Uitspraak uitgelegd

Koks werkten buiten hun gvva: Wav-boete van € 24.000 blijft staan

Een restaurant liet vier koks werkzaamheden verrichten die gedeeltelijk buiten hun vergunning als specialiteitenkok Chinese keuken vielen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt op 11 november 2026 dat het restaurant daarbij met grove schuld handelde. De boete van € 24.000 op grond van de Wet arbeid vreemdelingen blijft staan. Het eerdere oordeel van de rechtbank dat de boete moest vervallen, houdt geen stand.

Instantie
Raad van State
Uitspraakdatum
2026-11-11
Publicatie bron
2026-11-11

In het kort

  • De boete van € 24.000 wegens vier Wav-overtredingen blijft in stand. De Afdeling vernietigt de uitspraak waarin de rechtbank de boete had laten vervallen.
  • De bezwaren tegen de verklaringen en de gestelde vertaalproblemen slagen niet. Ook de overtreding voor de kok bij wie persoonsverwisseling was aangevoerd, is bewezen.
  • Het restaurant handelde in deze omstandigheden met grove schuld: het onderzocht de gvva-voorwaarden niet, vertrouwde volledig op een bemiddelaar en liet kwetsbare koks herhaaldelijk niet-vergunde taken uitvoeren.
  • Het schoonmaakwerk op meerdere vrijdagen was hier niet incidenteel en marginaal. De Afdeling weigert daarom de gevraagde vermindering met 50% onder het toegepaste beleid uit 2020; ook de coronapandemie rechtvaardigt geen matiging.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor restaurants met buitenlandse specialiteitenkoks is van belang dat zij niet alleen letten op de vergunningverlening, maar ook controleren of de feitelijke taken binnen de vergunning passen. De inzet van een bemiddelaar nam die eigen verantwoordelijkheid hier niet weg. Ook het beperkte aandeel schoonmaakwerk rechtvaardigde geen matiging, omdat dat werk op meerdere vrijdagen terugkeerde.

Vier vergunningen, maar niet voor alle verrichte taken

In het restaurant werkten vier uit China afkomstige koks met een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (gvva) als specialiteitenkok Chinese keuken. Tijdens een controle op 22 februari 2022 onderzocht de Arbeidsinspectie of hun werkzaamheden bij die vergunningen pasten. Volgens de minister was dat gedeeltelijk niet het geval. Hij legde het restaurant daarom op 18 augustus 2023 een boete van € 24.000 op wegens vier overtredingen van artikel 2, eerste lid, van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).

Bronpassages bij deze uitleg

[bedrijf] is een restaurant waar onder meer vier uit China afkomstige koks werkzaam waren.

Tijdens een controle op 22 februari 2022 hebben arbeidsinspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie onderzoek gedaan naar de gecombineerde vergunningen voor verblijf en arbeid (gvva) als ‘specialiteitenkok Chinese keuken’ die voor deze koks zijn afgegeven.

De minister heeft vervolgens een bestuurlijke boete aan [bedrijf] opgelegd voor overtredingen van artikel 2, eerste lid, van de Wav, omdat de feitelijke werkzaamheden van de vier koks gedeeltelijk niet vallen onder de voor hen verleende gvva’s.

Bij besluit van 18 augustus 2023 heeft de minister aan [bedrijf] een bestuurlijke boete van € 24.000,00 opgelegd wegens vier overtredingen van artikel 2, eerste lid, van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).

Ook het bewijs over de afwassende kok houdt stand

Het restaurant bestreed het bewijs met een beroep op tegenstrijdigheden en vertaalproblemen. De Afdeling vond echter geen tegenstrijdigheden over het schoonmaakwerk van drie koks en geen grond om hun verklaringen wegens de gestelde tolkproblemen onbetrouwbaar te achten. De rechtbank hoefde de betrokken werknemers niet alsnog te horen. Voor de als V3 aangeduide kok corrigeert de Afdeling juist het rechtbankoordeel: ook ten aanzien van zijn werkzaamheden is de overtreding door het restaurant bewezen. Inspecteurs hadden gericht naar hem en zijn afwaswerk gevraagd, verklaringen sloten op elkaar aan en getuigen bevestigden zijn identiteit aan de hand van een foto. Van de gestelde persoonsverwisseling was volgens de Afdeling geen sprake.

