Uitspraak uitgelegd
Asieloverdracht aan Spanje uitgesteld tot beslissing op bezwaar
Moet een asielzoekster al naar Spanje vertrekken terwijl nog verzet loopt tegen de eerdere uitspraak over haar overdracht? De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, biedt op 10 november 2026 tijdelijke bescherming via een bezwaar tegen de feitelijke overdracht. Verzoekster mag de beslissing op dat bezwaar in Nederland afwachten. Over het verzet of de uiteindelijke rechtmatigheid van de overdracht is daarmee niet beslist.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33113
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Uitspraakdatum
- 2026-11-10
- Publicatie bron
- 2026-11-10
In het kort
- De asielzoekster mag de beslissing op haar bezwaar tegen de feitelijke overdracht aan Spanje in Nederland afwachten.
- Ook een gefaciliteerde overdracht kan spoedeisend zijn: verzoekster is verplicht mee te werken en het vertrek is juridisch niet vrijblijvend.
- De rechter beoordeelt in deze specifieke zaak ook of de overdrachtsbevoegdheid al vaststaat, vanwege het lopende verzet en twijfel over de eerdere beperkte rechterlijke toetsing.
- Het dictum beschermt tot de bezwaarbeslissing. Wachten op de uitspraak op verzet is een aanvullende verwachting richting de minister, geen afzonderlijk toegewezen voorziening.
Waarom deze zaak belangrijk is
Een bezwaar tegen de feitelijke overdracht bood in deze zaak de procedurele basis voor tijdelijke bescherming, nadat een spoedverzoek tijdens verzet op onbevoegdheid was gestrand. Praktisch is vooral de duur van die bescherming belangrijk: het dictum laat verzoekster de bezwaarbeslissing in Nederland afwachten. De verwachting dat de minister ook daarna wacht op het verzet, is geen afzonderlijk toegewezen voorziening.
Bezwaar tegen de feitelijke overdracht vormt de nieuwe basis
De minister had de overdracht aan Spanje gepland voor 11 november 2026, terwijl het verzet tegen de eerdere uitspraak pas op 25 november op zitting zou worden behandeld. Een eerder spoedverzoek dat alleen met dat verzet samenhing, strandde op onbevoegdheid. Verzoekster maakte daarop op 9 november bezwaar tegen de feitelijke overdracht en vroeg opnieuw om een voorlopige voorziening. Ditmaal was het spoedverzoek gekoppeld aan dat bezwaar, niet rechtstreeks aan het verzet.
Bronpassages bij deze uitleg
Bij schrijven van 5 november 2026 heeft de minister aan de gemachtigde van verzoekster te kennen gegeven dat zij op 11 november 2026 zal worden overgedragen aan de Spaanse autoriteiten.
Verzoekster heeft op 21 oktober 2026 een verzetschrift ingediend, welk verzetschrift op zitting is geagendeerd op 25 november 2026.
Het verzoek om een voorlopige voorziening is gedaan in het kader van dit verzet.
Het verzoek om een voorlopige voorziening hangt in dit geval niet samen met een dergelijke bodemprocedure. De voorzieningenrechter is daarom kennelijk onbevoegd om van het verzoek kennis te nemen.
Verzoekster heeft op 9 november bezwaar gemaakt tegen de feitelijke overdracht en hangende dit bezwaar onderhavig verzoek om een voorlopige voorziening ingediend.
Ook een gefaciliteerde overdracht is niet vrijblijvend
Volgens de minister ontbrak spoed omdat verzoekster niet gedwongen zou worden overgedragen, maar hulp bij haar vertrek kreeg. De voorzieningenrechter verwerpt dat argument. Verzoekster moet aan de overdracht meewerken; bij weigering bestaat een aanmerkelijke kans dat wordt onderzocht of vreemdelingenbewaring nodig is. Dat zij op dat moment niet vanuit bewaring wordt overgedragen, maakt het vertrek juridisch niet vrijblijvend. Daarom neemt de rechter spoedeisendheid aan.
Bronpassages bij deze uitleg
De minister voert aan dat de overdracht een door DT&V gefaciliteerd vertrek is en daarmee geen gedwongen overdracht betreft.
Verzoekster is immers verplicht om mee te werken aan haar overdracht en indien zij dit niet doet is de kans aanmerkelijk dat de minister zal onderzoeken of een bewaringsmaatregel noodzakelijk is om de overdracht te kunnen effectueren.
Weliswaar wordt verzoekster op dit moment niet vanuit bewaring gedwongen om terug te keren, maar van een vrijblijvende uitnodiging om mee te werken aan haar overdracht is in strikt juridische zin geen sprake.
De voorzieningenrechter ziet daarom aanleiding om spoedeisendheid aan te nemen.
