Uitspraak uitgelegd

Asielafwijzing jonge jezidi vernietigd: aanvullend gehoor nodig

De minister had een jonge Iraakse jezidi opnieuw moeten horen nadat zij in haar zienswijze nieuwe informatie over slechte behandeling door haar moeder gaf. Dat oordeelt de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen, op 9 november 2026. De asielafwijzing is vernietigd. Naast haar persoonlijke achtergrond vragen ook de terugkeer naar een ontheemdenkamp en de beschikbare opvang om een betere beoordeling. Een asielvergunning is hiermee nog niet toegekend.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Uitspraakdatum
2026-11-09
Publicatie bron
2026-11-09

In het kort

  • De asielafwijzing is vernietigd: de minister had de persoonlijke achtergrond van eiseres zichtbaar moeten betrekken en haar aanvullend moeten horen over nieuwe informatie over haar moeder.
  • Haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi-afkomst zijn daarbij doorslaggevend. Of de gestelde slechte behandeling geloofwaardig is, blijft open.
  • Ook terugkeer naar het ontheemdenkamp is onvoldoende gemotiveerd. Door de nieuwe verklaringen staat bovendien niet vast dat adequate opvang bij haar familie beschikbaar is.
  • De minister moet binnen zestien weken na verzending van de uitspraak opnieuw beslissen. De rechtbank verleent zelf geen asielvergunning.

Waarom deze zaak belangrijk is

De nieuwe verklaringen moeten in deze zaak niet alleen op geloofwaardigheid worden onderzocht, maar ook worden betrokken bij de beoordeling van opvang in Irak. De minister moet bovendien uitleggen wat hij, gezien de leeftijd, scholing en achtergrond van eiseres, van haar verklaringen verwacht. Het praktische resultaat is aanvullend horen en opnieuw beslissen, niet automatisch verlening van een verblijfsvergunning.

Nieuwe informatie over geweld door de moeder

In haar zienswijze beschreef eiseres dat haar moeder haar mishandelde en ’s avonds op straat zette. Ook stelde zij dat haar moeder in Cyprus had geprobeerd haar te doden. De minister wees haar verzoek om hierover aanvullend te worden gehoord af: zij had deze informatie eerder moeten geven. Voor de rechtbank bleef juist door het ontbreken van dat gehoor onduidelijk of de slechte behandeling geloofwaardig was. De uitspraak stelt dus niet vast dat het gestelde geweld daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.

Bronpassages bij deze uitleg

In de zienswijze stelt eiseres dat zij slecht is behandeld door haar moeder. Ze is vaak mishandeld en ’s avonds op straat gezet.

In Cyprus heeft eiseres haar moeder haar geprobeerd te vermoorden.

De minister heeft eiseres haar verzoek om hierover aanvullend gehoord te worden afgewezen en gesteld dat van haar verwacht mocht worden dat zij deze informatie eerder zou delen.

Aangezien eiseres niet aanvullend is gehoord, blijft de vraag of de slechte behandeling door moeder geloofwaardig is onbeantwoord.

Persoonlijke achtergrond moest zichtbaar meewegen

Het persoonlijke referentiekader moet herkenbaar in de besluitvorming terugkomen: de minister moet de achtergrond beschrijven en uitleggen wat die betekent voor de verlangde onderbouwing van het asielrelaas. Bij eiseres ontbrak een kenbare uitleg van wat van haar, gelet op haar achtergrond, mocht worden verwacht. Dat maakte het besluit al ondeugdelijk gemotiveerd. Haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi-afkomst waren bovendien reden om haar alsnog te horen over de nieuwe informatie. Niet alleen het late moment van vertellen, maar juist deze combinatie van omstandigheden is dus van belang.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank overweegt dat het kenbaar betrekken van het referentiekader allereerst vereist dat de minister het referentiekader van de vreemdeling in de besluitvorming beschrijft.

dat de minister motiveert op welke wijze het beschreven referentiekader van invloed is op het oordeel over hetgeen van de betreffende vreemdeling in zijn algemeenheid verlangd mag worden ter onderbouwing van zijn asielrelaas

Nu in het voornemen en het bestreden besluit niet is opgenomen wat er van eiseres, gelet op haar referentiekader, mag worden verwacht is het besluit reeds op dit punt niet deugdelijk gemotiveerd.

Tegen de achtergrond van haar jonge leeftijd, beperkte scholing en jezidi afkomst had de minister naar het oordeel van de rechtbank eiseres aanvullend moeten horen over de informatie die zij in de zienswijze heeft gedeeld.

Terugkeer naar het kamp is onvoldoende gemotiveerd

De minister krijgt ook ongelijk over de terugkeer naar een ontheemdenkamp in de Koerdische Autonome Regio (KAR). De rechtbank vindt onvoldoende uitgelegd waarom een kamp daar voor jezidi’s uit Sinjar een normale woon- en verblijfplaats kan zijn en waarom van eiseres terugkeer mag worden verlangd. De kern is de ontoereikende motivering van deze terugkeerplek, niet een vaststelling dat alle kampen onder alle omstandigheden ongeschikt zijn.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is van oordeel dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat het ontheemdenkamp in de KAR kan worden beschouwd als normale woon- en verblijfplaats voor jezidi’s uit de regio Sinjar en dat van eiseres verlangd kan worden om hier naar terug te keren.

een ontheemdenkamp in Duhok in de Koerdische Autonome Regio (KAR).