Bronpassages bij deze uitleg

Anders dan [bedrijf] betoogt, ziet de Afdeling in de verschillende verklaringen geen tegenstrijdigheden over de schoonmaakwerkzaamheden van V1, V2 en V4.

Ook ziet de Afdeling geen aanleiding voor de conclusie dat door toedoen van de door [bedrijf] gestelde tolkproblemen, de verklaringen onjuist of onzorgvuldig tot stand zijn gekomen en de besluitvorming daardoor onzorgvuldig is.

De rechtbank heeft daarom terecht geen aanleiding gezien om de werknemers die voor [bedrijf] belastende verklaringen hebben afgelegd alsnog te horen.

4.1. De minister betoogt terecht dat er geen persoonsverwisseling met V3 heeft plaatsgevonden.

Uit de verklaringen blijkt dat de inspecteurs telkens specifiek naar [persoon C] en zijn (afwas)werkzaamheden hebben gevraagd en dat de verklaringen van V1 en V2 hierover overeenkomen.

Verder is naar het oordeel van de Afdeling met name relevant dat de arbeidsinspecteurs aan V2 en de werknemers [persoon G] en [persoon H] een foto van V3 hebben getoond en dat zij op basis van de getoonde foto hebben bevestigd dat het om V3 ging.

Anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, heeft de minister met het boeterapport en de daarin opgenomen verklaringen aangetoond dat [bedrijf] ook deze overtreding heeft begaan.

Binnen het toegepaste beleid is grove schuld niet vanzelfsprekend

Op grond van artikel 5:46, tweede lid, Awb moet de boete aansluiten bij de ernst en verwijtbaarheid van de overtreding. De Afdeling past hier de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2020 toe en houdt vast aan haar uitleg daarvan uit 2022. Binnen dat kader is bij normale verwijtbaarheid 50% van het boetenormbedrag het uitgangspunt. Alleen het overtreden van de Wav, ook als die wet bekend wordt verondersteld, bewijst nog geen opzet of grove schuld. Grove schuld vergt een zwaarder verwijt dan normale verwijtbaarheid, zonder dat sprake is van opzet. De minister moet die zwaardere verwijtbaarheid aantonen.

Bronpassages bij deze uitleg

Op grond van artikel 5:46, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) moet de minister bij het toepassen van deze bevoegdheid de hoogte van de boete afstemmen op de ernst van de overtreding en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden verweten.

Hoewel de minister inmiddels nieuw beleid heeft neergelegd in de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2025, is op deze zaak de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2020 van toepassing.

De Afdeling houdt in deze zaak vast aan wat zij in haar uitspraak van 13 juli 2022 over dit beleid heeft overwogen.

Zoals volgt uit die uitspraak, onder 7.2, mag de minister bij overtreding van de Wav in beginsel uitgaan van normale verwijtbaarheid. In dat geval is 50 procent van het boetenormbedrag een passend uitgangspunt.

Dat de Wav als zodanig bekend wordt verondersteld en dat deze is overtreden, brengt nog niet met zich dat de werkgever in kwestie de overtreding opzettelijk heeft begaan of daaraan grove schuld heeft.

Grove schuld is aan de orde wanneer de mate van verwijtbaarheid hoger ligt dan de normale verwijtbaarheid, maar de werkgever de overtreding niet opzettelijk heeft begaan.

Het is aan de minister om aan te tonen dat de werkgever met opzet of grove schuld heeft gehandeld.

Geen eigen controle en volledig vertrouwen op de bemiddelaar

Het restaurant had zelf bij de start van de werkzaamheden moeten nagaan of aan de Wav werd voldaan. Het onderzocht de gvva-voorwaarden niet en vertrouwde voor de controle volledig op een externe bemiddelaar. Tegelijk liet het de koks terugkerende taken uitvoeren die niet onder hun vergunningen vielen. Ook hun kwetsbare positie woog mee. Deze omstandigheden samen brengen de Afdeling, anders dan de rechtbank, tot het oordeel dat het restaurant met grove schuld handelde. Dat oordeel berust dus niet alleen op het feit dat de vergunningvoorschriften zijn overtreden.

