Nota activabeleid 2022

Gemeentewet

Artikel 212

1De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. Deze verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan.

2De verordening bevat in ieder geval:

a.regels voor waardering en afschrijving van activa;

b.grondslagen voor de berekening van de door het gemeentebestuur in rekening te brengen prijzen en van tarieven voor rechten als bedoeld in artikel 229b, alsmede, voor zover deze wordt geheven, voor de heffing bedoeld in artikel 15.33 van de Wet milieubeheer;

c.regels inzake de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie.

Financiële verordening gemeente Almelo

Artikel 3

Programmabegroting

7Bij de uiteenzetting van de financiële positie in de begroting wordt van de nieuwe investeringen per investering het benodigde investeringskrediet weergegeven. Met de vaststelling van de begroting wordt de eerste jaarschijf uit het Meerjaren Investeringplan (MIP) geautoriseerd.

Artikel 7

Jaarstukken

2In de jaarstukken wordt van de investeringen de uitputting van de geautoriseerde investeringskredieten en de actuele raming van de totale uitgaven en inkomsten weergegeven.

Artikel 8

Financiële positie

3De raad autoriseert met het vaststellen van de programmabegroting en de financiële positie de specifiek benoemde investeringskredieten.

4Voor politiek-gevoelige en/of beleidsrelevante investeringen waarvan het krediet niet met het vaststellen van de begroting is geautoriseerd, legt het college voorafgaand aan het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel met een voorstel voor het vaststellen van een investeringskrediet aan de raad voor.

Artikel 9

Waardering en afschrijving activa

1Voor de waardering en afschrijving van vaste activa wordt gehandeld conform de gemeentelijke Nota activabeleid.

2Het college biedt de raad eens in de vier jaar de Nota activabeleid aan.

Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)

Artikel 9

1In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.

2De begroting bevat ten minste de volgende paragrafen, tenzij het desbetreffende aspect bij de provincie onderscheidenlijk gemeente niet aan de orde is:

a.lokale heffingen;

b.weerstandsvermogen;

c.onderhoud kapitaalgoederen;

d.financiering;

e.bedrijfsvoering;

f.verbonden partijen;

g.grondbeleid.

Artikel 12

1De paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen bevat ten minste de volgende kapitaalgoederen:

a.wegen;

b.riolering;

c.water;

d.groen;

e.gebouwen.

2Van de kapitaalgoederen, bedoeld in het eerste lid, wordt aangegeven:

a.het beleidskader;

b.de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties;

c.de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.

Artikel 20

1De uiteenzetting van de financiële positie bevat:

a.een raming voor het begrotingsjaar van de financiële gevolgen van het bestaande en nieuw beleid dat in de programma’s is opgenomen;

b.een geprognosticeerde begin- en eindbalans van het begrotingsjaar, die ten minste de posten bevat om het EMU-saldo te kunnen berekenen, en

c.het EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar en de berekening van het geraamde bedrag over het begrotingsjaar alsmede het jaar volgend op het begrotingsjaar.

2Afzonderlijke aandacht wordt ten minste besteed aan:

a.de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume;

b.de investeringen; onderscheiden in investeringen met een economisch nut en investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut;

c.de financiering;

d.de stand en het gespecificeerde verloop van de reserves;

e.de stand en het gespecificeerde verloop van de voorzieningen.

Artikel 33

Onder de vaste activa worden afzonderlijk opgenomen de immateriële, de materiële en de financiële vaste activa.

Artikel 34

In de balans worden onder de immateriële vaste activa afzonderlijk opgenomen:

a.kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio;

b.kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief;

c.bijdragen aan activa in eigendom van derden.

Artikel 35

1In de balans worden onder de materiële vaste activa afzonderlijk opgenomen:

a.investeringen met een economisch nut;

b.investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven;

c.investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.

2Van de materiële vaste activa wordt aangegeven welke in erfpacht zijn uitgegeven.

Artikel 44

1Voorzieningen worden gevormd wegens:

a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;

b.op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;

c.kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.

2Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b.

3Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.

Artikel 51

In de toelichting op de balans wordt aangegeven volgens welke methoden de afschrijvingen worden berekend

Artikel 52

1In de toelichting op de balans worden onder de materiële vaste activa afzonderlijk opgenomen:

a.gronden en terreinen;

b.woonruimten;

c.bedrijfsgebouwen;

d.grond-, weg- en waterbouwkundige werken;

e.vervoermiddelen;

f.machines, apparaten en installaties;

g.overige materiële vaste activa.

2In de toelichting op de balans wordt het verloop van de activa, als bedoeld in het eerste lid, gedurende het begrotingsjaar, in een sluitend overzicht weergegeven. Daaruit blijken, voor zover van toepassing:

a.de boekwaarde aan het begin van het begrotingsjaar;

b.de investeringen of desinvesteringen;

c.de afschrijvingen;

d.bijdragen van derden direct gerelateerd aan een actief;

e.afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen;

f.de boekwaarde aan het einde van het begrotingsjaar.

Artikel 59

1Alle investeringen worden geactiveerd.

2In afwijking van het eerste lid worden kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde niet geactiveerd.

Artikel 60

Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief kunnen worden geactiveerd indien:

a.het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen;

b.de technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien vaststaat;

c.het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut zal genereren en;

d.de uitgaven die aan het actief zijn toe te rekenen betrouwbaar kunnen worden vastgesteld.

Artikel 61

Bijdragen aan activa in eigendom van derden kunnen worden geactiveerd, indien:

1er sprake is van een investering door een derde;

2de investering bijdraagt aan de publieke taak;

3de derde zich heeft verplicht tot het daadwerkelijk investeren, op een wijze zoals is overeengekomen en;

4de bijdrage kan worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de provincie onderscheidenlijk gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering.

Artikel 62

1Alle vaste activa worden voor het bedrag van de investering geactiveerd.

2In afwijking van het eerste lid worden de bijdragen van derden die in directe relatie staan met het actief op de waardering daarvan in mindering gebracht.

3In afwijking van het eerste lid moeten de voorzieningen, bedoeld in artikel 44, eerste lid, onder d, in mindering gebracht worden op de investeringen, bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b.

Artikel 63

1Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

2De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten.

3De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd.

4Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde.

5Van activa waarvan de bestemming verandert, wordt de actuele waarde van de nieuwe bestemming in de toelichting op de balans opgenomen.

6In afwijking van het eerste lid is waardering tegen actuele waarde toegestaan voor de activa van de Nazorgfondsen bedoeld in artikel 15.47 van de Wet milieubeheer.

7Passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, met uitzondering van voorzieningen die tegen contante waarde zijn gewaardeerd.

8Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de boekwaarde van leningen en vorderingen verrekend.

Artikel 64

1De afschrijvingen geschieden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar.

2Slechts om gegronde redenen mogen de afschrijvingen geschieden op andere grondslagen dan die welke in het voorafgaande begrotingsjaar zijn toegepast. De reden van de verandering wordt in de toelichting op de balans uiteengezet. Tevens wordt inzicht gegeven in haar betekenis voor de financiële positie en voor de baten en de lasten aan de hand van aangepaste cijfers voor het begrotingsjaar of voor het voorafgaande begrotingsjaar.

3Op vaste activa met een beperkte gebruiksduur wordt jaarlijks afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur.

4In afwijking van het derde lid is de afschrijvingsduur voor de immateriële vaste activa, bedoeld in artikel 34 onder a, maximaal gelijk aan de looptijd van de lening.

5In afwijking van het derde lid is de afschrijvingsduur voor de immateriële vaste activa, bedoeld in artikel 34 onder b, ten hoogste vijf jaar.

6Voor bijdragen aan de activa in eigendom van derden, bedoeld in artikel 34, onderdeel c, is de afschrijvingsduur maximaal gelijk aan die van de activa waarvoor de bijdrage aan derden wordt verstrekt.

