Uitspraak uitgelegd

Asielbesluit binnen twee weken, anders € 100 dwangsom per dag

Dat een eerdere rechterlijke dwangsom nog niet volledig is verbeurd, staat hier niet in de weg aan een nieuw beroep over een uitblijvend asielbesluit. De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Utrecht, geeft de asielzoeker op 7 oktober 2026 gelijk: de minister moet binnen twee weken na de dag van verzending van de uitspraak alsnog een besluit bekendmaken. Anders geldt een verhoogde dwangsom van € 100 per dag, tot maximaal € 30.000.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Uitspraakdatum
2026-10-07
Publicatie bron
2026-11-11

In het kort

  • Het opvolgende beroep is ontvankelijk zonder nieuwe ingebrekestelling, ook al had de eerdere rechterlijke dwangsom bij indiening nog niet haar maximum bereikt.
  • Het beroep is gegrond. De minister moet binnen twee weken na de dag van verzending van de uitspraak een besluit op de asielaanvraag bekendmaken.
  • Wachten op een dossier uit Litouwen rechtvaardigt hier geen extra uitstel, gezien de lange overschrijding en de eerdere niet-nageleefde beslistermijnen.
  • Omdat de aanvraag al meer dan vier jaar loopt en drie eerdere uitspraken geen besluit opleverden, volgt bij nieuwe overschrijding € 100 dwangsom per dag, tot maximaal € 30.000.

Waarom deze zaak belangrijk is

Een asielzoeker hoeft in deze omstandigheden niet te wachten tot een eerdere rechterlijke dwangsom volledig is verbeurd om opnieuw beroep in te stellen. Het al afgenomen asielgehoor ondersteunt hier de korte beslistermijn. De uitzonderlijke vertraging en drie vergeefse uitspraken rechtvaardigen volgens de rechtbank een hogere dwangsom, maar maken € 100 per dag niet tot een algemene standaard.

Opnieuw beroep vóór het maximum van de eerdere dwangsom

Toen eiser opnieuw beroep instelde, was de eerdere rechterlijke dwangsom nog niet volledig verbeurd. Dat stond aan ontvankelijkheid niet in de weg: volgens de rechtbank blijft in beginsel procesbelang bestaan zolang er geen besluit is. Een nieuwe ingebrekestelling was evenmin nodig, omdat de uitdrukkelijke beslistermijn uit de uitspraak van 12 maart 2026 al was verstreken. Ten tijde van de nieuwe uitspraak was de eerdere dwangsom inmiddels wel geheel verbeurd, maar een asielbesluit ontbrak nog steeds.

Bronpassages bij deze uitleg

Ondanks het ontbreken van een ingebrekestelling en het feit dat de rechterlijke dwangsom ten tijde van het instellen van het beroep nog niet was volgelopen, is het beroep van eiser dus ontvankelijk.

Bij een beroep tegen het niet tijdig nemen van een besluit blijft procesbelang in beginsel bestaan zolang er nog geen besluit is, ook als een eerder opgelegde dwangsom nog niet volledig is verbeurd.

Soms kan niet worden verwacht dat de betrokkene eerst een ingebrekestelling stuurt. Dat is in dit geval zo, omdat de bestuursrechter in de uitspraak van 12 maart 2026 een uitdrukkelijke en inmiddels verstreken termijn heeft gesteld voor het nemen van een besluit.4

De rechtbank stelt overigens vast dat de rechterlijke dwangsom inmiddels wel volledig is verbeurd en de minister nog altijd geen besluit heeft genomen op de aanvraag van eiser.

Geen extra uitstel voor het dossier uit Litouwen

De minister vroeg om een beslistermijn van vier weken die pas zou ingaan na ontvangst van het bij de Litouwse autoriteiten opgevraagde dossier. De rechtbank wees dat af. De uiterste beslistermijn van 21 maanden was ruimschoots overschreden, meerdere eerder opgelegde termijnen waren niet nageleefd en het dossier was al drie maanden eerder opgevraagd. Bovendien was eiser al over zijn asielmotieven gehoord. Onder die omstandigheden bleef de rechtbank bij twee weken na de dag van verzending van de uitspraak om het besluit bekend te maken.

Bronpassages bij deze uitleg

De minister verzoekt in het verweerschrift van 15 juli 2026 om een nadere beslistermijn van vier weken, ingaande na ontvangst van het dossier van eiser dat de minister op 6 juli 2026 heeft opgevraagd bij de autoriteiten van Litouwen.

De rechtbank honoreert dit verzoek niet. Zij overweegt daartoe dat de uiterste beslistermijn van 21 maanden inmiddels ruimschoots is overschreden en dat de minister aan verschillende opgelegde nadere beslistermijnen geen gevolg heeft gegeven.

Verder zijn er inmiddels al weer drie maanden verstreken sinds de minister het dossier van eiser heeft opgevraagd bij de Litouwse autoriteiten. Ook is gegeven dat eiser is gehoord over zijn asielmotieven.

draagt de minister op om binnen twee weken na de dag van verzending van deze uitspraak alsnog een besluit op de aanvraag bekend te maken;

€ 100 per dag na drie vergeefse uitspraken

De rechtbank kiest hier voor een hogere dwangsom dan het door haar genoemde gangbare bedrag van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. De aanvraag was meer dan vier jaar oud en drie eerdere uitspraken hadden nog steeds niet tot besluitvorming geleid. Daarom moet de minister bij overschrijding van de nieuwe beslistermijn € 100 per dag betalen, tot maximaal € 30.000. Deze nieuwe dwangsom is dus niet meteen volledig verschuldigd: zij loopt pas op als de minister de nieuwe termijn overschrijdt.

