Uitspraak uitgelegd
Participatie bij dagopvang Groningen: tijdelijk uitstel en het latere vonnis
Wat moet een gemeente doen als zij bewoners alleen laat informeren en luisteren? De Groningse dagopvangzaak laat zowel de verplichtingen als de grenzen zien. In januari 2026 kreeg de gemeente tijdelijk uitstel opgelegd om bewoners te laten reageren. In juni 2026 wees de rechter een later gevorderd verhuurverbod af. Deze bespreking behandelt beide fasen, zodat het oude tijdelijke verbod niet voor de huidige stand wordt aangezien.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBNNE:2026:94
- Instantie
- Rechtbank Noord-Nederland
- Uitspraakdatum
- 2026-01-19
- Publicatie bron
- 2026-01-19
In het kort
- De rechter legde in januari 2026 een tijdelijk besluitverbod op wegens gebreken in het participatieproces.
- De gemeente mocht voor informeren en luisteren kiezen; omwonenden kregen geen recht om mee te beslissen.
- Het verbod liep tot 17 februari 2026 en was geen definitief verbod op de dagopvang.
- In een nieuw kort geding op 10 juni 2026 werd het gevraagde verhuurverbod afgewezen.
Waarom deze zaak belangrijk is
De juridische waarde zit in het onderscheid tussen zorgvuldig participeren en meebeslissen. Ook een beperkte participatievorm vereist tijdige informatie en een reële mogelijkheid om opvattingen te delen. Zij verplicht de gemeente volgens de hier besproken vonnissen niet tot overeenstemming met omwonenden. De uitkomst hangt mede af van de fase van besluitvorming en de al verrichte participatie.
Het kort geding over participatie
De gemeente Groningen wilde de dagopvang verplaatsen naar de Nieuwe Boteringestraat 28-30. Omwonenden vonden dat zij te laat en onvoldoende geïnformeerd waren. De civiele voorzieningenrechter behandelde hun vordering wegens onrechtmatig handelen op 19 januari 2026. Het geschil ging over de participatie vóór het definitieve locatiebesluit, niet over een definitief verbod op daklozenopvang.
Bronpassages bij deze uitleg
Tijdens die vergadering heeft het college het besluit genomen om de Nieuwe Boteringestraat 28-30 aan te wijzen als potentiële nieuwe locatie voor de dagopvang, zoals verder omschreven in voornoemd collegevoorstel.
Informeren en luisteren vergt een duidelijk proces
De rechter vond onvoldoende duidelijk welke invloed omwonenden hadden en constateerde dat een voorgeschreven participatieaanpak niet was gebleken. De gemeente mocht wel kiezen voor de beperkte vorm informeren en luisteren over locatie, doelgroep en tijdspad. Er was geen harde toezegging gedaan dat bewoners daarover mochten meebeslissen. Ook bij beperkte participatie moesten zij tijdig informatie krijgen en vóór het besluit hun opvattingen kunnen delen.
Bronpassages bij deze uitleg
Het is de voorzieningenrechter niet gebleken dat een dergelijke aanpak zoals voorgeschreven in de Participatieverordening is opgesteld.
De Gemeente dient naar de omwonenden te luisteren, maar er bestaat geen verplichting om hen vergaande invloed te laten uitoefenen bij de besluitvorming omtrent de locatie, doelgroep en het tijdspad.
Een tijdelijk verbod tot 17 februari 2026
De rechter verbood het definitieve besluit tot 17 februari 2026. Bewoners konden tot 10 februari schriftelijk hun opvattingen delen; daarna kreeg de gemeente een week voor verwerking. Het verzoek om eerst alle gevraagde Woo-stukken af te wachten ging te ver: onvoldoende was onderbouwd dat de inmiddels ontvangen informatie voor deze beperkte participatie niet volstond. Over afgifte van overige stukken bood de Woo een eigen rechtsgang. De gemeente moest € 1.764,04 proceskosten betalen; er werd geen dwangsom opgelegd.
Bronpassages bij deze uitleg
verbiedt de Gemeente het definitieve besluit te nemen over de komst van de dagopvang aan de Nieuwe Boteringestraat 28-30 tot 17 februari 2026,
Dat betekent dat de Gemeente eerst op 17 februari 2026 definitief kan beslissen over de verhuizing van de dagopvang.
Het latere vonnis: geen verhuurverbod
Het tijdelijke januari-verbod is geen actuele blokkade voor de verhuizing. In een nieuw kort geding van 10 juni 2026 wees de rechtbank het gevraagde verhuurverbod af. De gemeente had de ingediende opvattingen inmiddels per thema behandeld. Volgens de rechter vereiste luisteren niet dat alle vragen werden beantwoord of overeenstemming met bewoners werd bereikt. Dit latere vonnis beoordeelde een volgende fase; het was geen hoger beroep tegen het januari-vonnis.
Bronpassages bij deze uitleg
Het besluitvormingstraject veronderstelt niet dat de Gemeente tot overeenstemming moet komen met de omwonenden.
wijst de vordering van de omwonenden af,
Verhouding tot eerdere rechtspraak
In januari ontbrak nog voldoende gelegenheid voor bewoners om vóór het besluit hun opvattingen te delen. In juni lag er een eindverslag waarin de gemeente daarop per thema reageerde en werd een verbod op verhuur gevraagd. De latere afwijzing betreft die gewijzigde stand van zaken en een ander gevorderd verbod. Zij wordt hier niet als koerswijziging of vernietiging van het eerdere vonnis gepresenteerd.
Bronpassages bij deze uitleg
De omwonenden dienen alsnog gelegenheid te krijgen hun opvattingen aan de Gemeente kenbaar te maken.
De Gemeente heeft in het eindverslag van de participatie de zienswijzen van de omwonenden gebundeld en heeft daar, voor zover relevant voor de keuze voor deze locatie, per thema op gereageerd.
Reikwijdte en beperkingen
- Het januari-vonnis bevatte een tijdelijk verbod tot 17 februari 2026; die termijn is verstreken.
- Het vonnis van 10 juni 2026 betreft een nieuw kort geding, geen hoger beroep tegen de januari-uitspraak.
- Deze bespreking behandelt de twee civiele uitspraken, niet alle latere gemeentelijke besluiten of eventuele procedures.
- De lokale verordening en wetsartikelen worden besproken zoals door de rechters toegepast; actuele wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.