Artikel 65

1Naar verwachting duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

2Voorraden en deelnemingen worden tegen de marktwaarde gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

3Een actief dat buiten gebruik wordt gesteld wordt afgewaardeerd op het moment van buitengebruikstelling, indien de restwaarde lager is dan de boekwaarde.

Stellige uitspraken en aanbevelingen van de commissie BBV

De richtlijnen van de Commissie zijn onderverdeeld naar stellige uitspraken en aanbevelingen.

Met stellige uitspraken geeft de Commissie een interpretatie van de regelgeving die leidend is. Dit betekent dat verwacht wordt dat stellige uitspraken worden gevolgd. Indien een gemeente toch voor een afwijkende interpretatie kiest (de gemeente is van oordeel dat in haar specifieke omstandigheden een andere lijn beter past en ook ‘BBV-proof’ is), dan moet zij dit expliciet motiveren en kenbaar maken bij de begroting en de jaarstukken.

Bij aanbevelingen gaat het om uitspraken die ‘steun en richting geven aan de praktijk’. De Commissie BBV spoort gemeenten aan om deze aanbevelingen te volgen, omdat dat naar haar oordeel bijdraagt aan het inzicht in de financiële positie (transparantie).

In de Notitie Materiele Vaste Activa (januari 2020) heeft de commissie BBC de navolgende stellige uitspraken en aanbevelingen gedaan:

Stellige uitspraken

1

Software als afzonderlijk actief valt onder de materiële vaste activa, als bedoeld in artikel 35 lid 1a BBV (investeringen met een economisch nut).

2

Licenties op software voor onbepaalde duur, die in één keer in rekening worden gebracht vallen onder de materiële vaste activa als bedoeld in artikel 35, lid 1a BBV (investeringen met een economisch nut).

3

Voor vastgoed met een economische functie is – ingeval van een duurzame waardevermindering - afwaardering verplicht en wordt de toets met behulp van de directe opbrengstwaarde voorgeschreven.

4

Een wijziging van een verwachte toekomstige gebruiksduur c.q. gebruiksintensiteit is een schattingswijziging. De bestaande (rest)boekwaarde wordt niet herrekend, maar over de langere, dan wel kortere, dan wel gelijkblijvende verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven.

4

Een wijziging van de ‘vrij te kiezen’ waarderingsgrondslagen is een stelselwijziging. Bij een stelselwijziging worden bestaande (rest)boekwaarden niet herrekend, maar over de langere, dan wel kortere, dan wel gelijkblijvende verwachte gebruiksduur afgeschreven.

5

Uit hoofde van rechtmatigheid kunnen besluiten tot een stelsel- of schattingswijziging met betrekking tot materiële vaste activa uiterlijk tot het eind (31 december) van het desbetreffende begrotingsjaar worden genomen door de raad.

6

Klein- en groot-onderhoud houdt of brengt een object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object en mag daarom niet worden geactiveerd.

7

Voorzieningen die vooraf worden gevormd om lasten van groot onderhoud gelijkmatig te verdelen over meerdere begrotingsjaren, kunnen alleen met instemming van de raad ingesteld en gevoed worden op basis van een recent beheerplan.

8

Onder recent beheerplan wordt een beheerplan verstaan van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Deze vijf jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de raad en verantwoord is in de paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’ van de begroting en de jaarstukken.

9

Tussentijdse bijstelling van het beheerplan binnen de vijf jaar is verplicht, indien een belangrijke afwijking is opgetreden in de staat van het onderhoud.

10

In geval van achterstallig onderhoud, waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, wordt er op basis van artikel 44 lid 1a BBV een voorziening gevormd.

Aanbevelingen

1

De commissie BBV beveelt aan om de wijze waarop met investeringen en afschrijvingen wordt omgegaan vast te leggen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen, een nota investeringen of de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet. In aanvulling hierop kan een investeringsplan voor het huidige en de komende jaren een bijlage vormen die jaarlijks geactualiseerd wordt.

