Uitspraak uitgelegd
Asielafwijzing Somalië vernietigd: motivering schiet tekort
De Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Utrecht, vernietigt op 25 september 2026 een asielafwijzing over gestelde problemen met Al-Shabaab. De zaak draait om de manier waarop verklaringen, verduidelijkingen en correcties in de geloofwaardigheidsbeoordeling worden betrokken. Twee bezwaren van de minister houden stand, maar het totale oordeel is onvoldoende gemotiveerd. De minister moet opnieuw beslissen; de rechtbank verleent zelf geen asielvergunning.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33215
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Uitspraakdatum
- 2026-09-25
- Publicatie bron
- 2026-11-11
In het kort
- De Rechtbank Den Haag vernietigt de asielafwijzing omdat de minister onvoldoende motiveert waarom de gestelde problemen met Al-Shabaab ongeloofwaardig zijn.
- De verklaringen over het wakker worden laten samen met de correcties ruimte voor twee momenten; de minister heeft de gestelde tegenstrijdigheid onvoldoende onderbouwd.
- De tegenstrijdigheid over een telefoontje en het niet kennen van de naam van een helper mochten wel worden tegengeworpen, maar dragen het ongeloofwaardigheidsoordeel hier niet.
- De minister moet binnen vier weken na verzending opnieuw beslissen. De rechtbank verleent niet zelf een asielvergunning.
Waarom deze zaak belangrijk is
Voor dit dossier is van belang dat twee houdbare tegenwerpingen het totale ongeloofwaardigheidsoordeel niet kunnen dragen als andere onderdelen onvoldoende zijn gemotiveerd. Bij het nieuwe besluit moet de minister rekening houden met de verduidelijkingen, correcties en overige relevante verklaringen. Dat is geen opdracht om zonder verdere beoordeling een asielvergunning te verlenen.
Theehuis vormt de kern van het asielrelaas
De asielzoeker verklaart dat hij met zijn moeder thee verkocht aan het Somalische leger en clanmilities. Volgens hem volgden bedreigingen door Al-Shabaab en een bomaanslag op het theehuis waarbij zijn moeder omkwam. Ook zou Al-Shabaab hem daarna hebben willen onthoofden. De minister acht zijn identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig, maar gelooft deze problemen met Al-Shabaab niet.
Bronpassages bij deze uitleg
Eiser werkte in het theehuis van zijn moeder en verkocht samen met haar thee, onder meer aan het leger en de clanmilities.
Eiser heeft hierna voor ongeveer een week het werk overgenomen en werd daarbij ook een keer telefonisch bedreigd door Al-Shabaab. Daarna is er een bomaanslag gepleegd op het theehuis. Eisers moeder is daarbij omgekomen.
Zijn vader heeft hem na vijf dagen gebeld en verteld dat Al-Shabaab is langs geweest en de woning heeft doorzocht. Ook hebben zij gezegd dat ze eiser gaan onthoofden.
De identiteit, nationaliteit en herkomst acht de minister geloofwaardig. De problemen met Al-Shabaab omdat eiser en zijn moeder in haar theehuis verkochten aan het Somalische leger en clanmilities acht de minister niet geloofwaardig.
Geloofwaardigheid wordt volledig getoetst
De rechtbank toetst alle onderdelen van het oordeel over de geloofwaardigheid volledig. Zij verwijst daarbij naar rechtspraak van het Hof van Justitie over de mogelijkheid voor de asielrechter om de relevante feiten volledig te beoordelen. Voor de procedure geldt hier het overgangsrecht: doordat zowel de aanvraag als het afwijzingsbesluit van vóór 12 juni 2026 dateren, blijven de procedureregels van vóór de invoering van het Asiel- en Migratiepact van toepassing.
Bronpassages bij deze uitleg
Het Hof heeft geoordeeld dat de asielrechter een volledige beoordeling mag verrichten van de relevante feiten. De rechtbank zal daarom alle onderdelen van het besluit over de geloofwaardigheid vol toetsen.
