Uitspraak uitgelegd
Verlengde navordering toegestaan, aanslag 2010 verlaagd
Kon de Belastingdienst jaren na de eerste informatie over een Luxemburgse rekening nog navorderen? De Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelt op 23 oktober 2026 van wel: in deze omstandigheden was voldoende voortvarend gewerkt. Belanghebbende krijgt alleen voor 2010 een lagere aanslag, omdat de inkomenscorrectie te hoog was. De navorderingsaanslagen voor 2011–2014 blijven in stand.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10394
- Instantie
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant
- Uitspraakdatum
- 2026-10-23
- Publicatie bron
- 2026-11-04
In het kort
- De inspecteur mocht voor 2010–2014 de verlengde navorderingstermijn toepassen: zowel de onderzochte deelperioden als het gehele traject waren volgens de rechtbank voldoende voortvarend.
- Voor 2010–2013 geldt bij belanghebbende geen omkering en verzwaring van de bewijslast. De bewustheid van haar partner over winstuitdelingen bewijst niet dat zij bewust onjuiste aangiften deed.
- Alleen de navorderingsaanslag 2010 wordt verminderd, tot € 16.000 aan box 2-inkomen, met overeenkomstige vermindering van de heffingsrente. De aanslagen voor 2011–2014 blijven in stand.
- Een vergoeding van de werkelijke proceskosten blijft uit. Belanghebbende krijgt wel € 934 aan proceskosten en € 666,67 aan immateriële schadevergoeding wegens de lange procedure.
Waarom deze zaak belangrijk is
Een lange onderzoeksduur maakt navordering niet zonder meer ongeldig. In deze zaak waren de concrete onderzoeksstappen, de duur van onderbrekingen en de beoordeling van het gehele traject bepalend. Daarnaast maakt de uitspraak onderscheid tussen het toerekenen van winstuitdelingen aan een fiscale partner en het persoonlijke bewustzijn dat nodig is voor omkering van de bewijslast.
Verkoopopbrengsten kwamen op een Luxemburgse rekening
De partner van belanghebbende was directeur en direct of indirect enig aandeelhouder van twee vennootschappen die een nertsenboerderij exploiteerden. Transoost bood de nertsenvellen aan bij een Deens veilinghuis. De verkoopopbrengsten kwamen, na inhouding van provisie, onder meer terecht op zijn bankrekening in Luxemburg. In 2011–2013 ontving hij op die rekening in totaal € 274.511 van Transoost.
Bronpassages bij deze uitleg
[partner] is in de onderhavige jaren directeur en (middellijk) enig aandeelhouder van [b.v. 1] . (de [b.v. 1] ) en [b.v. 2] . ( [b.v. 2] ).
De ondernemingsactiviteiten bestonden uit het houden van een nertsenboerderij.
Transoost bood de nertsenvellen aan bij [veilinghuis] in Denemarken en stortte de opbrengst onder inhouding van een provisie onder meer op [bankrekeningnummer] (de bankrekening) ten name van [partner] bij Banque et Caisse d’Epargne de l’Etat (BCEE) in Luxemburg.
[partner] heeft op de bankrekening in de jaren 2011, 2012 en 2013 in totaal € 274.511 van Transoost ontvangen.
Zes maanden ziet op onverklaarbare vertraging, niet op het hele onderzoek
Het voor navordering vereiste nieuwe feit stond niet ter discussie. Het geschil betrof het gebruik van de verlengde termijn van artikel 16 AWR. Bij omvangrijke buitenlandse rekeninggegevens mag tijd nodig zijn voor identificatie en een projectmatige aanpak. De organisatie moet wel een voortvarende behandeling waarborgen. Volgens de rechtbank ontbreekt die voortvarendheid in ieder geval bij een onverklaarbare vertraging van meer dan zes maanden. Die grens is dus geen maximum voor de totale onderzoeksduur.
Bronpassages bij deze uitleg
4. De inspecteur heeft voor het vaststellen van de navorderingsaanslagen gebruik gemaakt van de verlengde navorderingstermijn van artikel 16, vierde lid, van de AWR. Tussen partijen is niet in geschil dat de inspecteur over het voor navordering vereiste nieuw feit beschikte.
de Belastingdienst over voldoende tijd moet kunnen beschikken om met voldoende mate van zekerheid vast te stellen om welke individuele belastingplichtigen het gaat
In gevallen als het onderhavige kan de Belastingdienst verder in redelijkheid tot het oordeel komen dat een landelijke coördinatie en een projectmatige aanpak geboden zijn.
Gelet op de eisen die voortvloeien uit het recht van de Europese Unie mogen de werkzaamheden niet worden georganiseerd en ingericht op een zodanige wijze dat een voortvarende behandeling onvoldoende gewaarborgd is.
