Uitspraak uitgelegd
Rubbergranulaat bij kunstgras: boete voor te late preventie
De Rechtbank Rotterdam veroordeelt de gemeente Hengelo op 15 september 2026 tot een boete van € 2.500 wegens onvoldoende tijdige preventie van bodemverontreiniging door rubbergranulaat. De gemeente onderhield de kunstgrasvelden al, maar kantplanken hadden volgens de rechtbank eerder geplaatst kunnen worden. Voor het verwijt ontstane bodemverontreiniging niet te hebben beperkt of ongedaan gemaakt volgt gedeeltelijke vrijspraak: daadwerkelijke verontreiniging is niet bewezen.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBROT:2026:12488
- Instantie
- Rechtbank Rotterdam
- Uitspraakdatum
- 2026-09-15
- Publicatie bron
- 2026-09-23
In het kort
- De gemeente Hengelo krijgt € 2.500 boete voor het opzettelijk schenden van de preventieve zorgplicht bij kunstgrasvelden met rubbergranulaat.
- Bestaand onderhoud was hier onvoldoende: kantplanken hadden volgens de rechtbank redelijkerwijs al vóór de eerste controle geplaatst kunnen worden.
- Daadwerkelijke bodemverontreiniging is niet bewezen. Voor het niet beperken of ongedaan maken daarvan wordt de gemeente vrijgesproken.
- De rechtbank vernietigt de eerdere strafbeschikking en betrekt de al getroffen maatregelen en de overschrijding van de redelijke termijn bij de straf.
Waarom deze zaak belangrijk is
Voor eigenaren en beheerders van vergelijkbare kunstgrasvelden laat deze zaak zien waarom ook het tijdstip van aanvullende preventie telt. Bestaande schoonmaakmaatregelen waren hier onvoldoende, omdat kantplanken redelijkerwijs eerder geplaatst konden worden. Tegelijk vereiste het afzonderlijke herstelverwijt bewijs van daadwerkelijke bodemverontreiniging. Alleen de aanwezigheid van rubberkorrels buiten de velden was daarvoor in deze zaak onvoldoende.
Rubberkorrels lagen buiten de gemeentelijke kunstgrasvelden
Hengelo was eigenaar en beheerder van de betrokken kunstgrasvelden op twee sportparken. Bij controles op 25 mei en 18 juni 2020 zag de politie naast de velden zwarte korrels die overeenkwamen met de korrels op het kunstgras. Ze lagen ook op de onbedekte bodem. Niet alle velden waren rondom voorzien van kantplanken om verspreiding tegen te gaan. De bewezenverklaring betreft de periode van 25 mei tot en met 30 november 2020.
Bronpassages bij deze uitleg
Uit de bewijsmiddelen blijkt dat de gemeente Hengelo in de tenlastegelegde periode de eigenaar was van de kunstgrasvelden bij de sportparken [sportpark 1] en [sportpark 2] en de kunstgrasvelden op de sportparken beheerde.
Tijdens de controles op 25 mei 2020 en 18 juni 2020 werd door de politie geconstateerd dat er rondom de kunstgrasvelden zwarte korrels lagen die overeenkwamen met de korrels op de kunstgrasvelden en dat deze korrels op de onbedekte bodem naast de velden terecht waren gekomen.
Ook werd er geconstateerd dat niet rondom alle velden kantplanken waren geplaatst om de verspreiding van de korrels tegen te gaan.
zij, in de periode van 25 mei 2020 tot en met 30 november 2020 te Hengelo, opzettelijk,
De rechtbank achtte het mogelijke milieurisico bekend
De rechtbank stelde zonder aanvullend onderzoek naar het materiaal vast dat de aangetroffen korrels rubbergranulaat waren. Voor het mogelijke milieugevaar betrok zij een openbaar RIVM-rapport dat niet in het strafdossier zat. Zij merkte de mogelijkheid dat rubbergranulaat buiten het veld de bodem verontreinigt aan als algemeen bekend. De gemeente werd daarom geacht het risico van schadelijke milieugevolgen te kennen. Dit oordeel ging over mogelijke verontreiniging, niet over de vaststelling van concrete bodemschade.
Bronpassages bij deze uitleg
Op basis van het voorgaande staat buiten redelijke twijfel dat de zwarte korrels op en naast de kunstgrasvelden op de sportparken [sportpark 1] en [sportpark 2] rubbergranulaatkorrels betroffen. Nader onderzoek naar de aangetroffen korrels op de voetbalvelden is dan ook niet vereist.
Hoewel dit rapport geen onderdeel uitmaakt van het dossier, is dit rapport op het internet gepubliceerd en openbaar raadpleegbaar, en veronderstelt dit rapport – in het bijzonder de weergave ‘Rapport in het kort’ – geen specialistische kennis.