Het lopende verzet leidt hier tot een ruimere beoordeling
De voorzieningenrechter beperkt zich hier niet tot de manier waarop de overdracht wordt uitgevoerd. In deze specifieke situatie beoordeelt zij ook of de overdrachtsbevoegdheid al vaststaat. De eerdere uitspraak had met toepassing van artikel 43 van de Asiel- en Migratiebeheerverordening onder meer de gronden over de discretionaire bevoegdheid van de minister buiten beschouwing gelaten. Dat gaat over de mogelijkheid om de asielaanvraag toch zelf te behandelen. Door het lopende verzet en de twijfel van de Afdeling acht zij onzeker of de kennelijke ongegrondverklaring van het beroep standhoudt.
Bronpassages bij deze uitleg
De voorzieningenrechter ziet in dit specifieke geval aanleiding om niet enkel te beoordelen op welke wijze de minister verzoekster zal overdragen, maar ook of die bevoegdheid reeds vaststaat gelet op het verzetschrift dat op 25 november 2026 op zitting wordt behandeld.
In artikel 43, eerste lid, van de AMBV is de draagwijdte van dit beroep bepaald.
Ook kan de rechtbank niet ingaan op wat eiseres aanvoert over de discretionaire bevoegdheid van verweerder.
de discretionaire bevoegdheid van de minister om een asielaanvraag onverplicht aan zich te trekken, moet worden betrokken.
De voorzieningenrechter gaat er van uit dat de bij de Afdeling gerezen prejudiciële twijfel en de werkwijze van de Afdeling in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen, zal worden betrokken in de procedure bij de behandeling van het verzetschrift.
maar betrekt zij bij haar uitspraak de omstandigheid dat het maar zeer de vraag is of de uitspraak van 12 oktober 2026 en dan met name de conclusie dat het beroep kennelijk ongegrond is, stand houdt.
De verwijzing naar de Afdeling heeft een overgangsrechtelijke grens
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft vragen voorgelegd aan het Hof van Justitie en de behandeling van haar hogerberoepszaak geschorst. Zij kiest intussen voor een ruime beroepsomvang bij vóór 12 juni 2026 in Nederland geregistreerde verzoeken waarvoor de verantwoordelijkheid op grond van artikel 84, tweede lid, AMBV volgens de Dublincriteria is bepaald. Volgens haar voorlopige oordeel is daarvoor de registratiedatum bepalend, niet de datum van het besluit. Volgens de eerdere uitspraak over verzoekster diende zij haar Nederlandse asielaanvraag echter op 13 augustus 2026 in; het besluit dateert van 16 september 2026. Die verschillende tijdssituatie begrenst de vergelijking: de verwijzing naar de Afdeling bewijst niet dat de ruimere toetsing algemeen voor alle latere aanvragen geldt.
Bronpassages bij deze uitleg
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. verzoekt het Hof van Justitie van de Europese Unie bij wege van prejudiciële beslissing uitspraak te doen op de volgende vragen:
II. schorst de behandeling van het hoger beroep tot het Hof van Justitie van de Europese Unie uitspraak heeft gedaan en houdt iedere verdere beslissing aan.
De Afdeling kiest er daarom voor om, in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen in deze zaak, een ruime uitleg te geven aan de rechtsbescherming van vreemdelingen.
vóór 12 juni 2026 in Nederland geregistreerde verzoeken om internationale bescherming, waarin de minister de verantwoordelijke lidstaat overeenkomstig artikel 84, tweede lid, van de Amb-verordening heeft bepaald aan de hand van de in de Dublinverordening neergelegde criteria
Naar het voorlopig oordeel van de Afdeling is het daarbij niet relevant of de minister voor of na 12 juni 2026 een besluit op het verzoek om internationale bescherming heeft genomen, maar of de lidstaat het verzoek om internationale bescherming voor of na 12 juni 2026 heeft geregistreerd.
Zij heeft op 13 augustus 2026 asiel aangevraagd in Nederland.
In het besluit van 16 september 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder de asielaanvraag van eiseres niet in behandeling genomen.
De voorzieningenrechter ziet in dit specifieke geval aanleiding om niet enkel te beoordelen op welke wijze de minister verzoekster zal overdragen, maar ook of die bevoegdheid reeds vaststaat gelet op het verzetschrift dat op 25 november 2026 op zitting wordt behandeld.
Het dictum beschermt tot de beslissing op bezwaar
De toegewezen voorziening houdt in dat verzoekster de beslissing op haar bezwaar tegen de feitelijke overdracht in Nederland mag afwachten. De rechter verwacht daarnaast dat de minister ook bij een ongegrond bezwaar wacht tot op het verzet is beslist, en geeft hem mee niet over te dragen zolang het overdrachtsbesluit niet in rechte vaststaat. Daarbij noemt zij verzoeksters aangevoerde belang om het graf van haar stilgeboren kind in Nederland te kunnen bezoeken. Die verdergaande terughoudendheid staat als verwachting en aansporing in de motivering; het dictum beperkt de voorziening tot de beslissing op bezwaar.