Opmerking verdient dat de vereiste voortvarendheid in ieder geval niet is betracht indien bij de werkzaamheden als vermeld in 3.3 tot en met 3.12 een onverklaarbare vertraging is opgetreden van meer dan zes maanden.
Horizontaal toezicht verklaart waarom niet meteen verder werd onderzocht
De partner was al in maart 2017 als rekeninghouder geïdentificeerd. Toch hoefde volgens de rechtbank toen niet meteen nader onderzoek te volgen. Zijn adviseur viel onder horizontaal toezicht en concrete fraudeaanwijzingen ontbraken. Een buitenlandse rekening kan immers gewoon in de aangifte zijn verwerkt. Ook kende de inspecteur de Transoost-constructie en de betrokkenheid van de partner daarbij nog niet. In deze omstandigheden rekende de rechtbank het uitblijven van eerder vervolgonderzoek de inspecteur niet aan.
Bronpassages bij deze uitleg
In maart 2017 is bekend geworden dat [partner] rekeninghouder bij BCEE was.
De inspecteur heeft toegelicht dat geen verder onderzoek is gedaan naar [partner] , omdat de adviseur van [partner] onder horizontaal toezicht viel.
De rechtbank is van oordeel dat de inspecteur op dat moment niet tot onderzoek hoefde over te gaan omdat er geen concrete aanwijzingen van fraude waren.
Het aanhouden van een buitenlandse bankrekening op zich is geen signaal van fraude. Deze kan in de aangifte zijn opgenomen.
Verder was de Transoost-constructie toen nog niet bekend bij de inspecteur en de betrokkenheid van [partner] daarbij evenmin.
De koppeling van transacties aan de partner vergde aanvullende informatie
Bij het latere transactieonderzoek waren de gegevens uit maart 2021 nog niet genoeg voor een sluitende koppeling aan de partner. Rekeningnummer, klantnummer en andere persoonsgegevens ontbraken. De inspecteur mocht daarom aanvullende informatie uit Luxemburg opvragen. Nadat die op 31 januari 2022 was ontvangen, stuurde hij op 7 februari een vragenbrief. De rechtbank zag in deze fase geen onverklaarbaar stilzitten.
Bronpassages bij deze uitleg
In het overzicht zijn het rekeningnummer van de bankrekening, het klantnummer of andere persoonsgegevens van [partner] niet vermeld.
Ook was alleen de vermelding “ [partner] ” onvoldoende om een sluitende identificatie te maken met de eerder op 30 september 2016 ontvangen informatie.
De inspecteur mocht dan ook nadere informatie in Luxemburg opvragen over de NAW-gegevens en rekeningen van “ [partner] ”.
Op basis van de op 31 januari 2022 ontvangen informatie uit Luxemburg is [partner] geïdentificeerd als rekeninghouder bij BCEE.
Bij brief van 7 februari 2022 heeft de inspecteur [partner] en belanghebbende een verzoek om informatie toegezonden over de door [partner] aangehouden bankrekening bij BCEE.
De rechtbank is van oordeel dat in deze periode tussen 17 maart 2021 en 7 februari 2022 geen sprake is van onverklaarbaar stilzitten.
Geen algemene vrijbrief om een klachtprocedure af te wachten
Een klachtprocedure leidde tot een onderbreking van het onderzoek. Voor de rechtbank woog mee dat tussen het einde van de reactietermijn op het informatieverzoek en de hervatting minder dan zes maanden lag. Zij vond dit geen onverklaarbaar stilzitten, zelfs als de inspecteur de klacht niet had mogen afwachten. Daarmee is niet in algemene zin beslist dat een klachtprocedure het stilleggen van onderzoek rechtvaardigt.
Bronpassages bij deze uitleg
Hierop is het onderzoek bij [partner] aangehouden. De klacht is op 13 oktober 2022 afgehandeld. Op 19 oktober 2022 is het onderzoek bij [partner] voorgezet.
tussen 28 april 2022, de uiterste reactietermijn voor belanghebbende, en 19 oktober 2022 minder dan zes maanden is verstreken en is gelet op het voorgaande van oordeel dat de inspecteur niet onverklaarbaar heeft stilgezeten, ook als hij niet de klachtprocedure had mogen afwachten.
Ook het latere opleggen van de aanslagen was nog voortvarend genoeg
Een goede reden om de aanslagen voor 2011–2014 niet tegelijk met 2010 op te pakken ontbrak volgens de rechtbank: ze berustten op dezelfde gegevens. Toch was niet te lang stilgezeten. Tussen de relevante boeteadviezen lag niet meer dan zes maanden en ook de verdere verwerking duurde volgens haar niet onredelijk lang. De rechtbank beoordeelde bovendien de volledige onderzoeksperiode als voldoende voortvarend. Het ontbreken van een goede reden voor één wachttijd leidde hier dus niet tot vernietiging van de aanslagen.
