Bodemkwaliteitskaart landbodem gemeente Albrandswaard Actualisatie 2023

6.2.1 Zone A: Buitengebied

De zone ‘A: Buitengebied’ beslaat alle gebieden binnen het bodembeheergebied van de gemeente die niet als bebouwing zijn opgenomen in bijlage 4 of als ophooglaag in bijlage 5.

Op basis van ruim voldoende data voldoen zowel de boven- als ondergrond gemiddeld aan de Achtergrondwaarde.

In de leidingenstraat zijn geen analysegegevens beschikbaar. Er wordt echter in de leidingenstraat geen afwijkende bodemkwaliteit ten opzichte van de rest van het buitengebied verwacht. Ook valt er binnen de gemeente Albrandswaard geen onderscheid te maken op basis van de natuurlijke bodemopbouw.

6.2.2 Zone B: Lintbebouwing en vooroorlogse wijken

De bovengrond van de zone ‘B: Lintbebouwing en vooroorlogse wijken’ valt in klasse Industrie. Grond die binnen deze zone vrijkomt kan binnen het generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit niet ongekeurd worden hergebruikt in hetzelfde gebied. De ondergrond van deze zone valt in klasse Wonen.

De zone ‘B: Lintbebouwing en vooroorlogse wijken’ bestaat in totaal uit 12 niet-aaneengesloten deelgebieden. De overwegend vooroorlogse lintbebouwingen moeten echter als één geheel worden gezien, af en toe onderbroken door een onbebouwd stuk van enkele tientallen meters tot maximaal 300 meter bij de lintbebouwing van deelgebied B7 (Rijsdijk noordelijk van de Rhoonse Baan). Door deze onderbrekingen hebben enkele niet-aaneengesloten deelgebieden slechts 1 of 2 waarnemingen van de bovengrond. Voor alle oude lintbebouwingen wordt echter dezelfde bodemkwaliteit verwacht, zodat alle deelgebieden met vooroorlogse lintbebouwing zijn samengevoegd in één zone.

Op basis van de beschikbare onderzoeksgegevens is de grens van deze zone in 2023 iets aangepast aan de oostkant van het oude centrum van Poortugaal (deelgebied B2). In verschillende onderzoeken zijn hier verhoogde gehalten aangetoond zodat het westelijke deel van de Emmastraat en De Snip in 2023 uit zone ‘C: Naoorlogse woonwijken’ zijn gehaald en bij de zone ‘B: Lintbebouwing en vooroorlogse wijken’ zijn gevoegd.

Enkele lintbebouwingen hebben een meer variabele ouderdom (deels verspreide vooroorlogse bebouwing, opgevuld met naoorlogse bebouwing). Op grond van de beschikbare gegevens van de Havendam aan de zuidkant van Rhoon en de lintbebouwing van de Koedood/Essendijk kunnen deze lintbebouwingen worden samengevoegd met de vooroorlogse lintbebouwingen.

De lintbebouwing met variabele ouderdom langs de Achterdijk vormt een twijfelgeval. In 2018 waren hier alleen 2 bovengrondanalyses beschikbaar die beiden aan de Achtergrondwaarde voldoen. Verwacht werd, dat ook hier de bodemkwaliteit hetzelfde is als in de andere lintbebouwingen, zodat ook dit deelgebied in 2018 bij de zone ‘B: Lintbebouwing en vooroorlogse kernen’ was gevoegd. In 2023 zijn in dit deel van de lintbebouwing 7 analyses van de bovengrond en 3 analyses van de ondergrond beschikbaar, die allen aan de Achtergrondwaarde voldoen. Deze zijn vooral afkomstig van onbebouwde of pas recent bebouwde delen uit deze lintbebouwing. Er is vooralsnog voor gekozen om de eerdere zonering hier niet aan te passen.

