Uitspraak uitgelegd

Lhbtiq+-asiel: besluit vernietigd, maar afwijzing blijft gelden

De minister gebruikte bij een asielaanvraag wegens genderidentiteit en seksuele gerichtheid ten onrechte een verouderde werkinstructie. De Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Arnhem, vernietigde daarom op 28 oktober 2026 het besluit. Toch blijft de afwijzing gelden, omdat de inhoudelijke beoordeling volgens de rechtbank ook aan de nieuwe instructie voldoet.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Uitspraakdatum
2026-10-28
Publicatie bron
2026-11-09

In het kort

  • Het beroep is gegrond en het asielbesluit is vernietigd, maar de rechtsgevolgen blijven in stand: de asielaanvraag blijft afgewezen.
  • De minister gebruikte ten onrechte werkinstructie 2019/17. Volgens de rechtbank was inhoudelijk ook de vernieuwde werkinstructie 2026/24 gevolgd en had eiser geen concrete benadeling aangetoond.
  • De rechtbank acht het gehoor zorgvuldig en de persoonlijke achtergrond voldoende meegewogen. De ongeloofwaardigheidsbeoordeling van de gestelde genderidentiteit, seksuele gerichtheid en bijbehorende problemen houdt stand.
  • Omdat het gestelde persoonlijke profiel na inhoudelijke beoordeling ongeloofwaardig is geacht, hoefde de minister eiser niet als uitzondering op de 20%-regel aan te merken.
  • De minister moet € 1.868 aan proceskosten vergoeden, ondanks het voortbestaan van de afwijzing.

Waarom deze zaak belangrijk is

Een gegrond beroep tegen het gebruikte beoordelingskader leidt hier niet tot een nieuwe asielbeslissing. Beslissend is dat volgens de rechtbank inhoudelijk ook de nieuwe werkinstructie is gevolgd en geen concrete benadeling is aangevoerd. Het oordeel over de uitzondering op het lage inwilligingspercentage hangt bovendien samen met de voorafgaande inhoudelijke geloofwaardigheidsbeoordeling.

Asielaanvraag wegens gestelde problemen met de familie

Een Algerijnse asielzoeker stelt dat hij vanwege zijn genderidentiteit en seksuele gerichtheid problemen met zijn familie heeft gekregen. Hij vreest vooral zijn vader, die hem volgens zijn relaas eerder zwaar mishandelde en contacten bij de politie heeft. De minister wees de op 27 juli 2026 ingediende aanvraag op 14 augustus 2026 in de versnelde asielprocedure af. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep tegen die afwijzing.

Bronpassages bij deze uitleg

Hij heeft de Algerijnse nationaliteit en behoort tot de bevolkingsgroep Amazigh.

Eiser voert aan dat hij niet kan terugkeren naar Algerije, omdat hij vanwege zijn genderidentiteit en seksuele gerichtheid problemen heeft gehad met zijn familie.

Hij voert daarbij aan dat hij voornamelijk vreest voor zijn vader, omdat hij door hem eerder zwaar is mishandeld en zijn vader connecties heeft bij de politie.

Eiser heeft op 27 juli 2026 een asielaanvraag ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 14 augustus 2026 deze aanvraag in de versnelde asielprocedure afgewezen als ongegrond.

Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

Oude werkinstructie: wel vernietiging, geen andere uitkomst

De minister erkende dat ten onrechte werkinstructie 2019/17 was gebruikt. Dit levert een motiveringsgebrek op wegens strijd met artikel 3:46 Awb. Het beroep is daarom gegrond en het besluit wordt vernietigd. Volgens de rechtbank was inhoudelijk echter ook volgens de vernieuwde werkinstructie 2026/24 beoordeeld. Eiser had bovendien niet concreet gemaakt hoe de fout zijn belangen schaadde. Met toepassing van artikel 8:72 Awb blijven daarom de rechtsgevolgen bestaan: de afwijzing blijft gelden. De minister moet wel € 1.868 aan proceskosten betalen.

Bronpassages bij deze uitleg

De gemachtigde van de minister heeft zich op de zitting desgevraagd op het standpunt gesteld dat uit het bestreden besluit inderdaad blijkt dat bij de beoordeling van het asielrelaas van eiser ten onrechte de verouderde werkinstructie 2019/17 is gebruikt.

Het beroep is gegrond, omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 3:46 van de Awb. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit.

De gemachtigde van de minister heeft ook toegelicht dat uit het besluit blijkt dat in wezen (ook) de vernieuwde werkinstructie 2026/24 is gevolgd en dat toepassing van de nieuwe werkinstructie ook tot dit besluit leidt. De rechtbank volgt dit standpunt.