Bronpassages bij deze uitleg
De aanslagen zijn gebaseerd op dezelfde gegevens.
Hoewel er dus geen goede reden was om te wachten, is geen sprake van te lang stilzitten.
Tussen het opvragen van het (eerste) boeteadvies 2010 op 17 november 2022 en het (laatste) boeteadvies 2014 op 18 april 2023 is evenwel niet meer dan zes maanden verstreken.
De periode tussen de aankondiging van de navorderingsaanslagen 2011 tot en met 2014 en het daadwerkelijk opleggen van de navorderingsaanslagen is niet dusdanig lang dat dit rechtvaardiging behoeft.
De rechtbank is van oordeel dat ook als de periode als geheel bezien wordt, voldoende voortvarend is gehandeld door de inspecteur.
Bewustheid van de partner is niet genoeg voor omkering van de bewijslast
Voor belanghebbende paste de rechtbank in 2010–2013 geen omkering en verzwaring van de bewijslast toe. De inspecteur had niet aannemelijk gemaakt dat zij het vereiste bewustzijn van de onjuiste aangiften had. Dat haar partner zich bewust was of moest zijn van de winstuitdelingen, betekent nog niet dat zij daarvan wist en besefte dat haar eigen aangiften onjuist waren. De inkomenscorrecties moesten daarom volgens de gewone bewijsregels worden onderbouwd.
Bronpassages bij deze uitleg
Naar het oordeel van de rechtbank heeft de inspecteur met hetgeen hij heeft gesteld niet aannemelijk gemaakt dat het hiervoor in 4.12 bedoelde bewustzijn bij belanghebbende aanwezig was.
De omstandigheid dat haar partner [partner] zich bewust was of moet zijn geweest van de winstuitdelingen wil niet zeggen dat belanghebbende dit wist of zich ervan bewust moest zijn geweest
dat zij zich ervan bewust was dat zij onjuiste aangiften deed toen zij de uitdelingen niet in haar aangiften opnam.
Er is dan ook geen aanleiding voor omkering en verzwaring van de bewijslast voor de jaren 2010 tot en met 2013.
Alleen de aanslag 2010 en de bijbehorende rente worden verlaagd
De helft van de winstuitdelingen werd op grond van artikel 2.17 Wet IB 2001 aan belanghebbende toegerekend. Voor 2010 was een totale uitdeling van € 32.000 aannemelijk, maar geen hoger bedrag. Daardoor resteert bij haar € 16.000 aan box 2-inkomen. De rechtbank verminderde de navorderingsaanslag 2010 en de bijbehorende heffingsrente. Voor 2011–2013 boden de banktransacties voldoende bewijs voor de uitdelingen. De aanslag 2014 betrof alleen een box 3-correctie. De aanslagen voor 2011–2014 bleven in stand en de overige beroepen zijn ongegrond.
Bronpassages bij deze uitleg
De rechtbank is van oordeel dat in 2010 een winstuitdeling van € 32.000 aannemelijk is gemaakt.
De helft van deze winstuitdelingen wordt op grond van artikel 2.17, derde lid, van de Wet IB 2001 aan belanghebbende toegerekend.
De inspecteur heeft niet aannemelijk gemaakt dat de winstuitdeling hoger was.
- vermindert de navorderingsaanslag IB/PVV 2010 tot een navorderingsaanslag berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 11.604 en een belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang van € 16.000 en vermindert de beschikking heffingsrente dienovereenkomstig;
Voor de jaren 2011 tot en met 2013 is de rechtbank van oordeel dat de inspecteur de hoogte van de winstuitdelingen aan [partner] aannemelijk heeft gemaakt met de bedragen van de transacties zoals deze uit de gegevens van BCEE volgen.
De inspecteur heeft alleen het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen gecorrigeerd
- verklaart de beroepen voor het overige ongegrond;
Wel een vaste kostenvergoeding en schadevergoeding wegens vertraging
Het verzoek om vergoeding van de werkelijke proceskosten slaagde niet. Daarvoor zijn bijzondere omstandigheden nodig, die de rechtbank hier niet aanwezig achtte. Zij wees erop dat de inspecteur terecht de verlengde termijn had gebruikt en daarom niet tegen beter weten in procedeerde. Belanghebbende kreeg € 934 aan proceskosten. Daarnaast ontving zij wegens de te lange procedure een immateriële schadevergoeding van € 666,67: haar aandeel van een derde in de totale vergoeding van € 2.000.