Deelgebied B5 bestaat uit wat lintbebouwing langs de Werkersdijk en een woonwijk noordelijk daarvan die in de tweede helft van de jaren 30 van de vorige eeuw is aangelegd. De onderzoeksgegevens van dit deelgebied zijn afkomstig uit de lintbebouwing. Voor de woonwijk zelf zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Vooralsnog is ook deze woonwijk in de zone met de lintbebouwingen opgenomen, met de kanttekening dat dit een worst case benadering is. Op grond van de ervaringen uit andere bodemkwaliteitskaarten valt te verwachten dat de bodem in deze wijk gemiddeld schoner is dan de oude lintbebouwingen.

In deelgebied B6 heeft een deel van de vooroorlogse bebouwing plaats gemaakt voor naoorlogs bedrijfsterrein. Hier is de vroegere bebouwing maatgevend voor de zone-indeling.

Deelgebied B12 betreft het Kasteel van Rhoon en vormt een klein deelgebied omringd door buitengebied. Hier zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Het deelgebied is in deze zone opgenomen, in aansluiting op de keuze om het Kasteel van Rhoon ook als vooroorlogse bebouwing op te nemen in de kaart met de bebouwingsgeschiedenis.

6.2.3 Zone C: Naoorlogse woonwijken

In 2018 is in eerste instantie afzonderlijk gekeken naar de gegevens van de woonwijken uit verschillende bouwperiodes:

-woonwijken 1945-1970 Poortugaal

-woonwijken 1945-1970 Rhoon

-woonwijken 1970-1990

-woonwijken 1990-heden Rhoon en Poortgaal

-woonwijk 1990-heden Portland

Op basis van de gegevens van deze afzonderlijk doorgerekende gebieden bleken deze allen gemiddeld aan de Achtergrondwaarde te voldoen (boven- en ondergrond).

De meeste gegevens zijn beschikbaar voor de woonwijken die vanaf 1990 zijn aangelegd. Vaak betreft dit onderzoeken die voor aanleg van de wijk zijn uitgevoerd. Het grondverzet tijdens de aanleg van deze wijken betreft vooral hergebruik op korte afstand binnen hetzelfde gebied, zodat de gebiedskwaliteit bij de aanleg van deze wijken niet veranderd is.

In de wijken aangelegd in de periode 1945-1990 zijn minder gegevens beschikbaar en in sommige deelgebieden waren aanvankelijk helemaal geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Bij oudere wijken bestaat eerder de kans dat de bodem gemiddeld niet aan de Achtergrondwaarde voldoet.

Bij de actualisatie in 2023 is op basis van nieuw beschikbare gegevens de zonegrens aangepast aan de westkant van deelgebied C2 (Westkant Emmastraat en De Snip, zie hiervoor in paragraaf 6.2.2).

Verder zijn in 2023 met name nieuwe onderzoeksgegevens beschikbaar in de volgende deelgebieden:

-deelgebied C1 Portland (woonwijken na 1990)

-deelgebied C3 (zowel in de woonwijk uit de periode 1945-1970 als in de woonwijk na 1990)

Deze nieuwe gegevens bevestigen de classificatie van de zone.

Onderstaande tabel bevat het aantal waarnemingen per deelgebied in de wijken uit de bouwperiodes 1945-1970 respectievelijk 1970-1990.

Deelgebied

Woonwijken 1945 - 1970

Woonwijken 1970 - 1990

oppervlakte (ha)

N bovengrond

oppervlakte (ha)

N bovengrond

C1

Portland

n.v.t.

-

n.v.t.

-

C2

Poortugaal, oost

18,3

9

17,4

8

C3

Rhoon, tussen Rijsdijk en Essendijk

17,6

12

1,3

0

C4

Poortugaal, noord

n.v.t.

-

n.v.t.

-

C5

tussen Rijsdijk en Groene Kruisweg

4,3

5

16,4

0

C6

tussen Oud Rhoonsedijk - Dorpsdijk

n.v.t.

-

17,8

4

C7

omgeving Werkersdijk, Rhoon

11,2

4

n.v.t.

