dienen zij één of meerdere overlegorganen in te stellen. De provincie is de wettelijke regisseur kwaliteitseisen en zij ziet erop toe dat hieraan voldaan wordt.

Interbestuurlijk toezicht (IBT)

De provincies hebben een taak gekregen in het kader van het interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van medebewindstaken. De gemeenteraad heeft de taak het college te controleren op het juist uitvoeren van haar taken op het gebied van het omgevingsrecht. Dit wordt horizontaal toezicht genoemd. De provincie voert in principe haar taak in het kader van het verticale toezicht terughoudend uit.

12.1.4 Waterschap

De gemeente Altena werkt samen met het waterschap Rivierenland. Deze samenwerking betreft het toezicht en de handhaving van zaken die met grondwater of oppervlaktewater te maken hebben (bijvoorbeeld: waterkwaliteit en waterkwantiteit (lozingen), het medegebruik van openbaar water en toezicht op vaarbewegingen).

12.1.5 Politie

Op het gebied van strafrechtelijke zaken zijn de (wijk)agenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de BOA. Afhankelijk van de positionering van de overtreding in de matrix van de LHSO, kan de politie ingeschakeld worden.

12.1.6 Openbaar ministerie

In het geval strafrechtelijk optreden is vereist, zal ook via de politie contact worden gezocht met het Openbaar Ministerie (OM). Dit gebeurt bijvoorbeeld bij geconstateerde milieuovertredingen, waarbij het vermoeden bestaat dat er sprake is van een economisch delict. Daarbij kan gedacht worden aan een professioneel bedrijf dat sloopwerkzaamheden uitvoert waarbij asbest vrijkomt, maar er geen verplichte sloopmelding inclusief asbestinventarisatierapport wordt ingediend. In dergelijke gevallen vindt afstemming plaats met het Functioneel Parket, aangezien die afdeling zich in het bijzonder toelegt op de bestrijding van onder andere milieucriminaliteit. De vervolging van overtredingen op het gebied van openbare ruimte zal worden afgehandeld door het OM Midden-Nederland.

12.1.7 Overig

Naast bovenstaande structurele samenwerkingspartners vindt incidenteel ook samenwerking plaats met andere instanties. Deze vindt plaats naar aanleiding van concrete voorvallen of constateringen. Hierbij valt te denken aan: Vreemdelingenpolitie, Belastingdienst, de Douane, Koninklijke Marechaussee, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Staatsbosbeheer of Algemene Inspectiedienst (extern), et cetera.

DEEL IV

Kwaliteit en verantwoording

In deel IV wordt ingegaan op de borging van de kwaliteit van onze producten, diensten en medewerkers. Ook wordt ingegaan hoe we monitoren en we verantwoording afleggen over de uitgevoerde werkzaamheden.

14.1.1 Specifiek

In deel 2 van dit beleidsplan wordt ingegaan op de instrumenten die worden ingezet om een bijdrage te leveren aan een doel. In het uitvoeringsprogramma wordt uitgewerkt welk instrument wanneer en waarvoor wordt ingezet.

14.1.2 Meetbaar

Om te bepalen of een bijdrage aan een doel is geleverd, zijn de doelen vertaald naar indicatoren. Met deze indicatoren wordt monitoring en verantwoording mogelijk. In paragraaf 14.2 tabel 13 worden de indicatoren per thema behorend bij een van de vier resultaatgebieden weergegeven.

14.1.3 Acceptabel

De doelen die in deel I geformuleerd zijn, zijn gebaseerd op vastgesteld beleid en geverifieerd in een ambtelijke bijeenkomst.

14.1.4 Realistisch

De samenleving en de fysieke leefomgeving heeft een complexiteit die beperkt te modelleren is. Er zijn veel factoren die elkaar beïnvloeden. Hierdoor zullen we met de instrumenten die we inzetten zelden een doel bereiken. De instrumenten kunnen echter wel een bijdrage leveren aan het behalen van een doel. Door middel van indicatoren tonen wij aan of een bijdrage is geleverd aan het gestelde doel.

14.1.5 Tijdsgebonden

Het Beleid PVTH is voor de komende vier jaar opgesteld. Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld waarin is opgenomen welke instrumenten worden ingezet om welk doel te bereiken. In het jaarverslag wordt inzichtelijk gemaakt wat de bijdrage van deze inzet was aan de doelen.