Bronpassages bij deze uitleg
Belanghebbende heeft verzocht om vergoeding van de werkelijke proceskosten.
Voor toekenning van een (proces)kostenvergoeding in afwijking van de forfaitaire bedragen van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) is slechts grond indien sprake is van ‘bijzondere omstandigheden’.
De rechtbank ziet geen redenen die afwijking van de forfaitaire proceskostenvergoeding rechtvaardigen. Zoals toegelicht in de uitspraak heeft de inspecteur terecht de verlengde navorderingstermijn toegepast. De inspecteur heeft daarom niet tegen beter weten in geprocedeerd.
Voor belanghebbende komt dat neer op € 934 (1/3).
Dit leidt tot toekenning van een immateriële schadevergoeding van € 2.000. Voor belanghebbende komt dat neer op € 666,67 (1/3).
Verder heeft belanghebbende recht op een immateriële schadevergoeding van in totaal € 666,67 vanwege de lange duur van de procedure.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
De rechtbank gebruikt dezelfde maatstaf voor onverklaarbare vertraging van meer dan zes maanden als de Hoge Raad op 28 maart 2014. De uitkomst verschilt van het arrest van 18 februari 2011, waarin meerdere navorderingsaanslagen werden vernietigd: daar waren alle gevraagde gegevens al beschikbaar en ontbrak een nadere verklaring voor het tijdsverloop. Hier acht de rechtbank aanvullend identificatieonderzoek gerechtvaardigd en de beoordeelde onderbrekingen niet te lang. Ook het gehele traject doorstaat volgens haar de toets. De verschillende uitkomsten hangen daarmee samen met verschillen in onderzoek en tijdsverloop, niet met een uitdrukkelijke herziening van de maatstaf. Deze vergelijking is beperkt tot de aangeleverde arresten.
Bronpassages bij deze uitleg
Opmerking verdient dat de vereiste voortvarendheid in ieder geval niet is betracht indien bij de werkzaamheden als vermeld in 3.3 tot en met 3.12 een onverklaarbare vertraging is opgetreden van meer dan zes maanden.
de vereiste voortvarendheid in ieder geval niet is betracht indien bij de werkzaamheden als vermeld in 3.4.2 een onverklaarbare vertraging is opgetreden van meer dan zes maanden
Belanghebbende heeft voor het Hof onbestreden gesteld dat hij in 2002 alle gevraagde gegevens heeft verstrekt en dat geen verder onderzoek door de Belastingdienst nodig was.
en evenmin aanwijzingen dat de Inspecteur nadere feiten en omstandigheden heeft gesteld ter verklaring van het tijdsverloop tussen het verstrekken van die gegevens en het opleggen van de navorderingsaanslagen.
vernietigt de navorderingsaanslagen in de IB/PVV over de jaren 1991 tot en met 1998 en de navorderingsaanslagen in de vermogensbelasting over de jaren 1992 tot en met 1999
De inspecteur mocht dan ook nadere informatie in Luxemburg opvragen over de NAW-gegevens en rekeningen van “ [partner] ”.
Tussen het opvragen van het (eerste) boeteadvies 2010 op 17 november 2022 en het (laatste) boeteadvies 2014 op 18 april 2023 is evenwel niet meer dan zes maanden verstreken.
De rechtbank is van oordeel dat ook als de periode als geheel bezien wordt, voldoende voortvarend is gehandeld door de inspecteur.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een uitspraak in eerste aanleg. Uit de aangeleverde stukken blijkt niet of hoger beroep is ingesteld.
- De vergelijking is beperkt tot de aangeleverde arresten. De specifieke invloed van horizontaal toezicht is daarmee niet afzonderlijk vergeleken.
- Voor de onderbouwing van de winstuitdelingen verwijst de rechtbank mede naar een afzonderlijke uitspraak over de partner. Die uitspraak is niet afzonderlijk aangeleverd.
- De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBZWB:2026:10394
- ECLI:NL:HR:2014:689
- ECLI:NL:HR:2011:BP4779
- ECLI:NL:HR:2011:BP2975
- ECLI:NL:HR:1996:AA2060
- ECLI:NL:HR:2011:BP2995
- ECLI:NL:HR:2011:BP4779.
- ECLI:NL:HR:2014:689.
- ECLI:NL:HR:2016:252
- ECLI:NL:HR:2016:252.
- ECLI:NL:HR:2018:4
- ECLI:NL:HR:2018:4.
- Artikel 16 AWR
- Artikel 2.17 Wet inkomstenbelasting 2001
- Artikel 2 BPB
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.