-

C8

Componistenwijk, Rhoon

n.v.t.

-

9,4

5

C9

ten oosten van Kerkstraat, P’gaal

6,0

2

3,2

0

C10

tussen Tijsjesdijk en Essendijk

n.v.t.

-

6,6

3

C11

Maasstraat, Waalstraat e.o., Rhoon

5,4

4

n.v.t.

-

C12

De Warnaar, De Heuvel e.o., P’gaal

n.v.t.

-

4,9

3

C13

Graaf Bentincklaan, Rhoon

3,9

3

n.v.t.

-

C14

Repelstraat, Schutskooistraat e.o.

2,4

4

0,7

0

Aanvankelijk waren in de deelgebieden C6, C10, C11 en C12 (vrijwel) geen onderzoeksgegevens beschikbaar. In de zomer van 2018 is aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd om de kwaliteit van deze deelgebieden middels minimaal 3 waarnemingen te verifiëren. Deze nieuwe gegevens bevestigen de classificatie van deze deelgebieden.

Toelichting op een aantal deelgebieden

C2 (periode 1945-1970):

Voor de periode 1945-1970 liggen alle waarnemingen ten zuidwesten van de Albrandswaardseweg. Ten noordoosten van de Albrandswaardseweg zijn uit deze periode geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Naar verwachting is de bodemkwaliteit in de noordoostelijke helft vergelijkbaar met de zuidwestelijke helft, aangezien het hele gebied als één ontwikkeling is bebouwd vanaf 1959 tot begin jaren 70.

De zonegrens is aan de westkant aangepast bij de actualisatie in 2023. Hierdoor zijn voor dit deelgebied in 2023 minder gegevens beschikbaar dan in de voorgaande bodemkwaliteitskaart uit 2018.

C2 (Schroeder van der Kolklaan / Van Leeuwenhoekstraat):

In dit gedeelte (bouwjaar 1967-1971) zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar.

C2 (periode 1990-heden):

De gegevens zijn voornamelijk afkomstig uit oude onderzoeken uit de periode 1987-1990, uitgevoerd vóór de aanleg van de wijk. Aangezien er nauwelijks andere data voor dit gebied beschikbaar zijn is hier gebruik gemaakt van de analysegegevens uit deze drie oudere onderzoeken.

C3:

Voor het park Jan Cornelispolder en de recentere bebouwing ten zuiden daarvan )Tweespan en Vierspan) zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar. Het park is in de jaren 60 gelijktijdig met de wijk aangelegd zodat de gemiddelde bodemkwaliteit hier naar verwachting niet afwijkt van de rest van het deelgebied.

C5:

Alle onderzoeksgegevens van de bovengrond zijn afkomstig uit het oudere deel van het deelgebied (de wijk die in de jaren 50 is aangelegd tussen de Molendijk, Kleidijk en Groene Kruisweg). De wijk ten oosten van de Kleidijk heeft volgens de BAG als bouwjaar 1972. Voor dit deel zijn geen onderzoeksgegevens beschikbaar, maar er is geen aanleiding om hier een afwijkende bodemkwaliteit te verwachten.

C9:

Dit deelgebied is deels eind jaren 50 – begin jaren 60 bebouwd en deels rond 1975. De twee waarnemingen van de bovengrond zijn afkomstig uit het oudere deel. Afzonderlijk getoetst voldoet 1 bovengrondmonster aan de Achtergrondwaarde en valt 1 bovengrondmonster in klasse Wonen vanwege PAK. Vooralsnog is ook voor dit deelgebied geen aanleiding om een afwijkende bodemkwaliteit te verwachten.

C13:

Dit betreft een relatief klein deelgebied met 3 waarnemingen van de bovengrond. Afzonderlijk getoetst voldoet 2 bovengrondmonster aan de Achtergrondwaarde en valt 1 bovengrondmonster in klasse Industrie. Laatstgenoemd monster is afkomstig uit een onderzoek dat tegen de grens van de oude lintbebouwing van de Molendijk ligt.

