Uitspraak uitgelegd
EU-student in universiteitsraad: afwijzing studiefinanciering vernietigd
Betaald werk in een universiteitsraad kan een EU-student recht geven op gelijke behandeling bij Nederlandse studiefinanciering. Dat oordeelt de Centrale Raad van Beroep op 15 oktober 2026 over een Franse student met een bestuursbeurs. De afwijzing vanwege de nationaliteitsvoorwaarde houdt geen stand. De minister moet opnieuw beslissen; de Raad kent de basisbeurs en reisvoorziening niet zelf toe.
- Primaire bron
- ECLI:NL:CRVB:2026:1388
- Instantie
- Centrale Raad van Beroep
- Uitspraakdatum
- 2026-10-15
- Publicatie bron
- 2026-11-02
In het kort
- De Franse student kan door zijn daadwerkelijke raadswerk en de daaraan gekoppelde bestuursbeurs een beroep doen op artikel 45 of 49 VWEU.
- De Raad hoeft niet te kiezen tussen werknemer en zelfstandige: beide routes geven hier recht op gelijke behandeling bij studiefinanciering.
- De publieke herkomst van de bestuursbeurs en het doel om studievertraging te compenseren sluiten de Europese bescherming niet uit.
- De Raad vernietigt de rechtbankuitspraak en het afwijzende besluit. De minister moet opnieuw beslissen; de basisbeurs en reisvoorziening zijn niet door de Raad toegekend.
Waarom deze zaak belangrijk is
Voor EU-studenten met substantieel raadswerk en een daaraan gekoppelde bestuursbeurs zijn de feitelijke werkzaamheden van belang. Het ontbreken van een gewone dienstbetrekking of het compensatiedoel van de beurs sluit in omstandigheden als deze Europese gelijke behandeling niet uit. Dat betekent nog geen automatische toekenning van studiefinanciering.
Een bestuursbeurs voor 28 uur raadswerk per week
Een Franse student aan de Universiteit Utrecht ontving als gekozen lid van de universiteitsraad een bestuursbeurs van € 1.319,23 per maand, gebaseerd op 28 uur inzet per week. De minister zag hem desondanks niet als migrerend werknemer. Volgens de minister ontbraken zowel een arbeidscontract als loon waarover in Nederland belasting en sociale premies werden geheven.
Bronpassages bij deze uitleg
Appellant heeft de Franse nationaliteit en stond vanaf september 2022 ingeschreven voor een driejarige wo-bacheloropleiding Philosophy, Politics and Economics aan de Universiteit Utrecht.
In deze brief staat dat appellant per 1 september 2023 een gekozen lid is van de universiteitsraad en dat hij een bestuursbeurs ontvangt van € 1.319,23 per maand gebaseerd op een inzet als raadslid van 28 uur per week.
De minister legt daaraan ten grondslag dat appellant niet kan worden aangemerkt als migrerend werknemer. Er is bij appellant geen sprake van een arbeidscontract, noch van loon waarover in Nederland belasting en sociale premies worden geheven.
Werknemer of zelfstandige: hetzelfde recht op gelijke behandeling
Voor een EU-student kan zowel artikel 45 VWEU voor werknemers als artikel 49 VWEU voor werk buiten loondienst toegang geven tot studiefinanciering. Voor beide routes moet het gaan om daadwerkelijk werk dat niet louter marginaal en bijkomstig is. Dat het raadswerk aan die maatstaf voldeed, stond tussen partijen vast. De Raad laat open of de student onder gezag werkte, omdat beide bepalingen in deze zaak dezelfde aanspraak op gelijke behandeling bij studiefinanciering bieden.
Bronpassages bij deze uitleg
Een EU-student die op de peildatum kan worden aangemerkt als migrerend werknemer als bedoeld in artikel 45 van het VWEU, kan in aanmerking komen voor (volledige) studiefinanciering.
Tot (volledige) studiefinanciering kunnen ook werkzaamheden anders dan in loondienst in de zin van artikel 49 van het VWEU leiden.
Voor beide categorieën van werkzaamheden geldt volgens vaste rechtspraak dat sprake moet zijn van reële en daadwerkelijke arbeid, met uitsluiting van werkzaamheden van zo geringe omvang dat zij louter marginaal en bijkomstig zijn.
Tussen partijen is niet in geschil dat de omvang van de werkzaamheden van appellant zodanig was dat sprake is van reële en daadwerkelijke werkzaamheden
De Raad laat in het midden of appellant zijn werkzaamheden voor de universiteitsraad al dan niet heeft uitgevoerd binnen een gezagsverhouding.
terwijl het voor dit geding van belang zijnde rechtsgevolg, te weten een recht op gelijke behandeling ten aanzien van sociale voordelen zoals studiefinanciering, gelijkelijk uit beide artikelen voortvloeit.