Bronpassages bij deze uitleg

In de eerste plaats is relevant dat [bedrijf] een eigen verantwoordelijkheid heeft om bij aanvang van de werkzaamheden na te gaan of aan de voorschriften van de Wav wordt voldaan.

door niet na te gaan wat de voorschriften van de gvva’s inhielden, volledig te vertrouwen op een externe bemiddelaar en de koks, die zich in een kwetsbare positie bevonden, werkzaamheden te laten verrichten die niet incidenteel van aard waren en niet onder de gvva’s vielen.

Anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, betoogt de minister terecht dat de overtredingen volledig te verwijten zijn aan [bedrijf] en dat zij met grove schuld heeft gehandeld.

Herhaald schoonmaakwerk gaf geen grond voor 50% matiging

De Afdeling beoordeelt de gevraagde vermindering aan de hand van bijlage II bij artikel 11 van de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2020. Gedurende een periode in 2021 maakten de koks op verschillende vrijdagen vóór hun reguliere werk een uur schoon. Dat dit maar een klein deel van hun werkzaamheden was, maakte het werk nog niet incidenteel en marginaal. Het ging om terugkerend werk en niet om taken die normaal gesproken onbetaald worden uitgevoerd. Daarom zag de Afdeling geen aanleiding voor de daarop gebaseerde vermindering van de boete met 50%.

Bronpassages bij deze uitleg

Hoewel de minister inmiddels nieuw beleid heeft neergelegd in de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2025, is op deze zaak de Beleidsregel boeteoplegging Wav 2020 van toepassing.

Dat de schoonmaakwerkzaamheden naar het oordeel van de rechtbank beperkt zijn gebleven in relatie tot de werkzaamheden als ‘specialiteitenkok Chinese keuken’, maakt het oordeel hierover niet anders.

De koks hebben gedurende een periode in 2021 op vrijdagen, voorafgaand aan hun reguliere werkzaamheden, een uur in het restaurant schoongemaakt. Het ging om werkzaamheden verspreid over verschillende vrijdagen, die daarom niet incidenteel en marginaal van aard waren.

Daarnaast ging het niet om werkzaamheden die normaal gesproken onbetaald worden verricht.

Gelet op wat hiervoor onder 4.6 is overwogen, bestaat geen aanleiding voor een matiging van de boete van € 24.000,00 met 50 procent op grond van bijlage II bij artikel 11 van de Beleidsregel.

Coronapandemie maakt de boete niet onevenredig

Ook de bredere evenredigheidstoets leidt niet tot een lagere boete. De Afdeling benadrukt dat handhaving van de Wav zowel concurrentievoordelen door illegale tewerkstelling moet tegengaan als kwetsbare arbeidsmigranten moet beschermen. Het restaurant had de paspoorten van de koks afgenomen en sommigen waren voor hun huisvesting van het restaurant afhankelijk. De coronapandemie nam het handhavingsbelang niet weg. Bovendien bleef onduidelijk waarom juist de koks moesten schoonmaken, terwijl ook kelners dat werk deden. Daarmee stond niet vast dat arbeidsverdringing ontbrak; de Afdeling stelt dus niet vast dat daarvan zeker wél sprake was.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank heeft eveneens ten onrechte de door de minister opgelegde boete als onevenredige sanctie aangemerkt.

niet alleen wegens concurrentievoordelen die illegale tewerkstelling kan opleveren, maar ook om de kwetsbare positie van de arbeidsmigrant te beschermen.

Dat de koks zich in een kwetsbare positie bevonden, blijkt wel uit het feit dat [bedrijf] hun paspoorten had afgenomen en een aantal koks voor hun woon- en verblijfsplaats afhankelijk was van het restaurant.

Dat de schoonmaakwerkzaamheden tijdens de coronapandemie hebben plaatsgevonden, maakt het belang van handhaving van de Wav niet minder.

Deze verklaring roept vragen op over de noodzaak om de koks tijdens de coronapandemie in te zetten als schoonmakers in het restaurant en hoe deze inzet van de koks zich verhoudt tot de schoonmaakwerkzaamheden van de beschikbare kelners.

