Uitspraak uitgelegd
€ 5.000 jeugdzorgtegemoetkoming na aannemelijk gelijktijdig verblijf
Een in 2022 ingediende aanvraag voor de tijdelijke jeugdzorgregeling leidt na herziening en hoger beroep alsnog tot € 5.000. Op 4 november 2026 acht de Raad van State voldoende aannemelijk dat de aanvrager in 1964 tegelijk met een onder overheidsverantwoordelijkheid geplaatst kind in het tehuis verbleef. Algemene tegenwerpingen van het Schadefonds waren in dit dossier onvoldoende.
- Primaire bron
- ECLI:NL:RVS:2026:6485
- Instantie
- Raad van State
- Uitspraakdatum
- 2026-11-04
- Publicatie bron
- 2026-11-04
In het kort
- De Afdeling acht gelijktijdig verblijf met een onder overheidsverantwoordelijkheid geplaatst kind in dit dossier voldoende aannemelijk.
- De toewijzing steunt op concrete aanwijzingen en de regeling voor bewijsproblemen door tijdsverloop.
- Het Schadefonds had het herzieningsverzoek inhoudelijk behandeld; de Afdeling toetst daarom de inhoudelijke afwijzing.
- De Afdeling kent zelf € 5.000 toe en vernietigt de eerdere rechtbankuitspraak.
Waarom deze zaak belangrijk is
De zaak laat zien hoe de aannemelijkheidstoets rekening kan houden met bewijsproblemen na vele decennia. Concrete aanwijzingen mogen niet zonder voldoende onderbouwing worden terzijde geschoven. Daarnaast is van belang dat het Schadefonds het herzieningsverzoek inhoudelijk had behandeld, waardoor de rechter de inhoudelijke afwijzing kon toetsen.
Aanvraag en afwijzing door het Schadefonds
De zaak draait om een verzoek om financiële tegemoetkoming voor verblijf in een kindertehuis in de jaren zestig. Appellante verbleef in 1964 om medische redenen in kindertehuis De Krabbebossen. De Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven wees de aanvraag af omdat de instelling niet voldeed aan de criteria van de Tijdelijke regeling. Volgens de commissie was er geen sprake van plaatsing onder verantwoordelijkheid van de overheid, noch was aangetoond dat er gelijktijdig kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel verbleven.
Bronpassages bij deze uitleg
[appellante] verbleef in juni t/m augustus 1964 om medische redenen in kindertehuis De Krabbebossen in Rijsbergen.
De CSG heeft op 22 februari 2023 de aanvraag afgewezen, en dit besluit gehandhaafd bij besluit van 8 augustus 2023. Daaraan heeft de CSG ten grondslag gelegd dat De Krabbebossen 1964 geen instelling was in de zin van de Tijdelijke Regeling
Verloop van de herzieningsprocedure
Na de eerdere afwijzing verzocht de aanvrager om herziening, met informatie over andere aanvragen en een historische administratieve lijst. De CSG wees dat af en de rechtbank liet die afwijzing in stand. In hoger beroep lichtte de CSG echter toe dat zij het herzieningsverzoek inhoudelijk had behandeld. De Afdeling toetste daarom de inhoudelijke afwijzing van de tegemoetkoming. Het ontbreken van nieuwe feiten was in die beoordeling niet de doorslaggevende drempel.
Bronpassages bij deze uitleg
De CSG heeft op de zitting desgevraagd toegelicht dat het verzoek om herziening inhoudelijk is behandeld.
De CSG heeft het verzoek om herziening afgewezen en de afwijzing gehandhaafd bij besluit van 19 augustus 2024.
Voorwaarde van overheidsverantwoordelijkheid
Voor deze tijdelijke regeling kon plaatsing door ouders worden gelijkgesteld aan plaatsing onder overheidsverantwoordelijkheid als tijdens dat verblijf ook minderjarigen in de instelling verbleven die wél onder verantwoordelijkheid van de overheid waren geplaatst. Dat was hier het geschilpunt. De stelling dat de aanvrager zelf door de burgemeester was geplaatst, vond de Afdeling onvoldoende onderbouwd. De toewijzing berust dus op de gelijkstellingsregel, niet op bewezen overheidsplaatsing van de aanvrager zelf.