Nu de asielaanvraag en het bestreden besluit dateren van voor 12 juni 2026,
de procedureregels van toepassing zoals die golden ten tijde van de Richtlijn 2013/32/EU (Procedurerichtlijn) en de Vw, zoals die luidde voor de inwerkingtreding van de Uitvoeringswet Asiel- en Migratiepact per 12 juni 2026 (Staatsblad 2026, 129).
Klachten over persoonlijke achtergrond en tolk slagen niet
Het besluit benoemt het persoonlijke referentiekader niet expliciet, maar dat is hier op zichzelf geen reden voor vernietiging. Volgens de rechtbank is bij het asielgehoor voldoende rekening gehouden met de jonge leeftijd en het ontbreken van scholing. Ook de klacht over communicatie met de tolk slaagt niet. De asielzoeker bevestigde meermalen dat hij de tolk begreep en legde niet concreet uit hoe miscommunicatie zijn antwoorden had beïnvloed.
Bronpassages bij deze uitleg
De rechtbank volgt eiser in die zin dat het referentiekader niet expliciet in het bestreden besluit wordt benoemd, hetgeen de minister op de zitting ook heeft erkend.
Echter, voor zover eiser hiermee heeft willen betogen dat het bestreden besluit om die reden geen stand kan houden, volgt de rechtbank eiser daarin niet.
Uit het rapport van het nader gehoor blijkt dat de hoorambtenaar voldoende rekening heeft gehouden met het referentiekader van eiser, die minderjarig was ten tijde van zijn vertrek uit Somalië en ongeschoold is, bij het stellen van de vragen.
Het betoog van eiser dat de minister onvoldoende rekening heeft gehouden met de communicatiestoornissen tussen eiser en de tolk, volgt de rechtbank niet.
De hoorambtenaar heeft aan het begin van het nader gehoor gevraagd of eiser de tolk goed begrijpt waarop eiser bevestigend heeft geantwoord.[_0d352f4f-b1da-4f8b-a391-85694de6820e] Later in het gehoor bevestigt hij dit driemaal desgevraagd opnieuw.
Verder heeft eiser niet geconcretiseerd hoe de gestelde miscommunicatie met de tolk invloed heeft gehad op zijn antwoorden.
Correcties laten ruimte voor twee momenten van wakker worden
Een belangrijk geschilpunt betreft het wakker worden op de dag van de aanslag. Volgens de rechtbank kunnen de verklaringen en correcties betekenen dat de asielzoeker eerst wakker werd door commotie, weer ging slapen en later door zijn vader werd gewekt. De minister motiveert onvoldoende waarom dit toch een significante tegenstrijdigheid oplevert en waarom hij de correcties terzijde schuift. Alleen verwijzen naar de verduidelijking tijdens het gehoor is daarvoor niet genoeg.
Bronpassages bij deze uitleg
Nu eisers verklaringen in samenhang bezien met de inhoud van de correcties en aanvullingen ruimte bieden voor de door hem voorgestelde lezing dat er op de dag van de aanslag sprake was van twee momenten van wakker worden:
een keer door de commotie rondom het huis, waarna eiser weer is gaan slapen, en (daarna) een keer door zijn vader die hem vertelde wat er was gebeurd, waarna eiser in shock raakte,
heeft de minister onvoldoende gemotiveerd dat eiser significant inconsistent heeft verklaard over het moment van wakker worden op de dag van de aanslag.
De minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom hij aan de correcties en aanvullingen voorbijgaat. De minister kon op dit punt niet volstaan met de ter zitting gegeven motivering dat nu eiser in het nader gehoor gevraagd is om verduidelijking, aan zijn antwoorden meer waarde mag worden gehecht.
Twee tegenwerpingen houden stand, maar zijn onvoldoende
Twee bezwaren van de minister houden wel stand. De asielzoeker verklaarde tegenstrijdig over wanneer zijn vader door een ver familielid van Al-Shabaab werd gebeld. Ook mocht de minister onaannemelijk vinden dat hij de naam niet kende van de vriend van zijn vader bij wie hij verbleef en met wie hij verder reisde. Volgens de rechtbank zijn deze twee punten in deze zaak echter onvoldoende om het gehele asielmotief ongeloofwaardig te vinden.