Het voorgaande maakt dat sprake is van een feit van algemene bekendheid dat rubbergranulaatkorrels buiten de kunstgrasvelden op de bodem tot verontreiniging kunnen leiden.
Het voorgaande betekent dat de gemeente Hengelo wordt geacht te hebben geweten dat rubbergranulaat op de onbeschermde bodem schadelijke gevolgen kan hebben voor het milieu.
Kantplanken hadden vóór de eerste controle kunnen staan
Bij de preventieve zorgplicht telde niet alleen welke maatregelen Hengelo nam, maar ook wanneer die redelijkerwijs mogelijk waren. De gemeente veegde en gebruikte onder meer blowers en zuigmachines. Dat was hier niet genoeg: kantplanken hadden eerder geplaatst kunnen worden. Een op 15 april 2020 ontvangen offerte bood plaatsing binnen vier weken, dus vóór de eerste controle op 25 mei. De rechtbank achtte de aanvullende preventie daarom onvoldoende tijdig. Op 30 november stonden de kantplanken wel bij alle velden en lagen er nauwelijks nog korrels buiten. Die latere verbetering nam de eerdere tekortkoming niet weg.
Bronpassages bij deze uitleg
De vraag of de gemeente Hengelo aan die zorgplicht heeft voldaan, hangt af van de omstandigheden van het geval, waarbij onder meer betekenis kan worden toegekend aan het tijdstip waarop eventuele maatregelen ter voorkoming of ongedaanmaking van de verontreiniging zijn genomen.
Zo deed de gemeente veegacties, maakten zij gebruik van blowers en zuigmachines, hebben zij een slipvangput gemaakt, schoonlooproosters groter gemaakt en matten op de roosters geplaatst.
Integendeel, uit het dossier blijkt dat er op 15 april 2020 een offerte (die overigens is gedateerd op januari 2020) voor kantplanken werd ontvangen waarin staat dat de kantplanken binnen vier weken konden worden geplaatst.
Nog daargelaten dat niet is gebleken dat deze offerte niet eerder kon worden aangevraagd, volgt uit deze offerte bovendien dat de kantplanken in ieder geval al aanwezig konden zijn vóór de eerste controle op 25 mei 2020.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft de gemeente Hengelo daarmee dan ook niet tijdig alle maatregelen genomen die redelijkerwijs van haar konden worden gevergd om verontreiniging van de bodem te voorkomen.
Op 30 november 2020 waren deze kantplanken wel bij alle velden geplaatst en lagen er op dat moment nauwelijks rubbergranulaatkorrels buiten de kunstgrasvelden.
Geen bewezen bodemverontreiniging: vrijspraak voor het herstelverwijt
De rechtbank onderscheidde binnen artikel 13 (oud) Wet bodembescherming twee verplichtingen: verontreiniging voorkomen en, wanneer die zich voordoet, de gevolgen beperken en zoveel mogelijk herstellen. De schending van de preventieplicht bewees niet dat ook het herstelverwijt terecht was. De aanwezigheid van korrels op de grond toonde volgens de rechtbank niet aan dat schadelijke stoffen waren uitgelekt en de bodem daadwerkelijk hadden verontreinigd. Voor het niet beperken of ongedaan maken van ontstane bodemverontreiniging wordt Hengelo daarom vrijgesproken.
Bronpassages bij deze uitleg
artikel 13 (oud) van de Wbb.
Ten eerste de verplichting om verontreiniging van de bodem te voorkomen en ten tweede, als de verontreiniging zich voordoet, de verplichting om de gevolgen daarvan te beperken en zoveel mogelijk ongedaan te maken.
Het enkele feit dat de rubbergranulaatkorrels buiten de velden op de grond lagen is echter onvoldoende bewijs dat er schadelijke stoffen uit de rubbergranulaatkorrels zijn gelekt en in die bodem terecht zijn gekomen, en dus dat deze bodem daadwerkelijk is verontreinigd.
De gemeente Hengelo wordt daarom vrijgesproken van het deel van de tenlastelegging dat ziet op het beperken/ongedaan maken van de ontstane bodemverontreiniging.
De opzettelijke zorgplichtschending wordt aan de gemeente toegerekend
Het beheer van de velden behoorde volgens de rechtbank tot de sfeer van de gemeente als eigenaar en beheerder. Het handelen, nalaten en opzet van haar ambtenaren konden redelijkerwijs aan de gemeente worden toegerekend. De rechtbank kwalificeert het bewezenverklaarde als een opzettelijk door een rechtspersoon begane overtreding van een voorschrift van artikel 13 Wbb. Als wettelijke grondslag voor de straf noemt zij naast dit oude Wbb-artikel onder meer artikel 1a (oud) van de Wet op de economische delicten.