C14:

De 4 waarnemingen van de bovengrond zijn afkomstig uit het oudere deel van het deelgebied (bouwjaar eerste helft jaren 50). Deze 4 monsters voldoen allen aan de Achtergrondwaarde. Voor het zuidelijke deel van het deelgebied (bouwjaar 1974) wordt geen afwijkende bodemkwaliteit verwacht.

6.2.4 Zone D: Bedrijfsterreinen Binnenbaan en Overhoeken

Deze zone is bij de actualisatie in 2023 aangepast ten opzichte van de bodemkwaliteitskaart uit 2018.

Aanvankelijk waren in deze zone de bedrijfsterreinen samengevoegd die zijn aangelegd in de periode 1970-1990 (met uitzondering van de niet gezoneerde locatie aan de Essendijk).

De oude zone D: Bedrijfsterreinen 1970-1990 bestond uit 3 deelgebieden. De classificatie van deze zone kon met minder zekerheid worden vastgesteld. Vanwege verhoogde gehalten minerale olie was de bovengrond van deze zone voor het ontgraven van grond geclassificeerd als klasse industrie. Inmiddels zijn voor de drie afzonderlijke deelgebieden meer gegevens beschikbaar en blijken de verhoogde gehalten minerale olie met name voor te komen in het deelgebied met de bedrijven aan de Binnenbaan en Overhoeken (deelgebied D1). De twee andere deelgebieden zijn op basis van de beschikbare onderzoeksgegevens bij de zone met de overige (na 1990 aangelegde) bedrijfsterreinen gevoegd.

De oude naamgeving dekt hierdoor minder goed de lading, zodat de zones met de bedrijfsterreinen in deze nieuwe bodemkwaliteitskaart zijn hernoemd tot:

-D: Bedrijfsterreinen Binnenbaan en Overhoeken

-E: Overige bedrijfsterreinen

Het rekenkundig gemiddelde in de bovengrond van de zone ‘D: bedrijfsterreinen Binnenbaan en Overhoeken’ is voor minerale olie en PCB hoger dan MaxWONEN, zodat deze zone voor het ontgraven van grond moet worden geclassificeerd als klasse industrie. De waarden vallen echter binnen de toetsings-regel (zie paragraaf 2.2), zodat de zone als ontvangende bodem wordt geclassificeerd als klasse wonen.

Enerzijds is bij ongeveer de helft van de bovengrondmonsters geen gehalte minerale olie boven de detectiegrens gemeten. Anderzijds heeft een kwart van de monsters een gemeten gehalte tussen 130 en 460 mg/kgds (zonder bodemtypecorrectie). Deze verhoogde gehalten zijn niet aan een lokale verontreinigingsbron te relateren en zijn verspreid over deelgebied D1 aangetroffen.

Voor PCB (som 7) geldt op basis van een beperkter aantal waarnemingen eenzelfde verhaal. Enerzijds is bij 2/3 van de bovengrondmonsters geen gehalte boven de detectiegrens aangetoond. Anderzijds is bij 3 van de 12 bovengrondmonsters een gehalte PCB boven MaxWONEN aangetoond.

De ondergrond voldoet gemiddeld aan de Achtergrondwaarde.

In deze zone zijn minder dan 20 waarnemingen beschikbaar voor barium, kobalt, molybdeen en PCB (zie verder in paragraaf 6.4).

6.2.5 Zone E: Overige bedrijfsterreinen

De zone ‘E: Overige bedrijfsterreinen’ omvat alle bedrijfsterreinen die vanaf 1990 zijn aangelegd, aangevuld met twee deelgebieden met oudere bedrijfslocaties (deelgebieden E8 en E9).

Zowel de boven- als ondergrond van deze zone voldoen gemiddeld aan de Achtergrondwaarde.