Omschrijving

Afschrijvingstermijn

Immateriële vaste activa

Kosten onderzoek en ontwikkeling

5

Materiële vaste activa

Gronden en terreinen

Grond

n.v.t.

Sportveld kunstgras - onderlaag

30

Sportveld kunstgras - bovenlaag

15

Natuurgrasveld - onderlaag

40

Natuurgrasveld - toplaag

15

Hekwerken

20

Gebouwen - algemeen

Aanschaf/vervaardiging

40

Renovatie, restauratie, en verbouw

25

Woningen en woonwagens

25

Tijdelijke gebouwen

15

Onderwijs - eerste inrichting

20

Dakbedekking - vervangen

30

Dakbedekking - overlagen

15

Bouwkundige voorzieningen algemeen

15

Gebouwen - technische installaties

CV installaties (groot) / warmtepomp

20

Liftinstallatie

25

Liftinstallatie - appendages

10

Zonnepanelen

15

Overige technische installaties

15

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Wegen, fiets- en voetpaden: aanleg vervanging

40

Wegen, fiets- en voetpaden: reconstructie

25

Bruggen: aanleg / vervanging

40

Bruggen: reconstructie

25

Kademuren

40

Openbare verlichting - masten

40

Openbare verlichting - armaturen

20

Verkeersvoorzieningen: verkeersremmende maatregelen

10

Verkeersregelinstallaties

15

Openbaar groen

Plantsoenen/parken/recreatiegebieden: aanleg

40

Bomen

40

Overig groen (incl. reconstructie)

25

Speelvoorzieningen

10

Riolering

Riolering bouwkundige constructies

60

Riolering electrotechnische installaties

15

Riolering mechanische installaties

15

Relining

30

Sporttechnische zaken

Veldafscheidingen

10

Kantplanken

20

Oefenveldverlichting

15

Doelen, ballenvangers

10

Sportvloeren - toplaag/facelift

10

Sportvloeren - renovatie

25

Scheidingswanden

20

Tribunes (sportaccommodaties)

20

Vervoersmiddelen en machines

Personenauto's/bestelauto's

7-9

Vrachtauto's/huisvuilauto's

7-9

Tractoren

7-9

Aanhangwagens

10

Machines gladheidbestrijding

10

Werktuigen en gereedschappen

7

Stemmachines

10

Informatisering & automatisering

Netwerkswitches/firewalls

5

Beeldschermen / dockingstations

5

Werkplekaccesoiers (Toetsenbord/muizen)

5

Servers & storage

4

Laptops/thins clients/ PC's

4

Smartphones/tablets

3

Parkeren

Parkeergarages: aanleg/vervanging

40

Parkeerplaatsen: aanleg/vervanging (tijdelijke voorzieningen)

10

Parkeermeters/parkeerautomaten/camera's

10

Overige

Minicontainers/vloeistofdichte containers

10

Ondergrondse bakken papier/glas 20

20

Immateriële vaste activa

Bijdragen aan activa in eigendom

Afhankelijk van actief

van derden

Omschrijving

Termijn

Almelo

Benchmark

Immateriële vaste activa

2017

Hengelo

Enschede

Deventer

Zwolle

Kosten onderzoek en ontwikkeling

5

5

5

4

5

5

Materiële vaste activa

Gronden en terreinen

Grond

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Sportveld kunstgras - onderlaag

30

30

30

30

30-36

30

Sportveld kunstgras - bovenlaag

15

15

10-15

15

10-15

10

Natuurgrasveld - onderlaag

40

40

30

25

40

Natuurgrasveld - toplaag

15

n.v.t.