Bronpassages bij deze uitleg
- wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat verzoekster de beslissing op het bezwaar in Nederland mag afwachten;
De voorzieningenrechter gaat er van uit dat de minister, ook indien hij het bezwaar ongegrond verklaart, geen feitelijke overdracht zal plannen voordat er uitspraak op het verzet is gedaan.
verzoekster onder meer heeft aangevoerd dat een overdracht voor verzoekster aanzienlijke gevolgen zal hebben omdat zij verstoken zal zijn van de mogelijkheid om het graf van haar op 25 september 2026 stilgeboren kind in Nederland te bezoeken.
De minister wordt dus meegegeven om af te zien van een feitelijke overdracht totdat het overdrachtsbesluit in rechte vaststaat.
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Het eerdere spoedverzoek was gekoppeld aan verzet en strandde op onbevoegdheid. Het toegewezen verzoek hangt samen met bezwaar tegen de feitelijke overdracht. Dat procedurele verschil verklaart de andere uitkomst; dit is geen herroeping van de eerdere onbevoegdverklaring. Ook de vergelijking met de Afdeling heeft een grens: haar voorlopige ruime beroepsomvang betreft vóór 12 juni 2026 in Nederland geregistreerde verzoeken waarvoor de verantwoordelijkheid volgens de Dublincriteria is bepaald. Volgens dat voorlopige oordeel is de registratiedatum bepalend, niet de datum van het ministeriële besluit. De eerdere uitspraak over verzoekster vermeldt een Nederlandse aanvraag op 13 augustus 2026 en een besluit van 16 september 2026. De voorzieningenrechter betrekt de prejudiciële twijfel bij deze specifieke spoedbeoordeling, maar daarmee staat geen algemene verruiming voor latere aanvragen vast.
Bronpassages bij deze uitleg
Het verzoek om een voorlopige voorziening is gedaan in het kader van dit verzet.
Het verzoek om een voorlopige voorziening hangt in dit geval niet samen met een dergelijke bodemprocedure. De voorzieningenrechter is daarom kennelijk onbevoegd om van het verzoek kennis te nemen.
Verzoekster heeft op 9 november bezwaar gemaakt tegen de feitelijke overdracht en hangende dit bezwaar onderhavig verzoek om een voorlopige voorziening ingediend.
- wijst het verzoek toe en treft de voorlopige voorziening dat verzoekster de beslissing op het bezwaar in Nederland mag afwachten;
De Afdeling kiest er daarom voor om, in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen in deze zaak, een ruime uitleg te geven aan de rechtsbescherming van vreemdelingen.
vóór 12 juni 2026 in Nederland geregistreerde verzoeken om internationale bescherming, waarin de minister de verantwoordelijke lidstaat overeenkomstig artikel 84, tweede lid, van de Amb-verordening heeft bepaald aan de hand van de in de Dublinverordening neergelegde criteria
Naar het voorlopig oordeel van de Afdeling is het daarbij niet relevant of de minister voor of na 12 juni 2026 een besluit op het verzoek om internationale bescherming heeft genomen, maar of de lidstaat het verzoek om internationale bescherming voor of na 12 juni 2026 heeft geregistreerd.
Zij heeft op 13 augustus 2026 asiel aangevraagd in Nederland.
In het besluit van 16 september 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder de asielaanvraag van eiseres niet in behandeling genomen.
De voorzieningenrechter gaat er van uit dat de bij de Afdeling gerezen prejudiciële twijfel en de werkwijze van de Afdeling in afwachting van de beantwoording van de prejudiciële vragen, zal worden betrokken in de procedure bij de behandeling van het verzetschrift.
De voorzieningenrechter ziet in dit specifieke geval aanleiding om niet enkel te beoordelen op welke wijze de minister verzoekster zal overdragen, maar ook of die bevoegdheid reeds vaststaat gelet op het verzetschrift dat op 25 november 2026 op zitting wordt behandeld.
Reikwijdte en beperkingen
- Dit is een voorlopige voorziening; het bezwaar en het verzet worden hiermee niet inhoudelijk beslist.
- De vergelijking is beperkt tot drie aangeleverde uitspraken en is geen uitputtend onderzoek naar de rechtspraak. De Afdelingsuitspraak bevat een voorlopige uitleg, geen definitief antwoord op de prejudiciële vragen.
- De volledige teksten van de artikelen 43 en 84 AMBV zijn betrokken. De voor deze zaak geldende versie van artikel 8:81 Awb en eventuele latere wetswijzigingen zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33113
- ECLI:NL:RBDHA:2026:30259
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32716
- ECLI:NL:RVS:2026:5867
- ECLI:NL:RVS:2026:5867.
- Artikel 8:81 Awb
- Artikel 43 Asiel- en Migratiebeheerverordening (EU) 2024/1351 (gecorrigeerde bronversie 2024-05-22) (interne wetsbron niet beschikbaar)
- Artikel 84 Asiel- en Migratiebeheerverordening (EU) 2024/1351 (gecorrigeerde bronversie 2024-05-22) (interne wetsbron niet beschikbaar)
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.