Eiser heeft bovendien niet geconcretiseerd op welke wijze hij door de toepassing van de oude werkinstructie in zijn belangen is geschaad.

De rechtbank ziet echter aanleiding om te bepalen dat de rechtsgevolgen van het bestreden besluit in stand worden gelaten met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder a, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

veroordeelt de minister tot betaling van € 1868 aan proceskosten aan eiser.

Het gehoor hoefde niet opnieuw te worden afgenomen

De bezwaren tegen het gehoor slagen niet. Vragen waren waar nodig verduidelijkt en opgevolgd met vervolgvragen; tegen vermoeidheid waren pauzes ingelast. Eiser maakte niet concreet welke verklaringen hij niet had kunnen afleggen en kon zijn antwoorden via correcties en aanvullingen aanvullen. Ook waren genderidentiteit en seksuele gerichtheid volgens de rechtbank voldoende onderscheiden. Aan de besproken aspecten van uiterlijk en kleding was in het besluit geen zelfstandige betekenis toegekend. De minister hoefde daarom geen nieuw gehoor te houden.

Bronpassages bij deze uitleg

De minister wijst er terecht op dat vragen zo nodig zijn herhaald of anders zijn geformuleerd om tot (meer) persoonlijke antwoorden te komen en dat vervolgvragen zijn gesteld.

Ook is rekening gehouden met de vermoeidheid van eiser door tijdens het gehoor regelmatig pauzes in te lassen.

Eiser heeft niet concreet gemaakt welke verklaringen hij nog had willen afleggen en waarom hij daar tijdens het gehoor niet toe in staat was.

Bovendien heeft eiser in zijn correcties en aanvullingen de gelegenheid gehad om zijn verklaringen aan te vullen of nader toe te lichten.

De rechtbank volgt eiser ook niet in zijn betoog dat de asielmotieven ‘genderidentiteit’ en ‘seksuele gerichtheid’ tijdens het gehoor onvoldoende van elkaar zijn onderscheiden.

Uit het bestreden besluit blijkt bovendien niet dat de minister aan deze omstandigheden zelfstandig betekenis heeft toegekend.

De minister hoefde eiser daarom, ondanks zijn verzoek in de correcties en aanvullingen, niet nader te horen.

De persoonlijke achtergrond was voldoende meegewogen

Volgens de rechtbank had de minister voldoende zichtbaar rekening gehouden met eisers persoonlijke achtergrond. Dat zijn Algerijnse achtergrond het spreken over gevoelens moeilijk kan maken, betekent niet zonder meer dat hij daarover niet zou kunnen verklaren. De rechtbank betrekt daarbij zijn jarenlange verblijf in Nederland, zijn eerdere zelfstandige leven in Oekraïne en zijn verklaring dat hij daar tegenover zijn ouders had uitgesproken niets voor meisjes te voelen. Binnen deze omstandigheden mocht de minister persoonlijke verklaringen verwachten. Dit oordeel is dus gekoppeld aan zijn individuele situatie.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is van oordeel dat de minister het referentiekader van eiser voldoende kenbaar bij de besluitvorming heeft betrokken.

De omstandigheid dat het voor eiser vanwege zijn Algerijnse achtergrond moeilijk kan zijn om over zijn gevoelens met betrekking tot zijn genderidentiteit en seksuele gerichtheid te verklaren, betekent niet zonder meer dat van hem niet verwacht mag worden dat hij daarover kan verklaren.

Over de langdurige geheimhouding stelt de minister zich op het standpunt dat eiser heeft verklaard dat hij in Oekraïne aan zijn ouders heeft verteld dat hij niets voor meisjes voelt.

Eiser verblijft inmiddels vier jaar in Nederland en heeft daarvoor vier jaar in Oekraïne gewoond, waar hij zich zelfstandig staande heeft gehouden.

De minister mocht van hem verwachten dat hij in staat is over zijn gevoelens te verklaren.

Algemene verklaringen en de late aanvraag wegen mee

Bij de gestelde genderidentiteit vindt de rechtbank de uitleg over informatie op internet onvoldoende persoonlijk. Daarmee was niet duidelijk gemaakt welke gevoelens die informatie opriep en wat zij voor eiser betekende. Daarnaast mocht de minister meewegen dat eiser pas ongeveer tien maanden na het einde van zijn tijdelijke bescherming op 4 september 2025 asiel aanvroeg. De rechtbank wees ook op een eerder ingetrokken aanvraag en uitnodigingen voor vertrekgesprekken. In samenhang bezien hield de beoordeling dat de gestelde genderidentiteit ongeloofwaardig was daarom stand.