Het had op de weg van [bedrijf] gelegen om hierover duidelijkheid te verstrekken, maar dat heeft zij niet gedaan. De minister heeft zich daarom terecht op het standpunt gesteld dat niet vast is komen te staan dat er geen arbeidsverdringing aan de orde is geweest.

Uitspraak rechtbank vernietigd: oorspronkelijke boete blijft staan

Het hoger beroep van de minister slaagt en het incidenteel hoger beroep van het restaurant is ongegrond. De Afdeling vernietigt de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025 en verklaart het oorspronkelijke beroep alsnog ongegrond. Daardoor blijft de eerder opgelegde Wav-boete van € 24.000 gelden. De Afdeling vindt dat bedrag in deze omstandigheden gerechtvaardigd en ziet geen reden om de boete te verminderen of te laten vervallen.

Bronpassages bij deze uitleg

I. verklaart het incidenteel hoger beroep van [bedrijf] ongegrond;

II. verklaart het hoger beroep van de minister gegrond;

III. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025 in zaak nr. 24/6325;

IV. verklaart het beroep alsnog ongegrond.

Dit betekent dat de oorspronkelijk opgelegde boete op grond van de Wav in stand blijft.

De Afdeling vindt daarom een boete van € 24.000,00 in dit geval passend en geboden.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De Afdeling houdt voor het hier toegepaste boetebeleid uitdrukkelijk vast aan haar oordeel uit 2022. Ook het verschil met de uitspraak van 15 februari 2023 over artikel 2 Wav is te verklaren door de omstandigheden. Daar hadden enige controles plaatsgevonden en was grove schuld niet aangetoond. Hier dragen het ontbreken van onderzoek naar de vergunningvoorwaarden, het volledige vertrouwen op een bemiddelaar, de terugkerende niet-vergunde taken en de kwetsbaarheid van de koks gezamenlijk het oordeel grove schuld. Binnen deze beperkte vergelijking blijkt geen gewijzigde maatstaf. Deze vergelijking betreft niet de afzonderlijke oordelen over andere Wav-overtredingen in de uitspraak uit 2023.

Bronpassages bij deze uitleg

De Afdeling houdt in deze zaak vast aan wat zij in haar uitspraak van 13 juli 2022 over dit beleid heeft overwogen.

Afwijking naar boven van het percentage van 50% is gerechtvaardigd bij opzet of grove schuld bij de werkgever. Het is dan aan het bestuursorgaan om aan te tonen dat de werkgever met opzet of grove schuld heeft gehandeld.

Zo heeft [wederpartij] het Turkse paspoort en de KvK-inschrijving van de vreemdeling gecontroleerd. Daarnaast vond er door de poortcontrole van [bedrijf C] enige controle plaats.

[wederpartij] heeft verwijtbaar gehandeld door zelf onvoldoende onderzoek te doen naar de verblijfsrechtelijke positie van de vreemdeling, maar de minister heeft niet aangetoond dat [wederpartij] met grove schuld heeft gehandeld.

Anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, betoogt de minister terecht dat de overtredingen volledig te verwijten zijn aan [bedrijf] en dat zij met grove schuld heeft gehandeld.

door niet na te gaan wat de voorschriften van de gvva’s inhielden, volledig te vertrouwen op een externe bemiddelaar en de koks, die zich in een kwetsbare positie bevonden, werkzaamheden te laten verrichten die niet incidenteel van aard waren en niet onder de gvva’s vielen.

Reikwijdte en beperkingen

  • De uitspraak gaat over de concreet vastgestelde werkzaamheden in dit restaurant. Zij bevat geen algemene beslissing dat iedere schoonmaakhandeling van een specialiteitenkok buiten diens vergunning valt.
  • De Afdeling past op de werkzaamheden uit 2021 het boetebeleid uit 2020 toe. Deze bespreking beoordeelt het beleid uit 2025 niet en geeft geen algemene actuele boeteregel.
  • De vergelijking is beperkt tot de aangeleverde uitspraken en is geen uitputtend jurisprudentieonderzoek. De historische versies van de Wav en Awb zijn niet afzonderlijk onderzocht.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.