Uitspraak uitgelegd

Auto met verborgen ruimte blijft in beslag ondanks beroep op onwetendheid

De rechtbank Gelderland verklaarde op 4 november 2026 het beklag over een uitgeleende Volkswagen Polo ongegrond. De auto had een ingebouwde verborgen ruimte voor drugs. Ook als klaagster de onwetende eigenaar was, bleef volgens de rechtbank een latere onttrekking aan het verkeer mogelijk. Daarom bleef het beslag liggen. De rechtbank besliste nog niet dat de auto definitief wordt onttrokken of verbeurdverklaard.

Instantie
Rechtbank Gelderland
Uitspraakdatum
2026-11-04
Publicatie bron
2026-11-09

In het kort

  • Het beklag om teruggave van de Volkswagen Polo is ongegrond verklaard. De auto blijft in beslag.
  • De broer erkende dat hij de auto voor drugshandel gebruikte en zijn handelsvoorraad in de niet-fabriekseigen verborgen ruimte verstopte.
  • Ook bij aangenomen eigendom en onwetendheid van klaagster bleef onttrekking aan het verkeer mogelijk. Voor verbeurdverklaring van een auto van een ander gelden andere eisen aan diens wetenschap.
  • De rechtbank achtte een latere maatregel niet hoogst onwaarschijnlijk, maar legde nog geen definitieve onttrekking of verbeurdverklaring op.

Waarom deze zaak belangrijk is

Voor iemand die een auto uitleent, laat deze beslissing zien dat eigendom en onwetendheid niet automatisch tot teruggave leiden. Hier waren de concrete verborgen ruimte, het gebruik voor drugshandel en de wetenschap van de bestuurder van belang voor de mogelijkheid van latere onttrekking. De voorwaarden voor verbeurdverklaring van een auto van een ander moeten daarvan worden onderscheiden.

Uitgeleende Polo met drugs in een ingebouwde ruimte

De Volkswagen Polo was onder de broer van klaagster in beslag genomen. Achter het multimediasysteem zat een professioneel ogende, niet door de fabrikant aangebrachte ruimte met drugs. De broer erkende dat hij de geleende auto voor drugshandel gebruikte en zijn handelsvoorraad in die ruimte verstopte. Volgens hem wist zijn zus niets van zijn activiteiten of van de ruimte. Klaagster vroeg teruggave: zij stelde dat de auto van haar was en dat zij deze nodig had voor werk en school.

Bronpassages bij deze uitleg

Uit de kennisgeving van inbeslagname op grond van artikel 94 Sv Sv, blijkt dat op 25 juni 2026 onder haar broer [persoon] in het strafvorderlijk onderzoek tegen laatstgenoemde in beslag is genomen een personenauto, Volkswagen Polo, [kenteken] .

Tijdens een onderzoek van de VW Polo wordt achter het multimedia-systeem in het dashboard een professioneel ogende verborgen ruimte gevonden die niet door de fabrikant is aangebracht. Hierin wordt een plastic zak met daarin meerdere gripzakjes en ponypacks met drugs aangetroffen (p. 22).

Tijdens de mondelinge behandeling heeft [persoon] erkend dat hij de auto heeft gebruikt voor het dealen van drugs. Hij wist van de verborgen ruimte en gebruikte die voor het verstoppen van zijn handelsvoorraad.

Hij leende de auto van zijn zus omdat hij zelf geen auto heeft. Zij was niet op de hoogte van zijn activiteiten en de verborgen ruimte.

Het beklag strekt tot teruggave van de auto. Door klaagster is aangevoerd dat de auto haar eigendom is en dat zij niet wist van het criminele gebruik daarvan door haar broer. Zij heeft de auto nodig voor haar werk en voor school.

Artikel 189a Sr: doel van de ruimte en wetenschap tellen

Volgens de rechtbank geldt sinds 1 januari 2026 artikel 189a Sr. Dat verbiedt het opzettelijk inrichten of toerusten van een vervoermiddel met een ruimte die kennelijk bedoeld is om de opsporing van strafbare feiten te hinderen. Ook het voorhanden hebben van zo’n vervoermiddel is verboden als de betrokkene van die ruimte weet. Het gaat dus niet om onvoorwaardelijke strafbaarheid van ieder bezit van een auto met een verborgen ruimte. In deze zaak was niet betwist dat de Polo onder de strafbaarstelling viel en kende de broer de ruimte. De rechtbank zag daardoor een rechtstreeks verband tussen de auto en een strafbaar feit.

Bronpassages bij deze uitleg

Sinds 1 januari 2026 is het verboden om opzettelijk een vervoermiddel toe te rusten of in te richten met een ruimte die kennelijk is bestemd om de opsporing van strafbare feiten te beletten of te bemoeilijken.