30

25

-

20

Hekwerken

20

20

10-15

15

25

15

Gebouwen - algemeen

Aanschaf/vervaardiging

40

40

40

40

40

40

Renovatie, restauratie, en verbouw

25

25

25

25

-

20-30

Woningen en woonwagens

25

25

-

-

25

-

Tijdelijke gebouwen

15

15

15

-

15

20

Onderwijs - eerste inrichting

20

20

10-15

10

10

15

Dakbedekking - vervangen

30

n.v.t

25

25

20

15-40

Dakbedekking - overlagen

15

n.v.t

-

-

20

-

Bouwkundige voorzieningen algemeen

15

n.v.t

15

15

-

-

Gebouwen - technische installaties

CV installaties (groot) / warmtepomp

20

n.v.t

10-15

-

20

20

Liftinstallatie

25

15/25

-

-

25

25

Liftinstallatie - appendages

10

15

-

-

-

15

Zonnepanelen

15

n.v.t

-

-

15

20-25

Overige technische installaties

15

15

15

15

-

-

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Wegen, fiets- en voetpaden: aanleg vervanging

40

40

30

40

20-25

30

Wegen, fiets- en voetpaden: reconstructie

25

25

30

-

20-25

30

Bruggen: aanleg / vervanging

40

40

30-50

40

15-25

15-40

Bruggen: reconstructie

25

25

30

-

-

30

Kademuren

40

40

30-50

40

40

30

Openbare verlichting - masten

40

n.v.t

25

40

20

30

Openbare verlichting - armaturen

20

20

25

20

20

30

Verkeersvoorzieningen: verkeersremmende maatregelen

10

10

-

-

-

-

Verkeersregelinstallaties

15

15

15

10

10

15

Openbaar groen

Plantsoenen/parken/recreatiegebieden: aanleg

40

40

25

15

-

30

Bomen

40

n.v.t.

25

25

-

30

Overig groen (incl. reconstructie)

25

20

25

15

-

30

Speelvoorzieningen

10

n.v.t.

10

10

10

10-15

Riolering

Riolering bouwkundige constructies

60

30

30-50

50

40

40

Riolering electrotechnische installaties

15

30

15-30

10

-

15

Riolering mechanische installaties

15

30

15-30

15

-

15

Relining

30

n.v.t

-

20

-

-

Sporttechnische zaken

Veldafscheidingen

10

10

10-15

15

25

15

Kantplanken

20

n.v.t

-

-

-

-

Oefenveldverlichting

15

n.v.t

-

-

15

-

Doelen, ballenvangers

10

10

-

15

25

15

Sportvloeren - toplaag/facelift

10

10

-

15

-

-

Sportvloeren - renovatie

25

25

-

15

-

-

Scheidingswanden

20

n.v.t

-

-

20

-

Tribunes (sportaccommodaties)

20

n.v.t

-

15

25

-

Vervoersmiddelen en machines

Personenauto's/bestelauto's

7-9

7

6-10

5

5

6

Vrachtauto's/huisvuilauto's

7-9

7

6-10

5

-

8

Tractoren

7-9

7

5-10

5

-

-

Aanhangwagens

10

10

5-8

5

10

10

Machines gladheidbestrijding

10

10

6-10

-

-

-

Werktuigen en gereedschappen

7

7

7-15

-

-

-

Stemmachines

10

10

-

-

10

-

Informatisering & automatisering

Netwerkswitches/firewalls

5

5

3-6

3

4

5-7

Beeldschermen / dockingstations

5

5

3-6

3

4

4

Werkplekaccesoiers (Toetsenbord/muizen)

5

5

3-6

3

4

4

Servers & storage

4

4

3-6

3

4

5-7

Laptops/thins clients/ PC's

4

4

3-6

3

4

4

Smartphones/tablets

3

3

3-6

3

3

4

Parkeren

Parkeergarages: aanleg/vervanging

40

40

-

-

-

40

Parkeerplaatsen: aanleg/vervanging (tijdelijke voorzieningen)

10

10

-

10

-

-

Parkeermeters/parkeerautomaten/camera's

10

10

10-15

-

10

7-10

Overige

Minicontainers/vloeistofdichte containers

10

10

-

5

-

-

Ondergrondse bakken papier/glas 20

20

20

-

-

10

-

Immateriële vaste activa

Bijdragen aan activa in eigendom

Afhankelijk van actief

van derden