Bronpassages bij deze uitleg

In deze gang van zaken ziet de rechtbank aanleiding om een hogere dwangsom op te leggen dan het gangbare bedrag van € 50,-, met een maximum van € 15.000,-.

Zij overweegt daartoe dat eiser zijn aanvraag meer dan vier jaar geleden heeft ingediend en dat drie eerdere uitspraken van de rechtbank nog steeds niet hebben geleid tot besluitvorming.

bepaalt dat de minister aan eiser een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 30.000,-;

Aansluiting bij juli, met een hogere dwangsom als maatwerk

De tweewekentermijn is geen breuk met de eerdere aanpak: de rechtbank verwijst juist naar haar uitspraken van 20 juli 2026. In een van die zaken was de asielzoeker nog niet gehoord en kreeg de minister vier weken voor een gehoor en twee weken voor het besluit. Daar gold een dwangsom van € 50 per dag tot € 15.000, met ruimte voor individuele afwijkingen. In de huidige zaak is het gehoor al afgenomen en berust de verhoging van de dwangsom op het uitzonderlijke procesverloop. Die verhoging is dus niet als algemene standaard voor alle asielzaken geformuleerd.

Bronpassages bij deze uitleg

Ook is gegeven dat eiser is gehoord over zijn asielmotieven. Tegen deze achtergrond ziet de rechtbank geen aanleiding om af te wijken van de lijn die zij heeft ingezet met haar uitspraken van 20 juli 2026.7 De rechtbank bepaalt daarom dat de nadere beslistermijn thans twee weken is.

Ook houdt de rechtbank er rekening mee dat uit de beschikbare stukken blijkt dat eiser nog niet is gehoord over zijn asielmotieven.

De rechtbank bepaalt daarom dat de minister binnen vier weken na de dag van verzending van deze uitspraak een gehoor moet afnemen. Uiterlijk twee weken daarna moet de minister een besluit op de aanvraag bekendmaken.

bepaalt dat de minister aan eiser een dwangsom van € 50,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,-;

De rechtbank benadrukt dat de genoemde termijnen een uitgangspunt zijn. In individuele zaken kan de rechtbank hiervan afwijken.

Zij overweegt daartoe dat eiser zijn aanvraag meer dan vier jaar geleden heeft ingediend en dat drie eerdere uitspraken van de rechtbank nog steeds niet hebben geleid tot besluitvorming.

Gegrond beroep betekent nog geen asielvergunning

De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het niet tijdig beslissen, dat voor deze procedure met een besluit wordt gelijkgesteld. Dat is geen inhoudelijke toewijzing van de asielaanvraag: de rechtbank beslist alleen over de overschreden beslistermijn en draagt de minister op alsnog een besluit bekend te maken. Daarnaast krijgt eiser € 467 proceskosten vergoed.

Bronpassages bij deze uitleg

verklaart het beroep gegrond;

vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit;

draagt de minister op om binnen twee weken na de dag van verzending van deze uitspraak alsnog een besluit op de aanvraag bekend te maken;

Omdat de zaak alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden, wordt een lager bedrag toegekend.

veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 467,-.

Verhouding tot eerdere rechtspraak

De vergelijking met de aangeleverde uitspraak van 20 juli 2026 over een nog niet gehoorde asielzoeker laat andere feiten en een andere procesfase zien. Daar moest nog een gehoor plaatsvinden; hier was eiser al gehoord en hadden drie eerdere uitspraken na meer dan vier jaar nog geen besluit opgeleverd. De rechtbank sluit voor de beslistermijn uitdrukkelijk aan bij juli en motiveert de hogere dwangsom afzonderlijk voor deze zaak. De verschillende uitkomsten geven in deze beperkte vergelijking geen grond om een algemene koerswijziging aan te nemen.

Bronpassages bij deze uitleg

Ook is gegeven dat eiser is gehoord over zijn asielmotieven. Tegen deze achtergrond ziet de rechtbank geen aanleiding om af te wijken van de lijn die zij heeft ingezet met haar uitspraken van 20 juli 2026.7 De rechtbank bepaalt daarom dat de nadere beslistermijn thans twee weken is.

Zij overweegt daartoe dat eiser zijn aanvraag meer dan vier jaar geleden heeft ingediend en dat drie eerdere uitspraken van de rechtbank nog steeds niet hebben geleid tot besluitvorming.

In deze gang van zaken ziet de rechtbank aanleiding om een hogere dwangsom op te leggen dan het gangbare bedrag van € 50,-, met een maximum van € 15.000,-.

Ook houdt de rechtbank er rekening mee dat uit de beschikbare stukken blijkt dat eiser nog niet is gehoord over zijn asielmotieven.

De rechtbank verbindt aan haar uitspraak een dwangsom van € 50,- voor elke dag waarmee de minister de in de uitspraak bepaalde beslistermijn overschrijdt. Het maximum is € 15.000,-.

De rechtbank benadrukt dat de genoemde termijnen een uitgangspunt zijn. In individuele zaken kan de rechtbank hiervan afwijken.

Reikwijdte en beperkingen

  • De uitspraak gaat uitsluitend over het uitblijven van een tijdig besluit en bepaalt niet of eiser recht heeft op een asielvergunning.
  • De inhoudelijke vergelijking richt zich op één aangeleverde uitspraak van 20 juli 2026 en is geen uitputtend onderzoek naar de rechtspraak.
  • De toepasselijke wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht.
  • De rechtbank heeft zonder zitting uitspraak gedaan. De uitspraak vermeldt de mogelijkheid van verzet binnen zes weken na verzending.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.