Adequate opvang bij familie staat nog niet vast

Over de omstandigheden waaronder eiseres in Irak kan worden opgevangen was zij onvoldoende concreet gehoord. De nieuwe informatie over haar moeder maakt bovendien onzeker of opvang bij haar familie voor haar geschikt is. Het aanvullende gehoor moet daarom ook de daadwerkelijk beschikbare opvang behandelen. De rechtbank verlangt nader onderzoek en neemt niet zelf aan dat familieopvang wel of juist niet mogelijk is.

Bronpassages bij deze uitleg

Verder heeft de minister eiseres onvoldoende daadwerkelijk gehoord over de omstandigheden waarin zij in Irak kan worden opgevangen.

Gelet op de nieuwe informatie die eiseres over haar moeder heeft verstrekt, staat bovendien niet vast dat voor haar adequate opvang beschikbaar is bij haar familie.

De minister dient eiseres daarom in het aanvullend gehoor ook hierover te bevragen, met inachtneming van de toets uit het arrest TQ.

Nieuw besluit binnen zestien weken, nog geen asielvergunning

Het beroep is gegrond. De rechtbank vernietigt het besluit van 9 maart 2026 omdat het niet voldoet aan de motiveringseis van artikel 3:46 Awb. Zij laat de rechtsgevolgen niet in stand en neemt zelf geen beslissing over de aanvraag. De minister moet eiseres aanvullend horen en binnen zestien weken na verzending van de uitspraak opnieuw beslissen. Daarmee is nog niet beslist dat eiseres recht heeft op een asielvergunning.

Bronpassages bij deze uitleg

7. Het beroep is gegrond, omdat het bestreden besluit niet deugdelijk is gemotiveerd.

- vernietigt het bestreden besluit van 9 maart 2026;

Artikel 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

De rechtbank ziet geen reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing over de aanvraag te nemen, aangezien het aan de minister is om eiseres aanvullend te horen over de nieuwe informatie die zij gedeeld heeft.

- draagt de minister op binnen zestien weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;

Verhouding tot eerdere rechtspraak

Voor de terugkeerplek en opvang sluit deze uitspraak aan bij twee aangeleverde uitspraken van dezelfde rechtbank en zittingsplaats. Op 4 februari 2025 verlangde de rechtbank een inzichtelijke uitleg voor de gewijzigde beoordeling van kampen in de KAR. Op 7 april 2026 oordeelde zij dat de zorgplicht van ouders niet voldoende was om zonder beoordeling van hun leefomstandigheden adequate opvang aan te nemen. Ook nu ontbreken een toereikende motivering over het kamp en zekerheid over geschikte familieopvang. Deze vergelijking betreft alleen deze onderwerpen. Zij onderbouwt geen landelijke lijn en geeft geen zelfstandig antwoord op de specifieke vraag wanneer nieuwe verklaringen een aanvullend gehoor vereisen.

Bronpassages bij deze uitleg

De rechtbank is van oordeel dat de minister onvoldoende heeft gemotiveerd dat het ontheemdenkamp in de KAR kan worden beschouwd als normale woon- en verblijfplaats voor jezidi’s uit de regio Sinjar en dat van eiseres verlangd kan worden om hier naar terug te keren.

Niet inzichtelijk is gemotiveerd wat nu heeft gemaakt dat sinds medio 2024 anders wordt aangekeken tegen het aanmerken van tentenkampen in de KAR als normale woon- of verblijfplaats van jezidi’s die afkomstig zijn uit de Sinjar regio.

Gelet op de nieuwe informatie die eiseres over haar moeder heeft verstrekt, staat bovendien niet vast dat voor haar adequate opvang beschikbaar is bij haar familie.

De rechtbank is van oordeel dat de minister de leefomstandigheden van de ouders van eiseres ten onrechte niet heeft betrokken bij de vraag of er voor eiseres sprake is van adequate opvang bij haar ouders.

Dat de ouders van eiseres een zorgplicht hebben en dat zij zelf kunnen bepalen waar zij eiseres opvangen, maakt dit niet anders. Dit betekent namelijk nog niet dat het verblijf bij de ouders voor eiseres verantwoord is.

Reikwijdte en beperkingen

  • De rechtbank beslist niet zelf op de asielaanvraag. De geloofwaardigheid van de nieuwe verklaringen en het recht op een vergunning staan daarmee nog niet vast.
  • De vergelijking is beperkt tot twee aangeleverde uitspraken over kampen en opvang en is geen uitputtend onderzoek naar de asielrechtspraak.
  • De voor deze zaak geldende wetsversie is niet afzonderlijk onderzocht; de bespreking volgt de wettelijke verwijzing in de uitspraak.

Uitspraken en wetsartikelen

De gekoppelde wetsbron heeft geen gecontroleerde tijdsversie voor deze zaak. Raadpleeg voor toepassing de relevante historische tekst en eventuele overgangsregels.

Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.