Waarom het raadswerk onder het vrije verkeer valt
De Raad ziet geen wezenlijk verschil tussen dit raadswerk en het gebruikelijke werk van medezeggenschaps- of toezichthoudende organen binnen bedrijven en overheidslichamen. Zulke werkzaamheden zijn van wezenlijk belang voor het functioneren van die organisaties. Daarom sluit de aard van deze functie toepassing van de Europese regels voor werknemers of zelfstandigen niet uit. Ook dat de student een gekozen vertegenwoordiger is, vormt geen beletsel.
Bronpassages bij deze uitleg
de werkzaamheden die appellant verrichtte als lid van de universiteitsraad niet wezenlijk verschillen van werkzaamheden die plegen te worden uitgeoefend door leden van – veelal wettelijk voorgeschreven – medezeggenschaps- of toezichthoudende organen
medezeggenschaps- of toezichthoudende organen binnen bedrijven of overheidslichamen van een bepaalde omvang, welke van wezenlijk belang zijn voor het functioneren van deze bedrijven of overheidslichamen.
Naar het oordeel van de Raad zijn dit daarom werkzaamheden die niet zijn uitgesloten van de werkingssfeer van artikel 45 van het VWEU (als sprake is van een gezagsverhouding), dan wel artikel 49 van het VWEU (als daarvan geen sprake is).
Het feit dat een lid van de universiteitsraad een gekozen vertegenwoordiger is maakt dit niet anders.
Compensatie voor studievertraging sluit bescherming niet uit
De bestuursbeurs kwam uit publieke middelen en moest studievertraging compenseren. Dat sluit Europese bescherming volgens de Raad niet uit. De student kreeg de beurs vanwege en tijdens zijn raadslidmaatschap, terwijl de hoogte mede afhing van de omvang van zijn werk. Er bestond dus een concrete band tussen de werkzaamheden en de vergoeding. Dat artikel 7.51 WHW ook ondersteuning mogelijk maakt aan studenten zonder beroepswerkzaamheden, verandert die beoordeling in zijn geval niet.
Bronpassages bij deze uitleg
De Raad leidt hieruit af dat de herkomst van de bestuursbeurs van appellant uit de openbare kas en het feit dat deze is bedoeld als compensatie voor studievertraging niet kan afdoen aan de toepasselijkheid van de vrijverkeersbepalingen.
Uit de gedingstukken blijkt verder dat appellant de bestuursbeurs heeft ontvangen vanwege en gedurende zijn lidmaatschap van de universiteitsraad, en dat de omvang van zijn werkzaamheden mede de hoogte van de beurs bepaalt.
Het feit dat ook andere personen in aanmerking kunnen komen voor een beurs op grond artikel 7.51 van de WHW en daarvoor geen beroepswerkzaamheden hoeven uit te oefenen, maakt dat niet anders. In het geval van appellant is deze beurs wél gekoppeld aan beroepswerkzaamheden.
Afwijzing vernietigd, maar nog geen toekenning
De Raad vernietigt de rechtbankuitspraak en het besluit van 20 december 2023. De minister moet opnieuw op het bezwaar beslissen. Voor een eigen toekenning van de basisbeurs en reisvoorziening bevat het dossier onvoldoende gegevens. In hoger beroep was alleen september 2023 tot en met augustus 2024 in geschil; de afwijzing over september tot en met december 2024 stond niet ter discussie. Een eventueel beroep tegen de nieuwe beslissing op bezwaar moet rechtstreeks bij de Raad worden ingesteld.
Bronpassages bij deze uitleg
vernietigt de aangevallen uitspraak;
verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van 20 december 2023;
bepaalt dat de minister opnieuw beslist op het bezwaar van appellant met inachtneming van deze uitspraak;
Het dossier bevat onvoldoende gegevens om zelf in de zaak te voorzien. De minister moet daarom met inachtneming van de aanwijzingen in deze uitspraak een nieuwe beslissing nemen over het recht van appellant op een basisbeurs en de reisvoorziening.
Tussen partijen is in geschil of de minister de aangevraagde studiefinanciering over de periode september 2023 tot en met augustus 2024 terecht heeft afgewezen. De afwijzing over september tot en met december 2024 is niet in geschil.
bepaalt dat beroep tegen de door de minister te nemen nieuwe beslissing op bezwaar slechts bij de Raad kan worden ingesteld;
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Er is geen afzonderlijke volledige uitspraak als vergelijkingsbron aangeleverd. Daarom is niet beoordeeld of dit oordeel aansluit bij of afwijkt van eerdere rechtspraak.
Reikwijdte en beperkingen
- De aangehaalde Europese arresten zijn niet als volledige uitspraken aangeleverd. Een zelfstandige vergelijking met die zaken is daarom niet gemaakt.
- De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht. Deze bespreking volgt de regels zoals die in de uitspraak zijn weergegeven en toegepast.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:CRVB:2026:1388
- ECLI:EU:C:2005:187
- ECLI:EU:C:1999:284 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2001:616 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2013:97 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2014:2007 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2014:2185 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2015:200 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2015:455 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2019:761 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- ECLI:EU:C:2022:419 (interne bronpagina niet beschikbaar)
- Artikel 45 VWEU
- Artikel 49 VWEU
- Artikel 7.51 WHW
- Artikel 8:113 Awb
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.