Bronpassages bij deze uitleg
het beheer van de kunstgrasvelden behoort tot de sfeer van de gemeente Hengelo, die eigenaar en beheerder was van de velden
de gedragingen, het nalaten en het opzet van haar ambtenaren in redelijkheid kunnen worden toegerekend aan de gemeente Hengelo.
overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 13 van de Wet Bodembescherming, opzettelijk begaan door een rechtspersoon.
De oplegging van deze straf is gebaseerd op de artikelen 23 en 51 van het Wetboek van Strafrecht, artikelen 1a (oud), 2 en 6 van de Wet op de economische delicten en artikel 13 (oud) van de Wbb.
Strafbeschikking vernietigd en € 2.500 boete opgelegd
De rechtbank vernietigt de eerdere strafbeschikking en veroordeelt de gemeente tot een geldboete van € 2.500. Bij de strafoplegging houdt zij rekening met de maatregelen die Hengelo al nam tegen verspreiding van de korrels. Ook weegt een forse overschrijding van de redelijke termijn mee, die niet aan de verdediging wordt toegerekend. Deze omstandigheden beïnvloeden de straf, maar nemen de veroordeling voor de preventieve zorgplichtschending niet weg.
Bronpassages bij deze uitleg
vernietigt de eerder uitgevaardigde strafbeschikking en beslist als volgt;
verklaart bewezen dat de gemeente Hengelo het feit, zoals in hoofdstuk 2 is omschreven, heeft gepleegd;
veroordeelt de gemeente Hengelo tot een geldboete van € 2.500,- [tweeduizend vijfhonderd euro].
Daarbij weegt de rechtbank wel mee dat de gemeente Hengelo gedurende de ten laste gelegde periode al maatregelen nam om de verspreiding van de rubbergranulaatkorrels tegen te gaan. Er is daarnaast sprake van een forse overschrijding van de redelijke termijn.
De rechtbank is van oordeel dat deze overschrijding niet aan de verdediging kan worden toegerekend.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Er is geen afzonderlijke volledige uitspraak aangeleverd waarmee dit vonnis kan worden vergeleken. Daarom is niet beoordeeld of het oordeel aansluit bij of afwijkt van eerdere rechtspraak.
Reikwijdte en beperkingen
- De beoordeling betreft gemeentelijke kunstgrasvelden en maatregelen die in 2020 redelijkerwijs mogelijk waren. Uit dit vonnis volgt geen onvoorwaardelijke verplichting om bij ieder kunstgrasveld dezelfde voorzieningen aan te brengen.
- Artikel 1a WED is voor zeven deelperioden in 2020 afzonderlijk gecontroleerd: 25 mei–30 juni, 1–7 juli, 8 juli–31 augustus, 1–2 september, 3–30 september, 1–14 oktober en 15 oktober–30 november. De eerste deelperiode valt binnen de versie van 21 mei; de volgende versies beginnen telkens op de eerste dag van de genoemde deelperiode. In alle zeven teksten valt artikel 13 Wbb onder de aanwijzing van economische delicten in onderdeel 1°. De historische verwijzingen sluiten daarmee inhoudelijk aan bij de bewezen zorgplichtschending, niet alleen bij de kalenderperiode.
- De aangeleverde historische tekst van artikel 13 Wbb geldt van 1 januari 2017 tot en met 30 juni 2021 en bestrijkt de volledige bewezen periode. Voor de artikelen 23 en 51 van het Wetboek van Strafrecht en 2 en 6 WED zijn geen afzonderlijke historische artikelteksten aangeleverd; deze verwijzingen volgen de wettelijke grondslagen die de rechtbank noemt.
- Deze bespreking volgt het door de rechtbank toegepaste oude wettelijke kader. Zij bevat geen zelfstandige beoordeling van overgangsrecht, eventuele latere gunstiger wetgeving of de volledige huidige rechtsstand.
- Er zijn geen andere volledige uitspraken aangeleverd. Een vergelijking met eerdere rechtspraak is daarom niet mogelijk.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBROT:2026:12488
- Artikel 13 Wet bodembescherming (historische versie 2017-01-01)
- Artikel 1a Wet op de economische delicten (historische versie 2020-05-21)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-07-01 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-07-08 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-09-01 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-09-03 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-10-01 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 1a Artikel 1a Wet op de economische delicten — bronversie 2020-10-15 (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 23 Sr
- Artikel 51 Sr
- Artikel 2 WED
- Artikel 6 WED
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.