Bronpassages bij deze uitleg
Een tegemoetkoming op grond de Tijdelijke regeling is mogelijk voor een slachtoffer van bovenmatig geweld of ongeoorloofde dwangarbeid indien dat geweld of die dwangarbeid heeft plaatsgevonden toen het slachtoffer minderjarig was en in het kader van verblijf in een instelling
Plaatsing door een ouder of ouders of een andere persoon met het gezag, in een instelling waar ten tijde van het verblijf van het slachtoffer ook minderjarigen verbleven die onder verantwoordelijkheid van de overheid in die instelling waren geplaatst, wordt gelijk gesteld aan plaatsing onder
Bewijslast en aannemelijkheid gelijktijdig verblijf
Er waren twee concrete aanwijzingen: een historische registratie van een gelijktijdig verblijvend kind en informatie over een andere toegekende aanvraag waarbij een jeugdbeschermingsmaatregel speelde. De CSG bracht daar algemene mogelijkheden tegenover over bemiddeling door de Raad voor de Kinderbescherming en korte verblijfsduur. De Afdeling vond die tegenwerpingen onvoldoende concreet. Gelet op de stukken, de verrichte onderzoeksinspanningen en de coulance die bij tijdsverloop past, achtte zij gelijktijdig verblijf met een onder overheidsverantwoordelijkheid geplaatst kind voldoende aannemelijk.
Bronpassages bij deze uitleg
De aannemelijkheidstoets uit artikel 2, tweede lid, van de Tijdelijke regeling geeft de CSG beoordelingsruimte, waardoor zij rekening kan houden met bewijsproblemen die het gevolg zijn van tijdsverloop.
De Afdeling komt tot de conclusie dat bij deze stand van zaken het er voor moet worden gehouden dat het voldoende aannemelijk is dat tegelijkertijd met [appellante] een minderjarige onder verantwoordelijkheid van de overheid aanwezig was in De Krabbebossen.
Uitspraak en vergoeding
De Afdeling verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de rechtbankuitspraak en het besluit op bezwaar. Zij herroept de afwijzing van het herzieningsverzoek en voorziet zelf in de zaak: de aanvrager krijgt € 5.000. Er hoeft dus niet alleen een nieuw onderzoek te volgen. Ook worden de vastgestelde proceskosten en het griffierecht vergoed.
Bronpassages bij deze uitleg
De Afdeling voorziet zelf in de zaak door te bepalen dat [appellante] een tegemoetkoming van € 5.000 krijgt conform artikel 3, eerste lid, van de Tijdelijke regeling en bepaalt dat haar uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit.
VI. bepaalt dat de Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven aan [appellante] een tegemoetkoming toekent van € 5.000;
Verhouding tot eerdere rechtspraak
Dit artikel behandelt de uitkomst in hoger beroep en de voorafgaande rechtbankuitspraak in dezelfde zaak. De rechtbank liet de afwijzing in stand; de Afdeling beoordeelde na de toelichting over inhoudelijke heroverweging de voorwaarden van de regeling en kende zelf € 5.000 toe. Het oudere arrest over heroverwegingsbevoegdheid is hier niet zelfstandig vergeleken; een algemene koerswijziging wordt niet geclaimd.
Reikwijdte en beperkingen
- Deze uitspraak van 4 november 2026 betreft herziening van een aanvraag die op 27 december 2022 was ingediend. Zij wordt niet gepresenteerd als een nieuwe openstelling van de tijdelijke regeling.
- De uitkomst hangt samen met de concrete historische aanwijzingen in dit dossier. Het juridische kader is weergegeven zoals de Afdeling dit toepast; de geconsolideerde wetsversies zijn niet afzonderlijk onderzocht.
Uitspraken en wetsartikelen
Deze bespreking is met AI voorbereid. De rechterlijke brontekst en de redactionele uitleg zijn afzonderlijke teksten.