De gegevens van Distripark Eemhaven zijn eerst afzonderlijk bekeken, vanwege de ophooglaag van dit bedrijfsterrein. De beschikbare onderzoeksgegevens wijzen uit, dat zowel het noordelijke als het zuidelijke deel van het Distripark aan de Achtergrondwaarde voldoet, zodat het Distripark is samengevoegd met de overige bedrijfsterreinen vanaf 1990.

Net als bij de recente woonwijken is in deze zone een deel van de gegevens afkomstig uit bodemonder-zoeken uitgevoerd voor de aanleg van het bedrijfsterrein.

6.2.6 Zone F: Delta ziekenhuis en Kijvelanden

Het gebied waar het Delta ziekenhuis en de TBS-kliniek Kijvelanden liggen is in drie stadia opgehoogd. In de zomer van 2018 is hier aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd, om over voldoende gegevens te beschikken voor opname van dit gebied in de bodemkwaliteitskaart. Daarbij is ervoor gezorgd, dat voor elk van deze drie terreindelen minimaal 5 waarnemingen van zowel de boven- als ondergrond beschikbaar zijn.

Bij de interpretatie van dit gebied is eerst naar de toetsing van de afzonderlijke monsters gekeken. In elk van de drie terreindelen voldoen de bovengrondmonsters even vaak niet aan de Achtergrondwaarde en voldoet één bovengrondmonster niet aan klasse wonen. Op grond daarvan is geen onderscheid binnen deze ophooglaag gemaakt en is de hele ophooglaag van het Delta ziekenhuis en Kijvelanden samengevoegd tot één zone.

Op basis van de beperkte gegevens lijkt de ondergrond in het oudste deel (waar op de topografische kaart uit 1922 al paviljoens zichtbaar zijn) wat schoner dan in de recenter opgehoogde terreindelen. Vooralsnog is hierin verder geen onderscheid gemaakt.

Zowel de boven- als ondergrond van deze zone vallen gemiddeld in klasse wonen.

In deze zone zijn minder dan 20 waarnemingen beschikbaar voor barium, kobalt, molybdeen en PCB (zie verder in paragraaf 6.4).

6.2.7 Zone G: Johannapolder

De Johannapolder is een voormalige baggerspecieloswal, opgespoten tussen 1958 en 1964 (lit. 20).

Volgens de kaartbijlage bij de Waterregeling is niet de gemeente, maar Rijkswaterstaat voor dit gebied het bevoegd gezag Besluit bodemkwaliteit. Er zijn echter wel onderzoeksgegevens van de hele Johannapolder beschikbaar uit een onderzoek uit 2002, alsmede gegevens uit twee recentere onderzoeken van deellocaties in het gebied. Er is voor gekozen om deze informatie wel op te nemen in een afzonderlijke zone in de bodemkwaliteitskaart.

De bovengrond van deze zone valt gemiddeld in klasse industrie. De ondergrond voldoet niet aan klasse industrie. In de onder de Omgevingswet gehanteerde terminologie heeft de ondergrond de bodem-kwaliteitsklasse matig verontreinigd.

6.2.8 Zone H: Nieuwe Polder

De Nieuwe Polder is opgehoogd in de periode 1954-1972. Het BIO uit 1987 vermeldt geen herkomst van het materiaal waarmee dit gebied langs de Oude Maas is opgespoten.

Voor de zone ‘H: Nieuwe Polder’ zijn minder dan 20 waarnemingen beschikbaar. Vrijwel alle geanalyseerde monsters voldoen afzonderlijk getoetst niet aan klasse Industrie. Op basis van deze gegevens is de zone ‘H: Nieuwe Polder’ als aparte zone opgenomen in de bodemkwaliteitskaart, waarbij is vastgelegd dat deze zone niet aan klasse industrie voldoet. In de onder de Omgevingswet gehanteerde terminologie hebben zowel de boven- als ondergrond de bodemkwaliteitsklasse sterk verontreinigd.