Eveneens verboden is het voorhanden hebben van een dergelijk vervoermiddel, wetende van die verborgen ruimte (artikel 189a Sr).

Dat de beslagen VW Polo aan deze strafbaarstelling voldoet is niet bestreden. Duidelijk is ook dat de beslagene, [persoon] , in wiens strafzaak de inbeslagname heeft plaatsgevonden, op de hoogte was van de verborgen ruimte.

De nieuwe strafbepaling van artikel 189a Sr betekent dat, anders dan in het hiervoor vermelde arrest, de auto direct verbonden is aan een strafbaar feit.

Onwetende eigenaar: onttrekking is iets anders dan verbeurdverklaring

De rechtbank behandelde klaagster in haar voordeel als eigenaar, hoewel zij dat onvoldoende had onderbouwd. Uitgaande van eigendom bij een ander dan de dader onderscheidde de rechtbank twee maatregelen. Voor verbeurdverklaring moet die eigenaar volgens de rechtbank het criminele gebruik of de bestemming hebben gekend, of dit redelijkerwijs hebben kunnen vermoeden. Bij onttrekking aan het verkeer geldt die eis aan de wetenschap van de eigenaar niet. Haar beroep op onwetendheid blokkeerde die laatste mogelijkheid daarom niet. Dat staat los van de wetenschap van de broer over de verborgen ruimte.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank zal er, in het voordeel van klaagster, ook vanuit gaan dat de auto eigendom is van klaagster (hoewel zij verzuimd heeft daarvan afdoende bewijs te overleggen, behalve één betalingsbewijs inzake motorrijtuigenbelasting).

In dat geval is voor verbeurdverklaring vereist dat de eigenaar bekend was met het criminele gebruik of bestemming dan wel dat redelijkerwijs had kunnen vermoeden (artikel 33a Sr).

Voor onttrekking aan het verkeer geldt die eis niet; ook voorwerpen die niet aan de dader toebehoren kunnen worden onttrokken aan het verkeer zonder deze eis van wetenschap.

Beslag blijft, maar definitieve onttrekking is nog niet beslist

In deze beklagprocedure besliste de rechtbank niet definitief welke maatregel in de strafzaak volgt. Zij achtte een latere onttrekking aan het verkeer niet hoogst onwaarschijnlijk en hield ook verbeurdverklaring open. Daarom vereiste het strafvorderlijk belang volgens haar voortduring van het beslag. De rechtbank vond dit voorlopig evenmin onevenredig. Daarbij betrok zij dat klaagster de auto vaak en langdurig aan haar broer had uitgeleend, kennelijk zonder te vragen waarvoor hij deze nodig had. Het beklag werd ongegrond verklaard; een definitieve onttrekking of verbeurdverklaring werd niet uitgesproken.

Bronpassages bij deze uitleg

Uit het voorgaande volgt dat naar het voorlopig oordeel van de rechtbank de auto zal kunnen worden onttrokken aan het verkeer en wellicht ook kan worden verbeurdverklaard. In ieder geval is het niet hoogst onwaarschijnlijk dat dit zal gebeuren.

Een en ander betekent dat het belang van strafvordering zich verzet zich tegen teruggave omdat het veiligstellen van de belangen waarvoor artikel 94 Sv de inbeslagneming toelaat, het voortduren van het beslag nodig maakt.

Vooralsnog kan ook niet gezegd worden dat voortzetting van het beslag excessief of disproportioneel is. Klaagster heeft de auto veelvuldig en gedurende langere tijd aan haar broer uitgeleend, kennelijk zonder te vragen waarom hij de auto nodig had.

De rechtbank verklaart het beklag ongegrond.

De Hoge Raad vernietigde alleen de eerdere onttrekking

In het door de rechtbank besproken arrest verlangde de Hoge Raad een verband tussen de aard van het voorwerp en de strijdigheid van ongecontroleerd bezit met de wet of het algemeen belang. Daarbij kan ook het redelijkerwijs te verwachten gebruik meetellen. In die zaak ontbraken nadere vaststellingen over de verborgen ruimte in de auto. De Hoge Raad vernietigde uitsluitend de beslissing tot onttrekking en wees dat onderdeel terug naar de rechtbank. Het arrest hield dus geen algemeen verbod op onttrekking van auto’s met verborgen ruimtes in en beval ook geen teruggave.

Bronpassages bij deze uitleg

het moet gaan om een voorwerp waarvan de aard relevant is in die zin dat het ongecontroleerde bezit, al dan niet in samenhang met het redelijkerwijs te verwachten gebruik daarvan, juist in verband met die aard, in strijd is met de wet of het algemeen belang.

in aanmerking genomen dat de politierechter geen nadere vaststellingen heeft gedaan over de bedoelde verborgen ruimte

- vernietigt de uitspraak van de politierechter in de rechtbank Gelderland, maar uitsluitend wat betreft de beslissing tot onttrekking aan het verkeer van de inbeslaggenomen personenauto;

- wijst de zaak terug naar de rechtbank Gelderland, opdat de zaak wat betreft dat inbeslaggenomen voorwerp opnieuw wordt berecht en afgedaan.