Bronpassages bij deze uitleg

De verklaringen van eiser dat het internet hem daarover alles duidelijk heeft gemaakt en dat hij daardoor het gevoel kreeg dat hij niet alleen was, zijn te algemeen.

Daarmee heeft eiser niet inzichtelijk gemaakt wat voor gevoelens dit internetgebruik bij hem opriep en wat dit voor hem betekende.

Hij heeft in Nederland, vanwege de oorlog in Oekraïne, weliswaar tijdelijke bescherming gehad, maar deze bescherming is op 4 september 2025 geëindigd. Eiser heeft vervolgens pas tien maanden later een asielaanvraag ingediend.

Daarbij acht de rechtbank van belang dat eiser eerder een asielaanvraag heeft ingetrokken en eiser meerdere keren voor een vertrekgesprek is uitgenodigd.

De rechtbank is, alles in samenhang bezien, van oordeel dat de minister de genderidentiteit terecht ongeloofwaardig heeft geacht.

Ook de verklaringen over de relatie overtuigen niet

Voor de gestelde seksuele gerichtheid vond de rechtbank de verklaringen over een ongeveer driejarige relatie onvoldoende persoonlijk. De minister had concreet toegelicht waarom meer informatie over de partner en de betekenis van de relatie mocht worden verwacht. Extra tijd voor documenten was hier niet nodig: eiser had die volgens de rechtbank eerder kunnen verzamelen. Kennis van lhbtiq+-organisaties werd besproken als mogelijke compensatie voor algemene verklaringen, niet als zelfstandige kenniseis. De rechtbank vond bovendien dat de thema’s in samenhang waren gewogen. Ook de ongeloofwaardigheidsbeoordeling van dit asielmotief en de daaraan gekoppelde problemen bleef overeind.

Bronpassages bij deze uitleg

Eiser heeft verklaard dat hij ongeveer drie jaar een relatie met [persoon] heeft gehad. De minister mocht daarom van hem verwachten dat hij uitgebreider en persoonlijker kon verklaren over [persoon] als persoon en wat de relatie voor eiser betekende.

De rechtbank is van oordeel dat de minister voldoende concreet heeft gemaakt waarom de verklaringen van eiser onvoldoende persoonlijk zijn.

Niet valt in te zien dat eiser deze documenten niet eerder heeft kunnen verzamelen en overleggen en dat hij was aangewezen op de korte tijd binnen de versnelde asielprocedure.

Het gaat er niet om dat van eiser wordt verwacht dat hij over specifieke kennis beschikt, maar om de vraag of hij zijn algemene verklaringen met zijn kennis heeft kunnen compenseren.

De minister heeft zich in het verweerschrift, met verwijzing naar het bestreden besluit, terecht op het standpunt gesteld dat de thema’s in onderlinge samenhang en in het licht van de overige verklaringen zijn bezien.

De rechtbank is, alles in samenhang bezien, van oordeel dat de minister de seksuele gerichtheid van eiser en de daaruit voortvloeiende problemen terecht ongeloofwaardig heeft geacht.

Geen aparte beoordeling van de gestelde mishandeling

De rechtbank ziet in deze zaak geen noodzaak om de gestelde mishandeling afzonderlijk te beoordelen. Doorslaggevend is dat eiser die mishandeling zelf verbond aan zijn seksuele gerichtheid, terwijl de minister dat asielmotief volgens de rechtbank terecht ongeloofwaardig had geacht. Binnen die samenhang mocht de minister ook concluderen dat een reëel risico op ernstige schade bij terugkeer naar Algerije niet aannemelijk was gemaakt. Het oordeel is daarmee toegespitst op de manier waarop eiser de mishandeling aan zijn relaas had gekoppeld.

Bronpassages bij deze uitleg

Nu eiser de gestelde mishandeling zelf in verband brengt met zijn seksuele gerichtheid, en de minister deze seksuele gerichtheid, zoals onder 10.5 overwogen, terecht ongeloofwaardig heeft geacht, hoeft de minister de gestelde mishandeling niet zelfstandig te beoordelen.

De rechtbank is van oordeel dat de minister zich terecht op het standpunt stelt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer naar Algerije een reëel risico loopt op ernstige schade.