Bronpassages bij deze uitleg
De minister heeft zich wel terecht op het standpunt gesteld dat eiser tegenstrijdig heeft verklaard over wanneer zijn vader is opgebeld door het verre familielid dat bij Al-Shabaab bleek te zitten.
De rechtbank volgt verder het standpunt van de minister dat het niet aannemelijk is dat eiser de naam van de vriend van zijn vader niet kent nu uit zijn verklaringen blijkt dat hij twee dagen bij deze vriend in huis heeft verbleven en met hem naar [plaats] is gereisd.
De rechtbank acht beide tegenwerpingen echter onvoldoende om het asielmotief daarom in zijn geheel ongeloofwaardig te achten.
Bedreigingen vóór en na de aanslag zijn onvoldoende meegewogen
Daarnaast blijkt niet hoe de minister de verklaringen over een telefonische bedreiging vóór de aanslag en een latere huiszoeking met doodsbedreiging heeft meegewogen. De rechtbank vindt de verwachting dat de asielzoeker meer informatie bij zijn vader en broers zou navragen als zij hem niets vertelden, niet onderbouwd. Hij was zelf niet bij de aanslag en vluchtte kort daarna. Ook is onvoldoende gemotiveerd waarom zijn verklaringen over zijn vertrek afdoen aan de geloofwaardigheid van de problemen met Al-Shabaab.
Bronpassages bij deze uitleg
Daarbij betrekt de rechtbank dat eiser ook heeft verklaard over de aanloop naar de aanslag. Zo verklaart eiser dat hij op de dag dat zijn moeder thuis was en hij in het theehuis werkte, telefonisch is bedreigd door Al-Shabaab.
dat Al-Shabaab bij zijn woning is langs geweest. Zij hebben de woning doorzocht en daarbij gevraagd naar eiser. Ook hebben zij gezegd dat zij eiser gaan zoeken en onthoofden.
Uit het bestreden besluit en de toelichting van de minister ter zitting wordt niet duidelijk of en zo ja, hoe, deze verklaringen zijn betrokken in de (algehele en integrale) geloofwaardigheidsbeoordeling van de problemen van eiser.
Eiser was immers zelf niet aanwezig bij de aanslag en is kort daarna gevlucht. Dat het volgens de minister in de lijn der verwachting zou liggen dat eiser hierover nadere vragen zou stellen aan zijn vader en broers als hem dit niet werd verteld is een niet onderbouwde aanname.
dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd waarom de verklaringen van eiser over zijn vertrek van invloed zijn op de geloofwaardigheidsbeoordeling van het asielmotief over de problemen met Al-Shabaab.
Minister moet binnen vier weken opnieuw beslissen
Het beroep is gegrond wegens strijd met het motiveringsbeginsel. De rechtbank vernietigt het afwijzingsbesluit van 4 september 2025 en laat de rechtsgevolgen niet in stand. Zij beslist niet zelf op de asielaanvraag: de minister moet binnen vier weken na verzending van de uitspraak een nieuw besluit nemen en daarbij rekening houden met het oordeel van de rechtbank. De uitspraak is daarmee geen verlening van een asielvergunning.
Bronpassages bij deze uitleg
Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met het motiveringsbeginsel.
- vernietigt het bestreden besluit van 4 september 2025;
De rechtbank ziet geen reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing te nemen.
- draagt de minister op binnen vier weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Er is geen volledige vergelijkingsuitspraak aangeleverd. Daarom is niet beoordeeld of deze uitspraak aansluit bij of afwijkt van eerdere rechtspraak.
Reikwijdte en beperkingen
- De aangehaalde Europese arresten zijn niet volledig aangeleverd. De bespreking geeft daarom alleen weer hoe de rechtbank daarop een beroep doet, zonder zelfstandige vergelijking met die arresten.
- De rechtbank past op grond van het overgangsrecht de procedureregels van vóór 12 juni 2026 toe. De toepasselijke wetsversies zijn voor deze bespreking niet afzonderlijk geverifieerd.
Uitspraken en wetsartikelen
De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.