Reeds omdat het gaat om een motiveringsgebrek, kan hieruit niet worden afgeleid dat onttrekking aan het verkeer vanwege een verborgen ruimte nooit mogelijk is.

Concrete inbouw en artikel 189a Sr verklaren het verschil

De advocaat-generaal zag in zijn conclusie bij het eerdere arrest ruimte voor onttrekking van een geprepareerde auto als de verborgen ruimte verband houdt met een strafbaar feit. Die conclusie is een advies, geen arrest. In de huidige zaak waren de inbouw, werking en het opsporingsbelemmerende doel juist beschreven. Volgens de rechtbank ontbrak een legitiem doel voor de ruimte. Ook betrok zij artikel 189a Sr als nieuw wettelijk aanknopingspunt. Deze verschillen bieden een verklaring voor het andere voorlopige oordeel; daaruit volgt niet dat de motiveringseis van de Hoge Raad minder zwaar is gaan wegen.

Bronpassages bij deze uitleg

Een in die zin geprepareerde auto kan worden onttrokken aan het verkeer, mits er een relatie is tussen die verborgen ruimte en een strafbaar feit.

Om redenen van doelmatigheid geef ik de Hoge Raad in overweging om te volstaan met de vernietiging van de beslissing tot onttrekking aan het verkeer van de auto.

In onderhavige zaak wordt in het proces-verbaal van onderzoek beschreven hoe de verborgen ruimte is ingebouwd en functioneert en ook dat deze niet door de fabrikant is gemaakt.

Er is ook voldaan aan de eis dat de ruimte kennelijk strekt tot het beletten of bemoeilijken van het opsporen van strafbare feiten.

De nieuwe strafbepaling van artikel 189a Sr betekent dat, anders dan in het hiervoor vermelde arrest, de auto direct verbonden is aan een strafbaar feit.

Uit het dossier wordt ook duidelijk dat de verborgen ruimte en daarmee de auto werd gebruikt voor het plegen van strafbare feiten en dat er geen legitiem doel was voor het aanbrengen daarvan.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De Hoge Raad beoordeelde een al opgelegde onttrekking en miste nadere vaststellingen over de verborgen ruimte. De rechtbank beoordeelt nu alleen het voortduren van beslag, met wél beschreven inbouw, werking en opsporingsbelemmerend doel. Daarnaast past zij artikel 189a Sr toe. Die feitelijke, wettelijke en procedurele verschillen bieden een verklaring voor de andere uitkomst, zonder dat een afwijking van de motiveringseis is vastgesteld. De vergelijking blijft beperkt tot het aangeleverde arrest en de bijbehorende conclusie.

Bronpassages bij deze uitleg

in aanmerking genomen dat de politierechter geen nadere vaststellingen heeft gedaan over de bedoelde verborgen ruimte

- vernietigt de uitspraak van de politierechter in de rechtbank Gelderland, maar uitsluitend wat betreft de beslissing tot onttrekking aan het verkeer van de inbeslaggenomen personenauto;

In onderhavige zaak wordt in het proces-verbaal van onderzoek beschreven hoe de verborgen ruimte is ingebouwd en functioneert en ook dat deze niet door de fabrikant is gemaakt.

Er is ook voldaan aan de eis dat de ruimte kennelijk strekt tot het beletten of bemoeilijken van het opsporen van strafbare feiten.

De nieuwe strafbepaling van artikel 189a Sr betekent dat, anders dan in het hiervoor vermelde arrest, de auto direct verbonden is aan een strafbaar feit.

Uit het voorgaande volgt dat naar het voorlopig oordeel van de rechtbank de auto zal kunnen worden onttrokken aan het verkeer en wellicht ook kan worden verbeurdverklaard. In ieder geval is het niet hoogst onwaarschijnlijk dat dit zal gebeuren.

het voortduren van het beslag nodig maakt.

Reikwijdte en beperkingen

  • Dit is een beslissing over het voortduren van beslag. Of de auto uiteindelijk wordt onttrokken aan het verkeer of verbeurdverklaard, is hiermee niet beslist.
  • De vergelijking is beperkt tot het aangeleverde arrest van de Hoge Raad en de bijbehorende conclusie van de advocaat-generaal. Zij geeft geen uitputtend overzicht van de rechtspraak.
  • De wetsversies zijn niet afzonderlijk gecontroleerd. De genoemde ingangsdatum van artikel 189a Sr is ontleend aan de rechtbankuitspraak.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.