Geen uitzondering op het lage inwilligingspercentage

De rechtbank aanvaardt ook de afwijzing als kennelijk ongegrond onder verwijzing naar artikel 42, eerste lid, onder d, h en j, van de Procedureverordening. Zij wijst op het late tijdstip van aanvragen, het aanvragen toen terugkeer aan de orde was en het niet betwiste Algerijnse inwilligingspercentage onder 20%. Het beroep op een uitzondering vanwege eisers persoonlijke profiel slaagt niet. Zijn gestelde genderidentiteit en seksuele gerichtheid waren immers al inhoudelijk beoordeeld en terecht ongeloofwaardig geacht. Juist die voorafgaande beoordeling draagt hier het oordeel dat geen uitzonderingscategorie hoefde te worden aangenomen.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is van oordeel dat de minister de aanvraag van eiser mocht afwijzen als kennelijk ongegrond op grond van artikel 42, eerste lid, onder d, h en j, van de Procedureverordening.

Daaruit volgt dat eiser niet meteen asiel heeft aangevraagd toen dat mogelijk was en zijn asielaanvraag pas heeft ingediend toen terugkeer aan de orde was.

Ten aanzien van sub j stelt de rechtbank vast dat tussen partijen niet in geschil is dat eiser afkomstig is uit Algerije, waarbij het aantal inwilligingen van aanvragers met deze nationaliteit onder de 20% ligt.

De rechtbank heeft onder 9.6 en 10.5 overwogen dat de genderidentiteit en seksuele gerichtheid terecht ongeloofwaardig zijn geacht. De minister heeft daarom geen aanleiding hoeven zien om eiser aan te merken als behorend tot een uitzonderingscategorie.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De verschillen met de aangeleverde uitspraken zijn te verklaren door andere persoonlijke omstandigheden en beoordelingsmomenten. De Afdeling bestuursrechtspraak vond in de Nigeriaanse zaak dat onvoldoende was toegelicht hoe de persoonlijke en culturele achtergrond doorwerkte in de geloofwaardigheidsbeoordeling. De rechtbank acht die weging hier wel voldoende en onderscheidt de omstandigheden uitdrukkelijk. In de aangeleverde grensdetentiezaak verwierp de rechtbank bij de 20%-uitzondering het argument dat eerst in de grensprocedure moest worden onderzocht of de verzoeker daadwerkelijk tot de lhbtiq+-gemeenschap behoorde. Die zaak betrof de rechtvaardiging van detentie. Hier wordt een afwijzend asielbesluit getoetst, nadat het gestelde persoonlijke profiel inhoudelijk ongeloofwaardig is geacht. Deze beperkte vergelijking toont daarom niet aan dat de rechtbank een eerdere rechtsregel heeft losgelaten.

Bronpassages bij deze uitleg

De minister heeft namelijk niet toegelicht wat het voor de geloofwaardigheid van het asielrelaas betekent dat appellant afkomstig is uit een klein dorp in Nigeria, dat zij gevoelens van schaamte ervoer en voor het eerst over haar geaardheid sprak.

De rechtbank is van oordeel dat de minister het referentiekader van eiser voldoende kenbaar bij de besluitvorming heeft betrokken.

Van een vergelijkbare situatie is hier geen sprake. Eiser verblijft inmiddels vier jaar in Nederland en heeft daarvoor vier jaar in Oekraïne gewoond, waar hij zich zelfstandig staande heeft gehouden.

Deze uitspraak gaat over de vrijheidsontnemende maatregel die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw).

In artikel 42, eerste lid sub j) staat immers duidelijk dat de ‘minder dan 20%’-voorwaarde niet geldt indien de verzoeker behoort tot een categorie van personen voor wie het erkenningspercentage van 20% of minder niet als representatief voor hun beschermingsbehoeften kan worden beschouwd.

De minister heeft zich ter zitting nog op het standpunt gesteld dat op het moment van opleggen van de detentiemaatregel nog niet duidelijk is of eiser daadwerkelijk tot deze gemeenschap behoort en dat dit nu juist in de versnelde grensprocedure moet worden uitgezocht.

De rechtbank kan ook deze redenering niet volgen. De Procedureverordening maakt dit voorbehoud immers niet.

De rechtbank heeft onder 9.6 en 10.5 overwogen dat de genderidentiteit en seksuele gerichtheid terecht ongeloofwaardig zijn geacht. De minister heeft daarom geen aanleiding hoeven zien om eiser aan te merken als behorend tot een uitzonderingscategorie.

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit is een uitspraak in eerste aanleg. Uit de aangeleverde stukken blijkt niet of hoger beroep is ingesteld of hoe daarop is beslist.
  • De vergelijking is beperkt tot de aangeleverde uitspraken. Andere persoonlijke omstandigheden en deels andere procedures beperken de vergelijkbaarheid; een landelijke koerswijziging is hiermee niet aangetoond.
  • De bespreking volgt het wettelijke kader dat de rechtbank toepast. De toepasselijkheid van de aangeleverde wetsversies op de relevante data is niet afzonderlijk geverifieerd.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.